امپراتوری روم

کلاس‌ درس برخطی مربوط به موضوع این مقاله در کلاس‌های درس اینترنتی در بخش تاریخ موجود است.

گسترهٔ زمانی امپراتوری روم:     جمهوری روم ۵۱۰ تا ۴۰ پ.م.      امپراتوری روم ۲۰ تا ۳۶۰ م.      امپراتوری روم غربی ۴۰۵ تا ۴۸۰ م.      امپراتوری روم شرقی ۴۰۵ تا ۴۸۰ م.

روم اشاره به سرزمین‌هایی در اروپا و آسیای صغیر دارد که مدتی در دست امپراتوری روم و امپراتوری روم شرقی بود.

تا قبل از قرن دوم میلادی، رومیها بیشتر نواحی غرب اروپا، شرق نزدیک، و شمال آفریقا را تحت کنترل داشتند. از قرن سوم قبل از میلاد، رومیها شروع به تشکیل امپراتوری کردند.

در سالِ ۳۹۵ پس از میلاد امپراتوری روم دو پاره شد. دو پاره شدن امپراتوری روم موجب دو پاره شدن فرهنگ اروپایی و مسیحیتِ اروپایی شد. چنان که دولت روم شرقی نماینده فرهگ یونانی و کلیسای اورتودوکس بود و خط رسمی در این دولت خط یونانی و سیرلیک.

در قرن پنجم میلادی، مرزهای امپراتوری روم مورد تاخت و تاز بربرهایی که تشنه تصرف سرزمین‌های تازه بودند قرار گرفت. بربرهای گوت، واندال، بورگاندی که از نژاد ژرمن بودند و همچنین هون‌های آتیلا در این تاخت و تاز شرکت داشتند. رومیها در بعضی موارد با بربرها مصالحه می‌کردند. گاهی نیز با ایجاد تفرقه در بین قبایل، آنها را تضعیف می‌کردند. در اواخر قرن پنجم میلادی، امپراتوری روم فروپاشید، و بربرها حکومتهای پادشاهی جدیدی در اروپا بنا نهادند.

خط سیر تاخت و تازهاو فروپاشی امپراتوری روم.

در سال ۴۷۶ میلادی، آخرین امپراتور روم غربی توسط فرمانده سپاهان، ادواسر که یک بربر بود، از قدرت کنار زده شد. بدینسان، امپراتوری روم غربی، تحت سلطه بربرها قرار گرفت.اما اندیشه ایجاد مجدد امپراتوری در غرب هیچگاه فراموش نشد و این امر را می‌توان در امثال شارلمانی و ناپلئون مشاهده کرد.

امپراتوری روم شرقی سال ۱۴۵۳ به‌دست ترکان عثمانی برافتاد.

برآمدن روم

رومی‌های نخستین شاخه ای از قبایل لاتین زبان بودند که در حدود سال ۲۰۰۰ پیش از میلاد، از اروپای مرکزی به ایتالیا مهاجرت کردند. در حدود همین سالها، رومیان که مردمی سخت کوش بودند، با ساختن دهکده هایی بر روی هفت تپه کم ارتفاع در پیچ و خم رود تیبر بر لبهٔ شمالی دشت حاصلخیز لاتیوم شروع به جانشینی نمودند. تاریخ تاسیس شهر روم ۲۱ آوریل ۷۵۳ قبل از میلاد گفته شده است.

پایان امپراتوری روم

تجاوز جنسی به لوکریشا توسط پسر امپراتور، نقطه شروع از اتفاقاتی بود که منجر به سقوط امپراتوری روم و تشکیل اولین جمهوری روم شد. لوکریشا که از اشراف‌زاده‌گان رومی بود، پس از مورد تجاوز قرارگرفتن، اقدام به خودکشی کرد. در طول تاریخ، ماجرای تجاوز و خودکشی لوکریشا مورد توجه بسیاری از نویسندگان، تندیس‌گران و نقاشان قرار گرفت. در این ارتباط می‌توان به آثاری ادبی از ویلیام شکسپیر و توماس هی‌وود و از نقاشان، به رامبرانت، ساندرو بوتیچلی، آلبرشت دورر، آرتمیسیا جنتایلسکی، جفری چاوسر و تیتیان اشاره کرد.
در تصویر: تجاوز به لوکریشا اثر تیتیان.

جستارهای وابسته

• دانشنامهٔ رشد
• فهرست بزرگ‌ترین امپراتوری‌های جهان

منابع

• ویکی‌پدیای انگلیسی
• کتاب انحطاط و فروپاشی امپراتوری روم - دان ناردو - انتشارات ققنوس

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ امپراتوری روم موجود است.