شهرستان گناباد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شهرستان گناباد
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان خراسان رضوی
نام‌های پیشین جنابذ ، کنابد ، گناپا
سال شهرستان شدن ۱۳۱۶
مردم
جمعیت ٨٠٬٧٨٣ نفر
زبان‌های گفتاری فارسی با لهجه
مذهب شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت ٥٨٤، ٩ کیلومتر مربع
داده‌های دیگر
فرماندار محمد صفایی
پیش‌شماره تلفنی ۰۵٣٣
شهرها
گناباد، کاخک، بیدخت
تعداد بخش‌ها
مرکزی ، کاخک


شهرستان گُناباد از شهرستان های جنوبی استان خراسان رضوی ایران است.

مرکز این شهرستان ، شهر گناباد است . شهرستان گناباد بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵، تا قبل از جدا شدن بخش بجستان، ۱۱۰٬۱۳۵ نفر جمعیت داشته است.[۱] بر اساس نتایج سرشماری سال ١٣٩٠ ، این شهرستان ٨٠ هزار و ٧٨٣ نفر جمعیت دارد . این شهرستان دارای ۲ بخش و ۴ دهستان است.

موقعیت شهرستان گناباد[ویرایش]

شهرستان گناباد به مرکزیت شهر گناباد ، جنوبی ترین شهر استان خراسان رضوی است . این شهرستان در طول شرقی ۴۶-۵۷ تا ۲۷-۵۹ و عرض شمالی ۰۳-۳۴ تا ۵۴-۳۴ قرار دارد.

با توجه به تقسیمات جدید سیاسی ، این شهرستان از شمال با شهرستان‌ های مه ولات ، رشتخوار ، خلیل آباد و بَردَسکن ، از سمت شرق با شهرستان خواف ، از سمت غرب با شهرستان بجستان و از سمت جنوب با شهرستان‌ های فردوس ، سرایان و قائنات از استان خراسان جنوبی همسایه است . مساحت این شهرستان ۹٬۵۸۴ کیلومتر مربع است. فاصله ی مرکز شهرستان تا شهر مشهد ۲۷۰ و تا تهران ۱٬۰۹۱ کیلومتر است.

شهرستان گناباد به دلیل واقع شدن در مسیر ارتباطی خراسان رضوی با خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان دارای اهمیت خاصی است . ارتفاع مرکز این شهرستان از سطح دریا ۱0۵۰ متر می‌ باشد .

جمعیت[ویرایش]

روند تغییرات توزیع جمعیت در شهرستان گناباد به شکل متقارن بوده به گونه‌ای که روند رشد و کاهش توزیع جمعیت در سکونت گاه های شهری و روستایی تقریباً مشابه بوده‌است . طی سالیان متمادی ، در سال های اخیر برای اولین بار نرخ شهرنشینی در شهرستان گناباد از نرخ روستانشینی آن پیشی گرفته است . در مجموع طی سال های مورد بررسی همواره نرخ روستانشینی با کاهش و شهرنشینی با افزایش مواجه بوده‌است .

صنعت[ویرایش]

در شهرستان گناباد ، شهرک صنعتی گناباد ، ناحیه ی صنعتی کوثر و ناحیه ی صنعتی کاخک وجود دارد . از مهم ترین کارخانجات این شهرستان می توان به چینی تقدیس گناباد ، فرآورده های دیرگداز گناباد ، صنایع غذایی یاران و کارخانجات نگین اشاره کرد . در این شهرستان ، تعداد قابل توجهی از واحد های مرغداری و گاوداری وجود دارد و صنایع تبدیلی لبنیات نیز در این شهر وجود دارد .

حمل و نقل و ارتباطات[ویرایش]

شهرستان گناباد در مسیر کریدور شمال به جنوب (جاده سنتو) واقع شده است . همچنین این شهرستان در مسیر پیشنهادی راه آهن در حال احداث مشهد به زاهدان واقع شده است . فرودگاه جدید گناباد نیز در حال راه اندازی است .

مشاهیر شهرستان گناباد[ویرایش]


  • محمدعلی سردار نوقابی (مشروطه‌خواه و یاغی دولت قاجار که توسط خان طبس و فئودال‌ها سرکوب شد. حکم قتل او توسط دولت محمدعلی شاه قاجار صادر و لغو آن حکم توسط دولت مشروطه دو روز پس از مرگش در قلعه گیسور به گناباد رسید.)[۲]

آثار باستانی شهرستان گناباد[ویرایش]

تقسیمات کشوری[ویرایش]

در سال ۱۳۱۶ و بر اساس قانون تقسیمات کشوری مجلس شورای ملی، گناباد یکی از ۴۹ شهرستان ایران و یکی از ۷ شهرستان خراسان بزرگ بوده و شهرستان‌های فعلی کاشمر، فردوس، طبس، بردسکن، خلیل‌آباد، بجستان، بشرویه و سرایان بعدها از خاک گناباد جدا شدند. در حال حاضر، تقسیمات کشوری شهرستان گناباد به صورت زیر می‌باشد:

دانشگاه ها و حوزه های علمیه[ویرایش]

در شهرستان گناباد مراکز آموزش عالی زیر وجود دارد :

پارکها[ویرایش]

و...

هتل ها و اماکن اقامتی[ویرایش]

هتل پاسارگاد گناباد ، مهمانسرای جهانگردی بیدخت و مهمانپذیر عبادی ، از جمله اماکن اقامتی شهرستان گناباد هستند .

بازارها[ویرایش]

سینما[ویرایش]


منابع[ویرایش]

  1. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
    • تاریخ قیامهای خراسان - کتابخانه آستان قدس رضوی
    • تاریخ و جغرافیای گناباد حسین تابنده
  2. UNESCO, Qanats of Gonabad
  3. یخدان کوثر بیدخت - پایگاه اطلاع رسانی شهر بیدخت
  • اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران ۱۳۸۳خ.
  • تابنده گنابادی، حاج سلطان‌حسین، تاریخ و جغرافی گناباد، سازمان چاپ دانشگاه ۱۳۴۸خ.
  • تصاویری از تخریب های اخیر قلعه شاه نشین زیبد[۱]
  • چند کلیپ و فیلم از خرابکاری و سرقت گنجینه های قله شاه نشین زیبد گناباد آخرین پناهگاه یزدگردسوم[۲]
  • سه اثر تاریخی زیبد مجله بررسی‌های تاریخی» مهر و آبان ۱۳۵۱ - شماره ۴۱ دکتر عباس زمانی

(24 صفحه - از ۴۳ تا 66)[۳]

تصاویری از قلعه زیبد و دشت رویواچ(ریواس زیبد)

  • [۴]
  • قنات میراث علمی و فرهنگی ایرانیان.همایش ملی قنات. گناباد 1383 . دکتر عجم

[۵]