بهبهان

برای دیگر کاربردها، بهبهانی (ابهام‌زدایی) را ببینید.

بهبهان بهبهان
بهبهان °۵۰٫۲۴۱۷شرقی °۳۰٫۵۹۵۹شمالی / ۵۰٫۲۴۱۷;۳۰٫۵۹۵۹
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	[[استان خوزستان ن|خوزستان ن]]
بخش	مرکزی
نام(های) قدیمی	ارجان، ارگان
مردم
جمعیت	202000
زبان‌ گفتاری	فارسی (گویش بهبهانی)،
مذهب	شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت	3195 کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا	۳۲۵ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه	۳۰
روزهای یخبندان سالانه	ندارد
اطلاعات شهری
شهردار	علیرضا بهادری
ره‌آورد	گل نرگس و ماست وخرما
پیش‌شماره تلفنی	۰۶۷۱
تابلوی خوش‌آمد به شهر
به شهر دارالمومنین بهبهان خوش آمدید

بــِهبَهان یکی از شهرهای استان خوزستان در ایران است. به استناد دانشنامه ایرانیکا شهر بهبهان با جمعیت شهری حدود ۲۰۲٬۰۰۰ نفر (بر اساس سرشماری سال ۱۹۸۶) مرکز شهرستان بهبهان نیز است.

تاریخچه

این شهر از دیرباز مرکزیت منطقه ارگان و کهگیلویه را بر عهده داشته‌است. ارجان در زمان ساسانیان در محلی که هم اکنون در بخش شمال بهبهان واقع است و یادگارهایی از تمدن عیلامی را در خود جای داده‌است بازسازی شده و به نام آریاگان نامیده شد. آریاگان در زمان ساسانیان یکی از چهار شهر مهم ایران بود. زمینهای حاصلخیز و آب کافی که از رودخانه‌های مجاور تامین می‌شد باعث رونق کشاورزی این منطقه شده بود. قرار گرفتن بر راه بین فلات ایران و جلگه خوزستان ارگان را به مرکز تجاری تبدیل نموده بود که اهمیت راهبردی غیر قابل انکاری داشت. بیشتر زمینهای آریاگان به کشت انگور و زیتون اختصاص داشت و گونه‌های مختلف غلات در ارگان بسیار پربار بودند. ناصر خسرو قبادیانی بلخی در کتاب خود می‌آورد که کشت زیتون در ارگان به اندازه‌ای بود که وقتی از زمین به بالا می‌نگری دیدن آسمان امکان ندارد. ارگان آخرین شهری بود که در برابر یورش اسکندر مقاومت کرد. سردار محلی ارگان به نام آریابرزن (آریوبرزن) در تنگه‌ای به نام «تنگ تکاب» (شمال بهبهان کنونی) راه را بر اسکندر بست و به همراه تمامی یارانش کشته شدند. بعدها بر اثر زمین‌لرزه و شکستن سدی که بر رودخانه تاب/طاب (مارون کنونی) بسته شده بود ارگان به زیر آب رفت. مردمی که از زمین‌لرزه در منطقه‌ای که پیش از آن محل نیایششان بود و بهان نامیده می‌شد گرد هم آمدند و برای چندگاهی آنجا زیستند. بعدها گروهی از مهاجرین دیاربکر (در ترکیه کنونی) به این افراد افزوده شدند و در محلی که بهتر از «بهان» بود شهری را بنا کردند که به«بهان» نامیده شد. در همین زمان و پس از تقسیمات جدید کشوری بهبهان از استان فارس جدا شده و به استان خوزستان پیوست.

مردم

این مقاله را ببینید: گویش بهبهانی

امروزه جمعیت بهبهان را ترکیبی از پارسی‌تبارهای بهبهانی (اقوام اصیل بهبهان) و اقوام مهاجر(اغلب مربوط به سی سال اخیر)از طوایف لر تشکیل می‌دهند. مردم بهبهان فارسی را به لهجه محلی صحبت می‌کنند که گونه‌ای کهن از سخن گفتن پارسی است و شباهت‌هایی دستوری با گویش مردم بخشهایی از استان فارس (برای نمونه اردکان) و همچنین بخشهایی از استان بوشهر دارد. از شاعران نامی بهبهان می‌توان از میرزای شوقی (دوران قاجار) نام برد که مجموعه اشعار او به تازگی گردآوری و با نام دیوان اشعار میرزای شوقی چاپ شده‌است. از موسیقیدان‌های بهبهان نیز می‌توان به نکیسا (متفاوت از نکیسای نامی) اشاره نمود که در نوازندگی تار و آواز چیره‌دست بوده‌است. سعید غلامحسین پور، ‌نوازنده تار و سه تار از موسقیدان های چیره دست معاصر این خطه از استان خوزستان است و در نقاشی رئال نیز صاحب سبک می باشد....

جاذبه‌های گردشگری

مکانهای تاریخی بهبهان شامل آتشکده چهار طاقی (ساسانی)، پل و بند ارجان (ساسانی)، حمام بکان (ساسانی) و مدرسه خیرآباد (صفوی)، ویرانه‌های شهر باستانی ارجان، تنگ سورک (اشکانی)، قلعه ارگان و خانه نجف خان می‌باشند. در سالهای اخیر سازمان میراث فرهنگی اقدام به مرمت خانه محسنی‌ها کرده‌است که متعلق به زمان رضاشاه است. از دیگر جاذبه‌های بهبهان می‌توان به موزه مردم شناسی اشاره کرد. همچنین بهبهان با وجود آب و هوای گرم و خشک منطقه، از مناظر طبیعی بخصوص در فصل بهار برخوردار است.همچنین منطقهٔ تفریحی خارستان که تازگی‌ها درست شده یکی از پربازدیدترین مناطق شهرستان می‌باشد روستاي برج بموني آقا] از روستاهاي حومه بهبهان ميباشد که در 15 کیلومتری جنوب شرقی آن واقع است. در روستای برج بمونی آقا یک برج که بالای تپه مشرف بر رودخانه از بناهای اوایل قاجاریه‌است هنوز پیداست.علاوه بر این تنوره از زمان زرتشتیان در کنار قنات‌های قدیمی مر بوط به پیش از اسلام و یک آسیاب آبی موجود است. یک پل فلزی نفر رو معلق مربوط به شرکت نفت ایران - انگلیس در روستای برج بمونی قرار دارد. شهرستان بهبهان دارای چندین پارک می‌باشد که از آن جمله می‌توان به پارکهای قائم - آزادگان -ساحلی - بعثت - پارک کوثر - پارک ملت - پارک پردیس - پارک شاهد - پارک شریف نیا- پارک بوعلی سینا اشاره کرد که در نقاط مختلف شهر پراکنده هستند.

میادین اصلی شهر

از مهمترین میادین شهر می توان به: میدان شهید جوانمردی (مرکز شهر).میدان بانک ملی - میدان مراحل - میدان بسیج - میدان ارجان - میدان هلال احمر(شیر خورشید سابق) - میدان قدس (بیدبلند)- میدان پرستار، میدان شهدا- میدان دانشجو - میدان معلم- میدان یادمان(استیل) و میدان ابن سینا و تعدادی دیگر از میدان‌های جدید اشاره کرد.

معرفی مناطق شهری شهرستان بهبهان

از مهم‌ترین مناطق شهری می‌توان به منطقه کوی شهید محمد جعفری؛ کوی مالک اشتر، قائم - منطقه تختی - کوی حجت - کوی پلیس - کوی ذوالفقاری - منطقه مطهری - عدالت -محله بقال‌ها - دانشگاه - اشاره کرد همچنین تعداد زیادی محله در شهر وجود دارد که شامل:محل شاه فضل، شاه میرعالی حسین، امامزاده حیدر، محل ابوعلی‌ها، محل پر، محل خراسانی‌ها،محل ملک، گودچاهک، پهلوانان، کاروانسرا (گچپزان)، گود بقال، خروا(سرخط)، سده، لب آب، سبزپوشان، عقلایی‌ها، اوخسی‌ها (عصارخانه)، سادات، ملامحسنی‌ها، خواجه خضر، کارگه، درویس، درویشها، ملایان، بدیعا، شهرنو،محله اهنگران (گل بی بی)، بازارنو، باقرخان، محله میدان (گله دارزاده) و بسیاری محلات دیگر اشاره کرد.

بمباران مدرسه‌ای در بهبهان

نوشتار اصلی: بمباران مدرسه‌های ایران توسط عراق

در حدود ساعت ۱۷:۱۰ بعدازظهر ۴ آبان ۱۳۶۲، در حالی که دانش‌آموزان نوبت عصر مدرسهٔ شهید حمداللّه پیروز بهبهان در کلاس‌های درس خود بودند مورد اصابت حملهٔ موشکی قرار گرفتند که بر اثر آن ۷۱ دانش‌آموز و ۴ معلم کشته و ۱۳۰ دانش‌آموز و ۱۱ معلم زخمی شدند. شدت حمله به حدی بود که ساختمان مدرسه کاملاً نابود شد و دوچرخه‌های دانش‌آموزان تا فاصلهٔ بسیار دوری از محل وقوع حادثه پرتاب شد. موشک‌های استفاده شده در این حمله، ساخت شوروی و فرانسه بودند.

منابع

• زارعی، سینا. " www.boorjonline.com "
• مرکز آمار ایران (سر شماری سال ۱۳۸۵)
• کتاب شناسنامه بهبهان
• مهرنیوز
• ایرانیکا
• جایگاه و بلندا
• معرفی بهبهانی - کویت