دمشق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Damascus
دمشق
Umayyad Mosque, Damascus.jpg
نمایی از مسجد اموی و دورنمای شهر دمشق.

نشان رسمی
نام مستعار: شهر یاسمن‌ها
مختصات: ۳۳°۳۰′۴۷″ شمالی ۳°۱۷′۴۱″ شرقی / ۳۳.۵۱۳۰۶° شمالی ۳.۲۹۴۷۲° شرقی / 33.51306; 3.29472مختصات: ۳۳°۳۰′۴۷″ شمالی ۳°۱۷′۴۱″ شرقی / ۳۳.۵۱۳۰۶° شمالی ۳.۲۹۴۷۲° شرقی / 33.51306; 3.29472
کشور Flag of Syria.svg سوریه
استان دمشق
فرمانداری
 • قرماندار بشر الصبان
مساحت
 • جمعاً ۱۰۵ km۲ (۴۱ sq mi)
 • زمین ۷۷ km۲ (۳۰ sq mi)
ارتفاع ۲۲۳۱ m (۷٬۳۲۰ ft)
جمعیت (۲۰۰۹)
 • کل ۱٬۷۱۱٬۰۰۰
منطقه زمانی EET (یوتی‌سی ۲+)
 • تابستان  EEST (یوتی‌سی ۳+)
کد ایزو ۳۱۶۶ ۱۱ (۹۶۳)+
وب‌گاه www.damascus.gov.sy/
دمشق
مكتب عنبر - Maktab Anbar.jpg
اطلاعات اثر
کشور پرچم سوریه سوریه
نوع فرهنگی
معیار ثبت i, ii, iii, iv, vi
شمارهٔ ثبت ۲۰
منطقه آسیا-اقیانوس آرام
تاریخچه
تاریخچهٔ ثبت ۱۹۷۹ (جلسه ۳ام) (طی نشست نامشخص)
منطقهٔ بر پایهٔ دسته‌بندی یونسکو

دَمِشْق مرکز استان دمشق و پایتخت جمهوری عربی سوریه می‌باشد. شهر دمشق پس از حَلب[۱] دومین شهر پرجمعیت سوریه است. این شهر از یک سوی با تپه‌های سنگی و شیب‌دار احاطه شده.[۲] رودخانه برادا از میان شهر می‌گذرد.[۳]

تاریخ[ویرایش]

دمشق در طول سده‌های متمادی نام‌های خاصی داشته‌است. این امر بیانگر قدمت تاریخی آن که حدوداً به پنج هزار سال پیش می‌رسد می‌باشد. برای دمشق اسامی زیادی ذکر شده‌است. اولین نام آن (جلق) و سپس به علت انتساب به جیرون بن سعد بن عاد بن ارم بن سام بن نوح جیرون بوده‌است. پس از آن ارم ذات العماد که در قرآن آمده‌است و همچنین عذرا، بیت رامون، عین الشرق، باب‌الکعبه، فسطاط المسلمین نیز از نامهای دیگر آن است. دمشق بود. به نظر برخی مورخان اولین کسی که دمشق را بنا کرد ارم بن سام بن نوح بود که در آن زمین باغی ساخت و طرح عمارت انداخت. چون بی نظیر و ضرب المثل بود آن را باغ ارم گفتند.

در دمشق خیابانی به نام «مستقیم» وجود دارد. در انجیل گفته شده است که پولس قدیس پس از «کور شدن» در راه دمشق، در آن خیابان ساکن شد.[۴]

جنگ داخلی سوریه[ویرایش]

با گذشت بیش از ۳ سال از آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ میلادی، در دمشق زندگی «عادی» به‌نظر می‌رسد.[۵] با این وجود، به دلیل شرایط جنگ داخلی، در سال ۲۰۱۴ میلادی، دمشق به ردیف «چهارمین شهر ارزان دنیا»[۶] از میان ۱۳۱ شهر مهم دنیا سقوط کرد.[۷]

جمعیت[ویرایش]

در سال ۲۰۰۹ میلادی، جمعیت شهر دمشق به انضمام حومه آن که خود یک استان به شمار می رود حدود ۱٬۷۱۱٬۰۰۰ نفر تخمین زده شده است.
ولی جمعیت شهر دمشق به همراه حومه آن در سال ۲۰۱۲ در حدود ۲٫۵ میلیون نفر تخمین زده شده است.[۸]

مناطق[ویرایش]

منطقه «قدیم دمشق» در حدفاصل منطقه مسیحی‌نشین و یهودی‌نشین، در مرکز شهر واقع شده‌است.[۹] خیابان‌های منطقه قدیم دمشق سنگ‌فرش هستند.[۱۰]

«ابورمانه» مرُفه‌نشین‌ترین منطقه دمشق است.[۱۱] بسیاری از سفارت‌خانه‌های خارجی در این منطقه در غرب دمشق واقع شده‌اند و ثروتمندترین اهالی دمشق در این محله زندگی می‌کنند.[۱۲] ساختمان مرکزی ستاد کل ارتش سوریه در این منطقه قرار دارد.[۱۳] در این محله خیابان المَهدی قرار دارد که چندین مجتمع امنیتی و نظامی در آن واقع شده‌اند.[۱۴] سفارت ایالات متحده آمریکا در دمشق در خیابان المنصور در منطقه «ابورمانه» واقع شده‌است.[۱۵]

هم‌چنین منطقه مرُفه‌نشین «مزرعه»[۱۶] از دیگر مناطق مهم دمشق است. مقر حزب بعث سوریه، سفارت روسیه در دمشق و تعدادی از کلوب‌های شبانه[۱۷] در این منطقه قرار دارند.[۱۸]

سفارت کانادا و سفارت ایران در منطقه پُر رفت‌وآمد «مَزه» در مرکز دمشق واقع شده‌اند.[۱۹] در این منطقه چندین ساختمان دولتی قرار دارد[۲۰] و تعدادی از مقامات عالی‌رتبه حکومت بشار اسد هم در این محله سکونت دارند.[۲۱]

میدان امویه در مرکز دمشق، مرکز ساختمان تلویزیون دولتی سوریه است.[۲۲] از دیگر میادین مهم دمشق، می‌توان به میدان مرجه در مرکز شهر دمشق و در نزدیکی ایستگاه تاریخی خط آهن حجاز اشاره کرد. میدان مرجه در انتهای غربی منطقه «قدیم دمشق» و در مجاور بازار حمیدیه واقع شده‌است.[۲۳] مرکز رایزنی فرهنگی ایران، دفتر سازمان حج و زیارت و بعثه آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر حکومت جمهوری اسلامی در نزدیکی میدان مرجه دمشق قرار دارند.[۲۴]

میدان حجاز در مرکز دمشق، واقع شده است.[۲۵] ساختمان راه‌آهن سوریه در نزدیکی این میدان قرار دارد.[۲۶]

«قابون»[۲۷]، «جوبر» و «حجرالاسود» از دیگر محلات شهر دمشق هستند.[۲۸][۲۹] منطقه «رُکن‌الدین» نیز یکی از محلات مرکزی شهر دمشق است.[۳۰] میدان شمدین در منطقه رکن‌الدین واقع شده‌است.[۳۱]

«زینبیه» از دیگر محلات شهر دمشق است. مدفن سیده زینب، نوه محمد، پیغمبر اسلام، در این محله قرار دارد و از زیارتگاه‌های شیعیان است.[۳۲] «الشاغور» از دیگر مناطق شیعه‌نشین است که در مرکز دمشق واقع شده‌است.[۳۳]

خیابان بغداد از خیابان‌های مرکزی شهر دمشق است.[۳۴] این خیابان از یک‌سو به میدان سبع بحرات وصل می‌شود. بانک مرکزی سوریه در نزدیکی این میدان واقع شده‌است.[۳۵]

«باب مصلی» از دیگر مناطق شهر دمشق است. این منطقه مرکز حمل و نقل بین‌شهری و مملو از مغازه‌ها و مراکز خرید است.[۳۶]

کاخ ریاست‌جمهوری سوریه که مجموعه‌ای از دو کاخ جداگانه است،[۳۷] یکی به نام «کاخ مردم» بر بلندی‌های[۳۸] کوه قاسیون در شمالِ‌غربی دمشق،[۳۹][۴۰] و دیگری به نام «کاخ مهاجرین» در محله مهاجرین در شمال شرقی دمشق واقع شده‌اند.[۴۱]

از دیگر مناطق دمشق، غار منسوب به اصحاب کهف است[۴۲] که البته در درستی آن اختلاف است.[۴۳]

حومه[ویرایش]

منطقه «کفرسوسه» در حومه جنوبِ غرب دمشق واقع شده. ساختمان جدید وزارت کشور سوریه در این منطقه قرار دارد.[۴۴] شهرک «جدید الفضل» در حومه[۴۵] جنوب غربی دمشق واقع شده‌است.[۴۶] هم‌چنین منطقه «معضمیه» از دیگر مناطق در حومه جنوبِ غرب دمشق است.[۴۷][۴۸]

از مناطق حومه جنوبی دمشق می‌توان به منطقه «حجر الاسود»[۴۹] و «یرموک»[۵۰] اشاره کرد. یرموک، بزرگ‌ترین ارودگاه آوارگان فلسطینی در سوریه است[۵۱] که بسیاری از ساکنین آن را فلسطینی‌ها و بخشی از اهالی آن را سوری‌ها تشکیل می‌دهند.[۵۲]

درحومه جنوب‌شرقی دمشق منطقه «جَرمانا» واقع شده‌است. جرمانا، منطقه‌ای عمدتاً دُروزی و مسیحی‌نشین است.[۵۳] نیروگاه تشرین، در این منطقه واقع شده‌است.[نیازمند منبع]

در حومه شمالِ‌شرقی دمشق مناطق «جوبر»[۵۴]، «زملکا»، «عین ترما» و «عربین» واقع شده‌اند.[۵۵] هم‌چنین منطقه «معربا» در حومه شمالی دمشق قرار دارد. در این منطقه روسپی‌گری زنانی از کشورهای عراق، روسیه، اردن و مراکش در کلوب‌های شبانه رواج دارد.[۵۶]

منطقه «پروژه دُمر» بر بلندی کوه قاسیون در حومه[۵۷] شهر دمشق واقع شده‌است.[۵۸] «مرکز تحقیقات نظامی» و «مرکز گارد ریاست‌جمهوری سوریه» در منطقه «جمرایا» واقع شده‌اند. [۵۹]

شهرهای اطراف[ویرایش]

یک صومعه تاریخی در شهر معلولا در اطراف دمشق.

معلولا یکی از مهم‌ترین شهرهای مسیحی‌نشین در شمالِ‌غرب دمشق محسوب می‌شود که دارای کلیساها، صومعه‌های تاریخی و از زیارت‌گاه‌های مهم مسیحیان است.[۶۰]

فرهنگ و هنر[ویرایش]

«سوق الحمیدیه» مشهورترین و بزرگ‌ترین بازار سنتی دمشق است.[۶۱]

سوریه از پایگاه‌های مهم رشد تمدن اسلامی بوده است. مسجد جامع اموی دمشق با ۱۴۰۰ سال قدمت از جمله جاذبه‌های مهم گردشگری در شهر دمشق محسوب می‌شود.[۶۲] در سال ۲۰۰۸ میلادی، دمشق به عنوان پایتخت فرهنگی جهان عرب برگزیده شد.[۶۳]

در بخش قدیمی شهر دمشق، بازدید از حمام‌های سُنتی، هتل بوتیک‌ها، خانه‌های تاریخی از جمله کاخ اعظم، خانه جبری و خانه عنبر توصیه‌شده‌اند.[۶۴]

از رویدادهای مهم فرهنگی در شهر دمشق می‌توان به جشنواره فیلم دمشق اشاره کرد. هم‌چنین خانه اپرای دمشق از مراکز مهم فرهنگی دمشق محسوب می‌شود.[۶۵]

صنایع دستی[ویرایش]

پارچه‌های رومیزی آغابانی که از ابریشم، نخ‌های طلا و نقره ساخته می‌شوند، از صنایع دستی معروف دمشق هستند.[۶۶]

امکانات شهری[ویرایش]

فرودگاه بین‌المللی دمشق در حاشیه جنوبی[۶۷] شهر دمشق واقع شده است. فرودگاه دمشق از طریق جاده‌ای به طول ۲۱ کیلومتر[۶۸] به شهر دمشق منتهی می‌شود[۶۹]

دانشگاه دمشق و موزه ملی دمشق در منطقهٔ برامکه در مرکز شهر دمشق قرار دارند. تالار اپرای دمشق در «میدان امویه» در مرکز دمشق واقع شده است.[۷۰]

مهم‌ترین بازار دمشق، بازار حمیدیه نام دارد که هم‌چنین به نام «بازار شام» نیز معروف است. بازار حمیدیه در مرکز شهر دمشق و در مقابل «میدان مرجه» واقع شده‌است. ستون‌های رومی به جای مانده از دوران بیزانس را هنوز می‌توان در میان رواق‌های بازار دمشق دید.[۷۱]

بزرگ‌ترین سردخانه دمشق در بیمارستان مجتهد قرار دارد.[۷۲]

راه‌های اصلی منتهی به دمشق[ویرایش]

جاده حُمص به دمشق از کوه‌های قلمون می‌گذرد و از شمال به شهر دمشق منتهی می‌شود.[۷۳]

نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. کشته‌شدن بیش از چهل نفر بر اثر بمباران هوایی در حلب، بی‌بی‌سی فارسی
  2. بحران سوریه؛ زندگی در دمشق جنگ‌زده، بی‌بی‌سی فارسی
  3. بهار در خیابان‌های دمشق، جنگ کمی آن‌سوتر، بی‌بی‌سی فارسی
  4. دمشق: داستان دو شهر، بی‌بی‌سی فارسی
  5. بهار در خیابان‌های دمشق، جنگ کمی آن‌سوتر، بی‌بی‌سی فارسی
  6. گزارش سال ۲۰۱۴ واحد اطلاعات اکونومیست (EIU) درباره هزینه زندگی در ۱۳۱ شهر مهم دنیا.
  7. سنگاپور گران‌ترین و بمبئی ارزان‌ترین شهر دنیا، تهران در میانه جدول، بی‌بی‌سی فارسی
  8. Syria explained: What you need to know, CNN
  9. In Syria, Old Damascus now a quiet, shrunken core, The Los Angeles Times
  10. سوریه: خشم و ماتم در دمشق، بی‌بی‌سی فارسی
  11. Fight Expands in Damascus as Diplomatic Hopes Sink, The New York Times
  12. Salamandra, Christa (2004). A new old Damascus: authenticity and distinction in urban Syria. Indiana University Press. p. 38. ISBN 0-253-21722-9. 
  13. انفجار شدید در ساختمان مرکزی ستاد کل ارتش سوریه، العربیه فارسی
  14. انفجار شدید دمشق را لرزاند، بی‌بی‌سی فارسی
  15. Embassy of the United States of America, US Department of States
  16. Car Bomb in Damascus Kills Dozens, Opposition Says, The New York Times
  17. Mortar shell hits Russian embassy compound in Damascus, injures 3, Russia Today
  18. انفجار در نزدیکی مقر حزب بعث در دمشق، بی‌بی‌سی فارسی
  19. سقوط گلوله‌های خمپاره در نزدیکی سفارت ایران در سوریه، العربیه فارسی
  20. نخست وزیر سوریه از سوء قصد جان به در برد، بی‌بی‌سی فارسی
  21. Syrian Prime Minister Escapes Assassination Bid, The New York Times
  22. انفجار بمب در ساختمان رادیو و تلویزیون دولتی سوریه، بی‌بی‌سی فارسی
  23. Bomb in Central Damascus Kills 13, The New York Times
  24. ساختمان رایزنی فرهنگی ایران در سوریه آسیب دید، بی‌بی‌سی فارسی
  25. انفجار در مرکز دمشق هشت کشته بر جای گذاشت، بی‌بی‌سی فارسی
  26. Bomb attack in central Damascus kills 8, Times of Israel
  27. از توابع ریف دمشق
  28. سقوط یک هلیکوپتر در دمشق، بی‌بی‌سی فارسی
  29. دیوارکشی دور سازمان های امنیتی در دمشق همزمان با پیشروی مخالفان، العربیه فارسی
  30. Syrian Air Force Commander Is Reported Killed, The New York Times
  31. ارتش آزاد سوریه حلقه محاصره دمشق را تنگ‌تر کرد، العربیه فارسی
  32. انفجار بمب و بمباران هوایی دهها کشته در سوریه برجای گذاشت، بی‌بی‌سی فارسی
  33. انفجار در حمص و حمله خمپاره‌ای به مرکز دمشق، بی‌بی‌سی فارسی
  34. Amid Battles in Suburbs, Syrian Rebels Warn Travelers to Avoid Damascus Airport, The New York Times
  35. ۵۷ نفر بر اثر انفجار یک خودرو در دمشق کشته و زخمی شدند، العربیه فارسی
  36. Besieged Syrian Leader Makes Rare Public Appearance, The New York Times
  37. Syrian rebels fire at presidential palace as opposition storms capital, Fox News
  38. No Easy Route if Assad Opts to Go, or to Stay, in Syria, The New York Times
  39. The best of Damascus, The Guardian
  40. کشته‌شدن وزیر دفاع و شوهر خواهر بشار اسد، بی‌بی‌سی فارسی
  41. Syrian rebels fire at presidential palace as opposition storms capital, Fox News
  42. خاطرات و تصاویر شما از سفر به سوریه، بی‌بی‌سی فارسی
  43. پایگاه مجلات تخصصی [۱]
  44. «وقوع چند انفجار در ساختمان وزارت کشور سوریه»، بی‌بی‌سی فارسی
  45. Syrian troops loyal to Assad kill at least 85 including women and children after storming Damascus suburb following five days of fighting, Daily Mail
  46. «ده‌ها کشته» در درگیری ارتش سوریه و مخالفان در نزدیکی دمشق، بی‌بی‌سی فارسی
  47. Areas Affected by the Alleged Chemical Attack in Syria, The New York Times
  48. گروهی از روحانیون سوریه: خوردن گوشت سگ و گربه منعی ندارد، بی‌بی‌سی فارسی
  49. ادامه ناآرامی‌ها در حماة و حرکت تانک‌ها به سوی شمال سوریه، بی‌بی‌سی فارسی
  50. Syria Warns Refugees Not to Aid Rebels, The New York Times
  51. «حمله هواپیماهای جنگی سوریه» به اردوگاه پناهندگان فلسطینی در دمشق، بی‌بی‌سی فارسی
  52. Syria Warns Refugees Not to Aid Rebels, The New York Times
  53. دو انفجار، حومه دمشق را لرزاند، بی‌بی‌سی فارسی
  54. درگیری شدید در حومه دمشق، بی‌بی‌سی فارسی
  55. Areas Affected by the Alleged Chemical Attack in Syria, The New York Times
  56. Desperate Iraqi Refugees Turn to Sex Trade in Syria, The New York Times
  57. سوریه: حملات هوایی اسرائیل نشان دهنده همکاری بین تروریست‌ها است، بی‌بی‌سی فارسی
  58. Syria Blames Israel for Fiery Attack in Damascus, The New York Times
  59. Syria Blames Israel for Fiery Attack in Damascus, The New York Times
  60. ارتش سوریه شهر مسیحی نشین معلولا را بازپس گرفت، بی‌بی‌سی فارسی
  61. Ancient Damascus shows travelers its youthful side, CNN
  62. دمشق: داستان دو شهر، بی‌بی‌سی فارسی
  63. اپرای دمشق، از رونق افتاده در جنگ، بی‌بی‌سی فارسی
  64. The best of Damascus, The Guardian
  65. اپرای دمشق، از رونق افتاده در جنگ، بی‌بی‌سی فارسی
  66. Violence leaves Syrians in desperate economic straits, BBC News
  67. Clashes in Syria shut down Aleppo airport, Associated Press via Yahoo News
  68. مخالفان حکومت سوریه فرودگاه دمشق را «منطقه جنگی» اعلام کردند، بی‌بی‌سی فارسی
  69. خبرنگار رادیو و تلویزیون ایران در سوریه زخمی شد، بی‌بی‌سی فارسی
  70. Defiant Speech by Assad Is New Block to Peace in Syria The New York Times
  71. دمشق: داستان دو شهر، بی‌بی‌سی فارسی
  72. سوریه: خشم و ماتم در دمشق، بی‌بی‌سی فارسی
  73. ارتش سوریه کنترل راه ارتباطی حمص به دمشق را به دست گرفت، بی‌بی‌سی فارسی
جستجو در ویکی‌گفتاورد مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به دمشق در ویکی‌گفتاورد موجود است.
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ دمشق موجود است.