تربت حیدریه
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| تربت حیدریه |
||
|---|---|---|
|
||
| اطلاعات کلی | ||
| نام رسمی: | تربت حیدریه | |
| کشور: | ایران  |
|
| استان: | خراسان رضوی | |
| شهرستان: | تربت حیدریه |
|
| بخش: | مرکزی |
|
| نام محلی: | تربت حیدریه |
|
| مردم |
||
| جمعیت | ۱۱۹٬۳۶۰ |
|
| زبانهای گفتاری: | فارسی |
|
| مذهب: | شیعه |
|
| جغرافیای طبیعی |
||
| مساحت: | ۵۳ کیلومتر مربع |
|
| ارتفاع از سطح دریا: | ۱۳۳۳ |
|
| اطلاعات شهری |
||
| شهردار: | ؟ |
|
| رهآورد: | زعفران ، ابريشم ، خربزه |
|
| پیششماره تلفنی: | ۰۵۳۱ |
|
| وبگاه: | ؟ | |
تربت حیدریه یکی از شهر های استان خراسان رضوی و مرکز شهرستان تربت حیدریه است.
تربت حیدریه در ۱۴۰ کیلومتری جنوب مشهد و ۱۰۰۵ کیلومتری تهران است. شهر تربت حیدریه ۵۳ کیلومتر مربع وسعت دارد و ارتفاع آن ۱۳۳۳ متر از سطح دریا میباشد. جمعیت این شهر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران برابر با ۱۱۹٬۳۶۰ نفر بودهاست.
منطقهٔ تربت حیدریه بزرگترین تولیدکنندهٔ زعفران در جهان محسوب میشود. بایگ، یکی از شهرهای تربتحیدریه مرکز ابریشم ایران نام گرفته و بالغ بر ۸۰٪ ابریشم کشور در این محل تولید میشود. خربزه ،پسته و بادام نیز از دیگر محصولات کشاورزی این منطقهاست.[۱][پیوند مرده][پیوند مرده][پیوند مرده]
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تاریخچه
تربت حیدریه در قدیم با نام زاوه شهرت داشتهاست و به مناسبت مقبره قطبالدین حیدر که از معاصرین عطار و از صوفیان قرن ششم هجری بوده بدین نام خوانده شدهاست. بنای زاوه را به زوطهماسب نسبت میدهند.[۲] تربت حیدریه پس از دوره صفوی به صورت شهر در آمد. در واقع شهر در حدود دویست سال پیش یعنی دوره حاکمیت اسحاقخان قرایی از خوانین و رجال سیاسی عصر قاجاریه رونق گرفت. اسحاق خان به مرمت و آبادانی شهر پرداخته و آن چنان تحولی در شهر بوجود آورد که این شهر تا مدتها به تربت اسحاقخان معروف بودهاست. در دو انقلاب معاصر ایران یعنی انقلاب مشروطه در سال ۱۲۸۵ شمسی و انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ شمسی تربت از شهرهای پیشتاز در این فرآیندها بودهاست.از شخصیت های سیاسی به نام این شهر می توان به محمد علی رضایی نماینده مجلس و حسن ضیایی از مدیران اتاق بازرگانی ایران ، دعاگو امام جمعه شمیرانات و مجید خرمی از روزنامه نگاران و فعالان اصلاح طلب اشاره کرد[۳]
[ویرایش] آثار باستانی
- رباط شریف آباد در کیلومتر ۳۵ جادهٔ مشهد-نیشابور و در درهٔ شریفآباد
- مقبره منسوب به ابوسعید ابیالخیر از عرفای قرن پنجم در مهنه
- رباط بیبی در حاشیهٔ روستای ظهیرآباد
- مسجد جامع رشتخوار در حومه شهر رشتخوار و از دوره سلجوقی
- مقبره شیخ مغولی حسن میرزا و شاه سنجان در سنگان، ۲۵ کیلومتری تربت حیدریه
- خرابههای جیزد در اکبرآباد رشتخوار مربوط به از صدر اسلام تا دوره تیموری
- بنای مزار فردی به نام نظامالملک و مدفن شیخ ابوالوفای الخلوی کدکنی در کدکن
مزار بیبی حسنیه در داخل شهر تربتحیدریه
- بقعه احمدرضا معروف به مزار بوریآباد
- بقعه شاهزاده سلطان سلیمان از دوره صفوی
- چهل تاقی بازههور
- بازههور (بزدغور) محلی بین مشهد و تربتحیدریه در نزدیکی رباطسفید است. بنای بازههور از سنگ و گچ است و این چهارتاقی جزو آتشکدههای دوره ساسانی بهشمار میآید. ویرانههای دو قلعه تاریخی دیگر به نام قلعهدختر و قلعهپسر بر فراز کوهستان و بر دو سمت آتشکده هنوز موجود است.
- مزار قطبالدین حیدر
- این مزار مدفن قطبالدین حیدر عارف قرن ششم هجری (۶۱۸-۵۱۳ هجری قمری) و سرسلسلهٔ فرقهٔ حیدریه است، این بنا در داخل شهر تربت حیدریه واقع شده و از آثار دوره صفویان میباشد.
- آرامگاه شیخ ابوالقاسم
- این آرامگاه در سه کیلومتری جنوب شرقی تربت حیدریه و در امتداد جاده جنوب خراسان، بر بالای تپهای بنا شدهاست. شیخ ابوالقاسم گرگانی از مشهورترین عرفای خراسان (فوت به سال ۴۵۰ هجری قمری) و پنجمین قطب سلسلهٔ صوفیهٔ معروفیهاست.
- مزار شاه سنجان
- این مزار در کیلومتر ۲۵ جاده تربت حیدریه به خواف و در شرق دهکده سنگان رشتخوار قرار گرفتهاست. مدفن یکی از مشایخ سلسله چشتیه و از خواص مریدان خواجه مودودچشتی (م.۵۲۷) است که در سال ۵۹۷ یا ۹۳ یا ۹۹ در سنجان وفات یافته و در همانجا مدفون گشتهاست.
- حمام حاجی رئیس
[ویرایش] شخصیتها
[ویرایش] زعفران
تربت حیدریه با تولید بیش از ۵۰ تن زعفران خشک اولین منطقه از لحاظ تولید زعفران در دنیا است. ایران در مجموع با تولید ۱۵۰-۱۷۰ تن زعفران بزرگترین کشور تولید کننده زعفران در جهان محسوب میشود و استان خراسان رضوی بیشترین مقدار زعفران تولیدی کشور را دارا میباشد به نحوی که در سال ۱۳۸۶ بیش از ۴۱هزار هکتار از اراضی این استان زیر کشت این محصول قرار گرفت. این شهرستان به تنهایی بیش از 90 درصد زعفران دنیا را تولید مینماید. ref>سایت اختصاصی شهرستان تربت حیدریه</ref>
[ویرایش] روستاها
- روستای رودمعجن در۴۸ کیلومتری غرب تربت حیدریه
- رودمعجن نام رودی است که از سلسله جبال چهلتن در ۵۴ کیلومتری غرب شهرستان تربت حیدریه سرچشمه میگیرد. از این رود آبشاری به ارتفاع ۲۸ متر پدید آمدهاست که از جاذبههای گردشگری این روستا محسوب میشود. [نیازمند منبع]
- روستای سیوکی در ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی شهرستان تربت حیدریه
- روستای زرمهر در ۳۲ کیلو متری تربت حیدریه
[ویرایش] پانویس
- ↑ [۱]
- ↑ همان
- ↑ پیشینه تاریخی تربت حیدریه
[ویرایش] شهر الكترونيكي تربت حيدريه
شهر الكترونيكي تربت حيدريه عنوان پیوند
