ترکمنستان
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد.
جمهوری ترکمنستان (به ترکمنی: Türkmienistan Riespublikasy) از کشورهای تازه استقلال یافته از شوروی سابق است. در شمال شرقی ایران و در منطقه آسیای مرکزی قرار دارد. پایتخت آن عشقآباد است. مردم آن به زبان ترکمنی (شاخهای از زبانهای ترکیتبار) صحبت میکنند.
رئیس جمهور ترکمنستان در سال ۲۰۰۶ میلادی صفرمراد نیازف بودهاست.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تاریخ
در سپتامبر ۲۰۰۵ رسماً از جرگه کشورهای مستقل همسود خارج شد.
[ویرایش] سیاست
ساختار سياسي : تركمنستان در ماه اكتبر سال 1991 ميلادي در نتيجه رفراندومي كه در كشور برگزار شد ، استقلال خود را اعلام نمود . قانون اساسي كشور در تاريخ 18 ماه مي 1992 ميلادي در چهاردهمين نشست مجلس تركمنستان به تصويب رسيد . بر اساس قانون اساسي ، تركمنستان كشوري دموكراتيك ، حقوقي و لائيك همراه با ادارة حكومت به شكل رياست جمهوري مي باشد . رئيس جمهور صفرمراد آتايويچ نيازوف – تركمن باشي است . بر اساس قانون جاري ، رئيس جمهور مقامات قوه مجريه و قضايي را منصوب ميكند و نيز نامزدهاي انتخابات مجلس را تصويب مي نمايد . مديريت در محل ها از سوي استانداران صورت مي گيرد . بر اساس قانون اساسي ، استانداران در حكم نمايندگان رئيس جمهور هستند و زير نظر رئيس جمهور فعاليت مي نمايند و نيز از سوي خود رئيس جمهور منصوب و يا بركنار مي گردند . كابينه وزيران : بر اساس قانون اساسي تركمنستان ، رئيس جمهور صفرمراد تركمنباشي رئيس كابينه وزيران تركمنستان نيز مي باشد . قوه مقننه : بر اساس قانون اساسي كشور ، در تركمنستان دو ارگان قانون گذاري وجود دارد : ـ خلق مصلحتي ( شوراي مردم ) . بر اساس قانون اساسي تركمنستان ، خلق مصلحتي همايش عموم ملي است . خلق مصلحتي معمولاً سالي يك بار جلسه دارد . رئيس خلق مصلحتي رئيس جمهور است . بخشي از اعضاي خلق مصلحتي انتخاب ميگردند و بخش ديگر نيز بر اساس سمت هاي خود به عضويت آن در مي آيند . رئيس جمهور ، اعضاي كابينه وزيران ، نمايندگان مجلس ، رئيس ديوان عالي ، رئيس دادگاه عالي اقتصادي ، دادستان كل ، استانداران و خلق وكيل لري ( نمايندگان هر كدام از مناطق مسكوني ) شامل تركيب خلق مصلحتي هستند . ـ مجلس . مجلس تركمنستان داراي 50 نماينده است و آنها توسط پنجاه حوزه انتخاباتي به مدت پنج سال انتخاب مي گردند . مجلس ارگان دائمي است و ابتكارات رئيس جمهور ، تصميمات خلق مصلحتي را بهعنوان قانون تصويب مي نمايد و برنامه هاي كابينه وزيران ، بوجه كشور و گزارش هاي اجراي بودجه را تأييد مي نمايد . اقتصاد : تركمنستان در فهرست چهار كشور بزرگ توليد كننده گاز و چهار كشور كشور توليد اصلي توليد كننده نفت در حوزة شوروي سابق قرار دارد . تركمنستان داراي يك سوم ذخاير گاز جهان ( نزديك به 24 تريليون متر مكعب ) و ذخاير زياد نفت (12 ميليارد تن ) مي باشد . <آمار گفته شده در این بخش غیر واقعی میباشد. بنا بر کتاب اطلاعات عمومی سیا و دیگر منابع چنین منابع نفت و گازی در ترکمنستان مشاهده نشده هرچند اگر این کشور بنا بر گفته نویسنده پیشین دارای چنین منابعی باشد منابع گاز آن به یک سوم منابع گاز جهان نمی رسد چراکه منابع کشف شده گاز جهان 167 تیلیریون متر مکعب است که 24 تیریلیون یک سوم آن نمی شود ضخائر اثبات شده نفت و گاز این کشور 2 تیریلیون متر مکعب گاز د مقام 14 جهان و 546 میلیون بشکه نفت رتبهء46 جهان را دارا میباشد> بيشترين ذخاير نفتي كشور در غرب تركمنستان از جمله در پهنه درياي خزر متمركز شده است . ذخاير گاز طبيعي تقريباً در سراسر خاك كشور كشف شده است . ذخارير زياد نمك كلسيم در منطقه قويرداق وجود دارد . ذخاير نمك هاي طبيعي دريايي در خليج قره بوغاز متمركز شده است . در اين منطقه موادي همچون ميرابيليت و ديگر مواد پر ارزش شيميايي وجود دارد . بخش اعظم زمين هاي كشاورزي تركمنستان را دشت قره قوم تشكيل مي دهد كه اغلب براي چراندن گوسفند قره گؤل مورد استفاده قرار مي گيرد . در زمين هاي كشاورزي كشور محصولاتي همچون پنبه ، ميوه و تره بار و انگور پرورش مي شود . امور پرورش كرم ابريشم نيز توسعه يافته است . در طي سال هاي اخير ، توليد گندم نيز افزايش خوبي داشته است .
سياست خارجي تركمنستان كشوري داراي موضع بيطرفي است . موضع بيطرفي تركمنستان در تاريخ 12 دسامبر 1995 ميلادي از سوي مجمع عمومي سازمان ملل متحد به تصويب رسيده است . بر اساس سياست هاي خارجي تركمنستان كه تحت رهبري صفرمراد تركمنباشي رئيس جمهور نخست تركمنستان برنامه ريزي و اجراء مي گردد ، جامعه جهاني شاهد ايجاد مدل جديد در عرف روابط بين الملل شد . تركمنستان نظريه فعاليت و توسعه توأم با صلح و ثبات در منطقة پيچيده آسياي مركزي را براي جهان پيشنهاد نموده است . بعد از تصويب موضع بيطرفي مسئله استراتژيك تأمين منافع ملي تركمنستان بهعنوان كشوري مستقل در جامعه جهاني حل شده است . در حال حاضر انديشة بيطرفي بصورتي محكم وارد زندگي ما شده است . روز 12 دسامبر در تركمنستان جشن ملي – روز بيطرفي اعلام شده است . تركمنستان مستقل ضمن پايبندي به سياست خارجي خود و تعهدات بين المللي در نظر گرفته در موضع بيطرفي ، در هيچ كدام از درگيري هاي نظامي مشاركت نكرده است و به عضويت هيچ كدام از اتحادها و بلوك هاي نظامي و نظامي سياسي و يا ديگر سازمانهاي بين المللي كه اهداف ارايه كمك هاي انسان دوستانه را ندارند در نيامده است. سياست بيطرفي دائم تركمنستان خارج از محدوده هاي يك كشور است . اين موضع عامل مهمي در تأمين ثبات منطقه اي شده و داراي اهداف ايجاد شرايط براي گفتگوي هاي صلح آميز و همكاري دولت ها مي باشد . در برخي از اسناد سازمان ملل متحد ذكر مي گردد كه پايتخت تركمنستان شهر عشق آباد در واقع به يك مركز صلح آميز ، محل برگزاري مذاكرات صلح آميز و همايشهاي بزرگ بين المللي تبديل شده است . اين امر نشان دهنده ويژگي هاي سازنده موضع بيطرفي تركمنستان در امر تأمين نه تنها ثبات داخلي بلكه ثبات خارجي و نيز آمادگي تركمنستان براي حمايت از هر گونه روند هاي صلح آميز و گفتگوي بخاطر صلح و توافق مي باشد . سر مشق اصلي سياست خارجي تركمنستان منافع داخلي كشور و حل مسايل اجتماعي و اقتصادي آن بوده ، هست و مي باشد . سياست خارجي كشور بايد مطابق منافع ملي باشد و مسايل مهم مردم و موضوعاتي همچون حفظ استقلال ، تماميت ارضي و ايجاد شرايط براي تأمين ثبات و بي بازگشت بودن اصلاحات سياسي و اقتصادي را در نظر بگيرد . اولويت در سياست خارجي تركمنستان همكاري طولاني مدت با سازمان ملل متحد است . سازمان ملل متحد نه تنها منبري است كه از طريق آن كشورها در مورد مسايل مورد نظر ، نظرات خود را اعلام مي نمايند ، بلكه به نظر تركمنستان سازمان ملل متحد بايستي مكانيزم اصلي و غير قابل تعويض در امر تأمين صلح و ثبات و نيز بالاترين ارگان بين المللي در حل مسايل و مناقشات و اساسنامه سازمان ملل متحد پايه ساختار جهاني در قرن 21 باشد . تركمنستان به عنوان عضو داراي حقوق كامل سازمان ملل متحد اقداماتي همچون حمايت همه جانبه براي افزايش نقش متحد كنندگي سازمان ملل متحد ، گسترش برنامه هاي صلح آميز آن ، حمايت از ابتكارات انساندوستانة اين سازمان و مؤسسات ويژه آن را وظايف اصلي خود محسوب مي نمايد . با توجه به مراتب فوق ، تركمنستان همكاري فعال خود را با سازمان ملل متحد و ساختارها و مؤسسات آن براي اجراي برنامه ها و اهداف مندرج در اساسنامه آن را ادامه خواهد داد . تركمنستان برتري حقوق بين الملل و نيز رجحان اسناد مؤسس سازمان ملل متحد و اساسنامه اين سازمان در امور بين الملل را مي پذيرد و از اين پس نيز به اين اسناد پايبند خواهد بود . تركنستان كه به عنوان كشوري داراي بيطرفي دائم از سوي سازمان ملل متحد به رسميت شناخته شده است ، ضمانت مي نمايد كه بصورت كامل و بدون انحراف ، تعهدات خود در رابطه با بيطرفي را رعايت خواهد نمود . اولويت مهم در سياست خارجي تركمنستان ، همكاري هاي دو جانبه بوده و ميباشد . بنابراين ، عنصر اصلي سياست خاجي كشور در قرن جديد تحكيم همكاري ها با كشورهاي همجوار است كه اين امر داراي اهداف ايجاد صلح ، توافق و حسن همجواري در منطقه مي باشد . به نظر تركمنستان فقط بر اساس اعتماد متقابل ، عدم دخالت به امور داخلي ، رعايت تماميت ارضي و حاكميت ، احترام نسبت به راه ويژه توسعه سياسي ، اقتصادي و فرهنگي و اجتماعي هر كشور است كه مي تواند شرايطي را براي رفاه و رشد مردم اين منطقه ايجاد نمايد . منطقة آسيا كه در آن تركمنستان قرار گرفته است ، منطقه برخي از مناقشات داخلي مي باشد . مسلماً اين منطقه پتانسيل زيادي براي توسعه دارد . عامل مهم براي اين امر ، همكاري هاي نتيجه بخش ملت هاي منطقه- وارثين غني ترين فرهنگ ديرينه و سنت هاي عميق صلح دوستي و حسن همجواري – مي باشد . اين همكاري ها ضمن رد هر گونه دخالت از بيرون ، بارها توانايي خود را در مورد يافتن راه هاي توافق و مصالحه نشان داده است . تركمنستان پايبند به توسعة فعال همكاري هاي منطقه اي است و اين امر را ميتوان در احياي فعاليت سازمان اكو مشاهده نمود . كشورهاي عضو اكو با بيش از 310 ميليون جميعت ، خود را به عنوان سازماني تاثير گذار در روابط بين الملل معرفي كرده و اين امر نشاني از ايجاد جامعة جديد منطقه اي مطابق با گذشتة تاريخي و فرهنگي ملتهاي قوم و خويش مي باشد . منطق همكاري بين كشورهاي عضو اكو براي احياي منطقه و شكوفايي ملت هاي آن ، با اصول اصلي بيطرفي تركمنستان مطابق مي نمايد. ادامه سياست درب هاي باز ، ستون اصلي استراتژي روابط اقتصاد خارجي تركمنستان ميباشد . تركمنستان بيطرف به سرپرستي رهبر سياسي خود نخستين رئيس جمهور كشور صفرمراد تركمنباشي ـ كه ضامن توسعه كشور بر اساس قانون اساسي توأم با دموكراسي مي باشد ـ با داشتن اعتماد به خود و ايده هاي بالاي بشري وارد هزاره سوم مي شود . وي نسبت به بي بازگشت بودن روند آغاز شده ، رونق ايده هاي صلح دوستي ، عدالت ، خير و نيز نسبت خرد و قدرت معنوي بشر اعتماد دارد . تاريخ به مردم كرة زمين جهت پايه گذاري پايه هاي ساختمان جهاني جديد توأم با انساندوستي شانسي مي دهد و آنها بايد از اين شانس استفاده نمايند . مردم تركمنستان مستقل و بيطرف آماده اند به همراه اتحاد با ملت هاي ديگر در اجراي اين هدف عالي مشاركت نمايد .
[ویرایش] تقسیمات کشوری
ترکمنستان دارای ۵ استان (ولایت) است:
[ویرایش] جغرافیا
ترکمنستان با ایران، افغانستان، ازبکستان، قزاقستان و دریای خزر همسایهاست. مساحت این کشور ۴۸۸،۱۰۰ کیلومتر مربع است. [۱]
[ویرایش] اقتصاد
ترکمنستان اقتصادی رو به رشد دارد وبا توجه به منابع سرشار نفت و گاز و پنبه از طریق سرمایه گذاری مشترک صنایع پائین دست راگسترش داده وجزوء معدود کشورهائی است که فرآوردههای نفتی صادر میکند با فراوری محصول پنبه وبا اتکا به نیروی کار خود صنایع فعال نساجی پیشرفهای دارد که ازبازار فروش بالائی در سطح جهان برخوردار میباشد و با فروش سالانه مقدار زیادی گاز به کشورهائی چون اکراین و روسیه و چند کشور دیگر از جمله ایران , اقدام به کسب درآمدهای سرشار برای کشورش را دارد .
[ویرایش] مردم
۷۲ درصد مردم ترکمنستان به زبان ترکمنی صحبت میکنند که شاخهای از شاخه زبانهای آلتایی میباشد و نزدیک به ۹۰ درصد از جمعیت ۵ میلیونی این جمهوری را ترکمنها تشکیل میدهند و بقیه مردم آن کشور از نژادهای روس، ازبک بوده و تعداد کمی نیز قزاق هستند. [۲] ترکمنها مسلمان و پیرو مذهب اهل سنت حنفی هستند.
[ویرایش] فرهنگ
| جغرافیای جشن نوروز | ||||
|---|---|---|---|---|
| کشورها و مناطقی که نوروز را جشن میگیرند | ||||
|
||||
| کشورهایی که در آنها زبانهای ترکیتبار رسمیاند. | |
| ازبکستان | ترکمنستان | ترکیه | جمهوری آذربایجان | قبرس | قرقیزستان | قزاقستان | |
[ویرایش] منابع
- ↑ شناخت بازار ترکمنستان و راههای دستیابی به آن. چاپ اول، موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، ۱۳۸۱.
- ↑ [1]
