هارونالرشید
| هارون | |
|---|---|
| خلیفه عباسی | |
 استقبال خلیفه مسلمانان از شارلمانی |
|
| دوران | خلیفه عباسی |
| نام کامل | هارون بن محمد بن عبد الله بن محمد بن علي بن عبد الله بن العباس بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف |
| لقب(ها) | الرشید ، أمیر المونین، خلیفه |
| زادروز | ۲۵ اسفند ۱۴۱ خورشیدی ۱۷ مارس ۷۶۳ (میلادی) |
| زادگاه | ری |
| مرگ | ۴ فروردین ۱۸۸ خورشیدی ۲۴ مارس ۸۰۹ (میلادی) |
| جایگاه درگذشت | طوس |
| آرامگاه | مشهد امروزی، جنب آرامگاه علی بن موسی ۵۷″ ۳۶′ ۵۹°شرقی ۱۶٫۱۳″ ۱۷′ ۳۶°شمالی / ۵۹٫۶۱۵۸۳غرب ۳۶٫۲۸۷۸۱۳۹جنوب |
| پیش از | امین |
| پس از | هادی |
| همسران | مراجل (ایرانی) زبیده دختر جعفر بن منصور |
| کاخ | دارالسّلام در بغداد رقّاح در دمشق طلاجرد در نیشابور |
| دودمان | عباسیان |
| پدر | محمد |
| فرزندان | مأمون امین |
| دین | اسلام |
هارون الرَّشید (زاده ۲۵ اسفند ۱۴۱ برابر ۱۷ مارس ۷۶۳، مرگ ۴ فروردین ۱۸۸ برابر ۲۴ مارس ۸۰۹) خلیفه عباسی بود.در شهر ری زاده شدودر طوس خراسان درگذشت. او پنجمین و ناماورترین خلیفه این دودمان عرب بود. او از ۲۳ شهریور ۱۶۵ تا ۴ فروردین ۱۸۸ فرمانروایی کرد. نام وی در کتاب هزار و یک شب گنجانده شدهاست.
هارون پسر المهدی سومین خلیفه عباسی بود. مادرش کنیزی یمنی به نام الخیزران بود. او زنی پرنفوذ بر شوهر و پسرش بود.
محتویات |
[ویرایش] هارون و برمکیان
برمکیان از دودمان هاي معروف ايراني بودند، كه به روزگار خلافت عباسي در دستگاه خلافت، خوش درخشيدند. برمک لقب روساي اتشكده نوبهار در بلخ بود،و برمكيان را از اين جهت ميخوانند، كه پيشينيانشان داراي اين عنوان روحاني بودند. اولين كس از اين خاندان كه در دستگاه خلافت عباسي نفوذ يافت خالد پسر برمك بود، وي جد برامكه بود و در روزگار وي بود كه دولت برمكيان به ظهور پيوست. سفاح، خالد را به وزارت برگزيد و همواره در دل وي جاي داشت . در روزگار هارون الرشيد، يحيي بن خالد برمكي وزارت يافت، و برمكيان به سرعت مدارج سعود و سقوط را پيمودند، چنانچه باري هارون الرشيدبه اتفاق يحيي بن خالد و دو فرزندش فضل و جعفر به حجرفتند. مداخله برمكيان در كارها موجب رشك خويشان خليفه و اطرافيان دستگاه خلافت شد، چنن كه هارون الرشيدكمر به قتل آنان بست و پس از قتل برامكه حرم هاي ايشان نيز بر عوام مباح كرد. در آغاز فرزندان یحیی مورد عنایت هارون قرار گرفتند ولی پس از چندی خلیفه ایشان را به زندان انداخت و داراییهایشان را به تاراج برد. دلیل این خشم ناگهانی را عشق جعفر پسر یحیی برمکی به عباسه خواهر هارون و زناشویی پنهانی این دو نوشتهاند. داستان از اینجا آغاز شد که هارون دوست داشت تا خواهرش را نیز در نشستهایی که با جعفر میگذاشت همراه کند ولی چون در اسلام همنشینی زن و مرد بیگانه حرام است به ناچار ترتیب یک زناشویی اسمی را میان آنها گذارد. ولی عباسه و جعفر پنهانی به هم پیوستند. هنگامی که از عباسه فرزندی پدید آمد خشم هارون را فراگرفت. هارون زمانی که این داستان را شنید در مکه بود. اندکی پس از ان هارون به بغداد بازگشت و دستور داد تا جعفر را بکشند. او را دو پاره کردند و پیکرش را در دو سوی پلی در سوی شرقی شهر آویختند. پیکر سه سال در همانجا آویزان بود تا زمانی که هارون از آنجا میگذشت دستور داد تا پیکر را پایین آوردند و سوزاندند. ناگفته نماند که پدر و برادران جعفر نیز پس از این رویداد به زندان افکنده شدند.
اگر چه مینماید که برای سربه نیست کردن برمکیان این تنها بهانهای بودهاست چه که او از سوی این خاندان ایرانی احساس خطر میکند.
[ویرایش] هارون و علويان
هارون در برخورد با علويان چنانن برخود بي رحمانه اي داشت كه موسي بن جعفر را به زندان افكند و باريختن قلعي مذاب در حلقش اورا به قتل رساند ، سپس براي اثبات برائت خود از اين جرم شنيع،از علما و فقها و اكابر گواهي گرفت.
[ویرایش] شوش هاي زمان هارون
در زمان هارون شورش هاي متعددي روي داد مثل خراسان كه تا نيم قرن پس از مرگ ابومسلم در تب و تاب بود ودر سيستان كه غالبا عرصه ي طغيان خوارج و ديگر ناراضيان بود. از روساي شورشيان ميتوان به استاذسيس،محمد بن شداد،حصين و حمزه ي خاجي نام برد. نام هاي خرم دينان و سرخ علمان نيز چند بار به زبان آمد.
[ویرایش] فرزندان هارون
هارون دو پسر داشت؛ امین و مامون. مامون از امین بزرگتر بود ولی امین پسرزبیده بود که زبیده دختر بزرگ منصور خلیفه عباسی بود. حال آنکه مادر مامون یک کنیز ایرانی بود. از این رو بسیاری امین را جانشین پدر میدانستند.
[ویرایش] دربار و دیگران
در زمان هارون بغداد به اوج شکوه و زیبایی خود رسید. وی پرشکوهترین کاخ را در بغداد ساخت. بردگان و درباریان بسیار از کاخ او پاسداری میکردند. پس از چندی او کاخی دیگر به نام رقّاح را در شمال سوریه ساخت. او پس از جاگیر شدن در رقاح هرگز به بغداد بازنگشت.
او را برخی خلیفهای دادگر خواندهاند.[نیازمند منبع]
او همزمان با شارلمانی میزیست و با اروپای آن زمان رابطه بازرگانی گستردهای به راه انداخته بود. او همچنین با چین رابطه دیپلماتیک برقرار ساخت.
هارون در هنگام سفر به بخشهای شرقی فرمانرواییش بیمار شد و مرد.
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منبع و پیوند به بیرون
 |
در ویکیانبار منابعی در رابطه با هارونالرشید موجود است. |
 |
مجموعهای از گفتاوردهای مربوط به هارونالرشید در ویکیگفتاورد موجود است. |
- [۱]
- Wikipedia contributors، "Harun al-Rashid،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Harun_al-Rashid&oldid=208170229
