روسیه

فدراسیون روسیه Российская Федерация روسیه
پرچم نشان
شعار ملی: ندارد
سرود ملی: سرود ملی فدراسیون روسیه
پایتخت (و بزرگترین شهر)		مسکو شرقی′۳۷°۳۷ شمالی′۴۵°۵۵
زبان رسمی		روسی (زبان رسمی) بعلاوه ۳۰ زبان رسمی در مناطق مختلف روسیه
نوع حکومت		جمهوری چند حزبی فدرال
نام حاکمان  • رئیس جمهور • نخست وزیر		دمیتری مدودف ولادیمیر پوتین
مساحت
-	مساحت	۱۷٬۰۷۵٬۴۰۰کیلومتر مربع (نخست)
-	‌آب‌ها (٪)	۱۳
جمعیت
-	سرشماری	۱۴۲٬۷۵۴٬۰۰۰  (۹ام)
-	تراکم جمعیت	۸٫۳‎/km۲‏ (۲۰۹ام)
تولید ناخالص داخلی	(تخمین ۲۰۰۶)
-	مجموع	۱٬۷۲۷ میلیارد دلار (۸ام)
-	سرانه	۱۲٬۰۹۶ دلار (۵۹ام)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۶)		۰٫۷۹۷ (بالا) (۶۵ام)
واحد پول		روبل (RUB)
منطقه زمانی		UTC (ساعت جهانی+3-+13)
-	تابستانی (DST)	CEST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی		.ru
پیش‌شماره تلفنی		+7

روسیه (به روسی: Россия، واج‌نویسی: راسیا) با نام رسمی فدراسیون روسیه (Российская Федерация، راسیسکایا فدراتسیا) پهناورترین کشور جهان است که در شمال اوراسیا قرار دارد. این کشور در آسیای شمالی و اروپای خاوری واقع است و با اقیانوس آرام شمالی و اقیانوس منجمد شمالی؛ و نیز با دریای خزر، دریای سیاه، و دریای بالتیک مرز آبی دارد. روسیه با ۱۴ کشور آسیایی و اروپایی مرز زمینی دارد و با کشورهای پیرامون دریای برینگ، دریای ژاپن، دریای خزر، دریای سیاه، و دریای بالتیک ارتباط دریایی دارد.

روسیه با ۱۷٬۰۷۵٬۴۰۰ کیلومتر مربع وسعت، پهناورترین کشور جهان است. پهناوری روسیه دو برابر مساحت کانادا یا چین یا ایالات متحده آمریکا است. این کشور در عرضهای بالای جغرافیایی واقع شده‌است و بیشتر مناطق کشور سردسیر و کم بارش است. به همین دلیل بیشتر مناطق این کشور (به ویژه سرزمین بزرگ سیبری) خالی از سکنه هستند و کشاورزی در این مناطق میسر نیست. پایتخت روسیه شهر مسکو است که در باختر و بخش اروپایی کشور است و بزرگترین شهر اروپا است.

روسیه حدود ۱۴۲ میلیون تن (براورد ۱۳۸۷) جمعیت دارد، که از این دید در جهان نهم است. تراکم جمعیت روسیه ۳/۸ تن در هر کیلومتر مربع است که از پایینترین نرخهای تراکم جمعیت در جهان است. همچنین نرخ رشد جمعیت در این کشور منفی است. بیشتر جمعیت روسیه در غرب این کشور (بخش اروپایی) زندگی می‌کنند. حدود ۸۰ درصد (۱۱۵ میلیون تن) از مردم روسیه از نژاد روسی هستند و سایر نژادهای این کشور عبارتند از: تاتار، اوکراینی، چوواش، چچنی، ارمنی، داغستانی، مغول، آواری، اینگوش، چرکس، بالکار، اوستیایی، آذری، گرجی، و...

زبان رسمی روسیه، زبان روسی است. ولی ۲۷ زبان رسمی دیگر نیز در جمهوری‌ها و مناطق خودگردان این کشور وجود دارد. روسیه ۲۱ جمهوری خودگردان دارد که بیشتر در جنوب باختر کشور (قفقاز شمالی) قرار دارند، که برخی از آنها مانند داغستان، تا حدود ۲۰۰ سال پیش جزئی از ایران بوده‌اند. روسیه فرهنگ پرباری دارد و نوسندگان معروفی مانند تولستوی و داستایوفسکی روسی بوده‌اند.

روسیه تا پیش از قرن هجدهم یک حکومت نه چندان نیرومند در خاور اروپا بود و وسعت آن چندان زیاد نبود. تا اینکه در آغاز قرن ۱۸ میلادی و با اصلاحاتی که تزار پتر بزرگ انجام داد، این کشور به یک امپراتوری پهناور و نیرومند تبدیل شد. در سال ۱۲۹۶ هجری خورشیدی (۱۹۱۷) انقلاب کمونیستی در این کشور به وقوع پیوست و نام کشور به «اتحاد جماهیر شوروی» تغییر یافت. روسیه، با عنوان جمهوری فدراتیو روسیه شوروی، مهمترین و بزرگ‌ترین جمهوری در اتحاد جماهیر شوروی بود. در سال ۱۳۷۰ (۱۹۹۱) شوروی پس از جنگ سرد طولانی با غرب فروپاشید و فدراسیون روسیه به جای آن نشست.

واحد پول روسیه روبل است. اقتصاد روسیه صنعتی و نیز وابسته به منابع بزرگ انرژی این کشور به ویژه گاز است. و راههای ترابری این کشور نیز بسیار مهم هستند. روسیه با تولید ناخالص داخلی ۱۲۸۹ تریلیون دلار در سال ۱۳۸۶، هفتمین اقتصاد بزرگ جهان بوده‌است. اقتصاد این کشور بر پایه سرمایه داری و خصوصی سازی است، که این موضوع پس از فروپاشی شوروی و رهایی از اقتصاد دولتی و سوسیالیستی انجام شد.

اکنون دمیتری مدودف رییس جمهور روسیه‌است، ولی ولادیمیر پوتین که اکنون نخست وزیر است، فرمانروای واقعی کشور محسوب می‌شود. سیاست کنونی روسیه، همکاری و عدم تنش با غرب و تلاش برای اتحاد کشور است. ولی به خاطر گسترش ناتو به شرق و پس از درگیری روسیه با گرجستان بر سر اوستیای جنوبی، روابط روسیه و غرب به تیرگی گراییده‌است. روسیه با ایران در مسائل اقتصادی، به ویژه راه اندازی نیروگاه اتمی بوشهر همکاری دارد؛ ولی مدتها است که در راه اندازی این نیروگاه تاخیر می‌کند و عملاً از ایران به عنوان یگ برگ برنده در رویارویی با غرب استفاده می‌کند.

تاریخ

• روسیه تزاری (امپراتوری روسیه)
• اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی

تقسیمات کشوری

نقشه تقسیمات کشوری روسیه؛ سبز:جمهوری - کرمی:سرزمین - قهوه‌ای:استان - زرد:ناحیه خودمختار - آبی:استان خودمختار یهودی - صورتی:۲ شهر فدرال مسکو و سن پترزبورگ

جغرافیا

روسیه در آسیای شمالی و اروپای خاوری واقع است و با اقیانوس آرام شمالی و اقیانوس منجمد شمالی؛ و نیز با دریای خزر، دریای سیاه، و دریای بالتیک مرز آبی دارد. روسیه با ۱۴ کشور آسیایی و اروپایی مرز زمینی دارد و با کشورهای پیرامون دریای برینگ، دریای ژاپن، دریای خزر، دریای سیاه، و دریای بالتیک ارتباط دریایی دارد.

همسایگان زمینی روسیه عبارتند از:

در جنوب خاور (آسیا): کره شمالی، چین، مغولستان، و قزاقستان

در جنوب باختر (قفقاز): جمهوری آذربایجان و گرجستان

در باختر (اروپا): اوکراین، بلاروس، لتونی، استونی، فنلاند، و نروژ؛ و در بخش جدامانده کالینینگراد با کشورهای لیتوانی و لهستان.

شهرها

مسکو سن پترزبورگ نووسیبیرسک یکاترینبورگ	رتبه	شهر	نام به روسی	از توابع	جمعیت	نیژنی نووگورود سامارا قازان امسک
	۱	مسکو	Москва	کلان‌شهر مسکو	۱۱٬۸۰۰٬۹۹۲
	۲	سن پترزبورگ	Санкт-Петербург	سن پترزبورگ	۴٬۹۰۰٬۵۲۰
	۳	نووسیبیرسک	Новосибирск	استان نووسیبیرسک	۱٬۳۹۷٬۱۹۱
	۴	یکاترینبورگ	Екатеринбург	استان سوردلوفسک	۱٬۳۳۲٬۲۶۴
	۵	نیژنی نووگورود	Нижний Новгород	استان نیژنی نووگورود	۱٬۲۷۲٬۵۲۷
	۶	سامارا	Самара	استان سامارا	۱ ۱۶۴ ۹۰۰
	۷	قازان	Казань	تاتارستان	۱ ۱۴۳ ۶۰۰
	۸	امسک	Омск	استان امسک	۱٬۱۲۹٬۱۲۰
	۹	چلیابینسک	Челябинск	استان چلیابینسک	۱٬۰۹۳٬۶۹۹
	۱۰	روستوف-نا-دونو	Ростов-на-Дону	استان روستوف	۱٬۰۴۸٬۹۹۱
	۱۱	اوفا	Уфа	باشقیرستان	۱٬۰۲۴٬۸۴۲
	۱۲	ولگاگراد	Волгоград	استان ولگوگراد	۱٬۰۲۱٬۲۰۰
	۱۳	پرم	Пермь	سرزمین پرم	۹۸۵٬۷۹۴
	۱۴	کراسنویارسک	Красноярск	سرزمین کراسنویارسک	۹۴۷٬۸۰۱
	۱۵	وورونژ	Воронеж	استان ورونژ	۸۴۳٬۴۹۶
	۱۶	ساراتوف	Саратов	استان ساراتوف	۸۳۰٬۹۵۳
	۱۷	تولیاتی	Тольятти	استان سامارا	۷۲۰٬۳۴۶
	۱۸	کراسنودار	Краснодар	سرزمین کراسنودار	۷۱۰٬۶۸۶
	۱۹	ایژوسک	Ижевск	اودمورتیا	۶۱۱٬۰۴۳
	۲۰	یاروسلاول	Ярославль	استان یاروسلاول	۶۰۶٬۳۳۶
سرشماری سال ۲۰۰۹ میلادی

فرهنگ

کلیسای جامع سنت باسیل در مسکو

• ایوان الکسیویچ بونین
• کالینکا

جاذبه‌های گردشگری

روسیه دارای جاذبه‌های تاریخی و اکوتوریستی فراوانی است

تعدادی از جاذبه‌های تاریخی: متروی مسکو، ساختمان‌های هفت خواهر، مجسمه مایاکوفسکی، مجسمه‌های لنین، میدان سرخ، موزه جنگ، پارک پیروزی، مقبره ولادیمیر لنین، مجموعه کرملین

تعدادی از جاذبه‌های اکوتوریستی: طبیعت زیبا، پوشش‌های گیاهی متفاوت را می توان نام برد مانند تپه وارابیف (تپه گنجشک ها)

نگارخانه

• 

  تصویر ماهواره‌ای روسیه

• 

  بندر سوشی در کناره دریای سیاه

• 

  رود واسیوگان در باختر سیبری

• 

  سارانپائول

• 

  پتر بزرگ، تزار روسیه

• 

  ولادیمیر لنین، بنیانگذار اتحاد جماهیر شوروی

• 

  دمیتری مدودف و ولادیمیر پوتین

• 

  مناطق روسیه بر پایه تولید

• 

  نقشه کشورهای دارای زبان روسی

• 

  ساختمانی در روسیه

• 

  لئو تولستوی، نویسنده روس (۱۲۸۹-۱۲۰۷)

جستارهای وابسته

• بوریس یلتسین
• روسیه تزاری
• سرود ملی فدراسیون روسیه
• سازمان همکاری شانگهای
• انقلاب ۱۹۱۷ روسیه
• کمونیسم
• فهرست رهبران اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی
• ولادیمیر لنین
• ژوزف استالین
• قانون اساسی روسیه