فیروزآباد
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
- برای دیگر کاربردها فیروزآباد (ابهامزدایی) را ببینید.
| فیروزآباد |
||
|---|---|---|
_V1.JPG) |
||
| اطلاعات کلی | ||
| نام رسمی: | فیروزآباد | |
| کشور: | ایران  |
|
| استان: | فارس | |
| شهرستان: | فیروزآباد |
|
|
||
| جغرافیای طبیعی |
||
| ارتفاع از سطح دریا: | ۱۷۵۱ متر | |
فیروزآباد شهری است در استان فارس ایران. این شهر مرکز شهرستان فیروزآباد است. شهر فعلی در نزدیکی شهر تاریخی گور ساخته شدهاست. فیروز آباد یکی از مکانهای پرظرفیت برای گردشگری است.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] پیشینه
شهری که امروزه فیروزآباد نامیده میشود در گذشته، گور نام داشتهاست. براساس منابع تاریخی معتبر، شهر گور یا جور یا اردشیر خره را اردشیر بابکان ساخت و آن را تختگاه خود قرار داد. پس از مرگ اردشیر به سال ۲۴۱ میلادی، الگوی ساختمانی این شهر که دایرهای شکل بوده مورد تقلید فراوان واقع گردیده و تا سدههای میانه، نزدیک به چهار صد شهر بدین صورت ساخته شد و حتی شهری با اهمیت همچون دارابگرد با این سبک و سیاق بنا گردید که بقایای آن تاکنون برجای مانده است.
ابن بلخی که یک هزار سال قبل فارسنامه را تالیف کردهاست مینویسد: فیروزآباد که قدیم آن را گور مینامیدند به روزگار کیانیان شهر بزرگی بوده و حصاری عظیم داشت. اسکندر ذوالقرنین چون به پارس حمله کرد چندان که کوشید نتوانست به حصار شهر گور رخنه کند لذا جهت رودی را که از سر کوه میآمد، به طرف شهر برگرداند و در شهر جاری ساخت تا آن که تمام شهر گور درآب غرق شد.
فیروزآباد نسبت به زمینهای اطرافش در گودی واقع شدهاست از اینرو باآب رودخانهای که اسکندر درشهر جاری ساخت، این شهر به یک دریاچه تبدیل شد واین دریاچه قرنها باقی بود تا این که اردشیر با تمهیداتی آب دریاچه را تخلیه کرد و شهر جدیدی به جای شهر گور بنا نهاد و نام آن را اردشیر خوره نامید. اردشیر خوره در زمان حمله اعراب به ایران ویران شد تازمانی که عضدالدوله دیلمی (گیلانی) برخلفای عرب تسلط پیدا کرد و به آبادانی ویرانههای اعراب همت گماشت. این شهر از آن به بعد فیروزآباد نامیده شد.
امروزه شاید بیش از ۷۰درصد ساکنان شهرستان فیروزآباد را ترک زبانان تشکیل بدهند که همان عشایر هستند که در این شهر ساکن شدهاند. اکثر فیروزآبادیهای اصیل و فارس زبان به شهرهای بزرگتری چون شیراز مهاجرت کردند و همچنان در حال مهاجرت هستند.
شهرستان فیروزآباد به مرکزیت شهر فیروزآباد با وسعت ۳۵۴۲ کیلومتر مربع ۸./۲ درصد کل مساحت استان فارس را به خود اختصاص دادهاست، این شهرستان از شمال به شهرستانهای شیراز و کازرون از غرب به فراشبند و از جنوب به شهرستان قیروکارزین و از شرق به جهرم محدود میشود که بر اساس آخرین تقسیمات کشوری دارای دو نقطه شهری (فیروزآباد- میمند) و دو بخش مرکزی و میمند و پنج دهستان (احمد آباد، جایدشت، خواجهای، دادنجان، پرزیتون) و دارای ۲۷۱ آبادی دارای سکنه و خالی از سکنه میباشد.
فیروزآباد یکی از شهرهای مهم و باستانی اقلیم پارس بوده که در دوران شاهنشاهی هخامنشی تا غلبه اسکندر مقدونی از مناطق آباد و مهم بوده و بعد از تسلط اسکندر و جانشینان او به صورت مرکز مقاومت علیه حکمرانان یونانی درآمد.
عشایر غیر ساکن حدود هشت ماه از سال را در این شهرستان در مناطق قشلاقی و ییلاقی سپری میکنند که دارای فرهنگ خاص خویش میباشند. وجود خاک مرغوب و شنهای حاصلخیز علیرغم کمبود آب شرب و زراعی محیطی مساعد ساخته که بیش از ۳۵٪ از مردم به کارهای کشاورزی اشتغال دارند و این شهرستان یکی از قطبهای مهم کشاورزی به شمار میرود. و در کنار کشاورزی و دامداری که شغل اصلی عشایر میباشد و از منابع ارتزاق آنها میباشد نیز رواج دارد و تقریباً ۲۰٪ جمعیت را به خود مشغول کردهاست.
[ویرایش] تقسیمات کشوری
تعداد شهر: ۲ شهر
تعداد بخش: ۲ بخش
تعداد دهستان: ۵ دهستان
تعداد آبادی: ۱۱۴ آبادی
وسعت: ۳۵۴۲ کیلومتر مربع
جمعیت کل شهرستان: ۱۷۴۷۸۳ نفر
جمعیت مردان: ۸۵۶۴۳ نفر
جمعیت زنان: ۸۹۱۴۰ نفر
جمعیت شهری: ۷۴۷۲۸ نفر
جمعیت روستایی: ۱۰۰۰۵۵ نفر
جمعیت غیر ساکن: ۱۳۲۵۴ نفر
نرخ بیکاری: ۵/۱۲ ٪
[ویرایش] آموزش و پرورش
تعداد دانش آموزان: ۲۲۲۳۱ نفر
تعداد مدارس و واحدهای آموزشی: ۱۲۱۹ واحد
[ویرایش] دانشگاهها
دانشگاه آزاد واحد فیروزآباد، دانشگاه پیام نور، دانشگاه علمی کاربردی
تعداد دانشجویان دانشگاه پیام نور: ۲۵۰۰ نفر
تعداد دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی: ۶۲۲۰ نفر
تعداد طلبههای حوزه علمیه: ۹۶ نفر طلبه
تعداد کتابخانههای عمومی: ۳ واحد
[ویرایش] ورزش
سالن والیبال و بسکتبال: ۱ واحد
سالن کاراته: ۱ واحد
سالن کشتی: ۱ واحد مخروبه
زمین چمن: ۳ واحد
سالن بدنسازی: ۱ واحد
سالن چند منظوره: ۱ واحد
زمین خاکی فوتبال: ۲ واحد
[ویرایش] کشاورزی
میزان کل اراضی زیر کشت: ۵۰ هزار هکتار
میزان اراضی تحت اشغال باغات: حدوداً ۸ هزار هکتار
میزان اراضی زیر کشت زراعی: ۴۲ هزار هکتار
میزان کل محصولات زراعی و باغی: ۲۵۰ هزار تن
میزان محصولات تولیدی باغی: ۶ هزار تن
محصولات عمده باغی شامل: مرکبات، انگور، انار و بادام
میزان محصولات تولیدی زراعی شامل: انگور: ۶۵ هزار تن، ذرت: ۶۵ هزار تن، برنج: ۱۵ هزار تن، جو: ۱۰ هزار تن، نباتات علوفهای: حدود ۱۰۰ هزار تن و...
تعداد چاههای کشاورزی: ۲۸۳۷ حلقه چاه
تعداد چاههای عمیق: تقریبا ۳۰٪
تعداد چاههای عمیق برقدار: ۹۰٪
تعداد چاههای نیمه عمیق دستی: ۵۵٪ نیمه عمیق و ۱۵٪ سطحی
تعداد قنوات: ۴۲ رشته
تعداد چشمهها: ۳۸ چشمه
[ویرایش] صنعت
تعداد واحدهای صنعتی فعال : بخش کشاورزی ۱۰۰ واحد
شامل: ۶۰ عرق گیری، ۲۰ برنج کوبی، ۳ ذرت خشک کنی، ۱ بسته بندی خرما و بقیه ترشیجات و....
[ویرایش] خدمات زیر بنایی
الف، راهها:
طول راههای آسفالته و فرعی : ۳۹۱ کیلومتر
طول راههای در دست احداث: ۵/۶۸ کیلومتر
طول راههای روستایی: ۳۱۳ کیلومتر
ب، گاز:
تعداد کل انشعابات گاز: ۱۱۲۵۰ مشترک
تعداد علمکهای منصوبه: ۸۰۶۳ علمک
طول شبکههای گازرسانی: حدوداً ۱۸۰ کیلومتر فولادی – ۲۸ کیلومتر پلی اتیلن
تعداد روستاهای برخوردار از گاز: ۳ روستا؛ جایدشت، روزبدان، کی زرین
تعداد شهرهای برخوردار از گاز: ۲ شهر
ج، ارتباطات:
تعداد مراکز تلفن شهری: ۲ مرکز
تعداد مراکز تلفن روستایی: ۲۱ مرکز
تعداد شماره تلفنهای ثابت منصوبه: ۲۴۰۸۸ خط
تعداد شماره تلفنهای همراه فعال: ۳۹۰۷خط
د، آب و برق:
تعداد مشترکین برق : ۲۷۳۰۰ مشترک
تعداد مشترکی آب آشامیدنی: ۲۰هزار مشترک
تعداد مشترکین آب آشامیدنی شهری: ۱۴۵۰۰ مشترک
تعداد مشترکین آب آشامیدنی روستایی: ۵۵۰۰ مشترک
تعداد سدهای موجود با ذکر نام: ۱ واحد – سد تنگاب در دست احداث
ه، امور بهداشتی و درمانی:
تعداد مراکز بهداشتی: ۱۰ واحد
تعداد خانههای بهداشت فعال: ۳۹ واحد
تعداد تختهای بیمارستانی: ۹۶ تخت
تعداد پایگاههای اورژانس ۱۱۵ : ۳ پایگاه
تعداد پایگاههای جادهای هلال احمر : ۱ پایگاه
[ویرایش] گردشگری و فرهنگی
آثار تاریخی، فرهنگی: شهر گور، کاخ اردشیر بابکان (آتشکده)، قلعه دختر، امام زاده داوود، مناره شهر گور، سنگ نگاره مراسم تاجگذاری(نقش رستم)، سنگ نگار تن به تن
[ویرایش] جاذبههای زیست بومی
سد تنگاب، آبشار، خرقه، چهل چشمه حنیفان، رودخانه تنگاب، تنگ رودبال و هایقر
[ویرایش] منابع
- سایت «پورتال استان فارس تحت نظر استان داری فارس»
- جایگاه و بلندا
