زعفرانیه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سعدآباد - زعفرانیه.JPG
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان تهران
شهرستان تهران
مردم
جمعیت ٢٤٤٢٥

محله زعفرانیه در شمال شهر تهران و در منطقه یک شهرداری تهران واقع شده است و یکی از ٣٧٥ محله کلانشهر تهران می باشد.

محله زعفرانیه از شمال به ارتفاعات اسد آباد و شهرک شهید بهشتی و از جنوب به محلۀ محمودیه و از شرق به خیابان ملکی - خیابان البرز کوه و از غرب به رودخانه ولنجک محدود می شود. این منطقه شیب زیادی دارد و در ارتفاع ۱۶۵۰ تا ۱۸۰۰ متری از سطح دریا واقع شده است. این محله در ناحیه دو منطقه یک شهرداری تهران قرار دارد و جمعیت آن بر اساس آخرین سرشماری برابر با ٢٤٤٢٥نفر بوده است. محله زعفرانیه یکی از مناطق مرفه نشین شهر تهران بوده و اماکن مهمی نظیر فرمانداری شهرستان شمیرانات ، کاخ موزه سعدآباد ، دادگاه ویژه روحانیت ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم دریایی ، بنیاد ملی نخبگان(دفتر ارتباط و هم اندیشی نخبگان) ، موزه تماشاگه زمان و... در این محله قرار دارند. بانک های مختلفی نظیر بانک بانک پارسیان ، بانک پاسارگاد(دو شعبه)، بانک سامان(دو شعبه)، بانک کارآفرین(دو شعبه) ، بانک کشاورزی ، بانک سرمایه ، بانک شهر ، بانک صادرات ، بانک ملت(دو شعبه) ، بانک قوامین ، بانک ایران زمین ، موسسه مالی و اعتباری کوثر ،موسسه مالی و اعتباری عسکریه و موسسه مالی و اعتباری ثامن الحجج در زعفرانیه شعبه دارند.این محله محل اقامت بسیاری از سفرای کشورهای خارجی می باشد. هم چنین گسل شمال شهر تهران که بزرگ ترین گسل شهر است و در جنوب دامنه رشته کوه البرز از این منطقه عبور می کند. این گسل از لشکرک و سوهانك آغاز شده و تا فرح زاد و حصارك و از آن جا به سمت غرب امتداد يافته است. اين گسل در مسير خود محله های نياوران ،تجريش، ولنجك،زعفرانيه، الهيه و فرمانيه را در بر مي گيرد.به همين سبب درصورت بروز زلزله این محله درمعرض آسيب جدي خواهد بود.بخش شمالي محله نيز كه زير تله كابين توچال قراردارد درمعرض رانش زمين مي باشد.[۱]

تاریخچه محله زعفرانیه[ویرایش]

زعفرانیه روستایی واقع در شمال غربی تجریش بین سعدآباد و ولنجک بوده است که از شمال به آبریز کوه، از جنوب به محمودیه، از غرب به ولنجک و از شرق به تجریش محدود بوده است. حسین‌علی خان معیدالممالک صاحب بخش عظیمی از زمین‌های آن بوده است و بیش‌ترین زمین‌های که تا نزدیکی باغ فردوس ادامه داشته، زراعی محسوب می‌شده است. پس از احداث خیابان پهلوی (ولیعصر کنونی) جاده‌ای برای دسترسی به اسدآباد کشیده شد که از حدود باغ فردوس شروع و به سمت شمال سعد آباد ختم می‌شد، زعفرانیه امروزی در واقع حاشیه همین خیابان قدیمی می‌باشد. یکی از محل‌های قدیمی زعفرانیه اسدآباد است، که بسیاری از پیرمردان و پیرزنان محلی باغ‌های معروف اسدآباد را به خوبی به یاد دارند و از هوای پاکی که آن روزها استنشاق می‌کردند به حسرت سخن می‌گویند از معروف ترین این باغ‌ها می‌توان به باغ زند کریمی، باغ خانم مروان، باغ حاجی کلاهی و باغ خیامی اشاره کرد. از این چند باغ معروف تنها باغ خیامی است که هنوز شکل و شمایل گذشته اش را تا حدودی حفظ کرده و دستخوش تغییر نشده است. محله اسدآباد در میان محله‌های ولنجک تا زعفرانیه و قرار گرفته است که از سمت شمال به ارتفاعات البرز و از سمت شرق به رودخانه سعدآباد و از سمت غرب به خیابان شهید سرلشکر فلاحی زعفرانیه سابق محدود می‌شود. اکثر کوچه‌های منشعب از خیابان اصلی بن‌بست بوده است؛ هم چون خود محله که در بن‌بست کوه البرز قرار دارد و با حرکت از سمت جنوب به سمت شمال محله تغییر سبک معماری بیش تر مشهود می‌گردد. در بخش‌های شمال قدمت خانه‌ها بیش تر است و تغییر بافت جدید به قدیم پررنگ‌تر به چشم می‌آید و کوچه‌ها نیز تنگ‌تر می‌شوند. محله اسدآباد یکی از محله‌های قدیمی شمیران است که اگر چه وسعت چندانی ندارد ولی در گذشته به دو قسمت محله بالا و محله پایین تقسیم می‌شده است. اصلی‌ترین راه‌های دسترسی اهالی به کوچه‌های قدیمی خیابان سرلشکر فلاحی (زعفرانیه سابق) است. زارعی‌ها و باقری‌ها از طوایف اولیه‌ای بودند که از سمت نایین اصفهان به این محل مهاجرت نمودند و پایه گذار این محل بودند. در این محل یک باب حمام، آب انبار خدائی و چهار قنات وجود داشته است. از نظر قشر بندی می‌توان اهالی این محل را در بدو شکل‌گیری محل افراد متوسطی دانست. در ابتدا این محل به دلیل اداره برقی که در آن وجود داشت برق بامداد نامیده می‌شد و بعدها به نام زعفرانیه تغییر نام داد.

چهارراه زعفرانیه در خیابان پهلوی، سال ۱۹۶۳

پیرامون واژه[ویرایش]

زعفرانيه يكي از نام هاي دوران قاجار است و عده اي نيز بر اين عقيده اند كه چون كاخ سعدآباد در اين منطقه به رنگ زعفراني بوده است، به تدريج به وسيله مردم زعفرانيه نام گرفته است زيرا كساني كه مي خواستند به اين منطقه بروند نشاني در زعفراني كاخ را كه در آن زمان مشهورترين سازه منطقه بوده است، مي دادند. زعفرانيه، فاقد سابقه تاريخي مانند ديگر آبادي هاي همجوار خود نظير؛ اوين و تجريش و است، و حتي در دوره ناصري زماني كه از مزرعه اسد آباد واقع در غرب تجريش از املاك معير الممالك در متون قاجاري ياد مي شود، نامي از زعفرانيه نمي بينيم.به تعبيري ديگر تا اوايل سده چهار هجري زعفرانيه وجود خارجي نداشته است .اراضي زعفرانيه و باغ فردوس را حسين علي خان معير الممالك پسر دوست علي خان معير الممالك خريداري كرد، و بعد عمارت باغ فردوس را در آن جا بنا نهاد. دكتر منوچهر ستوده در سخني از وجه تسميه زعفرانيه مي گويد: «اراضي زعفرانيه بخشوده محمد شاه قاجار به يكي از كنيزانش مشهور به زعفران باجي بوده است » به هر صورت تا دوران رضا شاه اراضي زعفرانيه به صورت باير و بخشي از آن كشتزار كشاورزان شميراني بود .در اواخر حكومت محمدرضا پهلوي هنوز در آن حوالي زمين هايي بود كه گندم كشت مي شد. از طرف ديگر با كمك شوكت الملك پنجاه من پياز زعفران در سعد آباد كاشتند، كه خوب به عمل آمد، و اين كشت زعفران هم نزديك خيابان زعفرانيه بود،كه كم كم اين خيابان به نام زعفرانيه خوانده شد .

حمل و نقل عمومی[ویرایش]

محله زعفرانیه دارای یک خط رفت و برگشت تاکسی از مبدا اسد آباد به مقصد میدان تجریش می باشد که البته تاکسی های ولنجک نیز از همین مسیر عبور کرده و خیابات آصف این محله را پوشش می دهد. نزدیک ترین ایستگاه مترو به این محله ایستگاه مترو تجریش می باشد که به راحتی از طریق تاکسی های این محله قابل دسترس می باشد. تاکسی های بیسیم کشوری هم محله زعفرانیه را به طور کامل پوشش می دهند.[۲]

مراکز خرید[ویرایش]

  • مرکز خرید زعفرانیه
  • مرکز خرید پلازا
  • مرکز خرید بامیک زعفرانیه
  • مرکز خرید پارمیس(در حال احداث)
  • بازار روز میوه تربار الف[۳]

بوستان ها و مراکز تفریحی ورزشی[ویرایش]

  • بوستان تندرستی(ساسان)
  • بوستان زعفرانیه
  • بوستان ریحان(آصف)
  • بوستان ولنجک
  • بوستان ارغوان
  • باشگاه بدن سازی کاپ زعفرانیه
  • مجموعه فرهنگی و ورزشی زعفرانیه[۴]

مراکز علمی و آموزشی[ویرایش]

  • دبستان پسرانه شهید فرهنگیان(دولتی)
  • دبستان دخترانه آفتاب آذرین(غیر دولتی)
  • راهنمایی پسرانه هجرت(دولتی)
  • دبیرستان دخترانه سمیه(دولتی)
  • راهنمایی و دبیرستان پسرانه فارابی(غیر دولتی)
  • دبستان و راهنمایی و دبیرستان دخترانه شهید مهدوی(غیر دولتی)
  • دبستان و راهنمایی و دبیرستان شهید صادقی(دولتی)
  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم دریایی[۵]

سفارت خانه ها[ویرایش]

  • سفارت آفریقای جنوبی
  • سفارت برزیل
  • سفارت یمن
  • سفارت ویتنام
  • سفارت غنا
  • سفارت بلاروس[۶]

اماکن مهم[ویرایش]

  • فرمانداری شهرستان شمیرانات
  • دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم دریایی
  • بنیاد ملی نخبگان(دفتر ارتباط و هم اندیشی نخبگان)
  • کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
  • صندوق مهر امام رضا(ع)
  • موزه تماشاگه زمان
  • کاخ موزه سعدآباد
  • رصد خانه ی زعفرانیه
  • فرهنگستان هنر
  • دادگاه ویژه روحانیت[۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. محدوده جغرافیایی
  2. نقشه محله
  3. نقشه محله
  4. نقشه محله
  5. نقشه محله
  6. نقشه محله
  7. نقشه محله

http://zaferaniyeh.mytehran.ir/محدوده جغرافیایی http://zaferaniyeh.mytehran.ir/نقشه محله http://zaferaniyeh.mytehran.ir/نقشه محله http://zaferaniyeh.mytehran.ir/نقشه محله