لهستان

	Rzeczpospolita Polska; جمهوری لهستان
پرچم	نشان ملی لهستان
	شعار ملی: Bóg, Honor, Ojczyzna; خدا،شرف،میهن
	سرود ملی: Mazurek Dąbrowskiego
پایتخت; - مختصات جغرافیایی	ورشو; ‎ 52°13′ N 21°02′ E
بزرگ‌ترین شهر	ورشو
زبان رسمی	لهستانی
نوع حکومت • رئیس جمهور; • نخست‌وزیر	جمهوری; لخ کاچینسکی; دونالد توسک
استقلال;	۱۱ نوامبر ۱۹۱۸
مساحت; - کل; ; - آبها (٪)	; ‪۳۱۱٬۹۰۴ km² ‫(۶۸ام); ; ۲٫۶۵
جمعیت; - برآورد ۲۰۰۶; - تراکم جمعیت	; ‪۳۸٫۶۲۳٫۰۰۰ ‫(۳۲ام); ‪۱۲۳٫۵/km² ‫(۶۴ام);
تولید ناخالص داخلی; (برابری قدرت خرید); - کل; - سرانه	براورد ۲۰۰۵; ; ۴۹۵٫۹ میلیارد دلار (۲۴ام); ۱۲٬۹۹۴ دلار (۵۱ام)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۳)	۰٫۸۵۸ (۳۶ام) – بالا
واحد پول	Złoty (‏PLN)
منطقه زمانی; - در تابستان (DST)	CET (UTC+1); CEST (UTC+2)
کد بین‌المللی خودرو	PL
دامنه اینترنتی	.pl
پیش‌شماره تلفن	+48

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو

جمهوری لهستان ( Republic of Poland ) کشوری است در مرکز اروپا ، شرق آلمان ، شمال چک و اسلوواکی ، جنوب منطقهٔ کالینینگراد ( روسیه ) ، جنوب غرب لیتوانی و غرب بلاروس و اوکراین .

قوه مجریه این کشور به ترتیب رئیس جمهور، نخست وزیر و هیات وزیران است. رئیس جمهور برای مدت ۵ سال انتخاب می‌گردد که حداکثر یک رئیس جمهور می‌تواند دو دوره در این پست خدمت کند.

[ویرایش] تاریخ

لهستان بزرگ ( Great " north " Poland ) در سال 966 میلادی توسط میزکوی اول ( Mieszko I ) بنا نهاده شد که متعلق به خاندان پیاست ( Piast ) بود . قبایل جنوبی لهستان ، لهستان کوچک ( Little Poland ) را تشکیل دادند . دو لهستان در سال 1047 میلادی توسط کازیمیر اول ( Casimir I ) با یکدیگر متحد شدند ، لهستان با یک ازدواج سلطنتی در سال 1386 میلادی بین دختر پادشاه لهستان و پسر پادشاه لیتوانی با این کشور ادغام شد . این دولت لهستانی - لیتوانیایی بین قرون 14 تا 16 میلادی به اوج اقتدار خود رسید . این دولت توانست در مقابل قدرت های برتر آن زمان مثل شوالیه‌های آلمانی ، توتنی ها ، روس ها و ترک های عثمانی ، موفقیت هایی حاصل کند . فقدان یک پادشاهی مقتدر در قرن 18 میلادی باعث شد که ابر قدرت های آن زمان مثل ، روسیه ، پروس و اتریش بتوانند ، لهستان را سه بار در سالهای 1772 ، 1792 و 1795 میلادی تجزیه و تقسیم کنند ، از آن پس دوران زوال لهستان آغاز شد .

در سال 1918 و با به حکومت رسیدن مارشال جوزف پیلسودسکی ( Marshall Joseph Pilsudski ) لهستان بار دیگر در اروپا عرض اندام کرد ، در 11 نوامبر 1918 در لهستان یک نظام جمهوری برقرار گردید . در سال 1919 ، پیانیست و میهن پرست مشهور ، ایگناس پادورسکی ( Ignace Paderewski ) نخست وزیر لهستان شد . در سال 1926 پیلسودسکی در یک کودتا قدرت کامل را از آن خود کرد و تا زمان مرگش در 12 می 1935 در لهستان یک حکومت دیکتاتوری برقرار نمود . در سال 1934 و پس از جنگ جهانی اول پیمان محرمانهٔ عدم تجاوز بین هیلتر ( آلمان ) و استالین ( شوروی ) امضا شد و این دو کشور لهستان را به طور مخفیانه بین خود تقسیم نمودند و با هم قرار گذاشتند که شوروی از شرق و آلمان از غرب لهستان را اشغال کنند ، در 1 سپتامبر 1939 همین اتفاق هم افتاد و شوروی و آلمان از شرق و غرب لهستان را اشغال کردند ، و معاهدهٔ تقسیم لهستان در 28 سپتامبر 1939 به امضای دو طرف رسید . والدیسلاو رازکیویس ( Waldyslaw Raczkiewicz ) رهبر تبعیدی لهستان که به فرانسه تبعید شده بود در تبعید یک حکومت تشکیل داد ، پس از شکست و اشغال فرانسه در سال 1940 ، رازکیویس به لندن نقل مکان کرد . در ژوئن 1941 ، ارتش هیلتر با نادیده گرفتن پیمان خود با شوروی به این کشور حمله برد ، درجریان این حمله کلیهٔ خاک لهستان به اشغال نازی ها درآمد . در دوران اشغال لهستان ، نازی ها تلاش داشتند تا با ریشه کنی فرهنگ لهستانی ، فرهنگ نازیستی را جایگزین آن کنند ، دوران اشغال لهستان با جنایات نازی ها در این کشور همراه بود ، بیش از 80 % جمعیت اقلیت یهودی لهستان در کوره‌های آدم سوزی وحشیان نازی زنده زنده خاکستر شدند .

دولت در تبعید لهستان در سال 1944 جایگزین حکومت کمونیستی شد که توسط شوروی در لهستان روی کار آمده بود ، آنها پس از آزاد سازی شهر لوبلین ( Lublin ) واقع در شرق لهستان از دست کمونیست های وابسته به شوروی به این شهر رفته و در آنجا " دولت موقت لهستان " ( Provisional Government of Poland ) را تشکیل دادند . تعدادی از اعضای سابق دولت لهستان در تبعید ( لندن ) نیز به دولت لوبلین پیوسته و دولت وحدت ملی لهستان را پایه گذاری کردند . بلافاصله بریتانیا و آمریکا این دولت را به رسمیت شناختند ، در 2 آگوست 1945 در برلین ، هری ترومن رئیس جمهور آمریکا ، جوزف استالین رهبر شوروی کمونیست و کلمنت آتلی نخست وزیر بریتانیا برای تعیین سرحدات مرزهای غربی لهستان وارد عمل شدند . آنها امتداد رودهای اودر و نیسه را مرز بین لهستان و غرب تعیین کردند ( این مرز سرانجام به وسیلهٔ آلمان غربی در امضای پیمان عدم تجاوز در 7 دسامبر 1970 پذیرفته شد ) . همچنین دی 16 اگوست 1945 لهستان مرزهای خود را با شوروی تعیین کرد . قانون اساسی جدید در سال 1952 از لهستان یک نظام دموکراتیک خلق که به نوعی تاثیر پذیری از شوروی بود ، ساخت . در سال 1955 لهستان به عضویت پیمان ورشو درآمد و همچنین سیاست خارجی لهستان کاملا مطابق و الگو برداری شده از شوروی بود .

[ویرایش] سیاست

والدیسلاو گومولکا ( Waldyslaw Gomulka ) در سال 1956 به عنوان رهبر حزب کارگران متحد ( کمونیست ) لهستان انتخاب شد ، او خط فکری استالینیسم را تقبیح نموده و بسیاری از استالینیست ها را از کشور اخراج کرد ، گومولکا تلاش کرد روابط خود را با کلیسا بهبود بخشد ، او همچنین بسیاری از مزارع اشترانیققا منحل کرد و مالکیت خصوصی را ترویج نمود .

پس از اضمحلال شوروی سوسیالیست دوران حکومت کمونیست ها بر لهستان نیز به پایان رسید . لهستان به همراه چک و مجارستان در سال 1999 به عضویت ناتو درآمد . در آغاز جنگ عراق لهستان همواره یار وفادار آمریکا بود ، لهستان در قالب نیروهای چندملیتی در عراق ، 200 سرباز به این کشور گسیل داشت . در آوریل 2005 لهستان اعلام نمود تا پایان این سال کلیهٔ نظامیان خود مستقر در عراق را از این کشور خارج می‌کند .

در 1 مارس 2004 میلادی لهستان به اتحادیهٔ اروپا پیوست ، در 2 مه همین سال لسزاک میلر ( Leszak Miller ) از سمت خود استعفا داد ، زیرا محبوبیت او به علت فساد گسترده و افسار گسیخته و همچنین ادامهٔ آشفتگی اقتصادی این کشور به کمتر از 10 % رسیده بود ، مارک بلکا ( Marek [Belka http://fa.wikipedia.org/wiki/بلکا][) وزیر دارایی ساابق لهستان جایگزین او شد . در 23 دسامبر 2005 لچ کاسزینسکی ( Lech Kaczynski ) از حزب محافظه کار رئیس جمهور جدید لهستان معرفی و جایگزین آلکساندر کواسنیوسکی ( Aleksander Kwasniewski ) از حزب کمونیست شد ، کازیمیرز مارسینکیویسز ( Kazimierz Marcinkiewicz ) نیز به سمت نخست وزیر منصوب شد . در ژوئیه 2006 رئیس جمهور لهستان ، نخست وزیر مارسینکیویسز را برکنار و برادر دو قلوی خود ، یاروسلاو کاسزینسکی ( Jaroslaw Kaczynski ) که رهبر حزب قانون و عدالت بود را به عنوان نخست وزیر جدید لهستان منصوب کرد . یاروسلاو ، نخست وزیر به علت داشتن حمایت برادرش که رئیس جمهور بود از هیچ اعمال خلافی فرو گذار نکرد و این امر دست او را برای اختلاس های کلان اقتصادی باز گذاشت ، رسوایی های اقتصادی بی شماری که یاروسلاو در طی دوران نخست وزیری اش مرتکب شد ، پارلمان لهستان را وادار کرد که دیگر سکوت نکند ، همچنین او نام حزبش " قانون و عدالت " را نیز با اعمال خلاف قانونش زیر سوال برده بود . پارلمان سرانجام در آوریل 2007 رای به عدم صلاحیت یاروسلاو کاسزینسکی داد ، این بار برادرش نیز نتوانست کاری برایش انجام دهد ، رئیس جمهور لچ کاسزینسکی در سپتامبر 2007 حکم عزل همزادش را صادر نمود ، و در نوامبر 2007 دونالد توسک ( Donald Tusk ) را به عنوان نخست وزیر جدید لهستان انتخاب کرد ،

در حال حاضر مهمترین دغدغهٔ سیاست خارجی لهستان برپایی سامانهٔ دفاع ضد موشکی آمریکا در خاک این کشور است که با مخالفت شدید روسیه همراه شده است .

نوع حکومت لهستان، جمهوری چند حزبی است که دارای دو مجلس قانونگذاری است . از دسامبر ۲۰۰۵، رئیس جمهور کشور، لخ کاچینسکی، و نخست وزیر آن، دونالد توسک است.

[ویرایش] تقسیمات کشوری

لهستان شامل 16 استان ( Wojewodztwa ) می‌باشد :

1 - دولنوسلاسکی ( Dolnoslaskie )

2 - کوجاواسکو پومورسکی ( Kujawasko-Pomorskie )

3 - لودزکی ( Lodzkie )

4 - لوبلسکی ( Lubelskie )

5 - لوبوسکی ( Lubuskie )

6 - مالوپولسکی ( Malopolskie )

7 - مازووایسکی ( Mazowieckie )

8 - اوپولسکی ( Opolskie )

9 - پودکاروپاسکی ( Podkaropackie )

10 - پودلاسکی ( Podlaskie )

11 - پومورسکی ( Pomorskie )

12 - اسلاسکی ( Slaskie )

13 - اسویتوکرزیسکی ( Swietokrzyskie )

14 - وارمینسکو مازورسکی ( Warminsko-Mazurskie )

15 - ویلکوپولسکی ( Wielkopolskie )

16 - زاچودنیوپومورسکی ( Zachodniopomorskie )

[ویرایش] جغرافیا

پایتخت لهستان شهر ورشو( Warsaw )، با جمعیت ۱.۷۰۷.۹۸۱ نفری ( طبق سرشماری سال۲۰۰۸) بزرگترین شهر این کشور محسوب می‌شود. این کشور دارای قدمت تاریخی است.

مساحت آن ۳۱۲۶۸۵ کیلومتر مربع است که در رده شصت و هشتم کشورهای جهان قرار می‌گیرد. در سال ۱۹۹۷ جمعیتی بالغ بر ۳۸۸۰۲۰۰۰ نفر را دارا بود که بدین ترتیب در رده بیست و نهم کشورهای جهان قرار می‌گرفت.

از مهمترین شهرهای لهستان می‌توان به ، لدز 790 هزار نفر ، کراکوف 758 هزار نفر ، وروتسلاو 640 هزار نفر ، پوزنان 578 هزار نفر ، گدانسک 461 هزار نفر ، وودژ ، شچچین ، کاتوویتساشاره کرد .

جنوب لهستان را رشته کوههای کارپاتیان ( Carpathian Mountains ) دربر گرفته اند ، رودهای اودر ( Oder ) و نیسه ( Neisse ) هم نیز در غرب لهستان جریان دارند ، از جمله رودهای مهم لهستان می‌توان به ، ویستولا ( Vistula ) ، وارتا ( Warta ) و باگ ( Bug ) اشاره کرد که نقش مهمی در تجارت لهستان ایفا می‌کنند . بلندترین نقطهٔ لهستان ، کوه ریسی ( Rysy ) با ارتفاع 2499 متر می‌باشد که در جنوب لهستان و هم مرز با اسلوواکی در میان سلسله جبال کارپاتیان قرار دارد .

[ویرایش] اقتصاد

واحدهای پول این کشور عبارت است از: زلوتی = ۱۰۰ گروش = ۳۰۰ ریال

مهمترین صادرات لهستان را ، ماشین آلات و تجهیزات حمل و نقل ، خوار و بار و حیوانات زنده و محصولات کشاورزی تشکیل می‌دهند .

[ویرایش] مردم

96 % نژاد مردم لهستان را ، لهستانی ، 1 % را آلمانی ، 1 % را بلاروسی و 1 % را نیز اوکراینی تشکیل می‌دهند ، همچنین دین 90 % لهستانی ها ، کاتولیک ، 1 % ارتدکس و 1 % نیز پروتستان می‌باشد . زبان لهستانی ، زبان رسمی کشور لهستان است .

نژادهای زیر در لهستان به چشم می‌خورد :

۱- لهستانی ۹۸٫۷ درصد

۲- اوکراینی ۶ درصد

۳- آلمانی ۰٫۴ درصد

۴- بلاروسی ۰٫۱ درصد

در مورد مذاهب موجود در این کشور می‌توان به موارد زیر اشاره کرد :

۱- کاتولیک ۹۵ درصد

۲- ارتودوکس ۲٫۳ درصد

۳- پروتستان ۰٫۴ درصد

زبان این کشور لهستانی است.

[ویرایش] فرهنگ

[ویرایش] منبع

لهستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

فهرست مندرجات

[ویرایش] تاریخ

[ویرایش] سیاست

[ویرایش] تقسیمات کشوری

[ویرایش] جغرافیا

[ویرایش] اقتصاد

[ویرایش] مردم

[ویرایش] فرهنگ

[ویرایش] منبع

بازدیدها

ابزارهای شخصی

گشتن

جستجو

جعبه‌ابزار

زبان‌های دیگر