ناتو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

سازمان پیمان آتلانتیک شمالی North Atlantic Treaty Organization Organization du Traité de l'Atlantique Nord
دفتر مرکزی	بروکسل، بلژیک
زبان‌های رسمی	انگلیسی و فرانسوی
تعداد اعضا	۲۶ کشور عضو و ۱۴ متحد عمده
دبیرکل	آندره فوگ راسموسن[۱]
تأسیس	۴ آوریل ۱۹۴۹ (۱۵ فروردین ۱۳۲۸) [۲]
وب‌گاه	nato.int

سازمان پیمان آتلانتیک شمالی یا ناتو^[۳] (به انگلیسی: North Atlantic Treaty Organization با مخفف NATO) در ۴ آوریل ۱۹۴۹ میلادی (۱۵ فروردین ۱۳۲۸) با هدف دفاع جمعی در واشنگتن پایه‌گذاری شد و هم‌اکنون ۲۸ عضو دارد.^[۴] قلب پیمان ناتو ماده پنج آن است که در آن کشورهای امضا کننده توافق کرده‌اند حمله نظامی علیه یک یا چند کشور عضو در اروپا یا آمریکای شمالی را به عنوان حمله به تمامی کشورهای عضو تلقی کنند و به مقابله آن برخیزند.^[۵] مطابق ماده ۱۴ و پایانی این پیمان، متون انگلیسی و فرانسوی آن هر دو معتبر هستند، پیمان نزد دولت ایالات متحده آمریکا سپرده می‌شود و مطابق وظیفه دولت ایالات متحده نیز نسخه‌های مورد تایید آن را برای دولت‌های امضا کننده پیمان می‌فرستد.^[۶]

[ویرایش] گسترش

از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۴ میلادی، ده کشور کمونیستی سابق به عضویت ناتو در آمدند و شمار اعضای ناتو به بیست و شش کشور افزایش یافت.^[۷] در سال ۲۰۰۸ تلاش‌هایی برای گسترش ناتو به حوزه بالتیک وپیشروی مرزهای ناتو به نزدیکی مرزهای روسیه انجام گرفت که در این بین با شروع مذاکرات برای عضویت سه کشور آلبانی، کرواسی و مقدونیه در ناتو موافقت شد^[۸] ولی درابتدا مخالفت‌هایی با عضویت گرجستان و اکراین که هم‏مرز با روسیه می‌باشند صورت گرفت در نهایت پس از شروع جنگ اوستیای جنوبی ۲۰۰۸ حمایت‌ها برای عضویت گرجستان افزایش یافت^[۹]

[ویرایش] کشمکش با روسیه

طرح گسترش ناتو به نزدیکی مرزهای روسیه باعث نگرانی دولت روسیه شد.^[۱۰] پس از شروع جنگ اوستیای جنوبی ۲۰۰۸ وامضای قرارداد سپر موشکی آمریکا با لهستان این نگرانی‌ها افزایش پیداکرد ودر نهایت به کاهش روابط روسیه وناتو درغالب شورای مشورتی و عدم شرکت روسیه در مانور مشترک نظامی با ناتو شد.^[۱۱]

[ویرایش] در افغانستان وعراق

پس از آغاز جنگ افغانستان و جنگ عراق نیروهای ناتو حوزه فعالیت‌های خود را به داخل مرزهای این دوکشور نیز گسترش دادند.فعالیت ناتو در عراق منحصر به آموزش نظامی می‌شود. در افغانستان و در سال ۲۰۰۶ پس از درخواست هلند و آلمان نیروهای ناتو جایگزین نیروهای ایساف متعلق به سازمان ملل شدند.ناتو در سال ۲۰۰۸ رهبری ۴۷ هزار نیرو از ۴۰ کشور جهان را در افغانستان بر عهده داشت.^[۱۲]

[ویرایش] انتقادها

حامد کرزای رئیس جمهور افغانستان از عدم هماهنگی بین نیروهای افغانستان ونیروهای ناتو انتقاد کرده‌است و اعلام کرده‌است که این موضوع در برخی موارد باعث کشته شدن شهروندان غیرنظامی افغانستان در عملیات نیروهای ناتو شده‌است.^[۱۳]

[ویرایش] جستارهای وابسته

• پیمان ورشو
• جنگ سرد
• شوروی
• تروریسم
• سازمان همکاری شانگهای

[ویرایش] اسناد و منابع

• متن کامل پیمان آتلانتیک شمالی -ناتو

[ویرایش] پانویس

ن . ب . و سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) اعضا  آلبانی • بلژیک•  بلغارستان•  کانادا•  جمهوری چک•  دانمارک•  استونی•  فرانسه•  آلمان•  یونان•  کرواسی•  مجارستان•  ایسلند•  ایتالیا•  لاتویا• لیتوانی•  لوکزامبورگ•  هلند•  نروژ•  لهستان•  پرتغال•  رومانی•  اسلواکی•  اسلوونی• اسپانیا • ترکیه•  بریتانیا •  ایالات متحده آمریکا