لبنان

برای دیگر کاربردها، لبنان (ابهام‌زدایی) را ببینید.

لبنان
پرچم نشان
شعار ملی: -
سرود ملی: سرود ملی لبنان
پایتخت (و بزرگترین شهر)		بیروت شرقی′۴۰°۱ شمالی′۲۰°۲
زبان رسمی		گویش عربی لبنانی فرانسوی انگلیسی ارمنی
نوع حکومت		جمهوری
نام حاکمان  • رئیس جمهور • نخست‌وزیر		میشل سلیمان نجیب میقاتی
موارد منجر به تشکیل از فرانسه		۳۰ آبان ۱۳۲۲ (۲۲ نوامبر ۱۹۴۳)
مساحت
-	مساحت	۱۰٬۴۵۲کیلومتر مربع (۱۶۶ام)
-	‌آب‌ها (٪)	۱٬۶
جمعیت
-	سرشماری	۴٬۱۹۶٬۴۵۳  (۱۲۵ام)
-	تراکم جمعیت	۴۰۱‎/km۲‏ (۲۵ام)
واحد پول		لیره لبنان (LBP)
منطقه زمانی		EET
-	تابستانی (DST)	DST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی		.lb
پیش‌شماره تلفنی		+۹۶۱

لبنان کشوری کوچک و کوهستانی در غرب آسیا و خاورمیانه و در کنار کرانه خاوری دریای مدیترانه است که پایتخت آن شهر بندری بیروت است.

لبنان از شمال و شرق با کشور سوریه، از جنوب با کشور فلسطین اشغالی و از غرب با دریای مدیترانه همسایه‌است. جزیره قبرس نیز که از نظر سیاسی به بخش‌های مختلف تقسیم شده، شامل جمهوری قبرس که عضو اتحادیه اروپا می‌باشد و جمهوری ترکی قبرس که از نظر بین‌المللی به رسمیت شناخته نشده‌است، نیز در نزدیکی سواحل این کشور قرار دارند.

واژه لبنان از واژه سامی «لبن» که اشاره به قله‌های سفید کوهستان‌های لبنان دارد، گرفته شده‌است.

تا قبل از جنگ داخلی ۱۹۹۰-۱۹۷۵ لبنان کشوری متمول در منطقه و پایتخت بانکداری جهان عرب محسوب می‌شد و تعداد زیادی توریست را جذب خود می‌کرد تا حدی که بیروت را به عنوان پاریس خاورمیانه می‌شناختند و همچنین به دلیل قدرت مالی بسیار لبنان را به عنوان سوئیس خاورمیانه می‌شناختند. بلافاصله بعد از پایان جنگ تلاشهای بسیاری صورت گرفت تا اقتصاد را بهبود بخشند و زیر ساختهای کور را از نو بسازند که نتایج مثبت آن در سالهای اخیر آشکار شده‌است. تا قبل از ابتدای سال ۲۰۰۶، کشور به ثبات و بازسازی لبنان به پایان رسید و تعداد بسیاری توریست به گردشگاههای لبنان سرازیر شدند. اما با شروع جنگ اسرائیل لبنان در ۱۲ ژوئیه ۲۰۰۶ تعداد بسیاری نظامی و غیر نظامی صدمه دیدند و خسارات بسیاری به زیر ساختهای کشور وارد شد و جمعیت گسترده‌ای بی خانمان شدند. از سپتامبر ۲۰۰۶ دولت لبنان برنامه رسیدگی به اموال مخروبه بیروت، طیر و دیگر دهات واقع در جنوب لبنان را شروع کرده‌است.

ریشه‌شناسی

نام لبنان (لوبنان در زبان عربی استاندارد لِبنان در گویش محلی) از ریشه سامی "LBN" گرفته شده که دارای معانی متعددی همچون «شیر» و «سفید» است که شاید اشاره به کوه‌های سر پوشیده از برف لبنان دارد. در زبان انگلیسی نام لبنان را با حروف معرف the به مانند سودان و اوکراین و گامبیا به کار می‌برند. اطلاق حرف معرفه the شاید به این خاطر باشد که وقتی نام این کشورها به وجود آید به جای ممالک مستقل تنها مناطقی جغرافیایی محسوب می‌شدند.

تقسیماتِ اداریِ کشور لبنان

نوشتارهای اصلی: فهرست استان‌های لبنان و فهرست شهرهای لبنان

از آنجا که مردم لبنان در ۶۰ سال گذشته به شهرنشینی روی آورده‌اند، بیشتر جمعیت این کشور در شهرها یه ویژه در پایتخت آن بیروت و اطراف آن سکنی گزیده‌اند. بیش از نیمی از لبنانی‌ها در بیروت زندگی می‌کنند.

لبنان از شش استان (به عربی: ألمحافظة) تشکیل شده‌است.

• استان بیروت
• استان جبل لبنان
• استان شمالی لبنان
• استان بقاع
• استان نبطیه
• استان جنوبی لبنان

جغرافیا

لبنان سرزمینی بلند و کوهستانی است که در کرانه شرقی دریای مدیترانه قرار دارد. کرانه‌های لبنان ۲۵۵ کیلومتر درازا دارد. رودخانه‌های مهم لبنان عبارت‌اند از: عاصی (ألعاصی) و لیطانی (أللیطانی) در دره سهل‌البقاع، و کلب (ألکلب). رشته‌کوه‌های لبنان عبارت‌اند از: رشته‌کوه‌های لبنان شرقی و رشته‌کوه‌های لبنان غربی که میان این دو رشته کوه، دره سهل‌البقاع قرار گرفته‌است.

لبنان به عنوان یک کشور خاورمیانه‌ای از غرب با دریای مدیترانه حدود ۲۲۵ مرز ساحلی دارد و از شمال و شرق با سوریه و از جنوب با اسرائیل هم مرز است. مرز لبنان با سوریه ۳۷۵ کیلومتر است در حالیکه مرز لبنان با اسرائیل تنها ۷۹ کیلومتر است. سازمان ملل مرز لبنان با اسرائیل را تأیید کرده‌است (خط آبی لبنان را ببینید) اگر چه منطقه‌ای کوچک با نام مزارع شبا واقع در ارتفاعات گلان را که اسرائیل به اشغال خود در آورده‌است را لبنان از آن خود می‌داند لبنان یکی از کوچک‌ترین کشورهای دنیاست که مساحتی حدود ۱۰۴۵۲ کیلومتر مربع (۴۰۳۵ مایل مربع) دارد. بسیاری از مناطق آن کوهستانی است به جز مناطق ساحلی کم عرض و دره بقا که بخش مهمی از صنعت کشاورزی لبنان را تشکیل می‌دهد.

اقلیم

سرزمین لبنان آب‌وهوای مدیترانه‌ای دارد، هوای سواحل در زمستان‌ها سرد و بارانی و در تابستان‌ها گرم و شرجی است. در نواحی بلندتر به ویژه کوهستان‌ها، زمستان‌ها با بارش برف همراه است و دمای هوا به زیر صفر می‌رسد. بخش‌های دیگر این کشور، تابستان‌های گرم و خشک دارد.

در مناطق ساحلی زمستانها کلاً سرد و بارانی و تابستانها گرم و مرطوب هستند. در مناطق مرتفع تر در طول زمستان دما به زیر صفر درجه می‌رسد. تابستان‌ها از سوی دیگر گرم و خشک هستند. اگر چه اکثر مناطق لبنان سالانه شاهد بارانهای بسیاری است (در مقایسه با مناطق خشک کنارش) ولی در مناطق خاصی در شمال شرق لبنان به دلیل وجود قله‌های مرتفع کوه‌های غرب که راه ابرهای بارانی به وجود آمده از مدیترانه را سد می‌کنند باران زیادی نمی‌بارد.

مردم

نوشتار اصلی: مردم لبنان

مردم لبنان را گروه‌های نژادی و قومی گوناگونی تشکیل می‌دهند. عربها ۶۰٪، آسوریان و سریانیها ۳۶٪ و ارمنیها ۴٪، کردها و یهودیان ۱٪ جمعیت را تشکیل می‌دهند.

جمعیت‌شناسی

میانگین سنی مردم لبنان ۲۴٫۶ سال است.

زبان

زبان رسمی لبنان عربی است، اما هر یک از اقلیتهای نژادی به زبان خود سخن می‌گویند. زبان فرانسه نیز کاربرد دارد. لهجه لبنانی از شاخهٔ عربی شامی است، در کاربرد و تلفظ کلمات با دیگر شاخه‌های زبان عربی تفاوت دارد اما به عربی سوری، فلسطینی و مصری نزدیک است .در تلفظ واج «ج»، «ژ» خوانده می‌شود . به جای «ق»، حرف «ع» و به جای «ث» نیز «ت» تلفظ می‌شود . برای مثال کلمهٔ کثیر به معنای زیاد، کتیر . قلب به معنای دل، علب و جدید به معنای تازه، ژدید ادا می‌گردند.

اقتصاد

نوشتار اصلی: اقتصاد لبنان

دین

برآوردی که مردم لبنان را از نظر دین بررسی می کند این گونه است:

• ۵۹٫۷٪ مسلمان
  • ۲۷٪ مسلمان اهل سنت/۲۷٪ مسلمان شیعه
• ۳۹٪ مسیحی
  • ۲۱٪ مارونی/ ۸٪ ارتودکس یونانی/۵٪ دروز/۵٪ کاتولیک یونانی
• ۱٫۳٪ پیروان ادیان دیگر

موسسه بین المللی پژوهشی CIRI آمریکا در یک پژوهش نشان داد که لبنان در صدر کشورهای است که محدودیت‌هایی را بر آزادی شهروندان در زمینه دینی، اعمال نمی کنند.

فرهنگ و هنر

امروزه فرهنگ و هنر این ملت در آثار موسیقی آن ظاهر شده است که بر دیگر ملل عرب نیز تأثیر گذاشته است. خوانندگان مطرح جهان عرب اغلب از لبنان می‌باشند : اليسا، نوال الزغبی، هیفا وهبی، نانسی عجرم، وائل کفوری، راغب علامه.

لبنان برای هزاران سال محل عبور تمدن‌های مختلف بوده‌است. پس جای تعجب نیست که این کشور کوچک دارای فرهنگی فوق العاده غنی و زنده باشد. وجود گونه‌های بسیار قومی و مذهبی به رسوم پر بار موسیقی، آشپزی و جشنهای لبنان کمک بسیاری کرده‌است. مخصوصاً در بیروت دارای هنر غنی است و نمایش‌ها و نمایشگاه‌ها و شوهای مد و کنسرتهای زیادی در طول سال در نگارخانه‌ها، موزه‌ها، تئاترها و اماکن عمومی برگزار می‌شود. جامعه لبنان مدرن، تحصیلکرده و شاید قابل مقایسه با جوامع اروپایی مدیترانه‌است. اکثر لبنانی‌ها دو زبانه هستند و عربی و فرانسه صحبت می‌کنند. به همین دلیل لبنان عضو سازمان بین‌المللی کشورهای فرانسوی زبان است. با این حال زبان انگلیسی مخصوصا بین دانشجویان لبنانی رایج شده‌است. این کشور نه تنها محل تلاقی مسیحیت با اسلام بلکه دروازه‌ای است که جهان عرب را به اروپا متصل می‌کند.

لبنان همچنین میزبان دانشگاه‌های معتبر مختلفی همچون دانشگاه لبنان، دانشگاه آمریکایی بیروت، دانشگاه سنت جوزف و دانشگاه آمریکایی لبنان است.

فستیوالهای بین‌المللی مختلفی در لبنان برگزار می‌شوند که هنرمندان پر آوازه جهان و مردم بسیار از لبنان و کشورهای دیگر را به سوی خود جذب می‌کنند. مهم‌ترین آن‌ها فستیوالهای تابستانی در بعلبک، بیت الدین و بیبلوس است.

تاریخ

نوشتار اصلی: تاریخ لبنان

نخستین ساکنان شناخته شده لبنان، کنعانی‌ها، مردمی از نژاد سامی پوده‌اند که به احتمال زیاد با یونانیان دادوستد داشته‌اند، و یونانیان آنان را فنیقی می‌نامیده‌اند. فنیقی‌ها قومی دریانورد و بازرگان بودند و قلمرو آنان شامل دولت-شهرهایی مستقل در شرق مدیترانه و مهاجرنشین‌هایی در کرانه‌های مدیترانه بود. کوروش بزرگ، فنیقیه را گشود، و به مدت دو سده، هخامنشیان فرمانروای این منطقه بوده‌اند. پس از آن، اسکندر مقدونی، شهر صور (پایتخت فنیقیه) را فتح نمود.

دولت‌ها و امپراتوری‌های گوناگونی بر لبنان فرمان رانده‌اند، از جمله شاهنشاهان هخامنشی و ساسانی، یونانیان، امپراتوران روم و بیزانس، خلفای مسلمان، صلیبیان و خلفای عثمانی.

جنگ داخلی

نوشتار اصلی: جنگ داخلی لبنان

در ماه آوریل ۱۹۷۵ (میلادی) مردان مسلح به روی کلیسایی در شرق بیروت آتش گشودند تا پیر جمیل موسس حزب فالانژ لبنان را ترور کنند.البته او جان سالم به در برد ولی این سوءقصد باعث مجموعه‌ای از اقدامات متقابل شد که در نهایت به جنگ داخلی ۱۵ ساله در لبنان منجر شد.

سیاست

نوشتار اصلی: سیاست در لبنان

نمایندگان پارلمان لبنان روز پنجشنبه در نشستی که به منظور انتخاب رئیس، نایب رئیس و اعضای هیئت دفتر پارلمان جدید و با حضور تعدادی از سفیران خارجی، روسای هیئت‌های عربی و بین‌المللی و رئیس اتحادیه پارلمان‌های عربی تشکیل شد، نبیه بری را برای پنجمین بار متوالی به عنوان رئیس مجلس انتخاب کردند.

در این نشست که ۱۲۸ نماینده منتخب ملت لبنان وجود داشتند، بری توانست با کسب ۹۰ رای بار دیگر رئیس پارلمان شود.

«عباس هاشم»،«صبری حماده» و «غازی یوسف» از رقبای نبیه بری برای تصدی ریاست پارلمان جدید بودند.

در واقع می‌توان گفت نبیه بری رهبر جنبش امل لبنان جنبش شیعی وابسته به گروه هشت مارس تنها نامزدی بود که توانست تایید طرف‌های اساسی جریان ۱۴ مارس را جلب کند.

«سعد الحریری» رئیس فراکسیون پارلمانی المستقبل اخیرا گفته بود که به منظور حفظ وحدت ملی و امنیت و ثبات داخلی از نبیه بری حمایت خواهد کرد.

بری پس از پایان رای گیری در برابر اعضای پارلمان به سخنرانی پرداخت و اظهار داشت: پارلمان پل ارتباطی میان احزاب و طیف‌های سیاسی کشور است.

وی که شخصیتی اساسی در معادلات سیاسی لبنان به شمار می‌رود همواره توانسته‌است نقش وحدت آفرین خود را به خوبی ایفا کند.وی ضمن حمایت از مقاومت در برابر اسرائیل و هشدار به جنگ امنیتی و اطلاعاتی این کشور با لبنان از پارلمان خواست که برای تقویت ارتش ملی کشور اقداماتی انجام دهد.

بری در ادامه گفت: پارلمان به تکمیل روند آزاد سازی اراضی اشغالی کشور از جمله شبعا، کفر شوبا و روستای غجر و نیز پاکسازی اراضی لبنان از مین و بمب‌های خوشه‌ای، اجرای قطعنامه‌های شورای امنیت به ویژه ۱۷۰۱ و نیز متوقف کردن نقض حریم هوایی، زمینی و دریایی کشور از سوی اسرائیل اهتمام می‌ورزد.

وی ضمن ابراز امیدواری از اینکه انتخاب وی به عنوان رئیس پارلمان مقدمه تشکیل دولت وحدت ملی باشد، تاکید کرد که برای شکل گیری این دولت در اسرع وقت و ادغام گروه‌های هشت و ۱۴ مارس در دولت وحدت ملی تلاش خواهد کرد.

در همین راستا «میشل سلیمان» رئیس جمهور لبنان ضمن تبریک به نبیه بری اظهار داشت که تحولات کنونی کشور از جمله انتخابات پارلمانی، انتخاب رئیس پارلمان و سپس تشکیل دولت وحدت ملی با اراده آزاد لبنانی‌ها و به دور از عوامل و فشارهای داخلی و خارجی صورت می‌گیرد.

جبهه عمل اسلامی لبنان نیز انتخاب مجدد نبیه بری به عنوان رئیس پارلمان این کشور را به وی تبریک گفت.

نبیه بری را بهتر بشناسیم:

نبیه بری سیاستمدار با تجربه توانسته‌است از سال ۱۹۹۲ تاکنون که به طور متوالی ریاست پارلمان لبنان را بر عهده داشته‌است، با ایفای نقش قوی در برابر فشارهای داخلی و خارجی و بحران‌های سیاسی ایستادگی کند.

وی که شخصیتی اساسی در معادلات سیاسی لبنان به شمار می‌رود همواره توانسته‌است نقش وحدت آفرین خود را به خوبی ایفا کند.

نبیه بری ۷۱ ساله به بلاغت در گفتار و نوشتار، سنجیده و شیوا سخن گفتن و انتقادهای تند مشهور است.وی سال ۱۹۳۸ در سیرالئون و در خانواده‌ای که از جنوب لبنان به آفریقا مهاجرت کرده بود متولد شد.

بری پیش از پیوستن به جنبش امل به تجارت و سرمایه گذاری به ویژه تجارت الماس مشغول بود.پس از اینکه «امام موسی صدر» در سال ۱۹۷۰ جنبش امل لبنان را تاسیس کرد نبیه بری به این جنبش پیوست که در سال ۱۹۸۰ یعنی دو سال پس از ربودن امام موسی صدر وی ریاست جنبش امل را برعهده گرفت.

اسرائیل در تاریخ ۱۱ مرداد ۸۹ به منطقه العدیسه لبنان حمله کرد. در این حمله دست‌کم ۴ لبنانی کشته شدند.

جاذبه‌های گردشگری

لبنان دارای نقاط زیاد طبیعی است و سواحل خوبی دارد و زیباست بناهای تاریخی رومی و مساجد لبنان نیز دیدنی است.

جستارهای وابسته

• فهرست شهرهای لبنان
• آموزش در لبنان

منابع

• حق شناس کمیاب، سید علی، ساختار سیاسی اجتماعی لبنان- تهران-۱۳۸۸- نشر سنا.
• رابرت- فیسک، « بیچاره ملت: لبنان در اسارت.» نیویورک: کتاب‌های ملی۲۰۰۲

۲۰۰۵ H & D Paris Je m'appelle Byblos Jean-Pierre Thiollet

• سنفرد هاست. « فینیقی‌ها: گنجینه حماسی لبنان.» لوس آنجلس: نشر کمبریج و بوستون،۲۰۰۵
• آگوستوس نورتون. « احزاب عمل و شیعه: تلاش برای حفظ لبنان.» آستین و نگزاس: نشر دانشگاه تگزاس، ۱۹۸۷.
• جاناتان ریلی-اسمیت. « دیدگاه آکسفورددر مورد جنگ‌های صلیبی» نیو یورک: نشر دانشگاه آکسفورد، ۲۰۰۱.
• کمال صلیبی. « خانه احزاب: بازنمایی تاریخ لبنان.» برکلی: نشر دانشگاه کالیفرنیا، ۱۹۹۰.
• Carolyn M. Skahill, A Historical Atlas of Lebanon, 2004, the Rosen Publishing Group, ISBN 0-8239-3982-0

پیوند به بیرون

• سایت رسمی بیانیه‌ها و اطلاعات دولت لبنان
• سایت رسمی رئیس جمهور لبنان
• سایت رسمی پارلمان لبنان (عربی)
• مرکز آمار
• وزارت جهانگردی
• نیروهای امنیتی
• نیروهای نظامی
• General-security.gov.lb
• پوشش رسمی مردم لبنان
• بانک مرکزی لبنان
• بازار بورس بیروت
• سفارت لبنان در ایالات متحده

«اخبار»

• Al Nahar Newpaper
• The Daily Star روزنامه لبنانی به زبان انگلیسی
• New TV
• LBC
• Future TV
• Télé Lumière (کانال تلویزیونی تبلیغات مسیحیت)
• Sawt El Ghad
• NewsXS مجموعه‌ای از عناوین خبری مختلف *سازمان ملل- گزارش مهلیس گزارش رسمی تحقیق در مورد قتل حریری
• Libnanews: اخبار لبنان (فرانسوی)
• بان سیاست لبنان – اسناد مربوط به لبنان

«فرهنگ و آموزش»

• ثبت شده در یونسکو مناطق تاریخی لبنان
• Al-Bustan فستیوال, Beit Meri
• Baalbek فستیوال
• مجله فرهنگی لبنان
• Beiteddine فستیوال
• Byblos فستیوال
• موزه ملی بیروت

«اطلاعات عمومی»

• لبنان در کتاب حقایق جهان
• قانون اساسی لبنان
• وزارت خارجه آمریکا-«لبنان» شامل مسائل پشت پرده، تحقیق درباره کشور و گزارش‌های مهم

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ لبنان موجود است.