گنبد کاووس
مختصات: شرقی۵۵°۱۰′ شمالی۳۷°۱۵′ / °۵۵٫۱۷شرقی °۳۷٫۲۵شمالی
| گنبدکاووس گنبد کاووس |
|
|---|---|
|
گنبد قابوس برج آجری بهجای مانده از دوران زیاریان، نام شهر گنبد کاووس از این برج گرفته شدهاست. |
|
| اطلاعات کلی | |
| کشور |  ایران |
| استان | گلستان |
| شهرستان | گنبد کاووس |
| بخش | مرکزی |
| نام(های) دیگر | گنبد قابوس |
| نام(های) قدیمی | جرجان |
| سال شهرشدن | ۱۳۰۵ |
| مردم | |
| جمعیت | ۱۳۱٬۱۰۸ نفر[۱] |
| رشد جمعیت | ۱، ۹[۲] |
| زبان گفتاری | ترکمنی، ترکی و فارسی (گویش سیستانی) |
| مذهب | سنی و شیعه |
| جغرافیای طبیعی | |
| ارتفاع از سطح دریا | ۵۲ متر[۳] |
| آبوهوا | |
| میانگین بارش سالانه | ۵۰۰ میلیمتر[۴] |
| اطلاعات شهری | |
| شهردار | سیدمنصورباقری رامیانی |
| رهآورد | فرش |
| پیششماره تلفنی | ۰۱۷۲[۵] |
| وبگاه | شهرداری گنبد کاووس |
| تابلوی خوشآمد به شهر | |
| به شهرستان گنبد کاووس خوش آمدید | |
گُنبَدِ کاووس یا گنبد قابوس مرکز شهرستان گنبد کاووس در استان گلستان ایران است که جمعیت آن براساس سرشماری سال ۱۳۸۵، درحدود ۱۳۱٬۱۰۸ نفر بودهاست.[۱] این شهر به خاطر دارا بودن یکی از بلندترین برجهای آجری دنیا با همین نام که در قرن یازدهم میلادی بنا شدهاست، معروف است. این شهر در سدهٔ اخیر مرکز ترکمنصحرا محسوب شده و دومین شهر بزرگ استان گلستان پس از گرگان مرکز استان است.
محتویات |
[ویرایش] تاریخچه
شهر گنبد کاووس در دوران کهن به جرجان معروف بوده و به دلیل قرار داشتن در جاده ابریشم از اهمیت بسیاری در بازرگانی برخوردار بودهاست. در طول دورانهای متمادی، هنگام حکمرانی سلسلههای آل زیار و آل بویه، این شهر پایتخت ایران بودهاست. و از آن دوران برج آجری قابوس که احتمالاً مدفن سلطان آل زیاری، قابوس بن وشمگیر است که قدیمیترین برج مقبره سبک رازی بوده و ارتفاع آن به ۶۰ متر میرسد و بین سالهای ۱۰۰۶ تا ۱۰۰۷ میلادی بنا شدهاست.[۶] بعد از دورانی بدلیل زلزله شهر گنبد قابوس که نمادی از تمدن اسلامی و جهانی بود با خاک یکسان شده و بعدها بقایای آن در قسمت شرقیِ شهر گنبد قابوس کشف شد.
اکثریت جمعیت این شهر را ترکمنهای سنیمذهب تشکیل میدهد. آذربایجانیها و سیستانیها دو گروه قومی بزرگ دیگر ساکن این شهر هستند. ترکمنها عمدتاً از طایفهٔ یموت هستند و اقلیتی از گوکلانها و تکهها هم در شهر حضور دارند. گروهی قزاق نیز در قزاقمحله زندگی میکنند.
شهر کنونی به سال ۱۳۰۵ هجری شمسی، در دوران سلسله پهلوی برای سکونت کوچنشینان ترکمن، بهدستور رضاشاه بنیان نهاده شد و به سپاس از قابوس بن وشمگیر نام آنرا گنبد قابوس (که اکنون به گنبد کاووس تغییر یافتهاست) نهادند. نقشه اصلی این شهر توسط کارشناسان آلمانی، مطابق با اصول شهرسازی طراحی شد و از اینرو خیابانهای متقاطعی داشته و با الگوی شطرنجی فاقد معابر تنگ و قدیمی است. گنبد کاووس جزو اولین شهرهای ایران است که در آن شهرداری قدمت درازی دارد.
[ویرایش] اقلیم و آب و هوا
آب و هوای آن معتدل و مرطوب است و میزان بارش سالانه حدود ۵۰۰ میلی متر است.[۴]
[ویرایش] کشاورزی ودامپروری
گنبدکاووس دارای آب و هوای مساعد و خاکی حاصلخیز بخصوص خاکهای جلگهای لس است. آب کشاورزی از رودها و چاهها فراهم میشود و محصولات کشاورزی عبارتند از: گندم، جو، پنبه، بنشن، و میوه جات. این شهرستان همچنین پنبه و غلات تولیدی را به کشورهای دیگر صادر میکند. شهرستان گنبدکاووس یک بازار فروش فعال دام(گاو وگوسفند) و بازار فرش نیز دارد.
[ویرایش] ورزش
درگنبدکاووس یک مجموعه سوارکاری وجود دارد. این مجموعه در زمان احداث، به عنوان زیباترین مجموعه سوارکاری خاور میانه شناخته میشد. مسابقات اسبدوانی کورس بهاره و پاییزه ایران درآن انجام میگردد.
نئوپان گنبد از تیمهای قدیمی والیبال ایران در این شهر قرار دارد و تعدادی از والیبالیستهای این شهر به تیم ملی والیبال ایران راه یافتهاند. بازیکنان این شهر به ویژه در والیبال ساحلی بسیار مطرح اند.
[ویرایش] مناطق دیدنی
گنبد کاووس دارای مناطق گردش گردی و تاریخی بسیاری از جمله برج گنبد قابوس، امامزاده یحیی بن زید، دریاچه مصنوعی گنبد کاووس، مجتمع سوارکاری گنبد کاووس، شهر تاریخی جرجان و سه تالاب آلماگل، آجی گل و آلاگل در نزدیکی بازارچه جوار گمرک قرار دارد، مسافرین محترم میتوانند ضمن صید ماهی از تالابها و خرید از بازارچه از هتل و رستوران مستقر در آن محل نیز برای بیتوته استفاده نمایند.
[ویرایش] پایگاههای اینترنتی
- شهرداری گنبد کاووس
- فرمانداری گنبد کاووس
- سایت اطلاع رسانی گنبد
- پایگاه خبری تحلیلی پیام گلستان
- پایگاه قرآنی نورالهدی
- پایگاه فرهنگی ندای آشنا
- پایگاه علمی فناوری رایانه
- مرکز نگهداری اطلاعات ندا
[ویرایش] شخصیت ها
برای دیدن افراد سرشناس اهل این شهر رده:اهالی گنبد کاووس را ببینید.
[ویرایش] دانشگاههای گنبد کاووس
- دانشگاه گنبد کاووس(وب سابت)
- دانشگاه پیام نور مرکز گنبدکاووس(وب سابت)
- دانشگاه آزاد اسلامی واحد گنبدکاووس(وب سابت)
- مرکز علمی کاربردی گنبدکاووس 1(وب سابت)
- مرکز علمی کاربردی گنبدکاووس ۲(وب سابت)
- دانشگاه غیر انتفاعی شمس گنبد کاووس[ (وب سابت)]
- موسسه آموزش عالی شرق گلستان(وب سابت)
- آموزشکده فنی و حرفهای دختران کوثر گنبد کاووس[ (وب سابت)]
- مرکز تربیت معلم آیت الله شهید بهشتی گنبد کاووس(وب سابت)
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران
- ↑ «World Gazetteer» (انگلیسی). بازبینیشده در ۱۵ آبان ۱۳۸۹.
- ↑ «مختصات و ارتفاع».
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ «شبکه جهانی جام جم».
- ↑ «پیششماره».
- ↑ «معماری آرامگاههای ترکمانان سلجوق» (انگلیسی). دانشنامه بریتانیکا، ۲۰۰۸. بازبینیشده در ۱۹ فروردین ۱۳۸۷.
[ویرایش] منابع
- پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران بازدید در تاریخ آبان ۱۳۸۹.
- مختصات و ارتفاع
- پیششماره
- شهرداری گنبد کاووس
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون یک مکان جغرافیایی است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
|
|||||||||||||||||||
