کرمانشاه
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
برای اثباتپذیری کامل این مقاله، به منابع بیشتری نیاز است یا منابع ارائهشده بهدرستی ارجاع داده نشدهاست. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکیپدیا برای ارجاع به منابع با ارائهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بیمنبع ممکن است در آینده حذف شوند. |
- برای دیگر کاربردها کرمانشاه (ابهامزدایی) را ببینید.
| کرمانشاه |
||
|---|---|---|
 |
||
| اطلاعات کلی | ||
| نام رسمی: | کرمانشاه | |
| کشور: | ایران  |
|
| استان: | کرمانشاه | |
| شهرستان: | کرمانشاه |
|
| بخش: | مرکزی |
|
|
||
| مردم |
||
| جمعیت | ۷۸۴٬۶۰۲[۱] |
|
| زبانهای گفتاری: | کردی و فارسی |
|
| مذهب: | شیعه و سنی |
|
| جغرافیای طبیعی |
||
| ارتفاع از سطح دریا: | ۱۳۷۴ متر |
|
| اطلاعات شهری |
||
| پیششماره تلفنی: | ۰۸۳۱ | |
کرمانشاه یکی از شهرهای بزرگ ایران و مرکز استان کرمانشاه میباشد. برپایهٔ سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی، جمعیت این شهر بالغ بر ۷۸۴٬۶۰۲ نفر بودهاست که از این جهت نهمین شهر بزرگ کشور محسوب میشود. نام کرمانشاه پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به «باختران» تغییر پیدا کرد؛ ولی از آنجایی که این امر با اعتراضات گستردهٔ مردم همراه شد، در نتیجه چندی بعد نام شهر به نام قدیمی خود تغییر یافت. کرمانشاه از شهرهای تاریخی و فرهنگی ایران است و بهدلیل قرارگرفتن در تقاطع دو محور شمال به جنوب و شرق به غرب و نیز همجواری با کشور عراق و واقعشدن بر سر راه کربلا و بغداد از اهمیت بسیاری برخوردار است. سه رودخانهٔ قرهسو، آبشوران و چمبشیر از کرمانشاه عبور میکنند. مردم این شهر به زبان کردی (گویشهای کردی کرمانشاهی، کلهری، جافی و لکی) و زبان فارسی (گویش فارسی کرمانشاهی) سخن میگویند.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] وجه تسمیه
واژهٔ کرمانشاه در دورهٔ ساسانیان بر روی شهر کنونی کرمانشاه گذاشته شدهاست؛ بهطوری که در یک اثر مکتوب تاریخی، واژهٔ کرمانشاه را لقب بهرام چهارم -پادشاه ساسانی- دانستهاند؛ چراکه وی پیش از رسیدن به تخت شاهی، حاکم شهر کرمان در جنوب شرق ایران بودهاست؛ بههمین دلیل پس از پادشاهی او نام این شهر را به افتخار بهرام چهارم -حاکم کرمان- کرمانشاه نهادهاند.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، مجلس شورای اسلامی برای مدتی نام شهر را به «باختران» تغییر داد که در نتیجهٔ اعتراضات شدید مردم به «کرمانشاه» تغییر دادهشد.
[ویرایش] پیشینه
کرمانشاه از لحاظ بقایای سکونتهای پیش از تاریخ، یکی از مناطق بسیار غنی و مهم در ایران و غرب آسیا است. قدیمیترین آثار سکونت بشر در کرمانشاه مربوط به پارینهسنگی قدیم است که شامل چند تبر دستی سنگی است که در منطقهٔ گاکیه و غرب هرسین یافت شدهاست.این آثار دستکم حدود ۲۰۰ هزار سال قدمت دارند. آثار مهمی از دوران پارینهسنگی در غارهای کرمانشاه کشف شدهاست که مربوط به دورههای پارینهسنگی میانی، پارینهسنگی جدید و فراپارینهسنگی است. نخستین غاری که در ایران کاوش شد غار شکارچیان در بیستون کرمانشاه قرار بود که تنها بقایای استخوانی انسان نئاندرتال در ایران در آن کشف شدهاست. آثار سکونت نئاندرتالها همچنین در سایر غارهای بیستون -همچون غار مر تاریک و غار مر آفتاب- کشف شدهاست. در غارهای شمال شهر کرمانشاه مثل قبه و دو اشکفت نیز ابزارهای سنگی این دوره یافت شدهاست. از دورهٔ پارینهسنگی جدید و فراپارینهسنگی نیز آثاری در غارهای مرخریل و کولیان کشف شدهاست.
از کهنترین آثار سکونت روستانشینی اولیه در غرب آسیا چندین مکان در اطراف شهر کرمانشاه قرار دارند که از میان آنها میتوان به گنجدره در غرب هرسین و سراب و آسیاب در شرق کرمانشاه اشاره کرد. گفتنی است که قدیمیترین مدارک اهلیکردن بز در تپهٔ گنجدره شناسایی شدهاست که نتایج مطالعه آن اخیراً به وسیلهٔ ملیندا زیدر در نشریهٔ ساینس منتشر شد.
[ویرایش] دانشگاهها
از مراکز آموزش عالی شهر کرمانشاه میتوان به دانشگاه رازی کرمانشاه، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، دانشگاه صنعتی کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه، دانشگاه پیام نور کرمانشاه، دانشگاه علمی-کاربردی کرمانشاه، مؤسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی کرمانشاه، آموزشکده فنی پسران کرمانشاه، موسسه آموزش عالی شهید رضایی و آمورشکده سمای کرمانشاه اشاره کرد.
[ویرایش] موزهها
از موزههای کرمانشاه میتوان موزه تاریخ طبیعی کرمانشاه، موزه خط و کتابت، موزه پوشاک و مردمشناسی، موزه منطقهای غرب کشور، موزه ورزش، موزه پست و موزه دفاع مقدس را نام برد.
[ویرایش] محلهها
محلههای شهر کرمانشاه:
[ویرایش] سالنهای سینما
کرمانشاه در سال ۱۳۱۰ صاحب سینمایی بوده که توسط سید ابول نقاش با راهنمایی و کمک دوستش حبیبالله مراد در زمینهای تفریحی آن روزگارساخته شده، (و درمحلی که بعدها خیابان شاه بختی درآنجااحداث گردید قرار داشته) بانام سینما فروهر - در مجموع کرمانشاه درطی تاریخ خود دارای ۱۴ سالن سینمابوده-البته نه به طور همزمان - نام این سینماها عبارتند از سینما باربد، سینما همای(قبل از سینما ایران درمحل همین سینمابوده) ایران، دیانا، - مولن روژ ورکس، (که تابستانی بودهاند)متروپل، کریستال، آتلانتیک شهر فرنگ، شهر تماشا، صحرا، فرهنگ) بود که پس از پیروزی انقلاب این سالنها متروکه شدند و یا تغییر کاربری دادند. در حال حاضر از میان پنج سینمای شهر کرمانشاه دو سینما (صحرا و شهر تماشا) تعطیل هستند. سینما استقلال (شهر تماشا) پس از آنکه در سال ۱۳۸۴ توسط صاحب اصلیاش از حوزه هنری بازپس گرفته شده تعطیل است.
در سال ۱۳۸۷ سالن سینماهای فرهنگ و پیروزی تعطیل شدند و بعد از آنها سینما آزادی(شهر فرنگ) نیز تعطیل گشت. در حال حاضر فقط سینما فرهنگ با دو سالن دویست نفری به کار خود ادامه میدهد. البته در سال ۱۳۸۷ با توجه به سیاستهای دولت و استقبال کم مردم از سینما در کل ایران، مدیران سینما فرهنگ کرمانشاه را وادار کرد که بفکر راه کار جدیدی برای این مجموعه فرهنگی ورزشی باشند. در حال حاضر مجموعه فرهنگی ورزشی علاوه بر اینکه ساختار سینما بودن خود را حفظ کرده، یک مجموعهٔ سرپوشیده تفریحی سرگرمی را برای کودکان و نوجوانان دارد که مجموعهٔ فرهنگی ورزشی فرهنگ را به عنوان یک مجموعهٔ کامل در غرب کشور تبدیل کنند. در حال حاضر سینما فرهنگ تنها سینما در شهر کرمانشاه هست که فعالیت دارد و بصورت خصوصی اداره میشود.
[ویرایش] سرابها
- سراب نیلوفر
- سراب طاق بستان
- سراب بیستون
- سراب یاوری
- سراب هشیلان
- سراب صحنه
- سراب قنبر
- سراب خیره زنه (خضر زنده)
- سراب خیره الیاس (خضر الیاس)
- سراب روانسر
- سراب سنقر
- سراب هرسین
- سراب کرند
- سراب گرم(سرپل ذهاب)
[ویرایش] پارکها
- مجموعه پارکهای طاق بستان (پارک شرقی، پارک غربی، پارک کوهستان)
- پارک شاهد :بلوار بهشتی
- پارک صلح :لب آب, جنب کاخ استانداری
- پارک لاله :خیابان فردوسی
- پارک شیرین :خیابان مؤید
- پارک فانفار (شهربازی) :لب آب, بلوار خلبان شمشادیان
- پارک زنبق :کمربندی غربی
- پارک معلم: خیابان فرهنگیان فاز ۱
- پارک دانشجو: شهرک معلم فاز ۱
- پارک فدک: شهرک فرهنگیان فاز ۲
- پارک وحدت:شهرک دولت آباد
[ویرایش] مساجد تاریخی
- مسجد عمادالدوله
- مسجد حاج شهباز خان
- مسجد آیتالله بروجردی
- مسجد چهلستون(جامع)
- مسجد شافعیها
- مسجد دولتشاه
- مسجد شاهزاده
- مسجد آ شیخ هادی جلیلی
[ویرایش] آثار پیش از تاریخ
- گاکیه
- غار دو اشکف
- غارهای بیستون
- غار قبه
- غار کل داوود
- غار ورواسی
- پناهگاه ورکینی
- غار کولیان
- غار وزمه
- پناهگاه یوان
- آوی خر
- تپه گنج دره
- تپه سراب
- تپه آسیاب
- تپه چیا جانی
- تپه تووه خشکه
- تپه ورگر
- تپه چغا گاوانه
- تپه موسایی
[ویرایش] آثار تاریخی
- طاق بستان(تاق وه سان): کرمانشاه, انتهای بلوار تاق بستان
- غار قوری قلعه: جادهٔ کرمانشاه-پاوه, روستای قوری قلعه
- تکیهٔ معاون الملک: کرمانشاه, چال حسن خان
- سنگنوشتهٔ بیستون: جادهٔ کرمانشاه-کنگاور, شهرک بیستون
- تکیهٔ بیگلربیگی: کرمانشاه, خیابان سپه
- پل کهنه: کرمانشاه, شهرک کیهانشهر
- بازار کرمانشاه (تاریکه بازار): کرمانشاه, خیابان سپه
- ساختمان سابق استانداری کرمانشاه: کرمانشاه, میدان مصدق
- ساختمان و سردر شهرداری کرمانشاه(کنسولگری سابق بریتانیا): کرمانشاه, میدان شهناز
- خانهٔ خواجه باروخ (خانهٔ رندهکش): کرمانشاه, فیض آباد
- مدرسهٔ کزازی: کرمانشاه, جلوخان, خیابان چهارباغ
- گورستان پارتی: کرمانشاه, مجموعهٔ تاق وه سان
- کاروانسرای فیض آباد: کرمانشاه, فیض آباد
- مسجدعمادالدوله: کرمانشاه, بازار
- مسجد حاج شهباز خان: کرمانشاه, سکوی حشمت السلطنه
- کلیسای ارامنه: کرمانشاه, خیابان شریعتی
- مسجدجامع(مسجد چهلستون): کرمانشاه, خیابان سپه, جلوخان
- طاق گرا یا پاتاق: جادهٔ کرمانشاه-سرپل ذهاب, روستای پاتاق
- محل دفینهٔ سراب نیلوفر: کرمانشاه, سراب نیلوفر
- شکارگاه خسرو پرویز: کرمانشاه, بلوار تاق بستان
- معبد آناهیتا: کنگاور, خیابان اصلی
[ویرایش] مطبوعات
بیستون، باختر، صفیر غرب، آوای کرمانشاه، ندای جامعه, صبح امروز کرمانشاه، راه توسعه، کرمانشاه ۱۴۰۰، کرمانشاه، غرب، *نقد حال، مجله اکسیر، طنز کاکتوس
هفتهنامه نقد حال به صاحب امتيازي و مديرمسئولي غلامرضا نوري علاء از 7 ارديبهشت 1384 منتشر شده است. اين نشريه داراي رويه مستقل و فرا جناحي است.
[ویرایش] سوغات، صنایع دستی و غذاها
- از شیرینیهای مخصوص شهر میتوان به «نان برنجی», «کاک» , «بژی» و «نان خرمایی» اشاره کرد که در کارگاهها و فروشگاههای مختلف پخت و عرضه میشوند.
- از سوغات و صنایع دستی منطقه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:«روغن کرمانشاهی», «عسل شاهو», «رب انار پاوه», «گلیم», «گیوه», «جاجیم», «موج», «انواع آلات موسیقی(دف-تنبور-تار-دیوان-سه تار)», «چرم», «ترخینه», «کلاه پشمی», «خرمای قصرشیرین», «انجیر ریجاب», «چاقوی کرند», «گلیم هرسین», «تخمهٔ سنقر», «کلاش(گالش-گیوه)»
- غذای خاص شهر کرمانشاه, چلوخورشت خلال, و نوعی کباب دندهاست که در رستورانهای مختلف شهر سرو میشود.
[ویرایش] هتلها و اماکن اقامتی
- هتل آزادگان: کرمانشاه, شهرک تعاون (چهار ستاره)
- هتل جمشید: کرمانشاه, بلوار تاق بستان, میدان تاق بستان (چهار ستاره)
- هتل بیستون: کرمانشاه, خیابان دبیراعظم (سه ستاره)
- هتل داریوش: کرمانشاه, خیابان مطهری (دو ستاره)
- هتل راه کربلا: کرمانشاه, پارکینگ شهرداری (دو ستاره)
- هتل رسالت: کرمانشاه, میدان فردوسی (دو ستاره)
- هتل آزادی: کرمانشاه, میدان آزادی (تک ستاره)
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] پانویسها
[ویرایش] منابع
[ویرایش] پیوند به بیرون
- وبگاه تحلیلی-خبری زاگرسنا؛ آخرین اخبار و اطلاعات استان کرمانشاه
- معرفی غارهای تاریخی استان کرمانشاه
- معرفی سرابهای استان کرمانشاه
- [http://kermanshahmiras.ir/Fa_site/Index.asp وبگاه سازمان میراث فرهنگی، صنایع
دستی و گردشگری استان کرمانشاه]
 |
|
|---|---|
| مرکز | کرمانشاه |
| شهرستانها | اسلامآباد غرب | پاوه | ثلاث باباجانی | جوانرود | دالاهو | روانسر |سرپل ذهاب | سنقر | صحنه | قصر شیرین | کرمانشاه | کنگاور | گیلان غرب | هرسین |
| شهرها |
ازگله | اسلامآباد غرب | باینگان | بیستون | پاوه | تازهآباد | جوانرود | حمیل | رباط | روانسر | سرپل ذهاب | سرمست | سطر | سنقر | سومار | صحنه | قصر شیرین | کرمانشاه | کرند غرب | کنگاور | کوزران | گهواره | گیلان غرب | میانراهان | نودشه | نوسود | هرسین | هلشی |
| نقاط دیدنی |
آبشار دربند | بقعه بابایادگار | بیستون | تاق بستان | تالاب مشیدان | تکیه معاونالملک | چهارطاقی | ریجاب | سراب روانسر | سراب نیلوفر | غار پرو | غار قوریقلعه | قلعه یزدگرد | کاخ ساسانی قصر شیرین | گوردخمه اسحاقوند | گوردخمه سرخ ده | مجسمه هرکول | مسجد عمادالدوله | نیایشگاه آناهیتا |
|
|||||
