مردم بلوچ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
چند کودک بلوچ در مکران، ایران
بلوچ
جمعیت کل
حدود ۱۵ میلیون
مناطق دارای جمعیت قابل توجه
 پاکستان ۸٬۰۰۰٬۰۰۰ (۲۰۱۰) [۱]
 ایران ۱٬۵۵۷٬۰۰۰ [۲]
 افغانستان ۳۰۰٬۰۰۰ (۲۰۰۹) [۳]
 عمان ۴۳۴٬۰۰۰ (۲۰۰۹) [۴][۵][۶]
 امارات متحده عربی ۱۰۰٬۰۰۰  [۷]
 هند ۶۰٬۰۰۰  [۸]
 ترکمنستان ۳۰٬۰۰۰  [۹]
زبان‌ها

بلوچی
زبان دوم: فارسی, سرائیکی, سندی و براهویی.

دین

سنی(حنفی)[۱۰]

گروه‌های قومی مرتبط

سندی ها, فارس‌ها, براهویی‌ها و کردها

توزیع جغرافیایی قوم بلوچ (رنگ صورتی)

مردم بلوچ یکی از اقوام ایرانی‌تبار ساکن در پاکستان، ایران، و افغانستان هستند. مردم بلوچ به زبان بلوچی سخن می‌گویند، که یکی از زبان‌های شاخه شمال غربی زبان‌های ایرانی است. بیشتر مردم بلوچ، مسلمان اهل سنت هستند.

برخی منابع جمعیت مردم بلوچ را در حدود ۲۰ میلیون تن برآورد کرده‏ اند. که به طور تخمینی ۱۳ میلیون تن در پاکستان،  [۱۱][۳]، ۶ میلیون تن در ایران،[۱۲]یک میلیون نفر در افغانستان،[۳] ۸۰۰ هزار تن در عمان، ۲۰۰ هزار تن در امارات، و سایر آنان در تاجیکستان، ترکمنستان، زنگبار و دیگر کشورها زندگی می‌کنند.[۱۳] همچنین برخی دیگر از منابع جمعیت بلوچ‏ها را ۱۵ میلیون تن تخمین زده‏ اند.[۱۴]

آماری که انگلیسی‌ها در سال ۱۸۷۴ ارائه کرده بودند جمعیت ایران را حدود ۳ میلیون برآورد کرده بودند و جمعیت بلوچ‌ها را حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰هزار، در حال حاضر که جمعیت ایران به ۷۵ میلیون رسیده است یعنی بیش از ۲۰ برابر شده است اگر همین نسبت را بر آمار سابق اضافه کنیم جمعیت بلوچ در ایران حداقل ۵ الی ۷ میلیون است.[نیازمند منبع]

محتویات

پیشینه [ویرایش]

نخستین ظهور بلوچان در آثار تاریخی در کتاب حدودالعالم (۹۸۲م/۳۷۲ق) و نیز در مقدسی (حدود ۹۸۵/م/۳۷۵ق) با نام بلوص است. در شاهنامه ذکر مسکن این قوم در حدود شمال خراسان امروزی آمده‌است. در کتابهای جغرافیائی از این قوم (همراه با طایفه کوچ - یا قفص) در حدود کرمان یاد می‌شود. پس از آن بر اثر عوامل تاریخی این قوم به کناره‌های دریای عمان رسیده و در همانجا اقامت کردند.

سرزمین [ویرایش]

سرزمین مردم بلوچ، معروف به بلوچستان است که میان کشورهای پاکستان، ایران، و افغانستان تقسیم شده‌است. بیشتر مردم بلوچ در ایالت بلوچستان پاکستان، استان سیستان و بلوچستان ایران، و استان‌های قندهار و نیمروز افغانستان زندگی می‌کنند. گروهی از بلوچان ایران نیز در کرمان، خراسان، هرمزگان، لارستان، و سیستان زندگی می‌کنند. همچنین بلوچها در کشورهای عربی (به ویژه عمان و امارات) و جنوب غربی پنجاب سکونت دارند. بعضی مهاجران بلوچ در جستجوی کار و کسب معاش، به گرگان و حتی ترکمنستان و زنگبار هم رفته‌اند و در آن نواحی ساکن شده‌اند.

در یک دوره از تاریخ حکومت بلوچستان در دست سه گروه بود:

  • حکومت‌های ایرانشهر، بمپور، نیکشهر لاشار در دست اقوام بارکزهی, شیرانی, و بلیده‌ای , نارویی,بطور مقطعی و متغیر بوده است.
  • قبل از حکومت سید خان شیرانی در بمپور حکومت بمپور به دست "ملک ها" بوده است که وی داماد آخرین حاکم ملک بوده و پس از فوت وی متصرفاتش را بهمراه تنها باجناقش محراب شاه بارکزیی تقسیم می‌نمایند و بمپور سهم شیرانی‌ها و پهره و ایرانشهر سهم بارکزایی‌ها می‌شود
  • حکومت بخش جنوب غربی بلوچستان ایران در دست خانهای سرباز بود که شامل قبیله‌های (بلیده‌ای - بارکزیی و می‌باشند.

فرهنگ و هنر [ویرایش]

سوزن‌دوزی از جمله آثار فرهنگی و محصولات هنری زنان بلوچ است.[۱۵]

جستارهای وابسته [ویرایش]

پانویس [ویرایش]

^ اِلفِنباین، یوزف، بلوچی در راهنمای زبان‌های ایرانی، جلد دوم، زبان‌های ایرانی نو، ویراستار اشمیت رودیگر، تهران: انتشارات ققنوس، ۱۳۸۲-۱۳۸۳، ص۵۷۷.