استان بوشهر
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
استان بوشهر از استانهای جنوبی ایران است که در حاشیه خلیج فارس قرار دارد. این استان با مساحتی حدود ۲۷٬۶۵۳ کیلومتر مربّع، جمعیّتی برابر ۸۸۶٫۲۶۷ نفر دارد. استان بوشهر بر ۲۷ درجه و ۱۴ دقیقه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۶دقیقه تا ۵۲ درجه و ۵۸ دقیقه طول شرقی از نصفالنهار گرینویچ قرار دارد. این استان از شمال به استان خوزستان و قسمتی از کهکیلویه و بویراحمد، از جنوب به خلیج فارس و قسمتی از استان هرمزگان، از شرق به استان فارس و از غرب به خلیج فارس محدود است. استان بوشهر با خلیج فارس بیش از ششصد کیلومتر مرز دریایی دارد و از اهمیّت راهبردی و اقتصادی برخوردار است.این استان یکی از استانهای مهّم جنوبی کشور ما است که از طریق خلیج فارس برای واردات و صادرات اهمّیّت دارد.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] جمعیّت
جمعیّت و پراکندگی: استان بوشهر براساس سر شماری سال ۱۳۸۵ بالغ بر ۸۸۶٫۲۶۷ نفر جمعیّت دارد که ازاین مقدار، ۶۵٫۲ درصد در نقاط شهری و بقیه در نقاط روستایی سکونت داشته وکمتراز یک درصد آنان غیر ساکن هستند.
- آمار جمعیّتی بعد از این قسمت همه از سرشماری ۱۳۷۵ گرفته شدهاند و با آخرین سرشماری کشور مطابقت ندارند.
ساختار جنسی و سنّی: در این استان در مقابل هر ۱۰۰ زن ۱۰۴ نفر مرد وجود داشتهاست. این نسبت در بین اطفال کمتر از یک ساله برابر ۱۰۵ و در بین بزرگسالان (۶۵ساله و بیشتر) برابر ۱۰۷ بودهاست. وضع زناشویی: در مهر ماه ۱۳۶۵ ش در بین جمعیّت ۱۰ ساله و بیشتر نقاط شهری استان بوشهر ۱/۵۶ درصد از مردان و ۴/۶۵ درصد از زنان، حداقل یک بار ازدواج کرده بودند. این نسبت در نقاط روستایی برای مردان ۳/۵۶ درصد و برای زنان ۶/۶۳ درصد بودهاست. نسبت افراد هرگز ازدواج نکرده در جمعیت ده ساله و بیشتر در نقاط شهری، برای مردان ۹/۴۱ درصد و برای زنان ۱/۳۳ درصد و درنقاط روستایی، برای مردان ۳/۴۲ درصد و برای زنان ۱/۳۵ درصد بودهاست.
[ویرایش] مهاجرت
منطقه بوشهر به لحاظ موقعیت سوق الجیشی و وجود شرکتهای بزرگ نفتی واجرای طرحهای صنعتی بزرگ مانند نیروگاه اتمی بوشهر و کشتی سازی، نیروی انسانی فعال استانهای مجاور و مناطق دیگر را به خود جذب کردهاست. درداخل منطقه نیز جابجایی جمعیّت افزایش یافتهاست، زیرا به علّت کمبود امکانات کشاورز بویژه کمبود آب و زمینهای مورد نیاز و نبودن امکانات رفاهی و نیز پایین بودن سطح درآمد کشاورزان، مهاجرت روستائیان به شهرهای استان شدت گرفتهاست. به علّت نزدیک بودن این استان به شیخ نشینهای خلیج فارس، عدّهای از اهالی منطقه، برای کار و امرار معاش به کشورهای واقع در کرانه خلیج فارس ودریای عمان مهاجرت کردهاند.
[ویرایش] نژاد و گروهها
با توجه به کشفیات باستانشناسی و مدارک مکتوب تاریخی، معلوم گردیدهاست که بخشهای گوناگون ایران از جمله استان بوشهر سکونتگاه نژادها و گروههای گوناگونی بودهاست. پیش از ورود و استقرار آریائیان در منطقه بوشهر، نژادهادی بومی دراین سامان میزیستهاند و مدارکی که از عصر حجر، کاکولیتیک و برنز (مفرغ) قدیم باقی ماندهاست بر این قضیه گــواهی میدهد که علاوه بر نژاد مدیترانهای، نژادهای دیگر مانند :دراویدی، سیاه پوست، سامی، عیلامی، سومری، نوردیک، عرب، لر و بهبهانی درسرزمین بوشهر سکونت داشتهاند و یا به مرور به این منطقه مهاجرت کردهاند. و فرهنگهای متفاوتی درآنجا با هم اختلاط یافتهاست [نیازمند منبع].
[ویرایش] زبان و گویشها
بیشتر مردم استان بوشهر به زبان فارسی وبا گویش محلی بوشهری تکلم میکنند. لهجهها در روستاها بیشتر از شهرها تنوع دارد. برخی از اهالی جزیره شیف و بنادر کنگان و عسلویه نیز به زبان عربی صحبت میکنند. فارسی در منطقه بوشهر با گویشهای بردستانی، گویش دشتی، گویش تنگستانی و گویش کازرونی و گویش اچمی گفتگو میشود. مردم سواحل خلیج فارس و جزایر آن به گویشی صحبت میکنند که رگههایی از گویشها و زبانهای شبانکاره ای، بلوچی، کردی، ترکمنی و برخی واژههای انگلیسی، هلندی، پرتقالی، هندی و عربی را داراست ولی استخوان بندی و ریشه آن فارسی است.مردم شهرستانهای شمالی استان مانند دیلم، گناوه و دشتستان عمدتا به گویش لری و مردم شهرستانهای جنوبی مانند جم و قسمتهایی از کنگان و دیر نیز به فارسی لهجه دار صحبت میکنند.
[ویرایش] دین
بیشتر اهالی استان را پیروان اسلام تشکیل میدهند(اعم از شیعه یا سنی).ضمن این که گروههایی چند از اقلیتهای دینی زرتشتی، مسیحی و یهودی نیز در این استان زندگی میکنند.البته اقلیتهای موجود دراین منطقه عمدتا از افراد مهاجری هستند که بر حسب ضرورت شغلی در این نقاط(بیشتر در بوشهر، جم و عسلویه) مسکن گزیدهاند.اهل سنت بوشهر نیز بیشتر در قسمتهای جنوبی استان زندگی میکنند(به ویژه در شهرستان کنگان).
[ویرایش] بوشهر وصنایع
بوشهر، پیش از بسیاری از شهرهای مهم ایران دارای صنایع جدیدی از قبیل یخسازی وبرق بودهاست. مردم بوشهر از اولین ایرانیانی بودند که با مجله و روزنامه آشنا شدند. یکی از نخستین شهرهایی که کارخانه چاپ سنگی را وارد کرد، بوشهر بود; از همین رو در بوشهر روزنامههای زیادی همچون «مظفری»، «خلیج ایران» و «ندای جنوب» به چاپ و نشر میرسید.هم اکنون استان بوشهر با توجّه به موقعیت استراتژیک خود و داشتن منابع و صنایع مختلفی نظیر نفت و گاز، بویژه میدان گازی پارس جنوبی در عسلویه وکنگان به عنوان بزرگترین منبع مستقل گازی در جهان و وجودپالایشگاه عظیم گاز در جم و نیز دارا بودن یکی از مهم ترین ترمینالهای صادرات نفت خام جهان در جزیره خارک و همچنین اجرای طرحهای کلان صنعتی از قبیل نیروگاه اتمی بوشهر، کشتی سازی و مانند اینها، انتظار میرود در آیندهای نزدیک، سیمای خود را بهعنوان یکی از مناطق مهم صنعتی و اقتصادی جهان تغییر دهد.
[ویرایش] موقعیت اقتصادی
اقتصاد استان به بخشهای كشاورزی، دامداری، شیلات و تا حدودی به صنعت متكی است. این استان از نظر تولید خرما یكی از استانهای مهم كشور میباشد علاوه بر این صید ماهی یكی از مهمترین فعالیتهای اقتصادی مردم این استان را تشكیل میدهد. صنایع این استان نیز به دو بخش صنایع دستی و ماشینی تقسیم میشوند و مهمترین آنها را صنایع كشتی و لنج سازی، توربافی، كوزه، سفال و... تشكیل میدهد. به غیر از شركت ملی صنایع دریایی و نیروگاه اتمی مالكیت صنایع استان عمدتاً به بخش خصوصی تعلق دارد.
[ویرایش] جغرافیا و تقسیمات کشوری
استان بوشهر با مساحتی در حدود ۲۳۱۶۷ کیلومتر مربع بین ۲۷ درجه و ۱۴ دقیقه تا ۳۰ درجه و۱۶ دقیقه عرض شمالی و ۵۰ درجه و ۶ دقیقه تا ۵۲ درجه و ۵۸ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و در جنوب ایران واقع گردیدهاست. این استان، از شمال به استان خوزستان و قسمتی از استان کهلیکویه و بویراحمد، از جنوب و مغرب به خلیج فارس و قسمتی از استان هرمزگان و از شرق به استان فارس محدود میگردد. استان بوشهر دارای ۹ شهرستان به نامهای بوشهر، تنگستان، دشتستان، دشتی، دیر، کنگان، گنـاوه، جم و دیلم است.
|
استان بوشهر |
|---|---|
| مرکز | بوشهر |
| شهرستانها | بوشهر | تنگستان | جم | دشتستان | دشتی| دیر | دیلم | کنگان | گناوه |
| شهرها |
آبپخش | آبدان | امام حسن | اهرم | برازجان | بردخون | بندر دیر | بندر دیلم | بندر ریگ | بندر کنگان | بندر گناوه | بوشهر | تنگ ارم | جم | چغادک | جزیره خارک | خورموج | دالکی | دلوار | ریز | سعدآباد | شبانکاره | طاهری | عسلویه | کاکی | کلمه | نخل تقی | وحدتیه | |
| نقاط دیدنی |
آبانبار قوام | آتشکده خورموج | دژ برازجان | سیراف | سینیز | شهر باستانی ریشهر | غار چهلخانه | کاخ هخامنشی بردکسیاه | مدرسه سعادت مظفری | موزه رئیسعلی دلواری | موزه مردمشناسی بوشهر |
[ویرایش] مراکز دیدنی
- قناتهای روستای تشان
- حسینیه ریز
- مسجد دوره اسلامی ریز
- کوه پردیس (پدری)
- امامزاده بیبی بانو
- امامزاده هاشم (پیر بیراهه آبگرمک)
- جنگل گلوبردکان ریز
[ویرایش] چهرههای سرشناس
- منوچهر آتشی شاعر نوسرودههای بومی
- خالو حسین دشتی
- غضنفرالسلطنه برازجانی
- رئیس علی دلواری
- غلامرضا دادبه استاد برجسته موسیقی سنتی
- صادق چوبک نویسنده رمان تنگسیر
- منیرو روانی پور داستان نویس
- علی باباچاهی شاعر
- میرزا محمد جعفر خان حقایق نگار خورموجی فاش کننده راز قتل امیرکبیر
[ویرایش] شهرکهای صنعتی
در این استان ۱۰ شهرک صنعتی با مساحتی بالغ بر ۱۴۰۰ هکتار وجود دارد. وضعیت شهرکها و نواحی صنعتی در سطح استان بوشهر به شکل زیر است:
- شهرک صنعتی شماره ۱ بوشهر در ناحیه صنعتی چغادک (بوشهر)
- شهرک صنعتی شماره ۲ بوشهر در ناحیه صنعتی گزبلند (دشتستان)
- شهرک صنعتی برازجان در ناحیه صنعتی بنهگز (تنگستان)
- شهرک صنعتی دیلم در ناحیه صنعتی بویرات (دیلم)
- شهرک صنعتی بندر ریگ در ناحیه صنعتی عربی (دشتی)
- شهرک صنعتی خور موج، دیر، کنگان و گناوه، دلوار در ناحیه صنعتی لمبدان (دیر)
[ویرایش] مراکز آموزش عالی و دانشگاهها
۱۶ مرکز آموزش عالی، مراکز آموزش فنی و حرفهای و مؤسسات تحقیقاتی، نقش مهمی در تأمین نیروی انسانی متخصص مورد نیاز بخشهای اقتصادی استان و مناطق همجوار ایفا میکنند که مهمترین آنها عبارتند از:
- دانشگاه خلیجفارس
- دانشگاه علوم پزشکی بوشهر
- دانشگاه آزاد اسلامی بوشهر
- دانشگاه آزاد اسلامی خارک
- دانشگاه پیام نور برازجان
- دانشگاه آزاد اسلامی خور موج
- دانشگاه آزاد اسلامی گناوه
- دانشگاه پیام نور بوشهر
- دانشگاه پیام نور گناوه
- دانشگاه پیام نور خور موج
- دانشگاه پیام نور کنگان
- دانشگاه آزاد اسلامی کنگان
- مرکز مدیریت آموزش و پرورش
- مرکز آموزش کشتیرانی
- دانشگاه جامع علمی کاربردی بوشهر
- مرکز آموزش عالی شیلات
- دانشگاه جامع علمی کاربردی کنگان
[ویرایش] بیمارستانها
شماری از بیمارستانهای استان عبارتند از:
- بیمارستان فاطمة زهرا (س) بوشهر
- بیمارستان تأمین اجتماعی بوشهر
- بیمارستان سوانح سوختگی گناوه
- بیمارستان پایگاه هوایی بوشهر
- بیمارستان خور موج
- بیمارستان برازجان
- بیمارستان کنگان
[ویرایش] منابع
شرکت نفت و گاز پارس، آشنایی با استان بوشهر، بازدید: مارس ۲۰۰۹.
|
|||||
هفته نامه دلیران تنگستان در گستره استان بوشهر www.delt.ir مدیر مسئول دکتر فلکناز آتشی
