باخرز

باخرز
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	خراسان رضوی
شهرستان	باخرز
مردم
جمعیت	۷۳۹۶
زبان‌ گفتاری	فارسی
مذهب	مسلمان شیعه وسنی
اطلاعات شهری
پیش‌شماره تلفنی	0529482

باخرز شهری است در استان خراسان رضوی در شرق ایران. این شهر مرکز شهرستان باخرز است.

جمعیت این شهر در سال ۱۳۸۵، برابر با ۷۳۹۶ نفر بوده‌است.

پیشینه تاریخی

حمدالله مستوفی در نزهه القلوب نوشته : « باخرز ولایتی است از اقلیم چهارم و ولایتی بسیار دارد و معتبر است و در مجموع مواضع، باغات انگور و میوه فراوان باشد. » فرهنگ نامه ها و کتب قدیمی نیز در مورد وجه تسمیه باخرز اشاراتی نموده اند از جمله لغت نامه دهخدا می نویسد : « باخرز ناحیه ای است دارای قریه های بزرگ که بین نیشابور و هرات واقع است و اصل آن به زبان پهلوی باد هرزه می باشد.»

ناحيه باخرز، در دوران پيش از تاريخ و هم چنين در دوران های گوناگون پادشاهی ايرانيان وجود داشته و زير نظر شاهان ايرانی، چون هخامنشيان و اشكانيان و پس از آن ساسانيان اداره می شده است. پس از لشكركشی مسلمانان، اين ناحيه در 31 هـ . ق به تصرف عرب ها در آمد و پس از آن طاهريان، صفاريان و سپس سامانيان بر خراسان از جمله باخرز چيره شدند. باخرز در سده 6 هـ . ق دستخوش تاخت و تاز غزان قرار گرفت و در آغاز سده 7 هـ . ق گرفتار حمله خانمانسوز مغول گرديد،‌ سپس تيمورلنگ مردم اين ديار را به خاك و خون كشيد . با همه اين بلاها، ديری نپاييد كه بر ويرانه های خاك اين سرزمين بار ديگر بناها برافراشته شد و آبادانی گذشته را اندك اندك باز يافت و در سده 13 هـ . ق به اوج خود رسيد. در دوران قاجاريان باخرز توسط خان ها و رؤسای عشاير، به ويژه ايل هزاره اداره می شد. در اوايل دوران پهلوی، هزاره ها بر ضد حكومت مركزی قيام كردند،‌ از اين رو در 1312 هـ . ش زمين های محمد يوسف هزاره (صولت السلطنه) - رييس ايل هزاره - با زمين هايی در يزد و فارس جابه جا شد و به آن حدود تبعيد شدند. پس از شهريور 1320 هـ . ش و ورود متفقين به خاك ايران،‌ صولت السلطنه از فرصت استفاده كرده به خراسان بازگشت و در بهمن 1320 هـ . ش تايباد را اشغال و سپس ديگر نقاط باخرز را گرفت. وی با فرستادن نيرو در چند روز بعد شكست خورد و به كلات نادری گريخت و در 29 اسفند 1320 هـ . ش به همراه خانواده خود تسليم شد.

در دوره های تاریخی، محدودة سیاسی باخرز اغلب دستخوش دگرگونی شده است . در 1316 ش، طبق قانون تقسیمات کشوری، باخرز احتمالاً به عنوان دهستان، در بخش طیبات (تایباد) در شهرستان مشهد تشکیل یافت . در 1329 ش، بخش طیبات (تابع مشهد) از سه دهستان پایین ولایت باخرز (مرکز: یوسف آباد)، میان ولایت باخرز (مرکز: مشهدریزه ) و ] یا بالا ولایت باخرز [ و شهرنو، در مجموع با 105 آبادی، تشکیل می شد (رزم آرا، ج 9، ص 261). در 1331 ش، باخرز جزو شهرستان «جام و باخرز» و مشتمل بر دهستانهای بالا ولایت (با 53 ده )، پایین ولایت (با 24 ده ) و میان ولایت (با 31 ده ) بود (ایران . وزارت کشور. ادارة کل آمار و ثبت احوال، ج 3، ص 127ـ128، 130ـ131). در تقسیمات کشوری ایران در 1355 ش، شهرستان باخرز (مرکز، تایباد) با همان تقسیم بندی، و در فهرست واحدهای تقسیمات کشوری تا پایان شهریور 1365، شهرستان باخرز به نام تایباد همچنان دارای سه دهستان میان ولایت، پایین ولایت و بالا ولایت قید شده است . در قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری در مهر 1365، باخرز دهستانی درشهرستان تایباد (به مرکزیت شهرِنو باخرز) ضبط شده است و در آخرین تقسیمات کشوری (1369 ش ) به جای شهرنو، شهرنو باخرز آمده است .

== منابع ==http://www.bakharz.com/aboutbakharz.htm