کازرون

کازرون کازرون
کشور	ایران
استان	فارس
شهرستان	کازرون
بخش	مرکزی
نام(های) دیگر	شهر سبز، شهر علم
نام(های) قدیمی	بلدالعتیق، شهر سبز، گازرگاه، گازرا، گازران، گازرون
سال شهرشدن	دارای قدمت تاریخی
مردم
جمعیت	۸۹،۶۸۵ نفر در سال ۱۳۹۰
رشد جمعیت	۲٬۳ درصد
تراکم جمعیت	۴۲ نفر بر کیلومتر مربع
زبان‌ گفتاری	فارسی
مذهب	شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت	۲۵۷۰ هکتار
ارتفاع از سطح دریا	۸۶۰ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه	‎۲۱٬۷۸
میانگین بارش سالانه	۵۲۲ میلیمتر
روزهای یخبندان سالانه	۱۵
اطلاعات شهری
شهردار	مهندس موصلی
ره‌آورد	کباب، ترشی، آش سنتی کازرون، گل نرگس، خرما، بلوط، بنه، گوجه، زیتون، مسقطی، آش کارده، مرکبات
پیش‌شماره تلفنی	۰۷۲۱
وبگاه	http://Kazeroon.ir شهرداری کازرون
تابلوی خوش‌آمد به شهر
به دیار سبز سلمان فارسی، شهر کازرون خوش آمدید. به شهر سبز کازرون، دیار سلمان فارسی و ۱۱۰۰ شهید گلگون خوش آمدید.
کازرون روی نقشه ایران °۵۱٫۶۵۸۳۳شرقی °۲۹٫۶۱۸۳۳شمالی / ۵۱٫۶۵۸۳۳;۲۹٫۶۱۸۳۳

کازرون یکی از شهرهای استان فارس است. این شهر مرکز شهرستان کازرون با بیش از ۱۴۰،۰۰۰ نفر جمعیت، دومین شهر پرجمعیت و دومین شهر بزرگ استان فارس است. همچنین جمعیت شهرستان کازرون ۳۳۰،۰۰۰ نفر می‌باشد که دومین شهرستان پرجمعیت استان فارس است.

شهر کازرون در بخش غربی استان فارس با تاریخی کهن، دارای آثار باستانی و تاریخی فراوان و در طول تاریخ مورد توجه سلاطین و صاحبان قدرت بوده‌است. به سبب جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی، مذهبی و طبیعی همواره گردشگران بسیاری را به سوی خود فرا می‌خواند. کـازرون بارها به سبب زلزله با خاک یکسان و از نو ساخته شده‌است.

نورد، بلدالعتیق، شهر کهنه، شهر سبز، گازرگاه، گازران، گازرون، کازران، کوه زران و دمیاط عجم از نام‌های قدیمی و دیگر شهر و منطقه کازرون است. کازرون در دوره ساسانیان، به فرمان شاپور اول تأسیس شد.

این شهر در دوران طلایی اسلام یکی از بزرگترین مراکز و موطن بسیاری از دانشمندان، شاعران، صوفیان و دیگر بزرگان بوده‌است. از این شهر همواره به عنوان یکی از مهم‌ترین و بزرگترین مراکز و شهرهای تمدن و فرهنگ اسلامی یاد می‌شود. کازرون یکی از مراکز علم و دانش اسلامی و نوآوری در دوران طلایی اسلام بود.

این شهر از مراکز بزرگ صوفیان نیز بوده‌است.

از سال قرن ۴ و ۵ قمری که این شهر توسط شیخ ابواسحاق کازرونی مسلمان شد. زبان اکثریت مردم کازرون فارسی است. هنرهای رایج در کازرون دولچه دوزی، نمدمالی، سفال گری و... هستند.

پرونده شهر باستانی بیشاپور برای ثبت در میراث جهانی یونسکو ارسال شده‌است. این شهر دارای بناهای تاریخی و مذهبی بسیاری است که قابلیت گردشگری دارند. طبیعت کازرون نیز از مراکز گردشگری در فارس و ایران است. بزرگترین دریاچه آب شیرین ایران، دریاچه پریشان کازرون است. کازرون از شهرها و پایتخت‌های قدیمی ایران است و اکنون از نگاه جمعیتی، دومین شهر پرجمعیت استان فارس، سومین شهرستان پرجمعیت فارس، پنجاه و سومین شهرستان پرجمعیت ایران است.

مسافت شهر کازرون با شیراز (نزدیکترین مرکز استان و شهرستان) ۱۱۰ کیلومتر و تا تهران ۱۰۶۰ کیلومتر است.

اقتصاد شهرستان کازرون برپایه کشاورزی، دام پروری و صنایع استوار است. مهم‌ترین فرآورده‌های آن گندم، مرکبات، پنبه، صیفی جات، میوه‌های گوناگون و فرآورده‌های دامی است. در شهرستان کازرون کشاورزی صنعتی و سنتی رایج است.

تاریخ

نوشتار اصلی: پیشینه کازرون

شوند نامگذاری

نام شهر تاریخی کازرون، از گازران و گازرون گرفته شده‌است، زیرا در زمان دیلمیان که کارخانه‌های پارچه‌بافی در کازرون پارچه‌های توزی و دبیکی را می‌بافت و صادر می‌کرد، دوازده هزار گازر یعنی شویندگان الیاف کتان، در این شهر زندگی می‌کردند و به همین جهت این شهر به شهر گازران یعنی شهر گازرها معروف شده بود که نام گازران در بعضی متون به صورت گازران و کازران آمده‌است. گازران در تلفظ به صورت گازرون و کازرون تحریف یافت و اکنون نام کازرون باقی مانده‌است. در بعضی کتب گازرات نیز آمده‌است. کازرون به واسطه تولید پارچه‌های مرغوب با شهر دمیاط مصر رقابت می‌کرده و به همین جهت به دمیاط عجم نیز مشهور است. برخی ازاهالی کازرون نیز به‌طور عامیانه وجه تسمیه کازرون را از کوه زرّان می‌دانند و معتقدند چون کوه‌های آن به خاطر داشتـن درختان و ثـمرات جنگلی، زر خیز است، آن را کوه زرّان نامیده و به صورت کازرون تحریف یافته که ریشه تاریـخی ندارد و تنها در اعتقاد برخی از مردم چنین وجه تسمیه‌ای بیان شده‌است.

چهره نخستین

کازرون در زمان ساسانیان در برگیرنده سه ده نورد، دریست و راهبان بود که روی هم رفته به آن‌ها شهر بلدالعتیق (شهر کهنه) گفته می‌شد. در زمان شیخ ابواسحاق کازرونی از عرفای بزرگ سده چهارم و پنجم با ساخت مسجد جامع مرشدی و توسعه این سه ده شهر کازرون به وجود آمد. پس از تازش اعراب، بیشاپوری‌ها به منطقه‌ای به نام جدس که یکی از روستاهای شمال کازرون امروزی است، می‌کوچند. پس از آن به گازرگاه و سپس به کازرون مهاجرت می‌کنند. کازرون در دوره هخامنشیان به گازرا نامور بوده‌است. در زمان ساسانیان بدست شاپور یکم از نو ساخته شد. در درازنای تاریخ، کازرون چندین بار با خاک یکسان شده‌است.

پیشینه کازرون و کازرونیان

• ساسانیان: شهر بیشاپور در شمال بلدالعتیق به فرمان شاپور یکم ساسانی تشکیل شده و پایتخت زمستانی او و یکی از مشهورترین و مهمترین شهرهای ساسانیان شد. بیشاپور سپس با حمله اعراب و شخصی به نام ابوسعید شبانکاره ویران گشت و اکثر مردم آن به ده جدس در شمال کازرون امروزی مهاجرت کردند. شهر بلدالعتیق (کازرون فعلی) نیز در همین دوره شکل گرفت. در این دوره بزرگانی چون بهرام پسر مردانشاه و اپسای دبیر از این شهر برخواستند.

همچنین سلمان فارسی (روزبه پسر وخشودان) نخستین شخص از اهالی کازرون و ایران بود که اسلام آورد.

• پس از ظهور اسلام در ایران:مردم از جدس به گازرگاه رفتند و پس از وقوع زلزله در آن به کازرون عزیمت نمودند. کازرونیان همچنان زرتشتی بودند تا این‌که شخصی به نام شیخ ابواسحاق کازرونی ۲۴۰۰۰ کازرونی را مسلمان کرد. در این دوره دو سلسله مشهور و بزرگ مرشدیه (کازرونیه) و بلیانیه به سرپرستی شیخ ابواسحاق کازرونی و شیخ عبدالله بلیانی در این شهر فعالیت می‌کردند.

شیخ امین‌الدین بلیانی (عارف و شاعر بزرگ ایرانی و استاد حافظ و خواجوی کرمانی)، سعیدالدین بلیانی کازرونی (سیره نویس پیامیر اسلام)، اوحدی بلیانی و بسیاری دیگر از خاندان مشهور بلیانی کازرون در این دوره از این شهر برخواستند.

• اتابکان فارس:حافظ و سعدی دو شاعر بزرگ ایرانی که در دامان مادرانی کازرونی پرورش یافته بودند، در این دوره برخواستند.
• تیموریان:علامه جلال الدین محمد دوانی کازرونی، بزرگترین دانشمند عهد تیموریان و قرن نهم بود.
• ایلخانیان (پس از حمله مغول):علامه قطب الدین محمود کازرونی، دانشمند بزرگ اهل کازرون در این دوره متولد شد. وی کاشف علت تشکیل رنگین‌کمان بود و تنها کسی که قبل از گالیله به گرد بودن زمین پی برده بود. وی از بزرگان ریاضیات، فیزیک، پزشکی، نجوم، فلسفه، موسیقی و شطرنج ایران بود.
• قاجاریه: پس از وقوع جنگ جهانی اول و حمله انگلیسی‌ها به جنوب ایران، فارس و کـازرون، ناصر دیوان کازرونی و یارانش به همراه سایر سرداران جنوب چون صولت‌الدوله قشقایی به جنگ با انگلیسی‌ها پرداختند و پیروز شدند. کازرون در این دوره دارای شهرداری و فرمانداری مستقل شد. همچنین در این دوره میرزا محمدصالح کازرونی اولین دانشجوی ایرانی اعزامی به اروپا بود و پس از بازگشت نخستین روزنامه ایران را در تهران به چاپ رساند. همچنین میرزا حسن عکاس (چهره نگار کازرونی)، پدر عکاسی ایران نخستین عکاسخانه‌های جنوب را در شیراز و کازرون راه‌اندازی کرد.
• پهلوی: تظاهرات مردم کازرون بر علیه محمد رضا شاه پهلوی موجب اعلام حکومت نظامی در این شهر شد. کازرون یکی از ۱۱ شهر ایران و ۳ شهر فارس بود که حکومت نظامی در آن اعلام شد. محمدرضا شاه یک بار نیز به قصد تشکیل استان مستقل کازرون به مرکزیت کازرون به این شهر سفر کرد که با تظاهرات مردم کازرون بر علیه او، این کار انجام نشد. در این دوره ممسنی از کازرون مستقل شد. همچنین با ایجاد محور شیراز-چنارشاهیجان-بوشهر، شهر کازرون در بن‌بست قرار گرفت.
• جمهوری اسلامی: کازرون در دوران انقلاب یکی از ۱۱ شهری بود که توسط رژیم شاه در آن حکومت نظامی اعلام شد. در انقلاب اسلامی ۱۱۰۰ نفر از مردم این شهر کشته شدند.

کازرون در زمان ساسانیان

ویرانه‌های بیشاپور

در سال‌های بین ۴۸۳ تا ۴۹۵ بعد از میلاد، کازرون با تلاش فیروز (پسر بهرام ساسانی) پیشرفت یافت و در زمان قباد در سال‌های ۴۸۷ تا ۴۹۸ بعد از میلاد مجدداً توسعه و پیشرفت یافت. محل اولیه شهر در بیشاپور بوده‌است. کازرون در دوره ساسانیان و در زمان پادشاهی شاپور یکم پایتخت ایران زمین بوده‌است.

غار شاپور

اما کازرون را از زمان ساسانیان به چشم سر می‌توان دید. در کمال شکوه و عظمت. با داغ نقش‌های فراوان کنده بر ران کوه‌هایش و سنگ نبشته‌ها به خط پهلوی و شهری سر از خاک در آورده با آتشکده‌های بزرگ سنگی و ستون‌های افتاده کاخی و خلاصه مجسمه‌ها و سفال‌ها وکاشی‌ها و غیره. گویا تخت گاه بهاره شاپور اول شهر شاپور یا بیشاپور بوده که شاید حمله عرب ویرانش کرده باشد و مردم آن به محلی که خرابه‌هایش نزدیک کازرون است و گازرگاه می‌نامندش کوچ کرده‌اند و این‌جا را هم به‌نظر می‌رسد زلزله‌ای زیرورو کرده باشد و زنده‌هایش را کازرون پذیرفته‌است. در این کوچ قدم به قدم و قرن‌ها و قرن‌ها یک جای دیگر هم به نام جدسدر نزدیکی ده دریس فعلی به ما نشان می‌دهد که شاید مدتی هم اجداد کازرونی‌ها در آنجا زندگی داشته‌اند.

آثار تاریخی

ایوان موزايیک بیشاپور

در پهنه شهرستان کازرون آثار تاریخی زیادی وجود دارد. بیشترین آثار این منطقه مربوط به دوره ساسانی است. این احتمال وجود دارد که هیچ کجای سرزمین ایران این اندازه آثار مربوط به دوره ساسانی را در بر نداشته باشد. بزرگ‌ترین و تنها مجسمه سنگی دوره ساسانی، مجسمه شاپور اول واقع در غار شاپور (بزرگترین مجسمه عصر باستان ایران)، شهر تاریخی بیشاپور (به زودی به عنوان سیزدهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت می‌شود)، معبد آناهیتا (الهه آب)و عبور جاده شاهی از این دیار و آثار ارزشمند دیگر، همه و همه حکایت از تاریخ کهن این شهرستان دارد.

.

جمعیت

کازرون شهری است با جمعیت ۸۷،۳۲۶ نفر (شهر کازرون) و ۱۲۸،۹۴۵ نفر جمعیت با حومه (بخش مرکزی) و ۲۵۸،۰۹۷ نفر جمعیت شهرستان کازرون (براساس سرشماری سال ۱۳۸۵). اما در سال ۱۳۹۱، ۱۴۰،۰۰۰ نفر در شهر کازرون و ۱۶۰،۰۰۰ نفر با حومه شهر کازرون و ۳۳۰،۰۰۰ نفر در شهرستان کازرون زندگی می‌کنند.

هرم جمعیتی کازرون در سال ۱۳۸۲

مردان	سن	زنان
۵۲۹	بیش‌تر از ۸۰	۴۸۶
۱٬۴۹۸	۷۵-۷۹	۱٬۳۰۵
۲٬۴۹۱	۷۰-۷۴	۱٬۹۹۹
۲٬۶۹۲	۶۵-۶۹	۲٬۳۲۴
۲٬۲۸۷	۶۰-۶۴	۲٬۴۴۲
۲٬۵۳۴	۵۵-۵۹	۳٬۲۶۴
۴٬۲۶۵	۵۰-۵۴	۴٬۷۴۷
۶٬۴۰۶	۴۵-۴۹	۵٬۷۴۱
۷٬۵۷۳	۴۰-۴۴	۶٬۹۶۴
۸٬۴۸۰	۳۵-۳۹	۸٬۵۸۹
۹٬۴۷۵	۳۰-۳۴	۱۰٬۳۱۲
۱۱٬۹۵۱	۲۵-۲۹	۱۲٬۵۲۴
۱۹٬۲۳۱	۲۰-۲۴	۱۷٬۸۷۷
۲۱٬۷۶۸	۱۵-۱۹	۲۰٬۵۸۷
۱۶٬۶۳۵	۱۰-۱۴	۱۵٬۴۵۷
۱۳٬۴۰۲	۵-۹	۱۲٬۳۸۵
۲۳٬۶۸۹	۰-۴	۰

دین

اسلام

در زمان حمله اعراب به ایران و بعد از آن کازرون بارها پایداری و سرکشی می‌کند و تا آغازهای سدهٔ پنجم هجری قمری کازرونیان بر کیش زرتشتی می‌مانند. شیخ ابواسحاق کازرونی (درگذشتهٔ ۴۲۶ ق.) معروف به شیخ غازی که خود تبار ایرانی داشت برای تحمیل دین به مردم منطقه یورش برد و ۲۴ هزار تن را کشت یا وادار به مسلمان شدن کرد. کازرون از مراکز مهم تبلیغ دین اسلام بود به طوری که دو سلسله مشهور مرشدیه یاکازرونیه به سرپرستی شیخ ابواسحاق کازرونی و بلیانیه به سرپرستی شیخ عبدالله بلیانی در این شهر فعالیت می‌کردند و حوزه گسترش آن‌ها تا هند و پاکستان و ترکیه هم می‌رسید، به طوری که طرفداران بسیاری را در کشورهای ذکر شده به دست آورده بودند.

ضریح امامزاده سید حسین

مکان‌های مذهبی

نوشتار اصلی: مسجدهای کازرون

از مشهورترین مکان‌های مذهبی کازرون می‌توان امامزاده سید حسین در ۲۰ کیلومتری کازرون، در کنار چشمه سرآب اردشیر، امامزاده شاه حمزه در خیابان حضرتی، امامزاده سید محمد نوربخش (کاشی) بزرگترین گورستان شهر کازرون در بلوار گلزار و قدمگاه خضر نبی که از خیابان‌های قدمگاه و بهجت العما راه ورودی دارد، را نام برد. منطقه کازرون در کل ۱۶۶ بقعه متبرکه دارد. همچنین حوزه علمیه کازرون نیز در این شهر فعال است.

مراسم‌های مذهبی

برگزاری مراسم تاسوعا و عاشورا حسینی در شهرستان کازرون یکی از منحصر به فرد ترین مراسم در نوع خود در ایران می‌باشد. در این دو روز مراسم تعزیه خوانی به همراه تمامی نمادهای کربلا (شمر، عبیدالله، دست بریده ابوالفضل، شیر بر سر دست بریده اباالفضل، انواع عروسک‌های نمایشی) و حیواناتی از قبیل اسب و شتر در خیابان‌های شهر برای نشان دادن گوشه‌ای از حماسه کربلای حسینی به چشم می‌خورد. در صبح روز عاشورا از زمان طلوع آفتاب در تمامی محلات شهر سورنا و طبل شروع به نوازندگی می‌کنند. این صدا اعلام آمادگی برای بیرون رفتن مردم جهت انجام مراسم می‌باشد. تا نزدیکی ظهر عاشورا تقریبا تمامی مردم شهر با در دست داشتن نمادهای ظهر عاشورا به سمت میدان اصلی شهر حرکت می‌کنند.

• 

  مراسم عاشورا

فرهنگ

کازرون و شاهنامه

بنا به روایتی تایید نشده ریشه کازرون در افسانه‌های تاریخی است. می‌گویند سُمغان (دهی در بالای کوه شاپور نزدیک کازرون) همان سمنگان شاهنامه فردوسی است که رستم دنبال رخشش پیاده تا آنجا رفت و از دژهای سپید و پهلو که در حوالی ممسنی امروزی است (یا بودنش در قدیم ثابت شده،)در شاهنامه نام برده شده:

دژی بود کش خوانندی سپید		بدان دژ بد ایرانیان را امید
ز پهلو به پهلو کشیده طناب		سراپرده شاه افراسیاب

لهجه کازرونی

نوشتار اصلی: لهجه کازرونی

خود کازرونی‌ها به زبان فارسی لهجه داری سخن می‌گویند. ریشه این لهجه از زبان پهلوی است که در ایران باستان در میان قوم پارس رواج داشته. قصه یا به قول مردم محل مثلک‌های ناب و مثل‌ها و شعرهای عامیانه در زبان مردم فراوان است. یک شعر با که با لهجه کازرونی توسط شاعر کازرونی محسن پزشکیان سروده شده‌است و مردم کازرون را در آن به اتحاد دعوت کرده‌است:

حَضَرات کازرونی بِیلیم گِلِه پیش هم نَکنیم		دِ بَسَن یکی وُ دوتُ کَمُ و بیش هم نکُنیم
هَمَمو قُومُ خویشیم همسادهِ ی چیش تو چیشیم		قوز نَشیم اِنگا خوروس سِیلِ تو چیش هم نکُنیم
صبح تا شوم مُنگِه اَ جون همدیگه سَر هیچ نَدیم		وا ای مِقراضِ زبون هَمزُ تیلیش هم نکنیم
تَش تو قبرِش بیا دَر اوک می‌پاشه تُخم نِفاق		ما که وا هَمدِه کاکویم آخونِ خویش هم نکنیم
اَی میخُوین اهلِ زمون خنده اَ ریشمو نَکُنَن		ایقَدَر پُش سر هم خنده اَ ریش هم نکنیم
همه بَلگِ یه درختیم تو یه خاکَن ریشَمو		ایقدر خارِ شماتَت اَ تو چیش هم نکنیم
مِثِ کُه یکی باشیم تا دَم کُهشور نَریم		شون اَ شون هَمدِه بیدیم پخشُ پیلیش هم نکنیم
بالُو وُ دومَن وُ چابی یِه وَجَب خاکِ خُدان		چیشُ هَم چیشی اَ قُوم ُوُ دون خویش هم نکنیم
هیشکِه غم ما نداره خودمو غم هم بُخُوریم		تو یه کُورِی می‌زنیم چِنگ دِ کیش هَم نکنیم

بزرگان

تصویری از مدل سیاره‌ای با افلاک تدویر (epicyclic planetary model) منسوب به قطب‌الدین کازرونی.

شهر کازرون دارای شخصیت‌های علمی و فرهنگی بسیاری بوده‌است دانشمندان و شاعران بزرگی در آن زیسته‌اند:

• سعدی از شاعران بزرگ ایران زمین که مقبره وی در شیراز می‌باشد.
• سلمان فارسی (صحابه پیامبر اکرم (ص) و اولین مسلمان ایرانی)
• قطب الدین کازرونی، (ریاضیدان، فیزیکدان، منجم، پزشک و کاشف مشهور ایرانی که پیش از گالیله به گرد بودن زمین پی برده بود. وی کاشف علت تشکیل رنگین کمان نیز هست.)
• علامه جلال‌الدین دوانی، (از بزرگترین فیلسوفان و متکلمان اسلامی و بزرگترین دانشمند عهد تیموریان که صاحب آثاری در ریاضی، هندسه و شعر است.)
• شیخ ابواسحاق کازرونی، (از بزرگترین عارفان قرن چهارم و پنجم هجری ایران و موسس شهر کازرون)
• بهجت‌العلما، (از عارفان و عالمان بزرگ ایرانی)
• شیخ امین‌الدین بلیانی (عارف و شاعر ایرانی قرن هفتم و هشتم هجری و ممدوح حافظ و خواجوی کرمانی)
• شیخ اوحدالدین عبدالله بلیانی (عارف قرن هفتم هجری)
• میرزا محمد صالح کازرونی (ناشر اولین روزنامه در ایران کاغذ اخبار و اولین ایرانی تحصیل کرده در اروپا)
• ابراهیم نادری کازرونی (از پزشکان مشهور ایرانی)
• محمد شفیع کازرونی (از بزرگ‌ترین عالمان ایرانی)
• گلبن کازرونی (شاعر و عارف ایرانی)
• سید عبدالرسول موسوی، (از بزرگترین تاجران)
• ناصر دیوان کازرونی (ناصر لشکر)، (قهرمان ملی در دفاع از کشور به هنگام جنگ جهانی اول در همکاری با صولت الدوله قشقایی)
• ایزدی کازرونی (شاعر)
• فیروزآبادی کازرونی (لغت‌نویس بزرگ)
• ابوالقاسم انصاری کازرونی (نویسنده)
• تقی‌الدین بلیانی (نویسنده)
• سعیدالدین کازرونی (سیره‌نویس پیامبر اسلام (ص))
• صدرالسادات کازرونی (شاعر و عالم)
• محمدرضا دریسی (روزنامه‌نگار آزادی‌خواه)
• محمدرضا کازرونی (تاجر و مبارز)
• جمال‌الدین مرشدی (پزشک)
• چهره‌نگار کازرونی (پدر عکاسی ایران وی اولین عکاسخانه فارس و جنوب ایران را دایر کرد) از مشاهیر این شهر در دوره ساسانیان می‌توان به شاپور ساسانی، بهرام پسر مردانشاه (موبد شهر بیشاپور) و اپسای دبیر اشاره کرد.

حافظ قطعا از مادری کازرونی زاده شده و سعدی نیز طبق منابع معتبر اصلیتی کازرونی داشته‌است. سعدی در یکی از اشعارش می‌گوید:

هر چند که هست عالم از خوبان پر

شیرازی و کازرونی و دشتی و لر

حافظ هم امین‌الدین بلیانی کازرونی و مجدالدین کازرونی را ستوده‌است:

دگر مربی اسلام شیخ مجدالدین		که قاضی​ای به از او آسمان ندارد یاد
دگر بقیه​ی ابدال شیخ امین‌الدین		که یمن همت او کارهای بسته گشاد

کازرون و فارس در جنگ جهانی اول

در جنگ انگلیسی‌ها با مردم جنوب و فارس، ناصر دیوان کازرونی رهبر قیام مردم کازرون و فارس بر علیه استعمارگران انگلیسی بود. وی نقش مهمی در پیروزی فارسی‌ها و جنوبی‌ها در جنگ داشت.

اکثریت مردم این شهرستان مسلمان شیعه هستند و از فرهنگ بالایی برخوردارند به طوری که علامه دهخدا در لغت نامه اش، مردم این شهر را از با فرهنگترین مردمان ایران معرفی می‌کنند.

نژاد و زبان

نژاد اکثریت مردم کازرون، همانندمردم جنوب ایران، از نژاد پارسه یا (پاراسواژ) شعبه‌ای از نژاد آریاست که تقریباً ۳ هزار سال پیش از میلاد از مسکن اصلی خود به ایران و فارس آمده‌اند. واژه‌های محلی و آداب و رسومی که نسل به نسل حفظ کرده‌اند نشانگر این واقعیت می‌باشد.

روز کازرون

هفتم اردیبهشت در سال ۱۳۸۹، توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، روز کازرون نامگذاری شد.

شهرهای خواهرخوانده

• تورینو، ایتالیا
• مدائن، عراق

همایش‌ها

نخستین همایش کازرون‌شناسی در سال ۱۳۸۰ به همت فرمانداری شهرستان در سالن سینما پیام به منظور معرفی ویژگی‌های تاریخی و فرهنگی شهرستان با حضور جمعی از شخصیت‌های علمی و فرهنگی و استادان دانشگاه برگزار شد. کنگره بین‌المللی سلمان فارسی نیز به زودی در این شهر برگزار خواهد شد. نخستین جشنواره گل نرگس در سال ۸۹ در نرگس‌زار کازرون برگزار شد. همایش بین‌المللی روز تالاب‌ها نیز از مراسم مهمی است که در جوار دریاچه پریشان کازرون برگزار می‌شود. همچنین همایش قطب‌الدین کازرونی نیز در سال ۱۳۸۵ برگزار شد. کنگره ستیغ سخن، بزرگداشت نصرالله مردانی نیز هر ساله در جوار آرامگاه این شاعر برگزار می‌شود. نخستین همایش بزرگ جذب وحمایت از سرمایه‌گذاری در کازرون با هدف تشویق سرمایه‌گذاران به منظور ایجاد واحدهای تولیدی و اشتغال‌زایی و رونق اقتصادی شهرستان کازرون در یکم تیر ماه ۱۳۹۰ با حضور بیش از ۶۰۰ نفر از سرمایه‌گذاران کازرونی در تالار فرهنگیان برگزار شد. در سال ۱۳۹۱ نیز کنگره بین المللی سلمان فارسی با حضور اندیشمندان جهان اسلام به مدت دو روز در کازرون برگزار شد.

محمد بحرانی

ز کازرون نروم گر برآید از دستم

که من فریفته صبح کازرون استم

محسن پزشکیان

حَضَرات کازرونی بِیلیم گِلِه پیش هم نَکنیم

دِ بَسَن یکی وُ دوتُ کَمُ و بیش هم نکُنیم

مهدی تقی‌نژاد

منم عاشق کوچه‌های غریبت

تماشاگر نخل‌های نجیبت

تهرانی (موید الشعرا)

گشت غمم یک‌سره از دل برون

چون که شدم زی بلد کازرون

سید هادی حایری

در پشت کوه‌های خطرناک مرگ‌بار

کاندر ره تو سر به فلک سرکشیده‌اند

خواجوی کرمانی

با کوه اگر صفت کنم از شوق کازرون

آه از دل شکسته نالان بر آورد

نظام‌الدین سروستانی

(ز کازرون نروم گر برآید از دستم)

چرا که از دل و از دیده عاشقش هستم

سعدی

هرچند که هست عالم از خوبان پر

شیرازی و کازرونی و دشتی و لر

شاه داعی‌الله

ز کازرون به زیارت شدیم فصل بهار

صحابه را و همه راه بود گل‌ها بار

نصرالله مردانی

شهر من شهر مجروح و خسته

شهر آیینه‌های شکسته

میرزا زین‌العابدین (مرشد)

ای غافل از هوای خوش و آب کازرون

وز خانقاه و مسجد و محراب کازرون

هنر

میرزا حسن عکاس (چهره‌نگار کازرونی) (پدر عکاسی ایران) نخستین عکاسخانه را در فارس و جنوب ایران دایر کرد. قطب‌الدین کازرونی نیز از بزرگترین موسیقی دانان ایران بود. از معاصران نیز می‌توان به طاهر شیخ‌الحکمایی، رییس انجمن مجسمه‌سازان ایران و استاد دانشگاه، محمود پاک‌نیت بازیگر مشهور ایرانی، فرشاد فرشته‌حکمت، نویسنده، کارگردان و مستندساز ایرانی، امین تارخ (بازیگر سینما و تلویزیون)، سیامک ایقانی (نوازنده)، افسر شهیدی (خواننده)، حمید عسکری (خواننده)، احمد سعیدی (خواننده)، محسن پزشکیان (شاعر و نقاش)، آقابزرگ سامی (نقاش)، علی تن (هنرمند) و بسیاری دیگر اشاره کرد.

صنایع دستی

دولچه

قالی بافی، نمد مالی، گیوه دوزی، دولچه دوزی (از صنایع دستی خاص و از ابتکارات مردم کازرون)، اشیا فلزی، زینت آلات، وسایل چوبی، زنبیل و حصیر، وسائل گلی، وسایل سنگی و صنایع غذایی و...

سینماها

• سینما شهر سبز کازرون این سینما در بلوار ارتش واقع شده و هم اکنون غیر فعال است.
• سینما پیام کازرون این سینما در خیابان امام خمینی (ره) قرار گرفته‌است.
• سینما پنج بعدی کازرون

همچنین یک سینما نیز در نودان، از بخش‌های تابعه کازرون وجود دارد.

کتیبه‌ای ساسانی در موزه بیشاپور

موزه‌ها

• موزه مردم‌شناسی کازرون این موزه در خیابان دکتر شریعتی کازرون و در مدرسه تاریخی شهید بستانپور (شاپور سابق) واقع شده و مجموعه‌ای از وسایل زندگی روزمره مردم کازرون در سال‌های اخیر در آن به نمایش گذاشته شده‌است.
• موزه مردم‌شناسی دوان این موزه در روستای تاریخی دوان کازرون واقع شده و مجموعه‌ای از سنگ‌های تاریخی منطقه دوان و سایر آثار تاریخی در آن جمع آوری شده‌است.
• موزه بیشاپور این موزه تخصصی در شهر باستانی بیشاپور قرار گرفته و مجموعه‌ای از سنگ‌ها، کتیبه‌ها، سکه‌ها، کوزه‌ها و سایر آثار متعلق به دوره ساسانی که در بیشاپور و حومه کازرون یافت شده‌اند، در آن نگه‌داری می‌شود. همچنین قرار است در شهر تاریخی بیشاپور موزه سنگ احداث شود.

مجتمع‌های فرهنگی هنری و نگارخانه‌ها

• نگارخانه پرنیان
• مجتمع فرهنگی هنری کازرون

همچنین ۵ مجتمع فرهنگی هنری در بخش‌های تابعه کازرون وجود دارند.

آموزش

دانشگاه‌ها

• دانشگاه سلمان فارسی کازرون
• دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون
• مرکز تربیت معلم زینب کبری کازرون
• دانشگاه پیام نور کازرون
• دانشگاه پیام نور واحد نودان
• دانشگاه پیام نور واحد خشت
• دانشگاه جامع علمی کاربردی مرکز کازرون
• آموزشکده فنی و حرفه‌ای دختران کازرون

تاریخ مدارس

سال ۱۲۷۹ هجری شمسی و ۱۳۱۹ قمری مرحوم خسرو مودب (پدر آموزش و پرورش کازرون) معروف به میرزا حاج آقا نخستین مدرسه (مدرسه هدایت) به سبک جدید در کازرون و دومین مدرسه سبک جدید در ایران را دائر کرد. این مدرسه قدیمی ترین مدرسه سبک جدید کازرون است. از سایر مدارس تاریخی کازرون می‌توان به مدارس شاپور، ابواسحق کازرونی و ناصر دیوان کازرونی و احمد مصلائی اشاره کرد. مرحوم غلامعلی پولادی جزء کسانی بود که برای فرهنگ این شهر زحمات زیادی کشید مدرسه ملی و مکتب خانه ایشان برای جوانان قدیم این شهر آشنا می‌باشد در اینجا جا دارد از همهٔ زحمت کشان فرهنگ این شهر یادی کرده و یاد و خاطرشان را گرامی بداریم مرحوم پولادی متوفی ۱۳۶۳ می‌باشد

فرهنگسراها و کتابخانه‌ها

• «فرهنگسرای مردانی» این فرهنگسرای در حال ساخت در بوستان مردانی و در جوار آرامگاه نصرالله مردانی قرار گرفته‌است.
• «کتابخانه شهید آیت الله مدنی» این کتابخانه رو به روی مسجد زید واقع شده‌است.
• «کتابخانه عمومی شماره یک کازرون» این کتابخانه در خیابان بهجت العلما و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کازرون واقع شده‌است.
• «کتابخانه آیت الله ایمانی» این کتابخانه در دانشگاه سلمان فارسی کازرون در خیابان طالقانی قرار گرفته‌است.
• «کتابخانه سلمان فارسی» این کتابخانه در دانشگاه پیام نور کازرون واقع شده‌است.
• «کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون» این کتابخانه در دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون واقع شده‌است.

از کتابخانه‌های مهم دیگر کازرون نیز می‌توان به کتابخانه تخصصی بیشاپور و ۵ کتابخانه عمومی در شهرهای تابعه شهرستان کازرون اشاره کرد. همچنین چندین کتابخانه مهم دیگر مثل کتابخانه مرکزی نیز در حال ساختند یا به زودی ساخته می‌شوند.

رصدخانه‌ها

• رصدخانه دانشگاه سلمان فارسی کازرون
• رصدخانه علامه جلال‌الدین دوانی (در حال ساخت)
• رصدخانه امامزاده سید حسین (در حال ساخت).

ورزش

• ورزشگاه شهدا کازرون
• ورزشگاه شهدای کوی علیا کازرون

محبوب ترین تیم این شهر، تیم باشگاه هندبال شهرداری مردمی کازرون در لیگ دسته اول هندبال ایران است و از سایر تیم‌های محبوب این شهر می‌توان به باشگاه فوتبال سیف آباد کازرون در لیگ دسته دوم اشاره کرد. از مجتمع‌های ورزشی این شهر می‌توان مجتمع ورزشی شهید فهمیده، هلال احمر، کارگران و چندین مجتمع ورزشی دیگر اشاره کرد. شهر کازرون ۳ استخر نیز دارد. ۲ استخر سرپوشیده و ۱ استخر روباز.

از ورزشکاران مشهور این منطقه از ایران نیز می‌توان به:

• داوود توکلی، رییس کمیته داوران کنفدراسیون هندبال آسیا، ناظر ارشد فنی هندبال المپیک لندن، دارنده مدال طلای افتخاری المپیک لندن.
• امین متوسل‌زاده، فوتبالیست ایرانی، جوانمرد ترین ورزشکار جهان.
• مهدی رجب‌زاده، فوتبالیست ایرانی، اصلیت وی کازرونی است.
• محمد ابراهیمی، فوتبالیست ایرانی.
• حمید جعفری، فوتبالیست ایرانی.
• علیرضا پردل، نفر اول رنکینگ بیلیارد ایران.
• علی رحیمی کازرونی، هندبالیست تیم ملی.
• آدام جمیلی، دارنده مدال طلای المپیک لندن در دو و میدانی، فوتبالیست تیم چلسی، اصالتا کازرونی.

اشاره کرد.

مراکز باستان شناسی و تحقیقاتی

پایگاه پژوهشی بیشاپور واقع در شهر تاریخی بیشاپور به کاوش در این منطقه باستانی می‌پردازد. پیش از آن باستان شناسان بزرگی چون رومن گیرشمن به جستجو در این شهر تاریخی پرداخته‌اند. پرونده شهر بیشاپور برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو آماده شده و به زودی ارسال می‌شود.

ایستگاه تحقیقاتی پریشان به زودی در کنار دریاچه پریشان ساخته خواهد شد.

ترابری بین شهری

راه آهن

در طرح های آینده راه آهن در فارس، کازرون در مسیر راه آهن شیراز به خوزستان قرار دارد.

پایانه مسافربری

پایانه مسافربری شهرسبز کازرون، در بلوار سلمان فارسی و جنب میدان بعثت و پارک ۱۱۰۰ شهید واقع گردیده‌است.

راه‌های مهم

• کازرون-شیراز
• کازرون-فراشبند
• کازرون-نورآباد ممسنی
• کازرون-بوشهر

گردشگری

بعضی کازرون را شهر سبز لقب داده‌اند. حوالی عید کازرون سرسبزی فراوانی دارد و بعد از شیراز بیشترین حجم مسافران نوروزی را در استان به خود اختصاص داده‌است. زمستان معتدل و بسیار خوش آب وهوا و تابستان‌هایش گرم و خشک و طاقت فرساست با این حال ییلاق بوشهری‌ها وبرازجانی‌های اصیل به شمار می‌آید.

هتل‌ها

• هتل بیشاپور
• هتل باشگاه فرهنگیان

مکان‌های تفریحی

دشت برم در بهار

باغ نظر

دشت برم، کاسکان، تنگ چوگان، دریاچه پریشان، نرگس‌زار، باغ نظر، سرآب اردشیر، تنگ تیکاب، چشمه ساسان، چشمه اس علی، چشمه رنجان، آبشار روستای حکیم باشی، سرو کلانی، چاه برفی عبدوئی، حوض بیدمشک، دره اوسودوک، دشت بخنگ، چشمه سرآب دختران، منطقه توریستی دادین، چشمه دادین، تنگ جیز و...

سراسرنمای دریاچه پریشان، بزرگترین دریاچه آب شیرین ایران

مشهورترین بناهای تاریخی

آرامگاه علامه دوانی

آرامگاه شیخ ابواسحاق کازرونی

بیشاپور (به زودی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت می‌شود)، غار شاپور، امامزاده سید حسین، آتشکده کازرون، باغ نظر (از قدیمی ترین باغ‌های ایران)، تنگ چوگان، آرامگاه شیخ ابواسحاق کازرونی، آرامگاه علامه دوانی، آرامگاه شیخ امین‌الدین بلیانی، آرامگاه ناصر دیوان کازرونی، آرامگاه شیخ عبدالله بلیانی، آرامگاه میرعمادالدین بلیانی، بقعه پیر بنکی، کاروانسرای میان کتل (تنها کاروانسرای سنگی ایران)، قلعه نارنجی، روستای دوان، سرمشهد (بزرگترین محوطه ساسانی-اسلامی)، قلعه پوسکان، کاخ به والرین، معبد آناهیتا (تنها معبد قطعی آناهیتا در ایران)، قلعه دختر دوان، تالار تشریفات شاپور، مسجد و مدرسه دوران اسلامی بیشاپور، ایوان موزاییک بیشاپور، کاروانسرای کمارج، کاروانسرای کنارتخته، مسجد جامع بیشاپور، آتشکده بیشاپور، مجسمه شاپور اول، قلعه دختر بیشاپور، استودان‌های ساسانی، چهارطاقی جره، روستای تاریخی دوسیران، مسجد جامع سیریزجان، بازار کازرون(بازار وکیل شیراز نقشه از این بازار برداشته‌است.)، کتیبه نرسه در بیشاپور، کتیبه کرتیر در سرمشهد، کتیبه اپسای دبیر، نقش‌برجسته تنگ قندیل.

صنعت و اقتصاد

استخراج نفت در شهرستان کازرون

پروژه استخراج نفت در میدان نفتی خشت و کنارتخته از توابع شهرستان کازرون از حدود ۳ سال پیش شروع شده و تا کنون ۷۰% پیشرفت فیزیکی داشته وقرار است که تا اسفند ماه ۱۳۹۰تکمیل شود.

نیروگاه‌ها

• نیروگاه سیکل ترکیبی کازرون این نیروگاه با ۶ واحد گازی و ۳ واحد بخار مجموعا با ظرفیت ۱۳۷۳ مگاوات به عنوان بزرگترین نیروگاه استان فارس و سومین نیروگاه سیکل ترکیبی بزرگ در ایران یکی از مراکز مهم تولید انرژی برق در کشور است.

پتروشیمی

• پتروشیمی کازرون این مجتمع پتروشیمی در حال ساخت در مسیر محور کازرون-فراشبند قرار گرفته‌است.

شهرک‌های صنعتی

• شهرک صنعتی کازرون
• شهرک صنعتی شهید مصلحیان کازرون این ناحیه صنعتی در جاده کازرون به بیشاپور قرار گرفته‌است.
• ناحیه صنعتی جره و بالاده و ناحیه صنعتی چنارشاهیجان در بخش‌های تابعه شهرستان کازرون ساخته شده است.

کارخانه‌های مهم

• کارخانه کاشی سرامیک کـازرون این کارخانه، بزرگ‌ترین کارخانه کازرون است. که متاسفانه چند سالی است تعطیل شده‌است.
• شرکت کبیرموتور کـازرون این کارخانه، مدتی است که تعطیل شده است.

و تعداد زیادی کارخانه دیگر در این شهر وجود دارند.

پارچه‌ها و محصولات کازرون قدیم

اما خود کازرون روزگاری یکی از مراکز معروف پارچه بافی بوده و پارچه اش را به بیشتر کشورهای دنیا می‌برده‌اند و «توزی» نام داشته‌است. چون بر سر راه بازرگانی که از بندر بوشهر شروع می‌شده واقع بوده تجارتش رونق فراوان داشته و محل عبور قافله‌های بزرگ مشرق بوده‌است بعدها به تدریج همه چشمه‌های برکتش خشکیدند. خاکش حاصلخیز است. خرما و غلات و مرکبات و حبوبات و پنبه محصولاتش است.

غذاهای سنتی کازرون

از غذاهای سنتی کازرون می‌توان به کباب، دمپخت کازرون، آش سنتی کازرون (آش بازار)، آش کارده، آش ناربادمجان، آش آخورک، آش شله قلم کار، پلو بابونه، چنگال، خورشت قورمه کلم بادنجان، لَلَک و چند غذای دیگر اشاره کرد.

سوغات

از سوغات کازرون می‌توان به کباب، ترشی گلک موسیر و کِوِرَک، مسقطی کازرون، آش، گل نرگس، خرما، رطب، خارک،نارنج، بلوط، بنه، گوجه، زیتون و بسیاری دیگر اشاره کرد.

کشاورزی

اقتصاد کازرون متکی بر کشاورزی است. گوجه، زیتون، پرتقال و مرکبات و سبزی و بسیاری دیگر از محصولات کشاورزی کازرون در منطقه مشهور است. همچنین سیلوی ۵۰ هزار تنی گندم کازرون نیز در حال ساخت است.

مراکز دولتی

نقش نظامی

مرکز آموزش ۰۷ ارتش واقع در کازرون از مراکز آموزشی مهم ارتش محسوب می‌شود. چند پادگان سپاه نیز در این شهر وجود دارد که برجسته ترین آن‌ها تیپ تکاور امام سجاد است.

رژه ۳۱ شهریور در کازرون(۰۷)

سیاست

کازرونی‌ها همواره در سیاست ایران نقش مهمی ایفا نموده‌اند. از پایتختی بیشاپور در زمان ساسانیان تا نخستین مسلمان ایرانی سلمان فارسی که از این دیار بوده، تا دلاوری‌های ناصر دیوان کازرونی و همرزمانش و انتشار اولین روزنامه ایران توسط میرزا محمدصالح کازرونی و اعلام حکومت نظامی در این شهر در دوران حکومت محمد رضا شاه پهلوی و ۱۱۰۰ کشته جمهوری اسلامی. بعد از انقلاب نیز شخصیت‌های مشهور سیاسی چون رضا ملک‌زاده (وزیر بهداشت)، محمد سلیمانی (وزیر ارتباطات)، غلامحسین نوذری (وزیر نفت)، شاهین محمدصادقی (نایب رییس مجلس و معاون سازمان تربیت بدنی)، شریعتمداری (معاون وزیر کشاورزی)، سراج‌الدین کازرونی (وزیر بازرگانی)، فریدون عباسی دوانی، اسدالله ایمانی و چهره‌های سیاسی مانند، محمدباقر باقری‌نژادیان‌فرد،رجبعلی طاهری (استاندار تهران) و بسیاری دیگر از این شهر بوده‌اند. در دولت نهم شش معاون وزیر از بیست معاون وزیر کازرونی بودند.

فرمانداری

فرمانداری شهرستان کازرون در سال ۱۳۲۵ تاسیس و ساختمان آن در بلوار ارتش قرار گرفته‌است. در سال‌های اخیر کل استان کهگیلویه و بویراحمد از جمله شهر یاسوج، شهرستان‌های ممسنی و رستم از کازرون مستقل شدند و بخش ارژن نیز به شهرستان شیراز پیوست. همچنین قسمت هایی از شهرستان دشتستان نیز جزو کازرون بوده اند.

شهرداری

شهرداری کازرون در سال ۱۳۰۴ به عنوان اولین شهرداری در فارس تشکیل شد. این شهرداری جزو شهرداری‌های درجه ۹ است و از این نظر، بعد از شهرداری شیراز در استان فارس رتبه دوم را داراست.

جغرافیا

موقعیت

شهر کازرون در بخش غربی استان فارس و در ارتفاع ۸۶۰ متری از سطح دریا قرار گرفته‌است. نزدیکترین کوه‌ها به این شهر، کوه‌های کمارج و مست و انار هستند. مساحت شهر کازرون در حدود ۲۰۷۰ هکتار است. شهر کازرون هزار و پنجاه کیلومتر دور از تهران است. دو شاخه بازویش یکی به طول صد و شصت کیلومتر به طرف خلیج فارس و دیگری به طول صد و بیست کیلومتر از میان زیباترین و بزرگترین جنگل‌های بلوط در ایران(دشت برم) به طرف شیراز و شرق ایران دراز شده‌است. بین دو رشته کوه موازی از دامنه‌های فرعی زاگرس لم انداخته و چند روستا بر دایره‌ای به شعاع یک تا سه فرسخ دورش حلقه زده‌است. قلعه سید، بورنجان، کاسکان، دوان، عموئی، جام بزرگی، دریس، فتح آباد، بلیان، سیف آباد، پوسکان، ابوعلی، مهرنجان، ملااره، پل آبگینه، قلعه نارنجی، پریشان و چند ده کوچک و بزرگ دیگر در دور و نزدیک.

محلات

شهر کازرون از چند محله قدیمی تشکیل شده: محله آهنگران، محله پایین (مصلی)، محله بالا (علیا)، محله گنبد (گنبز)، محله کوزه‌گران، محله بازار، محله امامزاده، محله چهابی و چند محله دیگر که در حواشی شهر به مرور زمان بوجود آمده‌است، مثل سعادت آباد، محله قرچه (گل سُوزَکی)، کوی‌الزهرا (محله باغ آسیایی) و فرهنگ شهر و چند محله دیگر که همه این محله‌ها به هم چسبیده‌اند و شهر را به‌وجود آورده‌اند. کازرون دارای چندین شهرک است. شهرک‌های انتظام، پردیس و شهید بهشتی و چند شهرک دیگر.

نقشهٔ آب و هوایی ایران؛ شهر کازرون در جنوب غرب کشور قرار گرفته و آب و هوای آن گرم و خشک است.

آب و هوا

آب هوای این شهر در فصل تابستان گرم و خشک و در زمستان خنک و معتدل است. مناطق خوش آب و هوای اطراف این شهر، مقصد کوچ نشینان استان‌های اطراف است.

دما

طبق اطلاعات مربوط به ایستگاه کلیماتولوژی شهر کازرون در یک دوره ۲۴ ساله می‌توان گفت که سردترین ماه سال، دی‌ماه با میانگین درجه حرارت ۱۰٬۴۲ درجه سانتیگراد و گرم‌ترین ماه سال، تیرماه با میانگین ۳۳٬۱۶ درجه سانتیگراد می‌باشد. درجه حرارت متوسط سالیانهٔ این شهرستان ۲۱٬۷۸ درجه سانتیگراد است.

آب و هوای کازرون
	ژانویه	فوریه	مارس	آوریل	مـــــه	ژوئـن	ژوئیـه	اوت	سپتامبر	اکتبـر	نوامبر	دسامبر
گرم‌ترین C°	۲۰	۲۳	۲۷	۳۴	۳۷	۴۱	۴۲	۴۰	۳۹	۳۳	۳۰	۲۴
میانگین گرم‌ترین‌ها C°	۹	۱۳	۱۷	۲۳	۲۹	۳۴	۳۶	۳۶	۳۲	۲۶	۱۹	۱۳
میانگین سردترین‌ها C°	۱	۳	۷	۱۲	۱۷	۲۲	۲۴	۲۳	۱۹	۱۳	۷	۴
سردترین C°	-۱۲	-۸	-۳	-۲	۷	۱۱	۱۶	۱۳	۷	۳	-۵	-۵
منبع: وب‌گاه مای فورکست

پوشش گیاهی

---

پوشش گیاهی شهر کازرون، بیشتر درختچه زار و بوته‌زارهای باز است. در اطراف آن اراضی تحت کشاورزی و علفزار و چمنزار نیز هست. همچنین بخش انبوهی از جنگل‌های حومه این شهر را پوشش فشرده‌ای از بلوط در بر گرفته‌است. در بخش غربی کازرون نخلستان‌های وسیع و در جنوب آن نیز نرگس‌زارها و شقایق‌زارهای وسیعی قرار دارند. بهارنارنج نیز کازرون در منطقه مشهور است.

حوضه آبریز

رودخانه‌هایی که از کازرون عبور می‌کنند، یعنی رودهای شاپور و جره، جزو حوزه آبریز خلیج فارس و دریای عمان هستند.

زلزله‌ها

کازرون روی کمربند زلزله‌است و بارها به سبب زلزله با خاک یکسان گردیده. زلزله مشهور گازرگاه که سبب مهاجرت مردم آن به کازرون شده و انتخاب کازرون به علت واقع شدن میان دو رشته کوه و احتمال کمتر وقوع زلزله در این شهر گویای این مسئله‌است. به همین خاطر است که شهر کازرون چندان در معرض خطرهای زلزله نیست و بیشتر اطراف آسیب می‌بیند. آخرین زلزله قابل توجه کازرون، زلزله سال ۱۳۸۹ به قدرت ۶٫۱ ریشتر بود.

بهداشت و درمان

کازرونی‌ها در زمینه پزشکی تاریخچه درخشانی دارند. بزرگانی چون علامه قطب الدین کازرونی، علامه سدیدالدین کازرونی، شرف‌الدین زکی بوشکانی، جمال‌الدین مرشدی، ابراهیم نادری کازرونی، شیخ‌الحکماء کازرونی، محمد شفیع کازرونی، مجدالاطباء کازرونی و بسیاری دیگر در زمان‌های گذشته و بزرگانی چون رضا ملک‌زاده (وزیر سابق بهداشت و رییس دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران و شیراز)، محمدتقی میر (استاد مشهور دانشگاه علوم پزشکی شیراز) و شاهین محمدصادقی (رییس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی) در زمان حال و بسیاری دیگر حکایت از تاریخ کهن طب در این منطقه دارد. بسیاری از پزشکان بزرگ کازرونی ساکن سایر کشورها هستند.

بیمارستان‌ها

شهرستان کازرون یک بیمارستان در حال فعالیت و ۴ بیمارستان در حال ساخت دارد و وعده ساخت یک بیمارستان دیگر نیز داده شده که در این صورت تعداد تخت‌های بیمارستانی شهرستان کازرون از ۹۶ تختخواب به ۴۸۶ تختخواب افزایش پیدا می‌کند. ۳ بیمارستان در شهر کازرون و ۳ بیمارستان در بخش‌های تابعه کازرون فعال و در حال ساختند یا وعده ساختشان داده شده‌است.

• بیمارستان ولی‌عصر کازرون این بیمارستان ۱۷۶ تخت خوابی در شمال شهر کازرون قرار گرفته و ورودی آن از خیابان باهنر است.
• بیمارستان امام علی کازرون این بیمارستان ۹۶ تخت خوابی در حال ساخت در جنوب غربی شهر کازرون قرار گرفته و متعلق به دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون است.
• بیمارستان دویست و شش تخت خوابی کازرون عملیات ساخت این بیمارستان در جنوب شرقی شهر کازرون و در بلوار پریشان آغاز شده است.

همچنین دو بیمارستان در بخش‌های تابعه کازرون در حال ساختند و وعده ساخت یک بیماستان دیگر در یکی از بخش‌های تابعه داده شده‌است.

درمانگاه‌ها

در کازرون ۲۵ درمانگاه وجود دارد. ۹ درمانگاه در شهر کازرون و ۱۶ درمانگاه در روستاها و مناطق اطراف. درمانگاه‌های شهری کازرون، تامین اجتماعی، شیخ، ابواسحاق، المهدی، شهید اسماعیلی، قدس، سعدی، امام سجاد (ع) و امام حسین (ع) نام دارند.

رسانه‌ها

نشریات

کازرونی‌ها در زمینه روزنامه‌نگاری سابقه درخشانی داشته‌اند. میرزا صالح شیرازی کازرونی نخستین روزنامه تاریخ ایران را در تهران به چاپ رساند. بسیاری دیگر از بزرگان روزنامه‌نگاری ایران نیز اهل این دیار بوده‌اند. مانند محمدرضا اصلاح کازرونی و...

• کازرون نما
• هفته‌نامه بیشاپور
• هفته‌نامه سلمان
• هفته‌نامه شهر سبز
• روزنامه طلوع

انتشارات

• انتشارات قو، کازرونیه و سلمان فارسی از ناشران کتاب در حوزه کازرون پژوهی و فارس پژوهی هستند.

نرگس‌زار کازرون

آرامگاه نصرالله مردانی در بوستان مردانی کازرون

فضای شهری

پارک‌ها

• بوستان مردانی:این بوستان وسیع در بلوار ملت کازرون قرار گرفته و آرامگاه شاعر بزرگ ایرانی، نصرالله مردانی در آن قرار گرفته‌است.
• بوستان رفیع:این بوستان بزرگ در بلوار خرمشهر کازرون واقع گردیده‌است.
• بوستان ایمنی:این بوستان در بلوار شهید براتی واقع شده‌است.
• پارک آزادی:این پارک در خیابان نهضت واقع شده‌است.
• پارک محله‌ای معلم:این پارک در بلوار ارتش واقع گردیده‌است.
• پارک محله‌ای حافظ:این پارک کوچک در بلوار خرمشهر واقع گردیده‌است.
• پارک باغ نظر:این باغ تاریخی در خیابان حافظ شمالی واقع گردیده‌است.
• پارک سلمان فارسی:این پارک زیبا در بلوار جمهوری اسلامی واقع شده‌است.
• پارک طالقانی (تنگ تیکاب):این پارک در شمالی ترین قسمت شهر کازرون واقع شده‌است.
• پارک ۱۱۰۰ شهید:این پارک کوچک جنب پایانه مسافربری شهرسبز کازرون در بلوار بعثت واقع گردیده‌است.
• پارک محله‌ای بنفشه:این پارک در کنار کوچه فرمانداری واقع شده‌است.
• پارک جنگلی:این پارک در شمالی ترین قسمت شهر کازرون و در کنار تنگ تیکاب واقع شده‌است.
• تپه شادی (شهر بازی):این شهر بازی زیبا که در طبیعتی زیبا قرار گرفته، در خیابان ناصر دیوان کازرونی واقع شده‌است.
• پارک‌های محله‌ای
• پارک‌های حاشیه‌ای

نگارخانه

• 

  ضریح امامزاده سید حسین

• 

  مناظر اطراف سیدحسین

• 

  مناظر اطراف سیدحسین

• 

  چشمه سر آب اردشیر

• 

  دریاچه پریشان

• 

  غار شاپور

• 

  باغ نظر

• 

  کتیبه کرتیر در سرمشهد

• 

  ویرانه‌های بیشاپور

• 

  آرامگاه شیخ ابواسحاق کازرونی

• 

  آرامگاه علامه دوانی

• 

  دشت برم

• 

  حوزه علمیه کازرون

• 

  کتیبه اپسای دبیر

• 

  معبد آناهیتای بیشاپور

• 

  دولچه، از صنایع دستی مردم کازرون

• 

  نرگس‌زار کازرون

• 

  آرامگاه شیخ امین‌الدین بلیانی

• 

  آرامگاه نصرالله مردانی

• 

  ایوان موزائیک بیشاپور

• 

  شاپور اول در موزه تاریخ فارس

• 

  چشمه دادین

جستارهای وابسته

• سلمان فارسی
• دریاچه پریشان
• باغ نظر
• شهرستان کازرون
• بیشاپور
• مسجدهای کازرون
• قطب‌الدین کازرونی شیرازی
• علامه دوانی
• علی دوانی
• ناصر دیوان کازرونی
• غار شاپور
• بازار کازرون
• زمین‌لرزه کازرون (۱۳۸۹)

منابع

• [۱]
• نزهة القلوب، المقالة الثالثة، چ لسترانج ص ۱۳۶