سمنان

سمنان سِمَن
کشور	ایران
استان	سمنان
شهرستان	سمنان
بخش	مرکزی
نام(های) قدیمی	سمنان، قومس، کومش
مردم
جمعیت	حدود 124400 نفر (بر پایه سرشماری سال ۱۳۹۰)
رشد جمعیت	۳٫۱ درصد
زبان‌ گفتاری	سمنانی، فارسی
مذهب	اسلام، تشیع
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا	۱٬۱۳۰ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه	۱۷٫۶
میانگین بارش سالانه	۲۳۲ میلی‌متر
اطلاعات شهری
شهردار	مهدی خراسانیان
ره‌آورد	گل نرگس، گل یاس (رازقی)، شیرمال، کماچ
پیش‌شماره تلفنی	۰۲۳۱
وبگاه	semnan.ir
تابلوی خوش‌آمد به شهر
خوش امیچین
سمنان روی نقشه ایران ۳۵.۳۴° شمالی ۵۳.۲۳° شرقی / 35.34; 53.23

سمنان یکی از شهرهای ایران، مرکز استان سمنان و شهرستان سمنان است. این شهر در جنوب رشته کوه البرز و شمال دشت کویر در راه تهران به خراسان قرار گرفته است. آب و هوای آن خشک و معتدل می‌باشد.

این شهر از سوی خاور با شهرهای دامغانو شاهرود، از شمال به درجزین و مهدیشهر، از باختر به شهرستان سرخه همسایه است. در طول جغرافیایی ۵۳ درجه و ۲۳ دقیقه و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۳۴ دقیقه واقع شده و ارتفاع متوسط آن از سطح دریا ۱۱۳۰ متر است. همچنین فاصله آن تا تهران ۲۱۶ کیلومتر است و به راه آهن سراسری تهران_مشهد، متصل می‌باشد. جمعیت شهرستان سمنان بر اساس نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ خورشیدی، برابر بر ۱۸۲٬۲۶۰ نفر که با این آمار دومین شهرستان استان پس از شاهرود نود و پنجمین شهرستان بزرگ ایران است. البته در حال حاضر سمنان با جدا شدن شهرستان سرخه ، سمنان با جمعیتی بیش از 124400 نفر بزرگ ترین شهرستان استان می‌باشد. نژاد مردم سمنان آریایی است و به لهجه سمنانی سخن می‌گویند.که در این زمان بدلیل مهاجرت زیاد مردم از شمال کشور و شهرهای اطراف مثل مهدیشهر و سرخه و دامغان وگرمسار کنتر کسی به این لهجه می تواند صحبت کند و تقریباً این لهجه منسوخ شده است و در حال ازبین رفتن است .

نام گذاری

بارتولد بر این باور بود که سمنان همان سرزمینی است که ایزیدور خاراکسی به نام “قومیسنه” از آن یاد کرده است. درباره وجه تسمیه یا نام سمنان که به این منطقه اطلاق می‌شود، عقیده‌ها و نظرهای گوناگونی رایج ومعمول است که به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود:

• در گذشته‌های دور در محل آتشکده بزرگ هریس در کومش (سمنان) شهری عظیم با بت خانه‌ای بزرگ با ساختمانی رفیع و با شکوه وجود داشته است. به همین علت احتمال می‌رود که مردم این سرزمین قبل از ظهور زرتشت، دارای مذهب «سمتی» یا «سمینه» بوده‌اند و بت خانه بزرگ آنان در محل سمنان فعلی واقع بوده است.
• برخی دیگر بر این باورند که سمنان در اصل «سکنان» منسوب به طوایف سَکَه‌ها می‌باشد و الف و نون آن نشانه نسبت و مکان است که در واژه‌های گیلان و غیره مشاهده می‌شود.
• عده‌ای دیگر از اهالی سمنان عقیده دارند که نام قدیم سمنان (سیم لام) بوده که بنای آن به دست دو نفر از فرزندان نوح پیغمبر به نام‌های (سیم النبی) و (لام النبی) انجام گرفته که مقبره آنان در کوه‌های شمال شرقی سمنان در محلی موسوم به پیغمبران واقع است. بر این اساس کلمه (سیم لام) در اثر کثرت استعمال به مرور زمان به سمنان تبدیل شده است.
• برخی نیز افسانه بنای اولیه را به دو هزار سال قبل از میلاد مسیح به دستور تهمورث دیوبند نسبت داده‌اند. در آن زمان شهر را به سمینا نام گذاری نموده‌اند که به مرور زمان به سمنان تغییر یافته است.
• روایت دیگر حاکی از این است که نام قدیم سمنان در زبان محلی «سه مه نان» بوده و منظور ساکنان آن این بوده است که محصولات کشاورزی این منطقه نان و آذوقه اهالی را بیش از سه ماه تأمین نمی‌کند. بعدها به مرور زمان «سه مه نان» به سمنان تغییر یافته است. به هر حال آن چنان که از منابع و کتب تاریخی استنباط می‌شود سمنان یکی از مناطق کهن و قدیمی ایران است که در درازای تاریخ فراز و نشیب‌های زیادی را پشت سر گذاشته است.

آب و هوا

آب و هوای این شهر در تابستان گرم و در زمستان نسبتاً سرد می‌باشد. بارندگی‌های این شهر در فصول سرد سال صورت می‌گیرد و میزان متوسط بارندگی سالانه آن ۱۴۰ میلیمتر می‌باشد. متوسط درجه حرارت سالانه ۷/۱۷ درجه سانتیگراد است و این در حالی است که حداکثر مطلق حرارت ۵/۴۴ درجه سانتیگراد و حداقل مطلق ۴/۶- درجه سانتیگراد گزارش شده است. همچنین متوسط تعداد روزهای یخبندان در طول سال در حدود ۴۸ روز می‌باشد.

عوارض طبیعی

در جنوب سمنان مناطقی چون دشت کویر، ریگ جن، تپه‌های حصار از مهم ترین ویژگی‌های جغرافیایی به شمار می‌روند. رودخانه فصلی گل رودبار در شمال غرب این شهر و با سرچشمه گرفتن از رشته کوه‌های البرز و گذر از شهرستان مهدیشهر به دشت کویر می‌ریزد.

مردم

جمعیت شهر سمنان بر اساس نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰ خورشیدی، بالغ بر 124400 نفر بوده‌است.(جمعیت شهرستان: 130520 نفر) بعضی از مردم در سمنان به زبان سمنانی سخن می‌گویند. زبان سمنانی به علت ویژگی خاص خود مورد توجه دانشمندان و ایران شناسان بسیار قرار گرفته است. این زبان از زبان‌های ایرانی شاخه شمال باختری است.که در حقیقت لهجه است . ایران‌شناسان زیادی چون پروفسور کریستن سن، هوتوم سیندلر، ویلهلم لیکر، جرج مورگن و استایرن تحقیقات جامعی درباره زبان سمنانی انجام داده‌اند. همچنین نزدیک‌ترین زبان به زبان راجی، سمنانی است. نکته قابل ذکر اینکه اگرچه زبان سمنانی هنوز هم توسط مردم سمنان به کار می‌رود، اما نسل جدید سمنانی‌ها با وجود فهمیدن آن به این زبان باستانی کمتر سخن می‌گویند و بعضاً فارسی را بیشتر می پسندند . جمعیت این شهر در سال‌های پیش به صورت زیر بوده است.

سال (هجری خورشیدی)	۱۳۳۵	۱۳۴۵	۱۳۵۵	۱۳۶۵	۱۳۷۰	۱۳۷۵	۱۳۸۵	۱۳۹۰
جمعیت	۲۹۰۳۶	۳۱۰۵۸	۳۷۸۷۶	۶۴۸۹۱	۷۵۱۳۱	۹۱۰۴۵	۱۲۶۷۸۰	130520

سمنان یکی از شهرهای معروف ایران در زمینه کاهش بی سوادی است.

خانه مفاخر و مشاهیر استان سمنان

این مرکز به عنوان نخستین خانه مفاخر و مشاهیر استانی در سطح کشور می‌باشد و خانه سمنان نیز نامیده می‌شود. سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری سمنان این مکان تاریخی را با بیش از صد سال قدمت بازسازی و در اختیار اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان قرار داده شده است.

مفاخر و مشاهیر

از جمله مفاخر و مشاهیر شهر سمنان افراد زیر را می‌توان بر شمرد:

• سید رضا اکرمی
• پروفسور اسمعیل ابونوری که اصالتاً شهمیرزادی است.
• غلامرضا اعوانی
• شهین اعوانی
• محمدعلی بنی اسدی
• خسرو جدیدی
• سید اشرف جهانگیر سمنانی
• محمدحسین حافظی
• عبدالرفیع حقیقت
• خسرو عندلیب سمنانی
• سید ابوطالب حسنی سردار ملی سمنان در کمیته نهضت مشروطه
• سیداحمد خاتمی
• علی خرمیان
• پروفسور علی خیرالدین
• حسن روحانی
• فرهاد رهبر
• رفعت سمنانی
• سردار حسن شوکت پور
• علاءالدوله سمنانی
• ناصر طالب بیدختی
• سید طاهر طاهری
• محمدعلی طاهریا
• فریدون عموزاده خلیلی
• مریم عمید
• مصطفی لباف
• حمید قدس
• شاپور قریب
• مصطفی کواکبیان
• جواد نجم الدین
• نعمت الله نصیری
• اسماعیل همتی
• علی‏محمد پیمان یغمایی

گردشگری

نوشتار اصلی: جاذبه‌های گردشگری شهر سمنان‎

نمایی از ارگ سمنان در شب

شهر سمنان ۷ محله معروف قدیمی دارد به‌نام‌های اسفنجان (اسپنژان)، لتیبار، شاهجو، ناسار، زاوغان، کوشمغان و کدیور.

جاذبه‌های مذهبی

• امامزاده یحیی بن موسی الکاظم
• امامزاده علی بن جعفر الصادق
• امامزاده علی بن اشرف
• بقعه پیغمبران (سیم النبی و لام النبی)

جاذبه‌های تاریخی و باستانی

مهم ترین آثار تاریخی سمنان عبارتند از:

• مسجد جامع سمنان
• مسجد جامع زاوقان سمنان
• منار سلجوقی مسجد جامع: این بنا قدیمی ترین منار جنبان ایران می‌باشد در مرکز این منار محوری چوبی قرار دارد که با تکان دادن آن کل منار حرکت می‌کند
• مسجد امام سمنان(مسجد شاه یا سلطانی)
• گرمابه حضرت
• موزه گرمابه پهنه سمنان
• دروازه ارگ سمنان
• بازار سمنان
• بازار مرده‌ها
• برج چهل‌دختران
• قلعه‌های سارو
• کاروانسرای سنگی آهوان(مربوط به قرن پنجم هجری)
• کاروانسرای شاه سلیمانی آهوان
• کاروانسراهای شاه عباسی(صفویه)
• آرامگاه شیخ علاءالدوله سمنانی
• مقبره درویش محمود

افزون بر اینها می‌توان به آب انبارها، قنات‌هایی با معماری منحصربه‌فرد و بافت قدیم سمنان نیز اشاره کرد.

موزه‌ها

• موزه گرمابه پهنه سمنان
• پارک موزه دفاع مقدس سمنان
• موزه هنرهای معاصر شرق کشور

فضای سبز

بوستان‌های شهری: شهر سمنان دارای سرانه فضای سبز مناسب و بوستان‌های شهری بزرگی مانند بوستان ۱۰۰ هکتاری شقایق در شهرک گلستان و شمال غرب شهر، بوستان ۸۰ هکتاری سیمرغ در غرب شهر، بوستان ۱۰ هکتاری ۱۷ شهریور در مرکز شهر است.
بوستان‌های جنگلی: شهر سمنان دارای دو بوستان جنگلی سوکان و کومش در شرق و شمال شرق شهر می‌باشد. همچنین بوستان کوهستان در ضلع شمالی شهرک روزیه و شمالی ترین نقطه این شهر در حال احداث می‌باشد.

رسانه‌ها و اطلاع رسانی

صدا و سیمای استانی مرکز سمنان

صدا و سیمای مرکزاستان سمنان فعالیت خود را ابتدا با نصب دو فرستنده رادیویی به قدرت ۱۰کیلووات (سمنان) و یک کیلووات (دامغان) در سال ۱۳۵۵ برای رله برنامه ­های شبکه سراسری آغاز نمود که بتدریج بردامنه و بعد این فعالیت افزوده شد. اولین قدم برای توسعه مرکز در سال ۱۳۶۰ و با تشکیل دفتر خبری در شهر سمنان برداشته شد که وظیفه کسب و انعکاس اخبار استان را به عهده داشت. درسالهای اخیر مرکزسمنان توسعه قابل توجهی پیدا کرده و علاوه بر اینکه دارای شبکه استانی رادیویی و تلویزیونی است، فرستنده‌های بسیاری در نقاط مختلف استان مورد بهره برداری قرار گرفته است به طوری که درحال حاضرتمامی نقاط استان تحت پوشش شبکه‌های سراسری رادیویی و شبکه استانی صدا وشبکه اول، دوم، سوم، چهارم سیما، شبکه خبر و همچنین شبکه استانی سیما می‌باشد. صداو سیمای مرکز سمنان دارای تولیدات دیداری و شنیداری با عنوان شبکه استانی سمنان، سیمای مرکز سمنان، صدای مرکز سمنان می‌باشد.

• باشگاه خبرنگاران جوان

نشریه‌ها و مطبوعات

رسانه‌های جمعی
نشریات ذیل نشریاتی هستند که تحت نظارت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان چاپ و منتشر می‌شوند و مربوط به شهر سمنان هستند.

1. روزنامه پیام استان سمنان
2. روزنامه سمنان امروز
3. هفته نامه هم نظر
4. هفته نامه جوانه امروز
5. ماهنامه ظفر
6. ماهنامه چفیه
7. ماهنامه چنته
8. نشریه الکترونیکی آفتاب پارس
9. فصلنامه دانشکده علوم انسانی دانشگاه سمنان
10. خبرنامه بهداشتی مرکز بهداشت سمنان (ماهنامه)

وبگاه‌های خبری و اطلاع رسانی

• سمنانی ها|پایگاه مشترک مردم و سازمان‌های مردم نهاد سمنان
• سمن‌های سمنان|پایگاه سازمان‌های مردم نهاد سمنان
• سمنان تایمز |اخبار ایران واستان سمنان
• سایت جامع سمنان
• شبکه خبری سمنان

دانش و فناوری

دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی

وزارت علوم تحقیقات و فناوری

• دانشگاه سمنان
• مرکز آموزش جهاددانشگاهی سمنان
• پردیس دانشگاه امام حسین
• پردیس دانشگاه شهید عباسپور
• دانشگاه دخترانه سمنان

دانشگاه پیام نور

• دانشگاه پیام نور استان سمنان
• دانشگاه پیام نور مرکز سمنان

جهاد دانشگاهی واحد استان سمنان
دانشگاه جامع علمی کاربردی

• دانشگاه جامع علمی کاربردی واحد استان سمنان
• مرکز آموزش عالی علمی کاربردی جهادکشاورزی سمنان
• مرکز آموزش عالی علمی کاربردی پالنده صاف
• مرکز آموزش عالی علمی کاربردی شهرداری سمنان
• مرکز آموزش عالی علمی کاربردی هلال احمر استان سمنان
• مرکز آموزش عالی علمی کاربردی بهزیستی استان سمنان

سازمان‌های ناسودبر

• موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی-غیردولتی فضیلت
• موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی-غیردولتی کومش
• موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی-غیردولتی رشد دانش

دانشگاه فنی و حرفه‌ای

• دانشکده فنی و حرفه‌ای پسران سمنان(*)
• دانشکده فنی و حرفه‌ای دختران (نرجس) سمنان(*)
  

دانشگاه فرهنگیان

• دانشکده فرهنگیان شهید رجایی سمنان(*)
• دانشکده فرهنگیان بانوان سمنان(*)

(*)مراکز فوق تا سال گذشته زیرپوشش وزارت آموزش و پرورش بوده و هم اکنون زیرپوشش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هستند.
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

• دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی سمنان

دانشگاه آزاد اسلامی

• دانشگاه آزاد اسلامی سمنان
• دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم، تحقیقات-شعبه سمنان
• آموزشکده فنی سما سمنان

پژوهشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی

دانشگاه سمنان

• پژوهشکده مواد پیشرفته

گروه پژوهشی رشد بلور

گروه پژوهشی صنایع گچ

گروه پژوهشی صنایع نمک

گروه پژوهشی واکنش‌های غیرهمگن

مرکز محاسبات پیشرفته

• پژوهشکده فناوری‌های پیشرفته ساختمان

روش‌های نوین اجرایی مهندسی عمران

مصالح نوین در مهندسی عمران

• پژوهشکده اساتید
• پژوهش سرای دانشجویی
• پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات

جهاد دانشگاهی واحد استان سمنان

• پژوهشکده کویر و توسعه پایدار

گروه مطالعات معماری و شهرسازی کویر

گروه منابع کویر

گروه برنامه ریزی و گردشگری کویر

• پژوهشکده انرژی‌های تجدیدپذیر

گروه انرژی خورشید

گروه انرژی بادی

گروه انرژی زیست توده

گروه انرژی بهره‌وری

• پژوهشکده رویان سمنان-مهدیشهر

مرکز تحقیقات زیست سلولی و مولکولی و ناباروری

• استادیوم علمی سمنان

پنج سالن همایش

دو سالن نمایشگاهی

مجموعه هتلینگ با سوئیت‌های مختلف

کلاس‌های کارگاهی

نمایشگاه محصولات فرهنگی و علمی

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی سمنان

• مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی
• مرکز تحقیقات فیزیولوژی
• مرکز تحقیقات توانبخشی عصبی عضلانی
• مرکز تحقیقات گوارش و کبد

دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان

• مرکز تحقیقات خودرو

پارک‌ها و مراکز رشد فناوری

وزارت علوم تحقیقات و فناوری

• پارک علم و فناوری دانشگاه سمنان
• مرکز رشد واحدهای فناوری دانشگاه سمنان

دانشگاه آزاد اسلامی

• مرکز رشد واحدهای فناوری پارک علم و فناوری استان سمنان: واحد اقماری سمنان که در دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان مستقر می‌باشد.

بهداشت و درمان

• مراکز درمانی:

مرکز آموزشی درمانی (بیمارستان) کوٍثر(۲۲۰-۳۰۰تختخوابی)

مرکز آموزشی پژوهشی درمانی (بیمارستان) فاطمیه(۱۳۰تختخوابی)

مرکز آموزشی درمانی (بیمارستان) حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام(۱۷۵تختخوابی)

بیمارستان شهید دکتر معیری (امداد سابق که در بیمارستان امیرالمؤمنین ادغام شده است.)

مرکز درمان سرطان سمنان(۱۰۰تختخوابی)

بیمارستان شفا(۱۶۰ تختخوابی) زیر پوشش سازمان تامین اجتماعی

• مراکز بهداشتی:

انرژی

انرژی الکتریکی

• نیروگاه‌های سیکل ترکیبی پیغمبران سمنان
• نیروگاه خورشیدی ۱ مگاوات سمنان
• پست ۴۰۰ کیلو ولت آهوان سمنان
• پست ۲۳۰ کیلوولت الغدیر سمنان
• پست ۶۳ کیلوولت شهید میرحاج
• پست ۶۳ کیلوولت جنوب سمنان
• پست شماره۱ ۶۳ کیلوولت شهرک صنعتی
• پست شماره۲ ۶۳ کیلوولت شهرک صنعتی

از دیگر نکات مهم می‌توان به احداث نخستین خط انتقال HVDC میان سمنان و اصفهان اشاره نمود.

هوا فضا

سازمان صنایع هوافضا

مجتمع مسکونی گروهی از کارکنان این سازمان در ضلع شمال شرقی میدان استاندارد سمنان قرار دارد، مساحت این مجتمع تقریباً ۱۰۰ هکتار است.

پایگاه فضایی

سمنان از آغاز دهه ۱۳۵۰ هجری خورشیدی تا کنون مرکز فضایی ایران بوده است. سازمان صنایع هوافضا در ۴۵ کیلومتری جنوب خاوری (شرقی) سمنان دارای پایگاه هوایی و در ۸۰ کیلومتری جنوب خاوری (شرقی) این شهر دارای پایگاه فضایی است، که پرتاب ماهواره سفیر امید و دیگر ماهواره‌ها و موشک‌های دوربرد از این پایگاه و مرکز انجام می‌گیرد. از سال ۱۳۸۷ هجری خورشیدی جاده نظامی راه مواصلاتی سمنان به پایگاه‌های هوا، فضا به بلوار سفیر امید تغییر نام یافت.

• سازمان فضایی ایران - سایت سمنان

صنعت و معدن

صنعت

شهر سمنان از دیرباز از شهرهای صنعتی ایران بوده به طوری که نخستین کارخانه صنعتی آن با نام شرکت ریسمانریسی سمنان و نساجی پارس تهران با سرمایه گذاری بخش خصوصی و آقای پورکاشانی و اهدای زمین آقای فامیلی در سال ۱۳۱۰ هجری خورشیدی آغاز به کار نموده است. درحال حاضر با داشتن چندین شهرک و ناحیه صنعتی در نزدیکی خود به یکی از قطب‌های صنعتی کشور و سرمایه گذاری بخش خصوصی به شمار می‌رود. در سال ۱۳۸۷ صنعت سمنان ۵۸ درصد از سهم صادرات استان سمنان به خارج از کشور را بخود اختصاص داده بود. در ۶ شهرک و ناحیه صنعتی واقع در شهرک‌های صنعتی اطراف سمنان تعداد بیش از ۵۰۰ واحد تولیدی صنعتی در حال بهره برداری و نزدیک به ۱۰۰۰ واحد مستقر می‌باشند. شهرک‌ها، نواحی و واحدهای معتبر به شرح زیر می‌باشند:
شهرک‌ها، نواحی صنعتی

• شهرک صنعتی سمنان (با وسعت ۲۶۰۰ هکتار و ۹۰۰ واحد صنعتی)
• ناحیه صنعتی علاء (با وسعت ۲۰ هکتار در کیلومتر ۹ جاده پایگاه پدافند هوایی سمنان)
• منطقه ویژه اقتصادی سمنان (با وسعت ۱۰۰۰ هکتار و محوریت صنایع معدنی)

واحدهای صنعتی
مهمترین محصولات صنعتی صادراتی شهر سمنان عبارتند از: فروسیلیسم، کاشی دیواری، گچ ساختمانی، باریت، پاکت بسته بندی گچ، نمک، سولفات سدیم، سیم و کابل، مفتول مسی، ابزار آلات، انواع لوله پروفیل، موتور سیکلت و قطعات آن، رادیاتور خودرو، لنت ترمز خودرو، روغن ترمز، فراورده‌های حاصل از تصفیه دوم روغن موتور، محصولات شوینده، انواع کنسرو، بیسکوئیت و... از مهمترین واحدهای صنعتی معتبر مستقر و درحال بهره برداری این شهرک‌ها به موارد زیر می‌توان اشاره نمود:

• شرکت ایران خودرو سمنان
• شرکت عقاب افشان سمنان (نماینده انحصاری اتوبوس سازی اسکانیا در ایران)
• شرکت فروسیلیس ایران-سمنان
• گروه کارخانجات نورد و لوله سمنان

معدن

در اطراف شهر سمنان معادن گچ، نمک، زئولیت، بنتونیت، سلستین و غیره وجود دارند. از موارد مهم منابع زیرزمینی شهر سمنان به چاه نفت خوریان در جنوب این شهر می‌توان اشاره نمود. مواد معدنی موجود در این معادن عبارتند از: سنگ گچ، نمک، سنگ آهن، سنگ لاشه، سنگ آهک، سنگ تزئینی، سنگ چینی، ذغال سنگ، سولفات سدیم، میکا، بنتونیت، زئولیت، کائولن، بوکیست، خاک صنعتی، سیلیس، دولومیت، فلدسپات، فیروزه، سلستین، سرب، مرمریت، تراورتن، فلورین و منگنز و....

عمران و ترابری

راه و ترابری

شهر سمنان در ۲۱۶ کیلومتری تهران قرار گرفته و فاصله زمینی آن با آبهای آزاد خلیج فارس و دریای خزر به ترتیب ۱۶۰۰ و ۴۰۰ کیلومتر می‌باشد. این شهر دارای ۲ فرودگاه است که یکی از آنها نظامی و دیگری تجاری و فعال می‌باشد است، همچنین به راه آهن سراسری تهران_مشهد، متصل می‌باشد.

• فرودگاه سمنان واقع در کیلومتر ۳ بزرگراه دامغان
• فرودگاه جدید سمنان (واقع در پایگاه پدافندهوایی)
• پایانه مسافربری شرق (مولایی)
• پایانه مسافربری غرب (میدان امام حسین علیه السلام)
• اتوبوسرانی شهری و حومه
• تاکسیرانی
• ایستگاه راه آهن سمنان
• ایستگاه راه آهن (بارانداز) شهرک صنعتی شرق
• قطارشهری سمنان

اقتصاد وبازرگانی

اتاق بازرگانی و صنایع و معادن استان سمنان

اتاق بازرگانی و صنایع و معادن استان سمنان از سال ۱۳۷۴ آغاز به کار کرده است و دارای اتحادیه‌های زیر می‌باشد:

• اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مواد معدنی
• اتحادیه صنایع دستی استان سمنان
• اتحادیه صادرکنندگان استان سمنان

نمایشگاه بین‌المللی سمنان

این نمایشگاه در کیلومتر نخست بزرگراه سمنان - دامغان و جنب اداره کل گمرک استان سمنان واقع شده و با سرمایه گذاری بخش خصوصی در سمنان ساخته شده است.

هنر

صنایع دستی

صنایع دستی این شهر عبارت‌اند از:

• سفال و سرامیک

از جمله ساخته‌های هنری این شهر که توانمندی و پیشینه صادرات نیز دارد می‌توان به سفال و سرامیک اشاره نمود.

• دستباف‌ها: دستبافی شامل تولید پرده‌های سنتی و هنری و حوله و شال گردن و پارچه‌های متقال زیر ساخت قلمکار است که در استان رایج است. علاوه برآن جاجیم، چادر شب، پلاس و چوقا (چوخا) که عمدتاً توسط روستائیان و عشایر تولید می‌شود، از دیگر صنایع دست باف مردم استان و شهرستان است
• پلاس و کرباس
• پارچه‌های پشمی
• چادرشب‌های ابریشمی و پشمی
• نمدمالی
• گلیم بافی
• قالی بافی

سینماها و تالارها

• سینما فرهنگ
• سینما ستاره
• تئاتر شهر
• تالار هلال احمر
• تالار شهید مطهری
• تالار آفتاب

ورزش و سرگرمی

شهر سمنان در رشته‌های گلف، کریکت، بیسبال، فوتبال، والیبال، فعال و دارای جایگاه‌های کشوری، منطقه‌ای و بین‌المللی است.

باشگاه‌های ورزشی

سمنان دارای باشگاه‌ها و تیم‌های برتر ورزشی زیر می‌باشد:

• روغن نباتی گل بهار در رشته بدمینتون (نماینده ایران در مسابقات غرب آسیا)
• جاده نقره‌ای شب (قهرمان کشور در رشته فوتبال ساحلی)
• تیم شهید ربیعی در رشته والیبال
• تیم آبفا در رشته والیبال
• باشگاه ورزشی شهرداری (رشته‌های فوتبال مردان، والیبال زنان و مردان، مدرسه فوتبال و والیبال)
• تیم والیبال ساحلی صنایع طلایی سمنان

ورزشگاه‌ها

• مجموعه ورزشی تختی
• مجموعه ورزشی کارگران
• مجموعه ورزشی شهرک صنعتی شرق
• مجموعه ورزشی هلال احمر
• مجموعه ورزشی شهید چمران
• مجموعه ورزشی حجاب (ویژه زنان)
• مجموعه ورزشی آزادی
• مجموعه ورزشی پوریای ولی
• زمین فوتبال ساحلی
• آکادمی ژیمناستیک
• پایگاه ورزش قهرمانی
• سالن اختصاصی بدمینتون
• سالن هندبال

اماکن تفریحی و سرگرمی

• پارک آبی بوستان ۱۷ شهریور
• شهربازی بوستان سیمرغ
• باشگاه سوارکاری شبدیز
• پیست کارتینگ (ضلع جنوبی بوستان سیمرغ)
• پیست کارتینگ دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان(نخستین پیست کارتینگ استاندارد بین‌المللی کشور)
• پیست موتورسواری کراس بلوار علویان
• پارک ترافیک بوستان سیمرغ
• پیست اسکیت بوستان ۱۷ شهریور
• پیست اسکیت بوستان گلستان
• باشگاه تیراندازی پینت بال بوستان گلستان
• باغ شهر سمنان

منابع

• میرباقری، محمدرضا. قومس:گذری بر تاریخ و اقلیم و ویژگی‌های فرهنگی استان سمنان. چاپ اول. تهران: هم‌پا، ۱۳۸۷. شابک ‎۹۷۸-۶۰۰-۵۲۱۰-۰۹-۵. 
• سالنامه آماری استان سمنان (۱۳۸۳)
• آداب و رسوم مردم سمنان، محمد احمد پناهی سمنانی، ۱۳۸۳

جستارهای وابسته

• جمعیت شهرهای استان سمنان

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ سمنان موجود است.

• پایگاه مشترک مردم و سازمان‌های مردم نهاد (سمن) سمنان|سمنانی‌ها
• پایگاه خبری- تحلیلی ایران و استان سمنان
• سایت جامع سمنان
• شبکه خبری سمنان
• شهرداری سمنان
• فرمانداری سمنان
• شورای اسلامی شهر سمنان
• شهر الکترونیک سمنان
• دانشگاه سمنان
• دانشگاه علوم پزشکی، خدمات بهداشتی و درمانی سمنان
• وب‌گاه دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان
• وب‌گاه دانشگاه پیام نور مرکز سمنان
• وبگاه جهاد دانشگاهی واحد استان سمنان