پسته

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دانه پسته
درخت پسته
پسته کنده شده از درخت

پسته گونه‌ای گیاه است.[۱] این گیاه در کشورهایی مثل ایران، سوریه، ترکمنستان و غرب افغانستان رشد می‌کند.[نیازمند منبع]

تولید پسته در ایران در سال ۲۰۰۵ معادل ۱۹۰،۰۰۰ تن بوده که ایران را در مقام یکم در جهان قرار می‌دهد. بعد از ایران آمریکا با تولید ۱۴۰،۰۰۰ و ترکیه با تولید ۶۰،۰۰۰ تن در مقام دوم و سوم قرار داشته‌اند.[۲] تولید پسته اغلب در شهرهای رفسنجان، دامغان، قزوین، یزد، سیرجان کاشت می‌شود که بیشتر تولید پسته در ایران در شهر رفسنجان می‌باشد و همچنین پسته دامغان از مرغوبترین پسته‌های جهان می‌باشد که طمع و چربی خاصی دارد.[نیازمند منبع]

واژه پسته پارسی می‌باشد و از طریق زبان لاتین از پارسی وارد زبانهای اروپایی شده‌است.[نیازمند منبع]

اقتصاد پسته[ویرایش]

صادرات پسته ایران در سال ۱۳۸۹ معادل ۱۵۰،۰۰۰ تن بوده‌است.[۳] قابل ذکر است که هم اکنون مقام اول صادرات پسته به امریکا تعلق دارد. شرکت‌هایی که هم اکنون در حال فعالیت گسترده در این زمینه هستند در اینده یک رقیب جدی برای شرکت‌های پسته ایران خواهند بود. اسراییل بیشترین مصرف سرانه پسته را به خود اختصاص داده‌است.[۴]

پسته در ایران[ویرایش]

تولید و صادرات پسته ایرانی، سالانه در حدود ۱٫۴ تا ۱٫۷ میلیارد دلار برای ایران، درآمدزایی می‌کند. استان کرمان و شهرستان رفسنجان، مراکز اصلی تولید پسته در ایران به‌شمار می‌آیند و ۸۰ درصد پسته تولیدشده در ایران، از این منطقه به‌دست می‌آید. در حالیکه در اواسط دهه ۸۰ خورشیدی، تولید پسته ایران بالغ بر ۲۵۰ هزارتن بوده است، این میزان در ابتدای دهه ۹۰ خورشیدی، به ۱۵۰ هزار تن کاهش یافته است. خشکسالی‌های پی‌درپی و عدم برنامه‌ریزی برای تامین آب مورد نیاز باغ‌های پسته و نیز قوانین و مقررات دست و پاگیر صادراتی و در نهایت، استفاده از آفت‌کش‌های بی‌کیفیت چینی که موجب بالارفتن میزان افلاتوکسین پسته‌های تولید ایران شده است، باعث شده که میزان صادرات پسته ایران، افت چشمگیری را در سال‌های اخیر تجربه کند و در همین زمان، با افزایش تولید پسته در ایالت کالیفرنیای آمریکا، این کشور در حال تبدیل شدن به اولین صادرکننده این محصول در سطح جهان شده است.[۵]

میزان تولید پسته[ویرایش]

تولید پسته در ایران سالانه حدود ۲۰۰ هزار تن است و تنها ۱۰ درصد این محصول مصرف داخل دارد و ۹۰ درصد دیگر صادراتی است. مصرف سالیانه پسته برای هر خانوداه ایرانی حدود ۲ کیلو گرم است.[۶][۷]

تصویری نزدیک از یک پسته.
Pistachio production (tonnes)[۸][عدم مطابقت با منبع]
Country ۲۰۰۵ ۲۰۰۶ ۲۰۰۷ ۲۰۰۸
 ایران ۲۲۹ ۶۵۷ ۲۵۰ ۰۰۰ ۳۱۵ ۵۰۰ ۱۹۲ ۲۶۹
 ایالات متحده آمریکا ۱۲۸ ۳۶۷ ۱۰۷ ۹۵۵ ۱۸۸ ۶۹۶ ۱۲۶ ۱۰۰
 ترکیه ۶۰ ۰۰۰ ۱۱۰ ۰۰۰ ۷۳ ۴۱۶ ۱۲۰ ۱۱۳
 سوریه ۴۴ ۶۴۲ ۷۳ ۱۸۳ ۵۲ ۰۶۶ ۵۲ ۶۰۰
 چین ۳۴ ۰۰۰ ۳۶ ۰۰۰ ۳۸ ۰۰۰ ۴۰ ۰۰۰
 یونان ۸ ۸۴۷ ۸ ۲۳۳ ۸ ۱۴۸ ۸ ۱۰۰
 افغانستان ۲ ۴۵۷ ۲ ۴۵۷ ۳ ۶۰۰ ۲ ۵۰۰
 تونس ۲ ۰۰۰ ۲ ۷۰۰ ۲ ۵۰۰ ۲ ۵۰۰
 ایتالیا ۲ ۷۱۹ ۱ ۰۲۴ ۲ ۷۸۲ ۲ ۰۰۰
 قرقیزستان ۳۰۰ ۵۰۰ ۸۰۰ ۸۰۰
 پاکستان ۵۹۷ ۶۳۲ ۵۳۶ ۷۷۳
 ماداگاسکار ۲۱۰ ۲۲۰ ۲۳۰ ۲۳۰
 ازبکستان ۳۰۰ ۲۰۳ ۲۰۰ ۲۰۰
 ساحل عاج ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰ ۱۰۰
 مراکش ۵۰ ۵۰ ۵۰ ۵۰
 قبرس ۱۵ ۱۲ ۲۵ ۲۴
 مکزیک ۲۶ ۴ ۱۰ ۱۰
 موریس ۵ ۵ ۵ ۵
 جمهوری آذربایجان ۱۱ ۱۵ ۳ ۳

بسته بندی پسته[ویرایش]

اهمیت صنعت بسته بندی بدون شک جدا نشدنی هست چرا که صادرات فقط با بسته بندی مناسب صورت می‌گیرد.

آفات پسته در ایران[ویرایش]

افلاتوکسین، زنجرک پسته ایدیو سروس ستالی (آفت شیره)، پسیل پسته که به شیره خشک معروف است، شپشک واوی پسته، لارو برگ خوار پسته، کرم ریشه پسته، سرشانه خوار پسته، زنبورهای مغز خوار پست،

افلاتوکسین[۹] زهرابه‌ای است که بوسیله گروهی از قارچها (اسپرژیلوس) که جزِء کپک‌ها هستند ترشح می‌شود. این قارچها با تغذیه از مواد غذایی زهرابه تولید کرده وآنرا داخل و یا روی مواد غذایی به جا می‌گذارند. این قارچ در شرایط حرارت ورطوبت مناسب بر روی میزبان (پسته) شروع به رشد کرده وتولید زهرابه کرده که به انسان و دام ضرر فراوان می‌رساند.

انواع پسته[ویرایش]

ارزش غذایی[ویرایش]

Pistachio seeds, dry roasted, w/o salt
مواد مغذی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی ۲٬۳۹۱ کیلوژول (۵۷۱ کیلوکالری)
کربوهیدرات‌ها ۲۷٫۶۵ g
قندها ۷٫۸۱ g
فیبر ۱۰٫۳ g
چربی ۴۵٫۹۷ g
پروتئین ۲۱٫۳۵ g
- lutein and zeaxanthin ۱۲۰۵ μg
تیامین (ویتامین B۱) ۰٫۸۴ میلی‌گرم (۶۵٪)
ریبوفلاوین (ویتامین B۲) ۰٫۱۵۸ میلی‌گرم (۱۱٪)
نیاسین (ویتامین B۳) ۱٫۴۲۵ میلی‌گرم (۱۰٪)
ویتامین ب۵ (B5) ۰٫۵۱۳ میلی‌گرم (۱۰٪)
ویتامین ب۶ ۱٫۲۷۴ میلی‌گرم (۹۸٪)
اسید فولیک (ویتامین B9) ۵۰ میکروگرم (۱۳٪)
ویتامین C ۲٫۳ میلی‌گرم (۴٪)
کلسیم ۱۱۰ میلی‌گرم (۱۱٪)
آهن ۴٫۲ میلی‌گرم (۳۴٪)
منیزیوم ۱۲۰ میلی‌گرم (۳۲٪)
منگنز ۱٫۲۷۵ میلی‌گرم (۶۴٪)
فسفر ۴۸۵ میلی‌گرم (۶۹٪)
پتاسیم ۱۰۴۲ میلی‌گرم (۲۲٪)
روی ۲٫۳ میلی‌گرم (۲۳٪)
درصدها نسبی‌اند
منبع: پایگاه اطلاعاتی مواد غذایی آمریکا

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پسته موجود است.