شهرستان گناباد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو

شهرستان گُناباد از شهرستان‌های جنوبی استان خراسان رضوی ایران است.

مرکز این شهرستان شهر گناباد است. شهرستان گناباد بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، تا قبل از جدا شدن بخش بجستان، ۱۱۰٬۱۳۵ نفر جمعیت داشته است.[۱] این شهرستان دارای ۲ بخش و ۴ دهستان است.

فهرست مندرجات

[ویرایش] موقعیت شهرستان گناباد

شهرستان گناباد به مرکزیت شهر گناباد یکی از شهرستان‌های استان خراسان رضوی است که در جنوب آن قرار گرفته‌است. این شهرستان در طول شرقی ۴۶-۵۷ تا ۲۷-۵۹ و عرض شمالی ۰۳-۳۴ تا ۵۴-۳۴ قرار دارد.

با توجه به تقسیمات جدید سیاسی، این شهرستان از شمال با شهرستان‌های مه ولات، رشتخوار، خلیل آباد و بَردَسکن، از سمت شرق با شهرستان خواف، از سمت غرب با شهرستان بجستان و از سمت جنوب با شهرستان‌های فردوس، سرایان و قائنات از استان خراسان جنوبی همسایه است. مساحت این شهرستان ۹٬۵۸۴ کیلومتر مربع است. فاصله مرکز شهرستان تا شهر مشهد ۲۷۰ و تا تهران ۱٬۰۹۱ کیلومتر است.

شهرستان گناباد به دلیل واقع شدن در مسیر ارتباطی خراسان رضوی با خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان دارای اهمیت خاصی است. ارتفاع مرکز این شهرستان از سطح دریا ۱۱۵۰ متر می‌باشد.

[ویرایش] جمعیت

براساس آمار سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان گناباد ۱۱۰۱۳۵ نفر بوده که ۲درصد از جمعیت استان را شامل می‌شود. همچنین از کل جمعیت شهرستان ۵۵۷۴۶ نفر مرد و ۵۴۳۸۹ نفر زن هستند که بنابراین نسبت جنسی این شهرستان بیانگر پائین بودن درصد تعداد زنان به مردان در این شهرستان است. این نسبت در مقایسه با وضعیت استان که برابر ۱۰۱ می‌باشد، اختلاف کمی را نشان می‌دهد.

براساس آمار سال ۱۳۸۵ از کل جمعیت شهرستان گناباد ۶۱۸۲۹ نفر (۵۶ درصد) در نقاط شهری و ۴۸۳۰۶ نفر (۴۴ درصد) در نقاط روستایی سکونت داشته‌اند.

روند تغییرات توزیع جمعیت در شهرستان گناباد به شکل متقارن بوده به گونه‌ای روند رشد و کاهش توزیع جمعیت در سکونتگاههای شهری و روستایی تقریباً مشابه بوده‌است. طی سالیان متمادی، در سالهای اخیر برای اولین بار نرخ شهرنشینی در شهرستان گناباد از نرخ روستانشینی آن پیشی می‌گیرد. در مجموع طی سالهای مورد بررسی همواره نرخ روستانشینی با کاهش و شهرنشینی با افزایش مواجه بوده‌است.

[ویرایش] مشاهیر شهرستان گناباد

[ویرایش] آثار باستانی شهرستان گناباد

  • مقبره امام زاده سلطان محمد عابد در کاخک گناباد(ساخته شده در۹۶۰هجری)
  • مزار سلطانی بیدخت مدفن چند نفر از بزرگان عرفان و تصوف
  • آرامگاه جغتای (از خوانین مغول وپسران چنگیز خان) در روستای گیسور
  • یخدان کوثر بیدخت [۲]


  • مدرسهٔ نجومیه
  • مسجد جامع
  • قنات قصبه بزرگترین و قدیمی ترین قنات جهان مربوط به ۲۷۰۰ سال پیش و تنها اثر ثبت شدهٔ خراسان در سازمان جهانی یونسکو[۳]
  • قلعهٔ دختر شوراب
  • درب صوفه، که در شاهنامهٔ فردوسی از آن یاد شده مقبرهٔ پیران ویسه‌است
  • بناهای تاریخی عمرانی
  • آسیاب‌های آبی تاریخی کاخک
  • موزه تاریخی گناباد، که در آن آثار بسیار بسیار باستانی و باازش نگهداری می‌شود

[ویرایش] تقسیمات کشوری

شهرها: گناباد و بیدخت

شهرها: کاخک




[ویرایش] منابع

  • اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳خ.
  • تابنده گنابادی، حاج سلطان‌حسین، تاریخ و جغرافی گناباد، سازمان چاپ دانشگاه ۱۳۴۸خ.

امير علي داوودي

[ویرایش] پیوند به بیرون




استان خراسان رضوی

استان خراسان رضوی

مرکز مشهد
شهرستان‌ها بردسکن • بجستان • تایباد • تخت‌جلگه • تربت جام • تربت حیدریه • چناران • جغتای • جوین • خلیل‌آباد • خواف • درگز • رشتخوار • زاوه • سبزوار • سرخس • فریمان • قوچان • طرقبه و شاندیز • کاشمر • کلات • گناباد • مشهد • مه‌ولات • نیشابور
شهرها

انابد • باجگیران • باخرز • بایگ • بجستان • بردسکن • بیدخت • تایباد • تربت جام • تربت حیدریه • جغتای • چاپشلو • چکنه • چناران • خرو • خلیل‌آباد • خواف • داورزن • دررود • درگز • دولت‌آباد • رباط سنگ • رشتخوار • رضویه • رودآب • ریوش • سبزوار • سرخس • سلطان‌آباد • سنگان • شاندیز • ششتمد • شهرآباد • صالح‌آباد • طرقبه • عشق‌آباد • فرهادگرد • فریمان • فیروزه • فیض‌آباد • قاسم‌آباد • قدمگاه • قلندرآباد • قوچان • کاخک • کاریز • کاشمر • کدکن • کلات • کندر • گناباد • لطف‌آباد • مشهد • مشهد ریزه • ملک‌آباد • نشتیفان • نصرآباد • نقاب • نوخندان • نیشابور • نیل‌شهر • همت‌آباد

جای‌های دیدنی

آبشار اخلمد • آبشار رودمعجن • آتشکده آذربرزین‌مهر • آرامگاه عطار نیشابوری • آرامگاه عمر خیام • آرامگاه فردوسی • آرامگاه کمال‌الملک • آرامگاه لقمان • آرامگاه نادرشاه • آستان قدس رضوی • بارگاه امام رضا • مزار شیخ احمد جامی • بند نادری • دهکده چوبین نیشابور • غار مغان • کوهسنگی • مسجد گوهرشاد • موزه قوچان • رباط شرف • دریاچه بزنگان • میل اخنگان

فهرست روستاهای استان خراسان رضوی