کازرون

کازرون کازرون
کازرون °۵۱٫۶۵۸۳۳شرقی °۲۹٫۶۱۸۳۳شمالی / ۵۱٫۶۵۸۳۳;۲۹٫۶۱۸۳۳
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	فارس
شهرستان	کازرون
بخش	مرکزی
نام(های) دیگر	شهر سبز، شهر علم
نام(های) قدیمی	بلدالعتیق، شهر سبز، گازرگاه، گازرا، گازران، گازرون
سال شهرشدن	دارای قدمت تاریخی
مردم
جمعیت	130000نفر
رشد جمعیت	۲٬۳ درصد
تراکم جمعیت	۴۲ نفر بر کیلومتر مربع
زبان‌ گفتاری	فارسی
مذهب	شیعه
جغرافیای طبیعی
مساحت	۲۰۷۰ هکتار
ارتفاع از سطح دریا	۸۶۰ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه	‎۲۱٬۷۸
میانگین بارش سالانه	۵۲۲ میلیمتر
اطلاعات شهری
شهردار	مهندس موصلی
ره‌آورد	کباب، ترشی، آش، گل نرگس، خرما، نارنج، بلوط، بنه، گوجه، زیتون
پیش‌شماره تلفنی	۰۷۲۱
وبگاه	http://Kazeroon.ir شهرداری کازرون
تابلوی خوش‌آمد به شهر
به دیار سبز سلمان فارسی، شهر کازرون خوش آمدید. به شهر سبز کازرون، دیار سلمان فارسی و ۱۱۰۰ شهید گلگون خوش آمدید.

کازرون یکی از شهرهای ایران است که در استان فارس قرار گرفته‌است. این شهر مرکز شهرستان کازرون با بیش از ۸۷۰۰۰ نفر جمعیت، در رده ۹۲ شهرهای ایران قرار گرفته است.

شهر کازرون در بخش غربی استان فارس با تاریخی کهن، دارای آثار باستانی و تاریخی فراوان است و در طول تاریخ مورد توجه سلاطین و صاحبان قدرت بوده است. به سبب جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی، مذهبی و طبیعی همواره گردشگران بسیاری را به سوی خود فرا می‌خواند. کـازرون بارها به سبب زلزله با خاک یکسان و از نو ساخته شده است.

نورد، بلدالعتيق، شهر كهنه، شهر سبز، گازرگاه، گازران، گازرون، كازران، كوه زران و دمياط عجم از نام‌های قدیمی و دیگر شهر و منطقه کازرون است.کازرون در دوره ساسانیان، به فرمان شاپور اول تأسیس شد.

این شهر در دوران طلایی اسلام یکی از بزرگترین مراکز و موطن بسیاری از دانشمندان، شاعران، صوفیان و دیگر بزرگان بوده‌است، از این شهر همواره به عنوان یکی از مهم‌ترین و بزرگترین مراکز و شهرهای تمدن و فرهنگ اسلامی یاد می‌شود. کازرون یکی از مراکز علم و دانش اسلامی و نوآوری در دوران طلایی اسلام بود.

این شهر از مراکز بزرگ صوفیان بوده است.

. از سال قرن ۴ و ۵ قمری که این شهر توسط شیخ ابواسحاق کازرونی مسلمان شد. زبان اکثریت مردم کازرون فارسی است. هنرهای رایج در کازرون دولچه دوزی، نمدمالی و ... هستند.

پرونده شهر باستانی بیشاپور برای ثبت در میراث جهانی یونسکو ارسال شده است. این شهر دارای بناهای تاریخی و مذهبی بسیاری است که قابلیت گردشگری دارند. طبیعت کازرون نیز از مراکز گردشگری در فارس و ایران است. بزرگترین دریاچه آب شیرین ایران، دریاچه پریشان کازرون است. کازرون از شهرها و پایتخت‌های قدیمی ایران است و اکنون از نگاه جمعیتی، پنجمین شهر پرجمعیت استان فارس، نود و دومین شهر پرجمعیت ایران، سومین شهرستان پرجمعیت فارس، پنجاه و سومین شهرستان پرجمعیت ایران است.

مسافت شهر کازرون با شیراز (نزدیکترین مرکز استان و شهرستان) ۱۲۰ کیلومتر و تا تهران ۱۰۶۰ کیلومتر است.

اقتصاد شهرستان کازرون برپایه کشاورزی، دام پروری و صنایع استوار است. مهم‌ترین فرآورده‌های آن گندم، مرکبات، پنبه، صیفی جات، میوه‌های گوناگون و فرآورده‌های دامی است. در شهرستان کازرون کشاورزی صنعتی و سنتی رایج است.

تاریخ

نوشتار اصلی: پیشینه کازرون

شکل اولیه

کازرون در زمان ساسانيان متشکل از سه ده نورد، دريست و راهبان بود که روی هم رفته به آن‌ها شهر بلدالعتيق (شهر کهنه) گفته می‌شد. در زمان شیخ ابواسحاق کازرونی از عرفای بزرگ قرن چهارم و پنجم با ساخت مسجد جامع مرشدي و توسعه این سه ده شهر کازرون به وجود آمد. پس از حمله اعراب، بیشاپوری‌ها به منطقه‌ای به نام جدس که یکی از روستاهای شمال کازرون امروزی است، مهاجرت می‌کنند. پس از آن به گازرگاه و سپس به کازرون مهاجرت می‌کنند. کازرون در دوره هخامنشیان به گازرا شهرت داشته‌است. در زمان ساسانیان توسط شاپور اول از نو ساخته شد. در طول تاریخ، کازرون چندین بار با خاک یکسان شده‌است.

پیشینه کازرون و کازرونیان

• ساسانیان: شهر بیشاپور در شمال بلدالعتیق به فرمان شاپور یکم ساسانی تشکیل شده و پایتخت زمستانی او و یکی از مشهورترین و مهمترین شهرهای ساسانیان شد. بیشاپور سپس با حمله اعراب و شخصی به نام ابوسعید شبانکاره ویران گشت و اکثر مردم آن به ده جدس در شمال کازرون امروزی مهاجرت کردند. شهر بلدالعتیق (کازرون فعلی) نیز در همین دوره شکل گرفت. در این دوره بزرگانی چون بهرام پسر مردانشاه و اپسای دبیر از این شهر برخواستند.

همچنین سلمان فارسی (روزبه پسر وخشودان) نخستین شخص از اهالی کازرون و ایران بود که اسلام آورد.

• پس از ظهور اسلام در ایران:مردم از جدس به گازرگاه رفتند و پس از وقوع زلزله در آن به کازرون عزیمت نمودند. کازرونیان همچنان زرتشتی بودند تا این‌که شخصی به نام شیخ ابواسحاق کازرونی 24000 کازرونی را مسلمان کرد. در این دوره دو سلسله مشهور و بزرگ مرشدیه (کازرونیه) و بلیانیه به سرپرستی شیخ ابواسحاق کازرونی و شیخ عبدالله بلیانی در این شهر فعالیت می‌کردند.

شیخ امین‌الدین بلیانی (عارف و شاعر بزرگ ایرانی و استاد حافظ و خواجوی کرمانی)، سعیدالدین بلیانی کازرونی (سیره نویس پیامیر اسلام)، اوحدی بلیانی و بسیاری دیگر از خاندان مشهور بلیانی کازرون در این دوره از این شهر برخواستند.

• اتابکان فارس:حافظ و سعدی دو شاعر بزرگ ایرانی که در دامان مادرانی کازرونی پرورش یافته بودند، در این دوره برخواستند.
• تیموریان:علامه جلال الدین محمد دوانی کازرونی، بزرگترین دانشمند عهد تیموریان و قرن نهم بود.
• ایلخانیان (پس از حمله مغول):علامه قطب الدین محمود کازرونی، دانشمند بزرگ اهل کازرون در این دوره متولد شد. وی کاشف علت تشکیل رنگین‌کمان بود و تنها کسی که قبل از گالیله به گرد بودن زمین پی برده بود.وی از بزرگان ریاضیات، فیزیک، پزشکی، نجوم، فلسفه، موسیقی و شطرنج ایران بود.
• قاجاریه: پس از وقوع جنگ جهانی اول و حمله انگلیسی‌ها به جنوب ایران، فارس و کـازرون، ناصر دیوان کازرونی و یارانش به همراه سایر سرداران جنوب چون صولت‌الدوله قشقایی به جنگ با انگلیسی‌ها پرداختند و پیروز شدند. کازرون در این دوره دارای شهرداری و فرمانداری مستقل شد. همچنین در این دوره میرزا محمدصالح کازرونی اولین دانشجوی ایرانی اعزامی به اروپا بود و پس از بازگشت نخستین روزنامه ایران را در تهران به چاپ رساند. همچنین میرزا حسن عکاس (چهره نگار کازرونی)، پدر عکاسی ایران نخستین عکاسخانه های جنوب را در شیراز و کازرون راه‌اندازی کرد.
• پهلوی: تظاهرات مردم کازرون بر علیه حکومت فاسد پهلوی موجب اعلام حکومت نظامی در این شهر شد. کازرون یکی از ۱۱ شهر ایران و ۳ شهر فارس بود که حکومت نظامی در آن اعلام شد. محمدرضا شاه یک بار نیز به قصد تشکیل استان مستقل کازرون به مرکزیت کازرون به این شهر سفر کرد که با تظاهرات مردم کازرون بر علیه او، این کار انجام نشد. در این دوره ممسنی از کازرون مستقل شد. همچنین با ایجاد محور شیراز-چنارشاهیجان-بوشهر، شهر کازرون در بن‌بست قرار گرفت.
• جمهوری اسلامی: کازرون در دوران انقلاب یکی از ۱۱ شهری بود که توسط رژیم شاه در آن حكومت نظامي اعلام شد. اين شهر ۱۱۰۰ شهید گلگون کفن به انقلاب اسلامی تقدیم كرد.

وجه تسمیه

نام شهر تاریخی كازرون، از گازران و گازرون گرفته شده است، زيرا در زمان ديلميان كه كارخانه‌های پارچه‌بافی در كازرون پارچه‌های توزی و دبيكی را می‌بافت و صادر می‌كرد، دوازده هزار گازر يعنی شويندگان الياف كتان، در اين شهر زندگی می‌كردند و به همین جهت اين شهر به شهر گازران يعنی شهر گازرها معروف شده بود كه نام گازران در بعضی متون به صورت گازران و كازران آمده است . گازران در تلفظ به صورت گازرون و كازرون تحريف يافت و اكنون نام كازرون باقی مانده است . در بعضی كتب گازرات نيز آمده است .كازرون به واسطه توليد پارچه‌های مرغوب با شهر دمياط مصر رقابت می‌كرده و به همين جهت به دمياط عجم نيز مشهور است . برخی ازاهالی كازرون نيز به‌طور عاميانه وجه تسميه كازرون را از كوه زرّان می‌دانند و معتقدند چون كوه‌های آن به خاطر داشتـن درختان و ثـمرات جنگلی، زر خيز است، آن را كوه زرّان ناميده و به صورت كازرون تحريف يافته كه ريشه تاريـخی ندارد و تنها در اعتقاد برخی از مردم چنین وجه تسميه‌ای بيان شده است .

کازرون در زمان ساسانیان

ویرانه‌های بیشاپور

در سال‌های بین ۴۸۳ تا ۴۹۵ بعد از میلاد، كازرون با تلاش فیروز (پسر بهرام ساسانی) پیشرفت یافت و در زمان قباد در سال‌های ۴۸۷ تا ۴۹۸ بعد از میلاد مجدداً توسعه و پیشرفت یافت. محل اولیه شهر در بیشاپور بوده است. كازرون در دوره ساسانیان و در زمان پادشاهی شاپور یکم پايتخت ایران زمین بوده است.

غار شاپور

نقش برجسته سرمشهد

اما کازرون را از زمان ساسانیان به چشم سر می‌توان دید. در کمال شکوه و عظمت. با داغ نقش‌های فراوان کنده بر ران کوه‌هایش و سنگ نبشته‌ها به خط پهلوی و شهری سر از خاک در آورده با آتشکده‌های بزرگ سنگی و ستون‌های افتاده کاخی و خلاصه مجسمه‌ها و سفال‌ها وکاشی‌ها و غیره. گویا تخت گاه بهاره شاپور اول شهر شاپور یا بیشاپور بوده که شاید حمله عرب ویرانش کرده باشد و مردم آن به محلی که خرابه‌هایش نزدیک کازرون است و گازرگاه می‌نامندش کوچ کرده‌اند و این‌جا را هم به‌نظر می‌رسد زلزله‌ای زیرورو کرده باشد و زنده‌هایش را کازرون پذیرفته‌است. در این کوچ قدم به قدم و قرن‌ها و قرن‌ها یک جای دیگر هم به نام جدسدر نزدیکی ده دریس فعلی به ما نشان می‌دهد که شاید مدتی هم اجداد کازرونی‌ها در آنجا زندگی داشته‌اند.

آثار تاریخی

ایوان موزايیک بیشاپور

در پهنه شهرستان کازرون آثار تاریخی زیادی وجود دارد. بیشترین آثار این منطقه مربوط به دوره ساسانی است. این احتمال وجود دارد که هیچ کجای سرزمین ایران این اندازه آثار مربوط به دوره ساسانی را در بر نداشته باشد. بزرگ‌ترین و تنها مجسمه سنگی دوره ساسانی، مجسمه شاپور اول واقع در غار شاپور (بزرگترین مجسمه عصر باستان ایران)، ۹ نقش برجسته از ۳۰ نقش برجسته دوره ساسانی، شهر تاریخی بیشاپور (به زودی به عنوان سیزدهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت می‌شود)، بزرگ‌ترین کتیبه دیواری عهد ساسانی معروف به کتیبه کرتیر به طول۵٫۲۰ متر و عرض ۲٫۷۰ متر، معبد آناهیتا (الهه آب)، آتشکده‌های متعدد، عبور جاده شاهی از این دیار و آثار ارزشمند دیگر، همه و همه حکایت از تاریخ کهن این شهرستان دارد.

از مناطق مشهور کازرون روستای تاریخی جره (با نام قدیم اشفاقان) است که از اماکن دیدنی و تاریخی آن میتوان از آتشکده جره، چهارطاقی جره، امامزاده پیرعلوی، باغ سید حمزه، نرگسزار جره، تنگه باجیکک و... نام برد.

جمعیت

کازرون شهری است با جمعیت ۸۷،۳۲۶ نفر (شهر کازرون) و ۱۲۸،۹۴۵ نفر جمعیت با حومه (بخش مرکزی) و ۲۵۸،۰۹۷ نفر جمعیت شهرستان کازرون (براساس سرشماری سال ۱۳۸۵).

هرم جمعیتی کازرون در سال ۱۳۸۲

مردان	سن	زنان
۵۲۹	بیش‌تر از 80	۴۸۶
۱٬۴۹۸	75-79	۱٬۳۰۵
۲٬۴۹۱	70-74	۱٬۹۹۹
۲٬۶۹۲	65-69	۲٬۳۲۴
۲٬۲۸۷	60-64	۲٬۴۴۲
۲٬۵۳۴	55-59	۳٬۲۶۴
۴٬۲۶۵	50-54	۴٬۷۴۷
۶٬۴۰۶	45-49	۵٬۷۴۱
۷٬۵۷۳	40-44	۶٬۹۶۴
۸٬۴۸۰	35-39	۸٬۵۸۹
۹٬۴۷۵	30-34	۱۰٬۳۱۲
۱۱٬۹۵۱	25-29	۱۲٬۵۲۴
۱۹٬۲۳۱	20-24	۱۷٬۸۷۷
۲۱٬۷۶۸	15-19	۲۰٬۵۸۷
۱۶٬۶۳۵	10-14	۱۵٬۴۵۷
۱۳٬۴۰۲	5-9	۱۲٬۳۸۵
۲۳٬۶۸۹	0-۴	<span style="display: block; width: %; background: rgb(50%,0%,50%);">

دین

اسلام

در زمان حمله اعراب به ایران و بعد از آن کازرون بارها پایداری و سرکشی می‌کند و تا آغازهای سدهٔ پنجم هجری قمری کازرونیان بر کیش زرتشتی می‌مانند. شیخ ابواسحاق کازرونی (درگذشتهٔ ۴۲۶ ق.) معروف به شیخ غازی که خود تبار ایرانی داشت برای تحمیل دین به مردم منطقه یورش برد و ۲۴ هزار تن را کشت یا وادار به مسلمان شدن کرد.کازرون از مراکز مهم تبلیغ دین اسلام بود به طوری که دو سلسله مشهور مرشدیه یاکازرونیه به سرپرستی شیخ ابواسحاق کازرونی و بلیانیه به سرپرستی شیخ عبدالله بلیانی در این شهر فعالیت می کردند و حوزه گسترش آن ها تا هند و پاکستان و ترکیه هم می رسید، به طوری که طرفداران بسیاری را در کشورهای ذکر شده به دست آورده بودند.

ضریح امامزاده سید حسین

مکان‌های مذهبی

نوشتار اصلی: مسجدهای کازرون

از مشهورترین مکان‌های مذهبی کازرون می‌توان امامزاده سید حسین در 20 كيلومتري کازرون، در کنار چشمه سرآب اردشیر، امامزاده شاه حمزه در خیابان حضرتی، امامزاده سید محمد نوربخش در بزرگترین گورستان شهر کازرون در بلوار گلزار و قدمگاه خضر نبی که از خیابان‌های قدمگاه و بهجت العما راه ورودی دارد، را نام برد.منطقه کازرون در کل 166 بقعه متبرکه دارد. همچنین حوزه علمیه کازرون نیز در این شهر فعال است.

مراسم‌های مذهبی

برگزاری مراسم تاسوا و عاشورای حسینی در شهرستان کازرون یکی از منحصر به فرد ترین مراسم در نوع خود در ایران می باشد. در این دو روز مراسم تعزیه خوانی به همراه تمامی نماد های کربلا (شمر، عبیدالله، دست بریده ابوالفضل، شیر بر سر دست بریده اباالفضل، انواع عروسک های نمایشی)و حیواناتی از قبیل اسب و شتر در خیابان های شهر برای نشان دادن گوشه ای از حماسه کربلای حسینی به چشم می خورد.در صبح روز عاشورا از زمان طلوع آفتاب در تمامی محلات شهر سورنا و طبل (ساز و ناغاره به زبان کازرونی)شروع به نوازندگی می کنند. این صدا اعلام آمادگی برای بیرون رفتن مردم جهت انجام مراسم میباشد. تا نزدیکی ظهر عاشورا تقریبا تمامی مردم شهر با در دست داشتن نمادهای ظهر عاشورا به سمت میدان اصلی شهر حرکت می کنند.

عکس هایی از ظهر عاشورای سال ۱۳۸۹ هجری خورشیدی:

• 

  مراسم عاشورا۸۹( یکی از اسیران دشت کربلا) عکاس: حسین بهبود

فرهنگ

کازرون و شاهنامه

بنا به روایتی تایید نشده ریشه کازرون در افسانه‌های تاریخی است. می‌گویند سُمغان (دهی در بالای کوه شاپور نزدیک کازرون) همان سمنگان شاهنامه فردوسی است که رستم دنبال رخشش پیاده تا آنجا رفت و از دژهای سپید و پهلو که در حوالی ممسنی امروزی است (یا بودنش در قدیم ثابت شده، )در شاهنامه نام برده شده:

دژی بود کش خوانندی سپید		بدان دژ بد ایرانیان را امید
ز پهلو به پهلو کشیده طناب		سراپرده شاه افراسیاب

لهجه کازرونی

نوشتار اصلی: لهجه کازرونی

خود کازرونی ها به زبان فارسی لهجه داری سخن می گویند.ریشه این لهجه از زبان اصیل پهلوی است که در ایران باستان در میان قوم پارس رواج داشته. قصه یا به قول مردم محل مثلک‌های ناب و مثل‌ها و شعر‌های عامیانه در زبان مردم فراوان است. یک شعر با که با لهجه کازرونی توسط شاعر کازرونی محسن پزشکیان سروده شده‌است:

حَضَرات کازرونی بِیایم گِلِه پیش هم نَکنیم		دِ بَسَن یکی وُ دوتُ کَمُ و بیش هم نکُنیم
هَمَمو قُومُ خویشیم همسادهِ ی چیش تو چیشیم		قوز نَشیم اِنگا خوروس سِیلِ تو چیش هم نکُنیم
صبح تا شوم مُنگِه اَ جون همدیگه سَر هیچ نَدیم		وا ای مِقراضِ زبون هَمزُ تیلیش هم نکنیم
تَش تو قبرِش بیا دَر اوک می‌پاشه تُخم نِفاق		ما که وا هَمدِه کاکویم آخونِ خویش هم نکنیم
اَی میخُوین اهلِ زمون خنده اَ ریشمو نَکُنَن		ایقَدَر پُش سر هم خنده اَ ریش هم نکنیم
همه بَلگِ یه درختیم تو یه خاکَن ریشَمو		ایقدر خارِ شماتَت اَ تو چیش هم نکنیم
مِثِ کُه یکی باشیم تا دَم کُهشور نَریم		شون اَ شون هَمدِه بیدیم پخشُ پیلیش هم نکنیم
بالُو وُ دومَن وُ چابی یِه وَجَب خاکِ خُدان		چیشُ هَم چیشی اَ قُوم ُوُ دون خویش هم نکنیم
هیشکِه غم ما نداره خودمو غم هم بُخُوریم		تو یه کُورِی می‌زنیم چِنگ دِ کیش هَم نکنیم

بزرگان

برای دیدن مقالهٔ اهالی مشهور این شهر، رده:اهالی کازرون را ببینید.

تصویری از مدل سیاره‌ای با افلاک تدویر (epicyclic planetary model) منسوب به قطب‌الدین کازرونی.

شهر کازرون دارای شخصیت‌های علمی و فرهنگی بسیاری بوده و از این نظر در استان فارس در رده نخست و در ایران یکی از برترین شهرهاست.وجود دانشمندان و شاعران بزرگی همچون:

• سلمان فارسی (صحابه پیامبر اکرم (ص) و اولین مسلمان ایرانی)
• قطب الدین کازرونی، (ریاضیدان، فیزیکدان، منجم، پزشک و کاشف مشهور ایرانی که پيش از گالیله به گرد بودن زمین پی برده بود.وی کاشف علت تشکیل رنگین کمان نیز هست.)
• علامه جلال‌الدین دوانی، (از بزرگترین فیلسوفان و متکلمان اسلامی و بزرگترین دانشمند عهد تیموریان که صاحب آثاری در ریاضی، هندسه و شعر است.)
• شیخ ابواسحاق کازرونی، (از بزرگترین عارفان قرن چهارم و پنجم هجری ایران و موسس شهر کازرون)
• بهجت‌العلما، (از عارفان و عالمان بزرگ ایرانی)
• شیخ امین‌الدین بلیانی (عارف و شاعر ایرانی قرن هفتم و هشتم هجري و ممدوح حافظ و خواجوی کرمانی)
• شیخ اوحدالدین عبدالله بلیانی (عارف قرن هفتم هجری)
• میرزا محمد صالح کازرونی (ناشر اولین روزنامه در ایران کاغذ اخبار و اولین ایرانی تحصیل کرده در اروپا)
• ابراهیم نادری کازرونی (از پزشکان مشهور ایرانی)
• محمد شفیع کازرونی (از بزرگ‌ترین عالمان ایرانی)
• گلبن کازرونی (شاعر و عارف ایرانی)
• ناصر دیوان کازرونی (ناصر لشکر)، (قهرمان ملی در دفاع از کشور به هنگام جنگ جهانی اول در همکاری با صولت الدوله قشقایی)
• ایزدی کازرونی (شاعر)
• فیروزآبادی کازرونی (لغت‌نویس بزرگ)
• ابوالقاسم انصاری کازرونی (نویسنده)
• تقی‌الدین بلیانی (نویسنده)
• سعیدالدین کازرونی (سیره‌نویس پیامبر اسلام(ص))
• صدرالسادات کازرونی (شاعر و عالم)
• محمدرضا دریسی (روزنامه‌نگار آزادی‌خواه)
• محمدرضا کازرونی (تاجر و مبارز)
• جمال‌الدين مرشدی (پزشک)
• چهره‌نگار کازرونی (پدر عکاسی ایران وی اولین عکاسخانه فارس و جنوب ایران را داير کرد)
• و ...

از مشاهیر این شهر در دوره ساسانیان می‌توان به شاپور ساسانی، بهرام پسر مردانشاه(موبد شهر بیشاپور) و اپسای دبیر اشاره كرد.

کثرت شخصیت‌های علمی موجب شده است تا این شهر را برخي شهر علم بدانند.

مادران دو شاعر بزرگ

مادر این شاعر بزرگ (سعدی) اهل کازرون بوده است.

مادر حافظ اهل کازرون بوده است.

مادران حافظ و سعدی، دو شاعر بزرگ ایرانی اهل این شهر بوده اند. سعدی در یکی از اشعارش می گوید:

هر چند که هست عالم از خوبان پر

شیرازی و کازرونی و دشتی و لر

حافظ هم امین‌الدین بلیانی کازرونی و مجدالدین کازرونی را ستوده است:

دگر مربی اسلام شیخ مجدالدین		که قاضی​ای به از او آسمان ندارد یاد
دگر بقیه​ی ابدال شیخ امین‌الدین		که یمن همت او کارهای بسته گشاد

کازرون و فارس در جنگ جهانی اول

در جنگ انگلیسی ها با مردم جنوب و فارس، ناصر دیوان کازرونی رهبر قیام مردم کازرون و فارس بر علیه استعمارگران انگلیسی بود.وی نقش مهمی در پیروزی فارسی‌ها و جنوبی‌ها در جنگ داشت.

مشاهیر معاصر

• علامه علی دوانی، (تاریخ نویس)
• محمود پاک نیت، (بازیگر)
• محمدرضا سرشار، (نویسنده و منتقد ادبی)
• رضا ملک زاده، (پزشک و وزیر سابق بهداشت)
• محمد سلیمانی، (استاد دانشگاه و وزیر سابق فناوری ارتباطات)
• غلامحسین نوذری، (وزیر سابق نفت)
• حمید عسکری، (خواننده پاپ)
• عبدالرضا حاجی‌پور، (یکی از پنج دانشمند بزرگ شیمی جهان)
• فتانه حاج سیدجوادی، (رمان نویس مشهور)
• نصرالله مردانی، (شاعر غزل‌سرا)
• حسن حاتمی، (شاعر نوپرداز و محقق مردم‌شناسی کازرون)
• مهدی تقی‌نژاد، (شاعر و نويسنده)
• محمدباقر باقریان‌نژادفرد کازرونی، (نماینده سابق مجلس)
• عبدالنبی سلامی، (پژوهشگر)
• محمدجواد بهروزی، (شاعر، نویسنده و نوازنده)
• افسر شهیدی، (خواننده سنتی)
• اسدالله ایمانی، (نماینده ولی فقیه در فارس و عضو مجلس خبرگان رهبری و امام جمعه شیراز)
• سیامک ایقانی، (نوازنده)
• طاهر شیخ‌الحکمایی، (مجسمه‌ساز)
• رجبعلی طاهری، (سیاستمدار)
• جمال‌الدين طبيبی، (دانشمند)
• فرشاد فرشته حکمت، (کارگردان)
• علی‌محمد مؤذنی، (استاد دانشگاه)
• امین متوسل‌زاده، (فوتبالیست)
• شاهین محمدصادقی، (پزشک و سیاستمدار)
• منوچهر مظفریان، (نویسنده)
• محسن پزشکیان، (شاعر و نویسنده)
• عمادالدین شیخ‌الحکمایی، (نویسنده و مدیر انتشارات کازرونیه)
• محمدمهدی مظلوم زاده، (پژوهشگر)
• محمد جمشیدی، (مدیر داخلی ناسا)
• علی سامی، (مورخ مشهور)
• عليرضا رهايي، (رييس دانشگاه اميركبير)
• علی نقی بهروزی، (نویسنده)
• جهانبخش ثواقب، (نویسنده)
• احمد پیشوا، (عالم)
• سيد حسن اجتهادی،(شاعر و نويسنده)
• ابراهيم فياض،(استاد دانشگاه و جامعه شناس)
• سید عبدالرزاق موسوی، (وکیل دادگستری،عضو کانون وکلا ومشاورحقوقی وزیرآموزش وپرورش درزمان ریاست‌جمهوری سید محمدخاتمی)
• یوسف شفاهی، (استاد دانشگاه)
• دکتر داریوش هوشمند، (برترین محقق زیتون در ایران)
• برزو مهبودی، (نماینده سابق مجلس)
• احمد حسینی کازرونی، (نویسنده)

و ...

اکثریت مردم این شهرستان مسلمان شیعه هستند و از فرهنگ بالایی برخوردارند به طوری که علامه دهخدا در لغت نامه اش، مردم این شهر را از با فرهنگترین مردمان ایران معرفی می کنند.

نژاد و زبان

نژاد اکثریت مردم کازرون، همانندمردم جنوب ایران، از نژاد پارسه یا ( پاراسواژ) شعبه‌ای از نژاد آریاست که تقریباً ۳ هزار سال پیش از میلاد از مسکن اصلی خود به ایران و فارس آمده‌اند. مردم کازرون تا اندازه زیادی اصالت نژاد خود را حفظ کرده‌اند، زیرا وقتی در میان رعایای کازرون گردش می‌کنیم و صفات و عادات آنان را مورد دقت قرار می‌دهیم، قرابت و نزدیکی زیادی با نژاد آریائی قدیم در آنان می‌بینیم . واژه‌های محلی و آداب و رسومی که نسل به نسل حفظ کرده‌اند نشانگر این واقعیت می‌باشد. نژاد عده‌ای از مردم کازرون به سیوند فارس می‌رسد که در زمان قاجار مهاجرت نموده‌اند.

روز کازرون

هفتم اردیبهشت در سال ۱۳۸۹، توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، روز کازرون نامگذاری شد.

شهرهای خواهرخوانده

• تورینو، ایتالیا

همایش‌ها

نخستين همایش کازرون‌شناسی در سال 1380 به همت فرمانداری شهرستان در سالن سینما پیام به منظور معرفی ويژگي‌هاي تاریخی و فرهنگی شهرستان با حضور جمعی از شخصیت‌های علمی و فرهنگی و استادان دانشگاه برگزار شد. کنگره بین‌المللی سلمان فارسی نیز به زودی در این شهر برگزار خواهد شد. نخستين جشنواره گل نرگس در سال 89 در نرگس‌زار کازرون برگزار شد. همایش بین‌المللی روز تالاب‌ها نیز از مراسم مهمی است که در جوار دریاچه پریشان كازرون برگزار می‌شود. همچنین همایش قطب‌الدین کازرونی نیز در سال 1385 برگزار ‌شد. کنگره ستیغ سخن، بزرگداشت نصرالله مردانی نیز هر ساله در جوار آرامگاه این شاعر برگزار می‌شود. نخستین همایش بزرگ جذب وحمایت از سرمایه‌گذاری در کازرون با هدف تشویق سرمایه‌گذاران به منظور ایجاد واحدهای تولیدی و اشتغال‌زايی و رونق اقتصادی شهرستان کازرون در یکم تیر ماه 1390 با حضور بیش از 600 نفر از سرمایه‌گذاران کازرونی در تالار فرهنگیان برگزار شد.

محمد بحراني

ز كازرون نروم گر برآيد از دستم

كه من فريفته صبح كازرون استم

محسن پزشکیان

حَضَرات کازرونی بِیلیم گِلِه پیش هم نَکنیم

دِ بَسَن یکی وُ دوتُ کَمُ و بیش هم نکُنیم

مهدی تقی‌نژاد

منم عاشق کوچه‌های غريبت

تماشاگر نخل‌های نجيبت

تهرانی (مويد الشعرا)

گشت غمم يك‌سره از دل برون

چون كه شدم زي بلد كازرون

سيد هادی حايری

در پشت كوه‌هاي خطرناك مرگ‌بار

كاندر ره تو سر به فلك سركشيده‌اند

خواجوی کرمانی

با کوه اگر صفت کنم از شوق کازرون

آه از دل شکسته نالان بر آورد

نظام‌الدين سروستانی

(ز كازرون نروم گر برآيد از دستم)

چرا كه از دل و از ديده عاشقش هستم

سعدی

هرچند که هست عالم از خوبان پر

شیرازی و کازرونی و دشتی و لر

شاه داعی شیرازی

ز کازرون به زیارت شدیم فصل بهار

صحابه را و همه راه بود گل ها بار

نصرالله مردانی

شهر من شهر مجروح و خسته

شهر آيينه‌های شكسته

ميرزا زين‌العابدين (مرشد)

اي غافل از هواي خوش و آب كازرون

وز خانقاه و مسجد و محراب كازرون

هنر

میرزا حسن عکاس (چهره‌نگار کازرونی) (پدر عکاسی ایران) نخستين عکاسخانه را در فارس و جنوب ایران داير کرد. قطب‌الدین کازرونی نیز از بزرگترین موسیقی دانان ایران بود. از معاصران نیز می‌توان به طاهر شیخ‌الحکمایی، رییس انجمن مجسمه‌سازان ایران و استاد دانشگاه ، محمود پاک‌نیت بازیگر مشهور ایرانی ، فرشاد فرشته‌حکمت، نویسنده، کارگردان و مستندساز ایرانی ، امین تارخ (بازیگر سینما و تلویزیون)، سیامک ایقانی (نوازنده)، افسر شهیدی (خواننده)، حمید عسکری (خواننده)، محسن پزشکیان (شاعر و نقاش)، آقابزرگ سامی (نقاش) و بسیاری دیگر اشاره كرد.

صنایع دستی

دولچه

قالی بافی، نمد مالی، گیوه دوزی، دولچه دوزی (از صنایع دستی خاص و از ابتکارات مردم کازرون)، اشیا فلزی، زینت آلات، وسایل چوبی، زنبیل و حصیر، وسائل گلی، وسایل سنگی و صنایع غذایی و ...

سینماها

• سینما شهر سبز کازرون:این سینما در بلوار ارتش واقع شده و هم اكنون غیر فعال است.
• سینما پیام کازرون:این سینما در خيابان امام خمینی (ره) قرار گرفته است.

همچنین یک سینما نیز در نودان، از بخش‌های تابعه کازرون وجود دارد.

کتیبه‌ای ساسانی در موزه بیشاپور

موزه‌ها

• موزه مردم‌شناسی کازرون:این موزه در خیابان دکتر شریعتی کازرون و در مدرسه تاریخی شهید بستانپور (شاپور سابق) واقع شده و مجموعه‌ای از وسایل زندگی روزمره مردم کازرون در سال‌های اخیر در آن به نمایش گذاشته شده است.
• موزه مردم‌شناسی دوان:این موزه در روستای تاریخی دوان کازرون واقع شده و مجموعه‌ای از سنگ‌های تاریخی منطقه دوان و سایر آثار تاریخی در آن جمع آوری شده است.
• موزه بیشاپور:این موزه تخصصی در شهر باستانی بیشاپور قرار گرفته و مجموعه‌ای از سنگ ها، کتیبه‌ها، سکه‌ها، کوزه‌ها و سایر آثار متعلق به دوره ساسانی که در بیشاپور و حومه کازرون یافت شده‌اند، در آن نگه‌داری می‌شود.

مجتمع‌های فرهنگی هنری و نگارخانه‌ها

• نگارخانه پرنیان
• مجتمع فرهنگی هنری کازرون

همچنین 5 مجتمع فرهنگی هنری در بخش‌‌های تابعه کازرون وجود دارند.

آموزش

دانشگاه‌ها

• دانشگاه سلمان فارسی کازرون (با مصوبه شوری گسترش آموزش عالی مجتمع آموزش عالی کازرون به دانشگاه ارتقا پیدا کرد)

• دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون (این دانشگاه به زودی به دانشگاهی جامع بدل خواهد شد.)

• مرکز تربیت معلم زینب کبری کازرون

• دانشگاه پیام نور مرکز کازرون

• دانشگاه پیام نور واحد نودان

• دانشگاه پیام نور واحد خشت

• دانشگاه جامع علمی کاربردی مرکز کازرون

• آموزشکده فنی و حرفه ای دختران کازرون

تاریخ مدارس

سال 1279 هجری شمسی و 1319 قمری مرحوم خسرو مودب (پدر آموزش و پرورش كازرون) معروف به میرزا حاج آقا نخستین مدرسه (مدرسه هدايت) به سبک جديد را در كازرون ايـجاد كرد. این مدرسه قدیمی ترین مدرسه سبک جدید کازرون است. از سایر مدارس تاریخی کازرون می توان به مدارس شاپور، ابواسحق کازرونی و ناصر دیوان کازرونی و احمد مصلائی اشاره کرد.

فرهنگسراها و کتابخانه‌ها

• «فرهنگسرای مردانی»:این فرهنگسرای در حال ساخت در بوستان مردانی و در جوار آرامگاه نصرالله مردانی قرار گرفته است.
• «کتابخانه شهید آیت الله مدنی 1»:این کتابخانه در حال بازسازی رو به روی مسجد زید واقع شده است.
• «کتابخانه شهید آیت الله مدنی 2»:این کتابخانه در باغ نظر کازرون واقع شده است و ورودی آن از خیابان باغ نظر است.
• «کتابخانه اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کازرون»:این کتابخانه بزرگ در خیابان بهجت العلما و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کازرون واقع شده است.
• «کتابخانه آیت الله ایمانی»:این کتابخانه در دانشگاه سلمان فارسی کازرون در خیابان طالقانی قرار گرفته است.
• «کتابخانه سلمان فارسی»:این کتابخانه وسیع در دانشگاه پیام نور مرکز کازرون واقع شده است.
• «کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون»:این کتابخانه وسیع در دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون واقع شده است.

از کتابخانه‌های مهم دیگر کازرون نیز می‌توان به کتابخانه تخصصی بیشاپور و 5 کتابخانه عمومی در شهرهای تابعه شهرستان کازرون اشاره كرد. همچنین چندین کتابخانه مهم دیگر مثل کتابخانه مرکزی نیز در حال ساختند یا به زودی ساخته می شوند.

رصدخانه‌ها

در کازرون دو رصدخانه در حال ساخت است. رصدخانه علامه جلال‌الدین دوانی و رصدخانه امامزاده سید حسین.

ورزش

ورزشگاه اصلی شهر، ورزشگاه شهدا نام دارد که به خیابان‌های سعدی، بسیج، مطهری و ورزش (نطنج) محدود است. تنها تیم لیگ برتری این شهر، تیم مردم کازرون در لیگ برتر هندبال ایران است و از سایر تیم های محبوب این شهر می توان به تیم فوتبال سلمان کازرون و تیم کشتی فرمانداری کازرون اشاره کرد. از مجتمع های ورزشی این شهر می توان مجتمع ورزشی شهید فهمیده، هلال احمر و چندین مجتمع ورزشی دیگر اشاره کرد. همچنین مجتمع ورزشی کارگران شامل استخر سرپوشیده نیز در حال ساخت است. با این حساب شهر کازرون 3 استخر نیز دارد.2 استخر سرپوشیده و 1 استخر روباز.

از ورزشکاران مشهور این منطقه از ایران نیز می توان به:

• امین متوسل‌زاده، فوتبالیست ایرانی، جوانمرد ترین ورزشکار جهان.
• مهدی رجب‌زاده، فوتبالیست ایرانی، اصلیت وی کازرونی است.
• محمد ابراهیمی، فوتبالیست ایرانی.

و ... اشاره كرد.

مراکز باستان شناسی و تحقیقاتی

پایگاه پژوهشی بیشاپور واقع در شهر تاریخی بیشاپور به کاوش در این منطقه باستانی می پردازد. پیش از آن باستان شناسان بزرگی چون رومن گیرشمن به جستجو در این شهر تاریخی پرداخته اند. پرونده شهر بیشاپور برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو آماده شده و به زودی ارسال می شود.

ایستگاه تحقیقاتی پریشان به زودی در کنار دریاچه پریشان ساخته خواهد شد.

ترابری بین شهری

راه آهن

در سال ‎۱۳۸۸ قرار شد که راه آهن شیراز به بوشهر از كازرون بگذرد.در سال ۱۳۸۹، این طرح تغییر کرد.در طرح جدید ایستگاه‌های راه آهن در شهرهای شیراز، کازرون و نورآباد ممسنی در استان فارس است و مقصد نهایی اهواز است.

پایانه مسافربری

پایانه مسافربری شهرسبز کازرون، در بلوار پریشان و جنب میدان بعثت و پارک 1100 شهید واقع گردیده است.

راه‌های مهم

• کازرون-شیراز
• کازرون-فراشبند
• کازرون-نورآباد ممسنی
• کازرون-بوشهر

گردشگری

بعضی کازرون را شهر سبز لقب داده‌اند. حوالی عید کازرون سرسبزی فراوانی دارد و بعد از شیراز بیشترین حجم مسافران نوروزی را در استان به خود اختصاص داده‌است.زمستان معتدل و بسیار خوش آب وهوا و تابستان‌هایش گرم و خشک و طاقت فرساست با این حال ییلاق بوشهری‌ها وبرازجانی‌های اصیل به شمار می‌آید.

هتل‌ها

• هتل بیشاپور:این هتل 4 ستاره در شهر کازرون قرار گرفته است.

مکان‌های تفریحی

دشت برم در بهار

باغ نظر

«

دشت برم، کاسکان، تنگ چوگان، دریاچه پریشان، نرگس‌زار‌، باغ نظر، سرآب اردشیر، تنگ تیکاب، چشمه ساسان، چشمه اس علی، چشمه رنجان، آبشار روستای حکیم باشی، سرو کلانی، چاه برفی عبدوئی، حوض بیدمشک، دره اوسودوک، دشت بخنگ، چشمه سرآب دختران، منطقه توریستی دادین، چشمه دادین، تنگ جیز و ...

»

سراسرنمای دریاچه پریشان، بزرگترین دریاچه آب شیرین ایران

مشهور‌ترین بناهای تاریخی

آرامگاه علامه دوانی

آرامگاه شیخ ابواسحاق کازرونی

«

بیشاپور (به زودی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت می شود)، غار شاپور، امامزاده سید حسین، آتشکده کازرون، باغ نظر (از قدیمی ترین باغ های ایران)، تنگ چوگان، آرامگاه شیخ ابواسحاق کازرونی، آرامگاه علامه دوانی، آرامگاه شیخ امین‌الدین بلیانی، آرامگاه ناصر دیوان کازرونی، آرامگاه شیخ عبدالله بلیانی، آرامگاه میرعمادالدین بلیانی، بقعه پیر بنکی، کاروانسرای میان کتل (تنها کاروانسرای سنگی ایران)، قلعه نارنجی، روستای دوان، سرمشهد (بزرگترین محوطه ساسانی-اسلامی)، قلعه پوسکان، کاخ به والرین، معبد آناهیتا (تنها معبد قطعی آناهیتا در ایران)، قلعه دختر دوان، تالار تشریفات شاپور، مسجد و مدرسه دوران اسلامی بیشاپور، ایوان موزاییک بیشاپور، کاروانسرای کمارج، کاروانسرای کنارتخته، مسجد جامع بیشاپور، آتشکده بیشاپور، مجسمه شاپور اول، قلعه دختر بیشاپور، استودان های ساسانی، چهارطاقی جره، روستای تاریخی دوسیران، مسجد جامع سیریزجان، بازار کازرون(بازار وکیل شیراز نقشه از این بازار برداشته است.)، کتیبه نرسه در بیشاپور، کتیبه کرتیر در سرمشهد، کتیبه اپسای دبیر، نقش‌برجسته تنگ قندیل.

»

صنعت و اقتصاد

استخراج نفت در شهرستان کازرون

پروژه استخراج نفت در میدان نفتی خشت و کنارتخته از توابع شهرستان کازرون از حدود 3 سال پیش شروع شده و تا کنون 70% پیشرفت فیزیکی داشته وقرار است که تا اسفند ماه 1390تکمیل شود.

نیروگاه‌ها

• نیروگاه سیکل ترکیبی کازرون:این نیروگاه با 6 واحد گازی و 3 واحد بخار مجموعا با ظرفیت 1373 مگاوات به عنوان بزرگترین نیروگاه استان فارس و سومین نیروگاه سیکل ترکیبی بزرگ در ایران یکی از مراکز مهم تولید انرژی برق در کشور است.

پتروشیمی‌

• پتروشیمی کازرون:این مجتمع پتروشیمی در حال ساخت در مسیر محور کازرون-فراشبند قرار گرفته است.
• پتروشیمی نودان:این مجتمع پتروشیمی به زودی در نودان كازرون ساخته خواهد شد.

شهرک‌های صنعتی

• ناحیه صنعتی شهید مصلحیان کازرون:این ناحیه صنعتی در جاده کازرون به بیشاپور قرار گرفته است.
• شهرک صنعتی کازرون در نزدیکی شهر کازرون و ناحیه صنعتی جره و بالاده و ناحیه صنعتی چنارشاهیجان در بخش های تابعه شهرستان کازرون ساخته خواهد شد.

منطقه ویژه اقتصادی

• منطقه ویژه اقتصادی کازرون:این منطقه با موضوع کشاورزی و صنایع تبدیلی به زودی ساخته می شود.

سدها

• سد نرگسی:این سد در حال ساخت علاوه بر آب رسانی به دریاچه پریشان، بخش عظیمی از آب شرب و کشاورزی و صنعت منطقه را تأمین می نماید.

کارخانه‌های مهم

• کارخانه کاشی سرامیک کـازرون:این کارخانه، بزرگ‌ترین کارخانه کازرون است. كه متاسفانه چند سالي است تعطيل شده است.

پارچه ها و محصولات کازرون قدیم

اما خود کازرون روزگاری یکی از مراکز معروف پارچه بافی بوده و پارچه اش را به بیشتر کشورهای دنیا می‌برده‌اند و «توزی» نام داشته‌است. چون بر سر راه بازرگانی که از بندر بوشهر شروع می‌شده واقع بوده تجارتش رونق فراوان داشته و محل عبور قافله‌های بزرگ مشرق بوده‌است بعدها به تدریج همه چشمه‌های برکتش خشکیدند. خاکش حاصلخیز است. خرما و غلات و مرکبات و حبوبات و پنبه محصولاتش است.

سوغات

از سوغات کازرون می توان به کباب، ترشی، آش، گل نرگس، خرما، نارنج، بلوط، بنه، گوجه، زیتون و بسیاری دیگر اشاره کرد.

کشاورزی

اقتصاد کازرون متکی بر کشاورزی است. منطقه ویژه اقتصادی با موضوع کشاورزی و صنایع تبدیلی به زودی در کازرون احداث خواهد شد. گوجه، زیتون، پرتقال و مرکبات و سبزی و بسیاری دیگر از محصولات کشاورزی کازرون در منطقه مشهور است. همچنین سیلوی 50 هزار تنی گندم کازرون نیز در حال ساخت است.

مراکز دولتی

نقش نظامی

مرکز آموزش 07 ارتش واقع در کازرون از مراکز آموزشی مهم ارتش محسوب می شود.چند پادگان سپاه نیز در این شهر وجود دارد که برجسته ترین آن ها تیپ تکاور امام سجاد است.

رژه 31 شهریور در کازرون(07)

سیاست

کازرونی ها همواره در سیاست ایران نقش مهمی ایفا نموده اند. از پایتختی بیشاپور در زمان ساسانیان تا نخستین مسلمان ایرانی سلمان فارسی که از این دیار بوده، تا دلاوری های ناصر دیوان کازرونی و همرزمانش و انتشار اولین روزنامه ایران توسط میرزا محمدصالح کازرونی و اعلام حکومت نظامی در این شهر در دوره حکومت فاسد پهلوی و تقدیم 1100 شهید گلگون به انقلاب اسلامی. بعد از انقلاب نیز شخصیت های مشهور سیاسی چون رضا ملک‌زاده (وزیر بهداشت)، محمد سلیمانی (وزیر ارتباطات)، غلامحسین نوذری (وزیر نفت)، شاهین محمدصادقی (نایب رییس مجلس و معاون سازمان تربیت بدنی)، محمد شریعتمداری (وزیر بازرگانی)، سراج‌الدین کازرونی (وزیر بازرگانی)، فریدون عباسی دوانی (رییس سازمان انرژی اتمی)، اسدالله ایمانی (عضو مجلس خبرگان رهبری و نماینده ولی فقیه در فارس) و چهره های مشهور سیاسی چون فاطمه رجبی، محمد رجبی، محمدحسن رجبی، رجبعلی طاهری (استاندار تهران) و بسیاری دیگر از این شهر برخواستند.

فرمانداری

فرمانداری شهرستان کازرون در بلوار ارتش قرار گرفته است. اما ساختمان جدید در حال ساخت است. فرمانداری کازرون در سال 1325 تاسیس شد. در این سال‌ها شهرستان‌های ممسنی و رستم از این شهرستان مستقل شدند و بخش ارژن نیز به شهرستان شیراز پیوست.

شهرداری

شهرداری کازرون در سال 1304 به عنوان اولین شهرداری در فارس تشکیل شد. این شهرداری جزو شهرداری‌های درجه 9 است و از این نظر، بعد از شهرداری شیراز در استان فارس رتبه دوم را داراست.

جغرافیا

موقعیت

شهر کازرون در بخش غربی استان فارس و در ارتفاع ۸۶۰ متری از سطح دریا قرار گرفته است. نزدیکترین کوه‌ها به این شهر، کوه‌های کمارج و مست و انار هستند. مساحت شهر کازرون در حدود 2070 هکتار است. شهر كازرون هزار و پنجاه کیلومتر دور از تهران است. دو شاخه بازویش یکی به طول صد و شصت کیلومتر به طرف خلیج فارس و دیگری به طول صد و بیست کیلومتر از میان زیباترین و بزرگترین جنگل‌های بلوط در ایران(دشت برم) به طرف شیراز و شرق ایران دراز شده‌است. بین دو رشته کوه موازی از دامنه‌های فرعی زاگرس لم انداخته و چند روستا بر دایره‌ای به شعاع یک تا سه فرسخ دورش حلقه زده‌است. قلعه سید، بورنجان، کاسکان، دوان، عموئی، جام بزرگی، دریس، فتح آباد، بلیان، سیف آباد، پوسکان، ابوعلی، مهرنجان، ملااره، پل آبگینه، قلعه نارنجی، پریشان و چند ده کوچک و بزرگ دیگر در دور و نزدیک.

محلات

شهر کازرون از چند محله قدیمی تشکیل شده : محله پایین (مصلی)، محله بالا (علیا)، محله گنبد، محله کوزه‌گران، محله آهنگران، محله بازار، محله امامزاده، محله چهابی، محله اوداغکی و چند محله دیگر که در حواشی شهر روییده‌اند مثل سعادت آباد (مجل آباد)، محله قرچه (گل سُوزَکی)، کوی‌الزهرا (محله باغ آسیایی) و فرهنگ‌شهر و چند محله دیگر که همه این محله‌ها به هم چسبیده‌اند و شهر را به‌وجود آورده‌اند. کازرون دارای چندین شهرک است. شهرک‌های انتظام، پردیس و شهید بهشتی.

نقشهٔ آب و هوایی ایران؛ شهر کازرون در جنوب غرب کشور قرار گرفته و آب و هوای آن گرم و خشک است.

آب و هوا

آب هوای این شهر در فصل تابستان گرم و خشک و در زمستان خنک و معتدل است. مناطق خوش آب و هوای اطراف این شهر، مقصد کوچ نشینان استان‌های اطراف است.

دما

طبق اطلاعات مربوط به ایستگاه کلیماتولوژی شهر کازرون در یک دوره ۲۴ ساله می‌توان گفت که سردترین ماه سال، دی‌ماه با میانگین درجه حرارت ۱۰,۴۲ درجه سانتیگراد و گرم‌ترین ماه سال، تیرماه با میانگین ۳۳,۱۶ درجه سانتیگراد می‌باشد. درجه حرارت متوسط سالیانهٔ این شهرستان ۲۱,۷۸ درجه سانتیگراد است .

آب و هوای کازرون
	ژانویه	فوریه	مارس	آوریل	مـــــه	ژوئـن	ژوئیـه	آگوست	سپتامبر	اکتبـر	نوامبر	دسامبر
گرم‌ترین C°	۲۰	۲۳	۲۷	۳۴	۳۷	۴۱	۴۲	۴۰	۳۹	۳۳	۳۰	۲۴
میانگین گرم‌ترین‌ها C°	۹	۱۳	۱۷	۲۳	۲۹	۳۴	۳۶	۳۶	۳۲	۲۶	۱۹	۱۳
میانگین سرد‌ترین‌ها C°	۱	۳	۷	۱۲	۱۷	۲۲	۲۴	۲۳	۱۹	۱۳	۷	۴
سردترین C°	-۱۲	-۸	-۳	-۲	۷	۱۱	۱۶	۱۳	۷	۳	-۵	-۵
منبع: وب‌گاه مای فورکست

پوشش گیاهی

---

پوشش گیاهی شهر کازرون، بیشتر درختچه زار و بوته‌زارهای باز است.در اطراف آن اراضی تحت کشاورزی و علفزار و چمنزار نیز هست. همچنین بخش انبوهی از جنگل‌های حومه این شهر را پوشش فشرده‌ای از بلوط در بر گرفته است.در بخش غربی کازرون نخلستان های وسیع و در جنوب آن نیز نرگس‌زارها و شقایق‌زارهای وسیعی قرار دارند. بهارنارنج نیز کازرون در منطقه مشهور است.

حوضه آبریز

رودخانه هایی که از کازرون عبور می کنند، یعنی رودهای شاپور و جره، جزو حوزه آبریز خلیج فارس و دریای عمان هستند.

زلزله‌ها

کازرون روی کمربند زلزله است و بارها به سبب زلزله با خاک یکسان گردیده. زلزله مشهور گازرگاه که سبب مهاجرت مردم آن به کازرون شده و انتخاب کازرون به علت واقع شدن میان دو رشته کوه و احتمال کمتر وقوع زلزله در این شهر گویای این مسئله است. به همین خاطر است که شهر کازرون چندان در معرض خطرهای زلزله نیست و بیشتر اطراف آسیب می بیند. آخرین زلزله قابل توجه کازرون، زلزله سال ۱۳۸۹ به قدرت ۶٫۱ ریشتر بود.

بهداشت و درمان

کازرونی‌ها در زمینه پزشکی تاریخچه درخشانی دارند. بزرگانی چون قطب الدین کازرونی، جمال‌الدين مرشدی و ابراهیم نادری کازرونی در زمان‌های گذشته و بزرگانی چون رضا ملک‌زاده و محمدتقی میر در زمان حال و بسیاری دیگر حکایت از تاریخ کهن طب در این منطقه دارد. بسیاری از پزشکان بزرگ کازرونی ساکن سایر کشورها هستند.

بیمارستان‌ها

شهرستان کازرون یک بیمارستان در حال فعالیت و ۴ بیمارستان در حال ساخت دارد و وعده ساخت یک بیمارستان دیگر نیز داده شده که در این صورت تعداد تخت‌های بیمارستانی شهرستان کازرون از ۹۶ تختخواب به ۴۸۶ تختخواب افزایش پیدا می‌کند. ۳ بیمارستان در شهر کازرون و ۳ بیمارستان در بخش‌های تابعه کازرون فعال و در حال ساختند یا وعده ساختشان داده شده است.

• بیمارستان ولی‌عصر کازرون:این بیمارستان ۹۶ تخت خوابی در شمال شهر کازرون قرار گرفته و ورودی آن از خیابان باهنر است.
• بیمارستان امام علی کازرون:این بیمارستان ۹۶ تخت خوابی در حال ساخت در جنوب غربی شهر کازرون قرار گرفته و متعلق به دانشگاه آزاد اسلامی واحد کازرون است.
• بیمارستان دویست و شش تخت خوابی کازرون: عمليات ساخت این بیمارستان در جنوب شرقی شهر کازرون و در بلوار پریشان به زودی ساختش آغاز می‌شود.

همچنین دو بیمارستان در بخش‌های تابعه کازرون در حال ساختند و وعده ساخت يک بیماستان دیگر در یکی از بخش‌های تابعه داده شده است.

درمانگاه‌ها

در کازرون ۲۵ درمانگاه وجود دارد. ۹ درمانگاه در شهر کازرون و ۱۶ درمانگاه در روستاها و مناطق اطراف.درمانگاه‌های شهری کازرون، تامین اجتماعی، شیخ، ابواسحاق، المهدی، شهید اسماعیلی، قدس، سعدی، امام سجاد(ع) و امام حسین (ع) نام دارند.

رسانه‌ها

نشریات

کازرونی‌ها در زمینه روزنامه‌نگاری سابقه درخشاني داشته‌‌اند.میرزا صالح شیرازی کازرونی نخستين روزنامه تاریخ ایران را در تهران به چاپ رساند. بسیاری دیگر از بزرگان روزنامه‌نگاری ایران نیز اهل این دیار بوده‌اند. مانند محمدرضا دریسی و ...

• هفته‌نامه بیشاپور
• هفته‌نامه سلمان
• هفته‌نامه شهر سبز
• روزنامه طلوع

انتشارات

• انتشارات قو، کازرونیه و سلمان فارسی از ناشران کتاب در حوزه کازرون پژوهی و فارس پژوهی هستند.

نرگس‌زار کازرون

آرامگاه نصرالله مردانی در بوستان مردانی کازرون

فضای شهری

پارک‌ها

• بوستان مردانی:این بوستان وسیع در بلوار ملت کازرون قرار گرفته و آرامگاه شاعر بزرگ ایرانی، نصرالله مردانی در آن قرار گرفته است.
• بوستان رفیع:این بوستان بزرگ در بلوار خرمشهر کازرون واقع گردیده است.
• بوستان ایمنی:این بوستان در بلوار شهید براتی واقع شده است.
• پارک آزادی:این پارک در خیابان نهضت واقع شده است.
• پارک محله ای معلم:این پارک در بلوار ارتش واقع گردیده است.
• پارک محله ای حافظ:این پارک کوچک در بلوار خرمشهر واقع گردیده است.
• پارک باغ نظر:این باغ تاریخی در خیابان حافظ شمالی واقع گردیده است.
• پارک سلمان فارسی:این پارک زیبا در بلوار جمهوری اسلامی واقع شده است.
• پارک طالقانی (تنگ تیکاب):این پارک در شمالی ترین قسمت شهر کازرون واقع شده است.
• پارک 1100 شهید:این پارک کوچک جنب پایانه مسافربری شهرسبز کازرون در بلوار بعثت واقع گردیده است.
• پارک محله ای بنفشه:این پارک در کنار کوچه فرمانداری واقع شده است.
• پارک جنگلی:این پارک در شمالی ترین قسمت شهر کازرون و در کنار تنگ تیکاب واقع شده است.
• تپه شادی (شهر بازی):این شهر بازی زیبا که در طبیعتی زیبا قرار گرفته، در خیابان ناصر دیوان کازرونی واقع شده است.
• پارک های محله ای
• پارک های حاشیه ای

نگارخانه

• 

  ضریح امامزاده سید حسین

• 

  مناظر اطراف سیدحسین

• 

  مناظر اطراف سیدحسین

• 

  چشمه سر آب اردشیر

• 

  دریاچه پریشان

• 

  غار شاپور

• 

  باغ نظر

• 

  کتیبه کرتیر در سرمشهد

• 

  ویرانه های بیشاپور

• 

  آرامگاه شیخ ابواسحاق کازرونی

• 

  آرامگاه علامه دوانی

• 

  دشت برم

• 

  کتیبه اپسای دبیر

• 

  معبد آناهیتای بیشاپور

• 

  دولچه، از صنایع دستی مردم کازرون

• 

  نرگس‌زار کازرون

• 

  آرامگاه شیخ امین‌الدین بلیانی

• 

  آرامگاه نصرالله مردانی

• 

  ایوان موزائیک بیشاپور

• 

  شاپور اول در موزه تاریخ فارس

• 

  چشمه دادین

جستارهای وابسته

• سلمان فارسی
• مشاهیر کازرون
• دریاچه پریشان
• باغ نظر
• شهرستان کازرون
• بیشاپور
• مسجدهای کازرون
• قطب‌الدین کازرونی شیرازی
• علامه دوانی
• علی دوانی
• ناصر دیوان کازرونی
• غار شاپور
• بازار کازرون
• زمین‌لرزه کازرون (۱۳۸۹)

منابع

• [۱]
• نزهة القلوب، المقالة الثالثة، چ لسترانج ص ۱۳۶