جهاد دانشگاهی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جهاد دانشگاهی
تأسیس ۱۳۵۹ خورشیدی
نوع غیر دولتی
رئیس حمیدرضا طیبی
مکان تهران، ایران پرچم ایران
وابسته به شورایعالی انقلاب فرهنگی
وب‌گاه http://www.acecr.ac.ir/

جهاد دانشگاهی یک سازمان فرهنگی پژوهشی در ایران است که یک موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی به همین نام را اداره می‌کند.

در ۱۶ مرداد ۱۳۵۹ ستاد عالی انقلاب فرهنگی، جهاد دانشگاهی را در راستای اهداف انقلاب فرهنگی ایران تاسیس نمود. با تبدیل ستاد به شورای عالی انقلاب فرهنگی، اساسنامه جهاد دانشگاهی در ۱۱ آذر ۱۳۶۵ بازنگری و تصویب شد. در این اساسنامه بر فعالیت‌های فرهنگی و تحقیقاتی به منظور اسلامی شدن دانشگاه‌ها تاکید شده است. همچنین در ۲۲ آبان ۱۳۶۹ شورای عالی انقلاب فرهنگی، جهاد دانشگاهی را به عنوان پلی میان دانشگاه و بخش صنعتی، خدماتی کشور معرفی کرد.علاوه بر این انجام فعالیت‌های علمی و فرهنگی هم بر عهده این نهاد می باشد. در ۱۴ آبان۱۳۷۰ اساسنامه جدیدی به تصویب نهایی شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید و جایگزین اساسنامه قبلی شد.

جهاد دانشگاهی در راستای اهداف و وظایف خود در سال ۱۳۷۲ اقدام به تاسیس موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی به عنوان یک موسسه غیرانتفاعی از نوع دوم نمود. این مؤسسه شعبه‌های خود را در اهواز، اصفهان، رشت، همدان، کاشمر، اردکان، اشکذر و یزد راه‌اندازی کرد که از این میان، سه مؤسسه‌ی وابسته در استان‌های خوزستان، یزد و اصفهان به ترتیب به مؤسسه‌ی آموزش عالی مستقل دارای هیأت امنای اختصاصی تبدیل شده و در کرمانشاه نیز مؤسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی کرمانشاه تأسیس شد. در این میان مؤسسه‌ی آموزش عالی جهاد دانشگاهی در تهران پس از ارتقای کیفی و کمی، به دانشگاه غیردولتی غیرانتفاعی علم و فرهنگ ارتقاء یافت. در سال ۱۳۹۲سه شعبه‌ی این مؤسسه در استان یزد نیز در قالب دانشگاه غیردولتی غیرانتفاعی علم و هنر ارتقا یافتند.

تعریف جهاد دانشگاهی[ویرایش]

در اساسنامه جهاد دانشگاهی، این نهاد این گونه تعریف شده است : جهاد دانشگاهی نهادی عمومی و غیردولتی زیر نظر شورای عالی انقلاب فرهنگی، از لحاظ اداری، استخدامی و مالی تابع مقرراتی است که به تصویب هیات امنای جهاد دانشگاهی برسد.

اهداف جهاد دانشگاهی[ویرایش]

اهداف تعیین شده برای جهاد دانشگاهی را می توان موارد زیر دانست:
- گسترش تحقیقات و شکوفایی استعدادها در سطح جامعه برای رسیدن به خود اتکایی
- توسعه امور فرهنگی با همکاری حوزه و دانشگاه
- گسترش طرحهای کاربردی به منظور به کارگیری نتایج پژوهش

وظایف کلی جهاد دانشگاهی[ویرایش]

وظایف جهاد دانشگاهی عبارتند از : ترویج فرهنگ وهنر اسلامی، مقابله با غربزدگی، انجام تحقیقات کاربردی، پیگیری طرحهای تحقیقاتی جهاد، ارایه خدمات علمی-فنی، حمایت از دانشجویان و پژوهشگران مستعد، اجرای دوره‌های رسمی آموزش‌های علمی-کاربردی، ایجاد زمینه هایی برای اشتغال بیشتر فارغ التحصیلان دانشگاهی

هیات امنای جهاد دانشگاهی[ویرایش]

هیات امنای جهاد دانشگاهی که یکی از ارکان جهاد است به عنوان « عالی‌ترین مرجع سیاستگذاری » این نهاد شناخته می شود. ترکیب هیات امنا عبارت است از جهار عضو جهاد دانشگاهی، جهار نماینده ی دولت و نفر نهم نامینده ی رهبری در دانشگاه هاست. لذا ترکیب هیات امنا به شدت تابع تغییرات سیاسی و تغییرات در دولت است. بنابر این دو دوران محمود احمدی نژاد کل اعضای هیات امنا تغییر یافت. جرا که باتغییر در نماینده ی رهبری در دانشگا ه ها و تغییر در دولت، نمایندگان دولت در هیات امنا تغییر یافتند و به تبع آن ریاست جهاد دانشکاهی و در پی آن اعضای جهاد دانشگاهی در هیات امنا تغییر یافتند. در حال حاضر هیات امنا جهاد دانشگاهی از افراد زیر تشکیل شده است:

تشکیلات جهاد دانشگاهی[ویرایش]

جهاد دانشگاهی شامل حوزه‌های پشتیبانی و امور مجلس، پژوهشی، آموزشی، فرهنگی، اشتغال و واحدها و پژوهشکده‌ها است.

حوزه پشتیبانی[ویرایش]

فعالیت‌های اداری و مالی جهاد دانشگاهی در حوزه پشتیبانی صورت می گیرد. جهاد دانشگاهی در حال حاضر علاوه بر دفتر مرکزی دارای ۳۹ واحد است (که ۱۴ واحد آن در شهر تهران و بقیه در مراکز دانشگاهی شهرستان‌ها استقرار دارند). همچنین تعداد ۱۱ پژوهشکده ، ۷ سازمان و مرکز و ۹ موسسه و شرکت به ثبت رسیده نیز تحت پوشش این نهاد فعالیت دارند. معاونت پژوهشی و امور مجلس جهاد دانشگاهی با ۲ اداره کل امور اداری و امور مالی و همچنین ۴ دفتر (فنی، حقوقی، طرح و برنامه و امور مجلس ) امور ستادی و پشتیبانی این نهاد را به عهده داشته است.

حوزه پژوهشی[ویرایش]

حوزه پژوهشی وظایف پژوهشی مثل انجام تحقیقات کاربردی و توسعه ای، ارایه مشاوره و خدمات علمی و فنی و پیگیری و بهره برداری از نتایج طرحهای تحقیقاتی را بر عهده دارد. معاونت پژوهش و فناوری جهاد دانشگاهی با هدف برنامه ریزی، نظارت و ارزیابی، و هماهنگی فعالیت‌های این بخش طراحی و ایجاد شده است. به طورکلی فعالیت‌های حوزه پژوهشی به دو بخش ستادی-اجرایی یا صف تقسیم می شود. فعالیت‌های ستادی در معاونت پژوهش و فناوری و فعالیتهای اجرایی در واحدها و پژوهشکده‌ها و توسط گروه‌های پژوهشی و مراکز خدمات تخصصی انجام می شود.

حوزه فرهنگی[ویرایش]

تبلیغ و ترویج فرهنگ و هنر اسلامی، برنامه ریزی فرهنگی و تربیتی، ایجاد آمادگی فکری و افزایش دانش و بینش دینی و سیاسی در قشر جوان به منظور مقابله با غربزدگی و انحرافات فرهنگی در چارچوب سیاست‌های فرهنگی کشور، رویکرد اساسی جهاد دانشگاهی در حوزه فرهنگی است. طبق بررسی و ارزیابی فعالیت های فرهنگی جهاد دانشگاهی کشور بر اساس 17شاخص و متد احصائی از سوی دفتر برنامه ریزی و توسعه فرهنگی کشور معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی آذربایجان غربی به عنوان معاونت برتر معرفی و مقام معاونت فرهنگی نخست را در کشور کسب کردکه معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی آذربایجان غربی به همراه 6 واحد دانشگاه الزهرا که با 86 امتیاز، در رتبه دوم و واحد دانشگاه علوم پزشکی تهران با 82.5 امتیاز،در رتبه سوم و واحد فارس با 82 امتیاز، و لرستان با 81.5 امتیاز و سیستان و بلوچستان با 80.5 در رتبه های بعدی و در گروه A جای گرفته اند که معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی آذربایجان غربی که در رتبه اول این گروه نخست جای دارد و بقیه واحدهای دانشگاهی کشور و دانشگاههای تهران در درجه و گروه ها و رتبه های بعدی (B,C،D,…) قرار گرفته‌اند.[۱]معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی

حوزه اشتغال و تجاری سازی فناوری[ویرایش]

جهاد دانشگاهی با درک مسایل و مشکلات فارغ التحصیلان دانشگاهی و به منظور بهره گیری از تونایی‌های بالقوه آنان برای ایجاد زمینه‌های اشتغال قشر تحصیل کرده، فعالیت‌ها و برنامه‌های علمی، پژوهشی و اطلاع رسانی خود را در زمینه اشتغال در سال ۱۳۷۷ آغاز کرد و در سال ۱۳۷۹ با توسعه فعالیت‌های خود سازمان همیاری اشتغال فارغ التحصیلان دانشگاه‌ها را تاسیس نمود که در ۴ حوزه آموزشی، پژوهشی، اطلاع رسانی و امور اجرایی فعالیت می نماید.

تغییرات در دوران احمدی نژاد[ویرایش]

جهاد دانشگاهی در دهه ی نخست انقلاب اسلامی عموماً از نیروهای انجمن های اسلامی دانشجویان با گرایش به خط آیت‌الله خمینی (خط امام) تشکیل یافته بود. این نیروها پس از درگذشت آیت‌الله خمینی گرایش واضحی به جریان چپ موسوم به خط امام نشان می دادند. ریاست جهاد دانشگاهی در دوران هشت ساله ی ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی بر عهده ی محمد رحمتی با گرایش کارگزاران بود. در دوران سید محمد خاتمی ریاست جهاد دانشکاهی به دکتر علی منتظری واگذار شد. علی منتظری مدیر کل تئاتر وزارت ارشاد در دوران وزارت سید محمد خاتمی بود که بعداً برای ادامه ی تحصیل به انگلستان رفته بود و پس از بازگشت رییس جهاد دانشگاهی شده بود. در این دوران نهاد هایی جون ایسنا با گرایش اصلاح طلبانه و ایسپا در جهاد دانشگاهی تاسیس شد. باآغاز ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد، دامنه ی تغییرات به جهاد دانشکاهی رسید و بزودی دکتر منتظری که ۹ سال ریاست جهاد را بر عهده داشت جای خود را به دکتر طیبی داد. دکتر طیبی از اعضای جهاد دانشکاهی بود که سازگاری بیشتری با سیاست های دولت نشان می داد. از مهمترین این تغییرات تغییر دومین و سپس سومین مدیر عامل ایسنا بود. تغییرات دکتر طیبی در جهاد دانشگاهی از نظر دولت کافی تشخیص داده نشد و تنها پس از یک دوره جای خود را به دکتر یادگاری داد. دکتر یادگاری نخستین رییس جهاد دانشکاهی است که سابقه ی عضویت در جهاد دانشکاهی ندارد و از بیرون این نهاد به حهاد دانشکاهی آمده است. دکتر یادکاری اقدام به تغییرات وسیع در جهاد دانشکاهی از جمله تغییر پی دز پی مدیر عامل ایسنا و تغییر تمام معاونان و اکثر روسای واحد های جهاد دانشکاهی نمود. برخی از این معاونان از جمله معاون پشتیبانی وپارلمانی، معاون هماهنگی ومعاون پژهشی عضو جهاد دانشگاهی نبودند و یا سابقه ی عضویت در جهاد دانشکاهی نداشتند.

خبرگزاری های تحت امر[ویرایش]

جهاد دانشگاهی از معدود نهادهای جمهوری اسلامی است که دو خبرگزاری در عرصه خبررسانی در اختیار دارد که عبارتند از خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا) به عنوان یگانه خبرگزاری قرآنی جهان اسلام و خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) .[۲]

منابع[ویرایش]

  1. سایت تخصصی معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی کشور
  2. http://iqna.ir/fa/about_iqna.html