کرمانشاه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

پرش به: ناوبری, جستجو

برای دیگر کاربردها کرمانشاه (ابهام‌زدایی) را ببینید.

کرمانشاه

اطلاعات کلی

نام رسمی:

کرمانشاه

کرمانشاه

مردم

جمعیت

۷۸۴٬۶۰۲^[۱]

زبان‌های گفتاری:

گویش‌های کردی و فارسی

مذهب:

شیعه، اهل حق ، اهل سنت

اطلاعات شهری

پیش‌شماره تلفنی:

۰۸۳۱

جملهٔ خوش‌آمد به شهر

خوش هاتین

شهر کِرمانشاه (به کردی کرماشان) مرکز استان کرمانشاه و نیز مرکز شهرستان کرمانشاه در این استان است. کرمانشاه، هفتمین شهر بزرگ ایران پس از تهران، مشهد، شیراز، اصفهان، تبریز و اهواز است و در استان کرمانشاه واقع شده‌است. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران ۷۸۴٬۶۰۲ نفر بوده و از لحاظ آب و هوایی جزو مناطق معتدل کوهستانی قرار می‌گیرد.^[۲]

کرمانشاه که از شهرهای تاریخی و فرهنگی ایران است به دلیل قرارگیری در تقاطع دو محور شمال به جنوب و شرق به غرب و نیز همجواری با عراق و واقع شدن بر سر راه کربلا و بغداد از اهمیت بسیاری برخوردار است. سه رودخانهٔ قره سو، آبشوران و چم بشیر در کرمانشاه جریان دارند. در زمان سلجوقیان کرمانشاه مرکزمنطقه کردستان بود.

مردم این شهر به زبانهای کردی گویش‌های(کرمانشاهی، کلهری، جافی)فارسی گویش کرمانشاهی و لکی سخن می‎گویند.

[ویرایش] کرمانشاه در دوران پیش از تاریخ

کرمانشاه از لحاظ بقایای سکونت‎های پیش از تاریخ یکی از مناطق بسیار غنی و مهم در ایران و غرب آسیا است. قدیمی‎ترین آثار سکونت بشر در کرمانشاه مربوط به پارینه سنگی قدیم است که شامل چند تبر دستی سنگی است که در منطقه گاکیه و غرب هرسین یافت شده‌است.این آثار دست‎کم حدود ۲۰۰ هزار سال قدمت دارند. آثار مهمی از دوران پارینه سنگی در غارهای کرمانشاه کشف شده‌است که مربوط به دوره‎های پارینه سنگی میانی، جدید و فراپارینه سنگی است. نخستین غاری که در ایران کاوش شد غار شکارچیان در بیستون کرمانشاه قرار دارد که تنها بقایای استخوانی انسان نئاندرتال در ایران در آن کشف شده‌است. آثار سکونت نئاندرتال‎ها همچنین در سایر غارهای بیستون چون غار مر تاریک و غار مر آفتاب کشف شده‌است. در غارهای شمال شهر کرمانشاه مثل قبه و دو اشکفت نیز ابزار‌های سنگی این دوره یافت شده‌است.از دوره پارینه سنگی جدید و فراپارینه سنگی نیز آثاری در غارهای مرخریل و کولیان کشف شده‌است. از کهنترین آثار سکونت روستانشینی اولیه در غرب آسیا چندین مکان در اطراف کرمانشاه قرار دارند که از میان آن‎ها می‎توان به گنج‎دره در غرب هرسین و سراب و آسیاب در شرق کرمانشاه اشاره کرد. گفتنی است که قدیمیترین مدارک اهلی کردن بز در تپه گنج دره شناسایی شده‌است که نتایج مطالعه آن اخیرا به وسیله پرفسور ملیندا زیدر در نشریه معتبر ساینس منتشر شد. در ضمن باید خاطر نشان ساخت که مردم و ساکنین این منطقه ماد‌های اصیلی هستند که در گذشته به طوایف آمادی ملقب بوده‌اند و طی سالیان زیاد با وجود اقوام دیگر به دلیل شرایط منطقه‌ای بکر مانده بودند.

[ویرایش] ریشهٔ نام

نام کرمانشاه از دوره ساسانیان بر این شهر گذارده شده‌است. در دوران اسلامی این شهر را «قره میسین» می‌خوانده‌اند. ^{[نیازمند منبع]} در یک مکتوب نام کرمانشاه را نخست لقب بهرام کرمانشاه (بهرام چهارم) نوشته‌اند از این رو که پیش از شاهی فرمانروای کرمان بوده‌است. پس از پادشاهی او به افتخارش نام این شهر را کرمانشاه گذاشتند.

[ویرایش] کرمانشاهیان معروف

نوشتار اصلی را ببینید: مشاهیر کرمانشاه

[ویرایش] دانشگاه‌های کرمانشاه

[ویرایش] موزه‌ها

موزهٔ تاریخ طبیعی
موزهٔ خط و کتابت
موزهٔ مردم شناسی(واقع در تکیه معاون الملک)
موزهٔ منطقه‌ای غرب کشور (در دست ساخت)
موزهٔ ورزش
موزهٔ پست
موزه دفاع مقدس {جنگ} واقع در پارک شیرین
موزه آثار شهدا (واقع در باغ فردوس)

[ویرایش] صنایع

مهمترین کارخانه‌های شهر کرمانشاه عبارتند از:

پالایشگاه نفت
مجتمع پتروشیمی کرمانشاه
کارخانه سیمان غرب
گروه صنایع شیمیایی به آفرین گاز تیسفون (گاز دی اکسید کربن)
کارخانه‌های قند
کارخانه شیر و فراورده‌های لبنی بیستون (خصوصی)
کشت و صنعت ماهیدشت (خصوصی)
کارخانه خانه‌سازی ایثار کرمانشاه (مجتمع عظیم قطعات بتنی)
کارخانه روغن نازگل (بزرگ‌ترین تولیدکننده روغن خوراکی در جهان تا سال ۲۰۰۵ الگو:روزنامه باختر برگرفته از مدارک شرکت نازگل شماره ۱۰۸۳ تاریخ ۲۷ تیر ۱۳۸۵)
کارخانه ذوب‌آهن غرب (تولیدکننده انواع پروفیل تنیده‌شده و سرد)
پالایشگاه نفت جدید (آناهیتا)
مجتمع پتروشیمی کرمانشاه

کرمانشاه در گذشته دارای ۱۳ سالن سینما(مولن روژ، کریستال ،رکس، مهتاب، ایران، متروپل، باربد، بهمن، شهر فرنگ، آتلانتیک، شهر تماشا، صحرا، فرهنگ) بود که پس از پیروزی انقلاب این سالن‌ها متروکه شدند و یا تغییر کاربری دادند. در حال حاضر از میان پنج سینمای شهر کرمانشاه دو سینما (صحرا و شهر تماشا) تعطیل هستند. سینما استقلال (شهر تماشا) پس از آنکه در سال ۱۳۸۴ توسط صاحب اصلی‌اش از حوزه هنری بازپس گرفته شده تعطیل است. سینما صحرا نیز که در شهرک دولت‎آباد قرار دارد به صورت مخروبه‌ای تحت تملک شخصی قرار دارد.

[ویرایش] سراب‌ها

[ویرایش] بوستان‌ها

مجموعه بوستان‌های طاق بستان (بوستان شرقی، بوستان غربی، بوستان کوهستان)
بوستان شاهد
بوستان لب آو (لب آب یا ۱۵ خرداد)
بوستان لاله (پارک ولیعصر )
بوستان شار (شهر)
بوستان شیرین
بوستان فانفار (شهربازی)
بوستان جانبازان
بوستان معلم

[ویرایش] مسجدهای تاریخی

[ویرایش] آثار پیش از تاریخ

مجموعه باستانی تاق بستان و دریاچه مقابل آن

[ویرایش] آثار تاریخی

[ویرایش] سوغات و صنایع دستی

[ویرایش] پاورقی

↑ [1]
↑ [2]

[ویرایش] جستارهای وابسته

فهرست مشاهیر کرمانشاه

[ویرایش] پیوند به بیرون

	استان کرمانشاه
مرکز	کرمانشاه
شهرستان‌ها	اسلام‌آباد غرب \| پاوه \| ثلاث باباجانی \| جوانرود \| دالاهو \| روانسر \|سرپل ذهاب \| سنقر \| صحنه \| قصر شیرین \| کرمانشاه \| کنگاور \| گیلان غرب \| هرسین
شهرها	ازگله \| اسلام‌آباد غرب \| باینگان \| بیستون \| پاوه \| تازه‌آباد \| جوانرود \| حمیل \| رباط \| روانسر \| سرپل ذهاب \| سرمست \| سطر \| سنقر \| سومار \| صحنه \| قصر شیرین \| کرمانشاه \| کرند \| کنگاور \| کوزران \| گهواره \| گیلان غرب \| میان‌راهان \| نودشه \| نوسود \| هرسین \| هلشی
نقاط دیدنی	آبشار دربند \| بقعه بابایادگار \| بیستون \| تاق بستان \| تالاب مشیدان \| تکیه معاون‌الملک \| چهارطاقی \| ریجاب \| سراب روانسر \| سراب نیلوفر \| غار پرو \| غار قوری‌قلعه \| قلعه یزدگرد \| کاخ ساسانی قصر شیرین \| گوردخمه‌های اسحاق‌وند \| مجسمه هرکول \| مسجد عمادالدوله \| نیایشگاه آناهیتا