ملایر

ملایر ملایر
کشور	ایران
استان	همدان
شهرستان	ملایر
بخش	مرکزی
نام(های) قدیمی	دولت‌آباد، مل‌آگر و مال‌آیر که مربوط به زمانی است که ملایر بسیار کوچک بوده است.
مردم
جمعیت	۱۸۹۰۰۰ نفر (۲۰۰۵)
زبان‌ گفتاری	فارسی، گویش ملایری
مذهب	شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت	۳۲۱۰ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا	۱۷۲۵ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه	۲۸ درجه سانتیگراد
میانگین بارش سالانه	۳۰۰ میلیمتر
روزهای یخبندان سالانه	۵۰ روز
اطلاعات شهری
شهردار	علیرضاامامی
ره‌آورد	کشمش، باسلق، انگور، قالی ابریشم
پیش‌شماره تلفنی	۰۸۵۱
وبگاه	malayer.ir
شناسه ملی خودرو	ایران۲۸ ج،ل،م
تابلوی خوش‌آمد به شهر
به زادگاه وکیل الرعا و دیار تاکستان‌های زرخیز خوش آمدید به پایتخت مبل و منبت ایران خوش آمدید
ملایر روی نقشه ایران °۴۸٫۸۲۰۰شرقی °۳۴٫۲۹۴۲شمالی / ۴۸٫۸۲۰۰;۳۴٫۲۹۴۲

ملایر شهری است در غرب ایران. این شهر مرکز شهرستان ملایر در جنوب شرقی استان همدان. وسعت شهرستان ملایر ۳۲۱۰ کیلومتر مربع است. ملایر دارای ۸ شهر تابعه و همچنین دویست و بیست روستا می‌باشد که در نوع خود بی نظیر است. و دارای فرمانداری ویژه همچنین اداره گمرک مستقل از مرکز استان می‌باشد. ادارات ملایر هم به معاونت سازمان و ادارات کل ارتقا پیدا کرده‌اند.

جمعیت شهرستان ملایر و به تبع شهر ملایر به طور فصلی می‌باشد به طوری که در اواخر تابستان و اوایل بهار جمعیت این شهرستان رشد چشم گیری پیدا می‌کند که بنابر علائم سازمان نظام پزشکی ملایر تا سقف دو برابر شدن جمعیت این شهرستان نیز پیش می‌رود اما جمعیت مهاجر در جمعیت کل شهرستان و شهر حساب نمی‌شود با این وجود جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵ برابر با ۱۵۳٬۷۴۸ نفر و جمعیت شهرستان بیش از ۳۰۰٬۰۰۰ نفر گزارش شده است که با این امار ملایر دومین شهر بزرگ استان پس از همدان و سی و پنجمین شهر بزرگ ایران به شمار می‌رود. ملایر دارای طبیعت معتدل کوهستانی با زمستانهای سرد و پر برف و تابستانهای معتدل است. وجود روستاها و زمینهای وسیع کشاورزی و باغات حاصل خیز انگور همچنین گستردگی صعنت مبلمان و منبت و نیز قرارگیری بر سر راههای مواصلاتی اصلی، در توسعه ملایر موثر بوده‌اند.

نام‌شناسی

در مورد وجه تسمیه نام ملایر و اصل و ریشه آن قول‌های مختلفی ازجمله موارد ذیل ذکر شده‌است:

• بعضی از پژوهشگران اظهار داشته‌اند که نام ملایر ترکیبی از دو واژه «مال» و «آیر» است. در زبان کردی واژه «مال» به معنی «خانه» و واژه «آیر» معرف «آگر» است که در زبان مادی به معنای آتش بوده‌است و هنوز در کردستان آتش را «آگر» می‌گویند. بنا بر این نظر «مال آیر» که در تلفظ ملایر آمده به معنای "سرزمین آتش" بوده‌است و هنوز بعد از هزاران سال بروی کوه‌های شهر در شبهای نوروز آگر (آتش) روشن می‌کنند.
• «مل آگر» به معنی «تپه آتش» است؛ مادها با روشن کردن آتش بر روی تپه‌ها و کوه‌ها به انتقال پیام به مسافت‌های دور می‌پرداختند.

برخی از مورخان بر این باورند که اعراب در زمان حمله به ایران به دلیل اینکه در این منطقه به آب دست نیافته بودند نام منطقه را "ماء لایری" گذاشتند که بعدها به صورت ملایر در آمد. در زمان قاجار به واسطه ساخت شهر به دست محمد علی میرزا دولتشاه، نخست به نام بانی آن «دولت‌آباد» نامیده شد و پس از آن دوباره به ملایر تغییر پیدا کرد.

تاریخ

اتش کده نوشیجان-قدمت کهن شهر ملایر

دژها و قلعه‌های ملایر که اکنون دژ گوراب و قلعه نوشی جان و قلعه انوج از آن‌ها باقی‌مانده اهمیت بسیاری در حکومت‌های پیش از اسلام داشته‌اند. پیرنیا(مشیرالدوله) در کتاب ایران باستان چنین می‌نویسد:

شاهان اشکانی در همدان به سر می‌بردند و در مواقع خطر برای حفاظت پادشاهی همدان را ترک کرده و به شهرهای اطراف آن زمان نطیر ملایر و دژهای مستحکم آن روی می‌آورده‌اند.

ملایر پیش از ساسانیان جزو حوزه اکباتان و در دوره ساسانیان یکی از نواحی پایتخت ان زمان بوده‌است. از حوادث مهمی که در عهد ساسانیان در ملایر اتفاق می‌افتد مخفی شدن یزدگرد سوم شاه وقت ایران که پایتختش در شهرستان نهاوند بوده است هنگام حمله اعراب در قلعه‌ای بر کوهی در چند کیلومتری شهر کنونی ملایر که هنوز به کوه یزدگرد مشهور است، می‌باشد.

در ده کیلومتری جاده ملایر به سمت لرستان کوهی است بنام یزدگرد که آثار قلعه‌ای مخروبه بر آن هنوز باقی است. در تاریخ آمده‌است که یزدگرد سوم آخرین شاه ساسانی هنگامی که از اعراب در مداین شکست خورد برای تجدید قوا و جمع آوری لشکر به حوالی نهاوند گریخت. از آنجا که ملایر در آن زمان یکی از نواحی پایتخت بوده این نام گذاری بی‌حکمت نبوده و این مکان آخرین پناهگاه یزدگرد سوم بوده‌است. انوج نیز یکی از روستاهای بسیار قدیمی آن می‌باشد که دارای قلعه‌ای بسیار قدیمی بنام قلعه انوج است که در حال نابودی است. به نظر می‌رسد این قلعه مربوط به دوره اشکانی باشد.

مناطق شهری

مناطق شهری ملایر

شهر ملایر دارای دو منطقه است که مستقیما تحت نظارت شهرداری مرکزی اداره میشوند. همچنین نماینده مردم ملایر در گفتگو با خبر گذاری جمهوری اسلامی ایران از الحاق سه روستا نامیله و ازناو و حاجی اباد به شهر ملایر خبر داد که در این صورت مناطق شهری ملایر به سه منطقه و جمعیتی برار ۱۹،۶۵۴به شهر ملایر افزوده خواهد.. از اوایل سال ۹۱ تعداد ۶۷۸ قطعه واحد مسکونی و ۴۳۲ قطعه زمین به دارای های شهرداری ملایر اضافه شد که لزوم ایجاد دو منطقه جداگانه را ایجاد کرد هم اکنون ملایر دارای سه شهرداری٬ شهرداری منطقه یک ٬منطقه دو و شهرداری مرکزی است. همچنین بودجه شهرداری ملایر ۲۹ میلیارد تومن میباشد.

مناطق جدا شده از ملایر

شهرستان‌های فعلی نهاوند و تویسرکان در گذشته و براساس قانون تقسیمات کشوری مصوب ۱۳۱۶ ه. ش (به ترتیب تا سال‌های ۱۳۲۶ و ۱۳۲۸) از بخشهای تابعه شهرستان ملایر در استان پنجم کشور بودندکه در سال‌های ۱۳۲۶ و ۱۳۲۸ ه. ش از ملایر منفک و به شهرستان ارتقاء یافت..

جغرافیا

نا همواری ها

ملایر ناحیه‌ای کوهستانی است که از دره و کوه پایه‌های زاگرس تشکیل شده‌است. منطقه ملایر همراه رشته کوه زاگرس و الوند را تشکیل می‌دهد و در بین شهرهای نهاوند، بروجرد، شازند، اراک، تویسرکان و همدان قرار گرفته‌است. بلند ترین نقطه شهرستان، کوه لشکر در است. دو کوه معروف به کوه گرمه و کوه سرده (به دلیل تفاوت در جهت امتداد جغرافیایی مقدار نور متفاوتی در یافت می کنند) به طوری که که در برخی از فصول سال کوه سرد انبوه از برف و کوه گرمه افتابی دل انگیز را دارا میباشد در دو طرف شهر ملایر واقع و قابل مشاهده اند و شهر در کوه پایه قرار دارد.

آب و هوا

پارک سیفیه یک روز برفی

ملایر دارای آب و هوای سرد و معتدل می باشد.دمای هوای ملایر در فصول سرد سال تا ۲۰ درجه زیر صفر نیز می رسد. در تابستان هوا معتدل و دلپذیر است. بارندگی در ملایر بسته به شرایط هر سال متفاوت است ولی اغلب در زمستان هوا سرد و ابری است چند روز از هفته باران می بارد و بارش برف و تگرگ نیز هر ساله چندین بار وجود دارد گاهی این بارش ها تا چند روز مستمر نیز ادامه می یابد. گاهی در اثر سرد شدن ناگهانی هوا و یا بارش تگرگ در بهار محصولات مزارع و باغات کشاورزی از بین می روند و خسارت فراوانی می بینند.

آب و هوای ملایر در گذشته‌های دور بسیار متفاوت از وضعیت کنونی آن بوده‌است، به طوری که اشاراتی که در کتاب‌های حتی چند قرن اخیر آورده شده بیانگر وجود جنگل‌های انبوه و زمین‌های حاصلخیز مناسب برای دامداری و کشاورزی بوده‌است. حمدالله مستوفی مورخ مشهور قرن هشتم هجری قمری هنگام گذر از ملایر نوشته:

ملایر را جنگلی انبوه فراگرفته بود که وقتی از ملایر خارج میشدم به علت انبوهی جنگل آفتابی مشاهده نمی‌شد. ملایر انبار انگور ایران است. متأسفانه در حال حاضر به علت کمبود منابع زیرزمینی آب در ملایر، بیشترین منابع طبیعی استان در جنوب غربی استان قرار گرفته است به همین علت سد کلان ملایر در ۲۷ کیلومتری ملایر در سال ۱۳۸۹ تاسیس و در حال غنی سازی منابع اب زیر زمینی ملایر میباشد.

در کتاب نادر شاه افشار آمده‌است که از ملایر تا سرابهای پر آب و پوشیده از درخت و جنگل‌ها به قدری انبوه بوده‌اند که آفتاب کمتر مشاهده می‌شده‌است. همچنین هنگام خاکبرداری در کوره‌های آجرپزی اطراف شهر غباری بسیار زیاد و خاک آلود اطاف ملایر دیده می‌شود و سنگواره‌های گوناگونی در لایه‌های این خاک‌های شنی و رسی به چشم می‌خورد. بنابراین شواهد و موقعیت کوهستانی ملایر در دوران ایران باستان آب و هوای ملایر در زمستان‌ها سرد و پربرف و در تابستان‌ها سبز و پر آب و پوشیده از جنگل بوده‌است.-->

مسیر جاده ای و ریلی

شبکه ریلی ملایر

ملایر یکی از شهرهای مهم در مسیر ترابری جاده‌ای در غرب کشور است. و تمامی پنج جاده ورودی به این شهر اتوبان یا مسیر یک طرفه می‌باشند که بر سر مسیر کرمانشاه - اراک - اصفهان، کرمانشاه- تهران، همدان - اراک - اصفهان و ایلام - تهران قرار گرفته که مهم ترین محور آن، محور اراک - ملایر می‌باشد. ملایر با سه مرکز استان فاصله زیر ۱۵۰ کیلومتر دارد فاصله ملایر تا اراک۹۲ و تا همدان۷۸ و تا خرم اباد ۱۴۷ همچنین فاصله ملایر تا تهران۳۶۹ تا کرمانشاه۲۶۲ و تا اصفهان۳۴۸ کیلومتر است. ملایر شهری است که راه آهن غرب کشور نیز از آن می‌گذرد و این راه آهن از تهران تا راه اهن سراسری عراق ادامه می‌یابد که تا بحال قطعه اراک - ملایر تکمیل شده است. خط آهن اصفهان-اراک -کرمانشاه از این شهر می‌گذرد.

پایانه مسافر بری

شهر ملایر دارای سه پایانه مسافری می باشد که به نام های پایانه شمال (سرویس دهی به شهر های تهران کرج مشهد اصفهان ) پایانه غرب ( سرویس دهی به شهر های همدان سنندج تبریز ) و پایانه جنوب (سرویس دهی به شهر های اهواز خرم اباد ابادان )

دانشگاه‌ها

پردیس دانشگاه ملایر

از حیث دانشگاهها و مراکز آموزشی ملایر دارای ۱۳ دانشگاه مستقل می‌باشد و بالغ بر ۳۰۰۰۰ دانشجو و ۶۰۰ نفر عضو هیئت علمی در آن به تحصیل، آموزش و پژوهش مشغولند. ملایر تنها شهرستان در غرب کشور است که دانشگاه ملی مستقل از مرکز استان دارد. دانشگاه ملی ملایر یکی از مجهزترین دانشگاههای ایران است که در حال حاضر پذیرای بالغ بر ۴،۰۰۰دانشجو در مقاطع مختلف است.^{[نیازمند منبع]}.

جاذبه‌ها

مقبره سیف الدوله سلطان محمد در ملایر

شهرستان ملایر با توجه به قدمت تاریخی خود دارای جاذبه‌های گردشگری فراوانی است که از جمله می‌توان موارد زیر را یاد کرد:

* پارک جنگلی سیفیه باغ سیف الدوله

یکی از قدیمی‌ترین بوستان‌های طبیعی غرب کشور بوستان سیفیه ملایر است که در شمال شرقی این شهر در دامنه کوه گرمه قرار دارد.

این باغ در مساحتی در حدود ۱۰ هکتار بنا شده و در سال ۱۳۰۴ توسط سیف الدوله؛ نوه فتح‌علیشاه قاجار در زمان حکومتش بر ولایت ملایر و تویسرکان احداث شد.

* دریاچه مصنوعی کوثر

* بام ملایر

مقبره سیف الدوله

این مقبره از نوع مقابر غیر مذهبی است و دارای پلان ۴ ضلعی می‌باشد. ۴ ضلعی گنبد دارای پیشینه دوگانه است که یک بخش آن همان آتشکده ساسانیان و یا ۴ طاق است و دیگری به دوره قاجاریه وحتی بعد از آن می‌رسد.

در این مقبره علاوه بر قبر سیف الدوله قبرامیرالمؤید و نوه سیف الدوله و ۷ قبر دیگر قرار دارد. مسجد عاشورا

مسجد عاشورا در خیابانی به همین نام در محدوده مرکزی ملایر توسط حاج مهدی مهدوی ساخته شده‌است. قدمت مسجد بیش از ۱۵۰ سال است.

شبستان مسجد به صورت طاق و تویزه‌ای ساخته شده و دارای ۱۳ طاق است که روی ۸ ستون آجری چهارگوش در مرکز و تعدادی نیم‌ستون در پیرامون شبستان استوار شده است.

بازار قدیمی ملایر

قدمت هسته اولیه بازار ملایر به زمان شیخ الملوک؛ فرزندفتحعلی شاه قاجار می‌رسد. این بازار شامل دو راسته شمالی جنوبی وشرقی غربی است.

سبک معماری آن اصیل وسنتی است وسخت تحت تاثیرالگوهای بازار دوره صفویه وزندیه (بازاروکیل) قرارگرفته است.

بازارملایربه شیوه خطی وارگانیک ساخته شده ودارای در ورودی است. بازاراصلی در دوره شیخ الملوک بنا شده و افرادی چون مهرعلیخان وابوالقاسم خان نوردی و میرفتاح آن را گسترش داده‌اند. کاروانسرای میرفتاح

به کاروانسرای حلاج‌ها معروف است که در غرب راسته اصلی بازار ملایر توسط دالانی با طاق ضربی به آن متصل شده و سایر کاروانسراها با آجر، خشت و ملاط گل ساخته شده است.

کاوانسرای شیخ الملوک

این کاروانسرا درشمال غربی راسته اصلی بازارتوسط شیخ الملوک ساخته شده و قدیمترین کاروانسرای بازار ملایر بوده و در حال تخریب می‌باشد.

دریاچه کوثر ملایر

دریاچه کوثر ملایر

این مجموعه که درابتدای ورودی شهرستان ملایر از سمت همدان احداث شده شامل دریاچه‌ای مصنوعی به مساحت تقریبی ۲ هکتار، باغ پرندگان، سکوی چشم‌انداز، آبشار، مسجدکوثر، مجموعه فرهنگی و امکانات قایق‌رانی است.

تپه گونسپان (پاتپه) تپه گونسپان یا پاتپه، از جمله بلندترین تپه‌های باستانی ایران با ارتفاع ۲۸ متر است و در نزدیکی ملایر در استان همدان قرار دارد.

محوطه باستانی پاتپه در مساحتی به طول ۱۳۸ و عرض ۹۵ متر بیش از ۶ هزار سال قدمت داردو در ۳ کیلومتری جنوب غربی شهرستان ملایر بر سر راه فرعی ملایر - بروجرد واقع است.

یخچال میرفتاح

این بنا گنبدی شکل و آجری است و در مسیر بلوار ملایر به بروجرد واقع شده است. این بنا در دوران قاجاریه ساخته شده است و بانی آن شخصی به نام میرفتاح بوده است. ارتفاع بنا از کف تا گنبد ۱۲ متر و از سطح تا منبع ذخیرهٔ یخ ۴ متر است. بنا دارای دو در، یکی به شکل دهلیز مخصوص ریزش و تخلیهٔ یخ و دیگری در اصلی است که با پلکان به قسمت انتهایی یخدان و محل برداشت یخ منتهی می‌شود. ضخامت دیوارهای گنبد در قسمت تحتانی ۹۲ سانتیمتر و در بالا به سه ردیف آجر ۲۰ سانتیمتری می‌رسد. تنها عامل تزئین بنا دو ردیف آجرکاری است که به طور کمربندی و به ضخامت ۲۲۰ سانتیمتر داخل بنا را پوشانده است.

مصالح اصلی بنا عبارت‌اند از سنگ نتراشیدهٔ لبه‌دار طبیعی از کف تا سطح و از سطح به بالا آجرهایی به ابعاد ۵×۲۰×۲۰ سانتیمتر. در قسمت بیرونی و داخلی یخدان دو ردیف خشت به کار رفته است که حالت عایق داشته و مانع از نفوذ گرما، در فصل تابستان، و ذوب شدن یخ‌ها میشده است. قلعه بهرام چوبین (دامون) دژ دیگر قلعه دامون به معنای قلعه پایین واقع در جنوب شهر ملایر است که یکی از پایگاه‌های مهم نظامی بهرام چوبین؛ سردار نامی و شورشگر خسرو پرویز ساسانی بوده است. بهرام چوبین مدت کوتاهی هم شاهنشاه ایران شد ولی سپس بر اثر تبانی و هم‌پیمانی خسرو پرویز با سزار روم، تخت پادشاهی را در جنگی سخت بر باد داد.

خانه قدیمی لطفعلیان عمارت لطفعلیان در خیابان شهید مصطفی خمینی ملایر قرار دارد. این خانه قدیمی، بخشی از یک مجموعه سکونتگاهی به یادگار مانده از دوره قاجار است. سازنده و مالک اولیه خانه، محسن مصدقی معروف به مصدق الممالک بوده و در عصر فتحعلی شاه قاجار به واسطه خویشاوندی که با دربار داشته با بهره‌گیری از معماران زبده آن دوره اقدام به ساخت این مجموعه کرده است.

خانه قدیمی منصوری این خانه در بلوار سیف الدوله ملایر قرار دارد و متعلق به مرحوم عبدالصمد منصوری است. خانه منصوری دارای ساختمانی در حدود ۲۸۵۰ متر است. زیر بنای ساختمان ۴۷۰ متر و حیاط آن ۲۳۸۰ متر است. این بنا در ۲ طبقه ساخته شده که طبقه زیرین تمامأ با طاق‌های ضربی و خشتی ساخته شده‌است. خانه منصوری در سال ۱۳۸۰ با شماره ۴۶۹۱ به فهرست آثار ملی ایران اضافه شد.

زیستگاه حیات وحش لشگر این منطقه حفاظت شده در شرق و جنوب شرقی ملایر از زیستگاه‌های مهم بز کوهی، کل، قوچ، و میش به شمار می‌رود. مساحت منطقه در حدود ۱۶ هکتار است که در میان دو رشته کوه بلند و از تپه ماهورهایی موسوم به کوه سرده و آهنگران تشکیل شده و دارای چشمه‌های دائمی و فصلی متعددی است.

فرهنگ

آئین‌های سوگواری محرم و صفر

هیئت ابولفضل ملایر- محرم ۹۱

مردم شهر ملایر از دیر باز نسبت به مراسم عزاداری امام حسین و شب های محرم احترام ویژه ای قائل بودن و در سطح شهر هیت های عزاداری هر سال به صورت دسته جمعی شروع به عزاداری میکنند برخی هیت های ملایر گاه به قدمت یک قرن میرسن به عنوان مثال هیت سیدالشهدا ملایر در سال ۱۲۸۷ شروع به فعالیت کرده از دیگر هیت های بارز ملایر هیت ابولفضل است در گذر زمان استقبال مردمی موجب گسترش ساختمان هیئت و امکانات و تجهیزات هیئت می گردد . در حال حاضر این هیئت به عنوان بزرگترین هیئت استان و سومین هیئت بزرگ ایران همچنین یکی از بی نظیر ترین هیئت های عزاداری کشور می باشد …

حضور هیئت ابوالفضل از روز های اول محرم در سطح خیابان شهدا و استقبال بی نظیر مردم و خانواده ها و مسافرینی که از اقصی نقاط کشور به ملایر می آیند از ویژگی های بارز این هیئت است.

در روز عاشورا به ۱۵ تا ۲۰ هزار نفر عزادار در این هیئت نذری داده می شود و این هیئت توانایی تهیه نذری ۵۰ تا ۱۰۰ هزار جمعیت در ظهر عاشورا را دارد . علاوه بر این مازاد نذورات مردم به این هیئت با اخذ مجوز از آنها به مراکز خیریه،زندان و بهزیستی اهدامی شود.

دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی

شهرستان ملایر دارای مرکز دانشگاهی و آموزش عالی است که روی‌هم‌رفته ۱۵۰۰۰ نفر دانشجو و ۵۰۰ عضو هیأت علمی در آن به آموزش و پژوهش مشغولند. این مراکز عبارتند از:

1. دانشگاه ملایر
2. دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر
3. دانشگاه پیام نور واحد ملایر
4. دانشکده علوم قرآنی ملایر (وابسته به سازمان اوقاف)
5. دانشگاه علمی کاربردی واحد ملایر
6. آموزشکده خوارزمی ملایر
7. دانشکده فنی سما واحد ملایر

سوغاتی

سوغات ملایر شامل کشمش، باسلوق، مبل، منبت و شیره وانگور و عسل است.

صنایع و کارخانجات

صنایع ملایر شامل سبزه، بافتینه، لحیم سازی،سیم و کابل، کیان کرد، تولید درب و پنجره پی وی سی، پتروشیمی،شهرک شیشه و غیره می‌باشد.^{[نیازمند منبع]}معادن نقره سیلیس و اورانیوم

صنایع دستی ملایر

قالی بافی

صنعت قالی بافی در ملایر از پیشینه‌ای دور برخوردار است. اکثر قالی‌ها در قطعات زرع و نیم زرع و دو زرعی و قالیچه هستند و به ندرت فرش بزرگ بافته می‌شود. در شهرستان ملایر و روستاهای اطراف تعداد زیادی به کار قالی بافی اشتغال دارند. نقش‌هایی که در قالی‌های ملایر و روستاهای اطراف آن بافته می‌شود در حال حاضر بسیار کمیابند.

انواع نقشه‌های بافته شده در ملایر عبارت‌اند از نقش پیچ جوزان، پنج ستاره، گلدانی دره جوزان، مانیزان، نقش انگوری، نقش حاج خانومی، نقش بوته، نقش لچک ترنج، نقش زیرخاکی، بوته ماهی، و چهار چنگ قدیم.

گیوه‌بافی و آجیده‌بافی

یکی دیگر از صنایع دستی رایج در استان همدان گیوه‌بافی است که تعدادی از روستاها به تولید آن می‌پردازند. گیوه نوعی کفش نرم، مقاوم، سبک، خنک و ارزان است که رویه آن از نخ پنبه‌ای تابیده شده و زیر آن از چرم و یا آجیده انتخاب می‌شود.

بافت زیر آجیده در علی‌آباد دمق از توابع ملایر رایج است. رویهٔ این کفش عمدتأ در روستاهای دهنو، نهروند، نهاوند و روستای آرتیمان تویسرکان بافته می‌شود.

مبل و منبت کاری

تولید انواع صنایع دستی چوبی مانند: خراطی، ظرفیت کاری، منبت کاری از دیر باز در ملایر رواج داشته است. در سالهای اخیر علاوه بر شهرهای مذکور در روستاهای روستاهای دهنو، آورزمان، حسین آباد شاملو و بخش جوکار از توابع ملایر نیز، به تولید این صنعت می‌پردازند.

خوراکی‌ها

سوغات ملایر شامل انگور، کشمش، شیره انگور، سبزه، خشکبار، بادام، گردو، عسل و باسلق و حلوای گردو است.

جستارهای وابسته

• شهرستان ملایر
• استان همدان
• دانشگاه ملایر
• دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملایر
• حسین آباد ناظم
• سامن

منابع

• ملایر نیوز خبر شماره ۱۲۸۶۷، تاریخ ۴ خرداد ۱۳۸۹
• راه اهن ملایر باشگاه خبرنگاران جوان خبر شماره ۱۷۹۹۸، تاریخ ۲۳ فروردین ۱۳۸۹
• روزنامه آفتاب یزد شماره ۲۱۴۴، ۲۴ مرداد ۱۳۸۶، صفحه ۱۲

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ملایر موجود است.

• وب‌گاه شهرداری ملایر
• مختصات و ارتفاع
• وبگاه فرمانداری ویژه ملایر
• وبگاه رسمی دانشگاه ملایر
• نابودی میراث فرهنگی ملایر