سودان
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| جمهوریة السودان جمهوری سودان |
|||||
|
|||||
| شعار ملی: «Victory is Ours» | |||||
| سرود ملی: We are the Army of God and of Our Land | |||||
 |
|||||
| پایتخت - مختصات جغرافیایی |
خارطوم |
||||
| بزرگترین شهر | ام دورمان | ||||
| زبان رسمی | زبان عربی | ||||
| نوع حکومت | جمهوری عمر حسن البشیر سالوا کیر |
||||
| استقلال از مصر و بریتانیای کبیر |
۱ ژانویه ۱۹۵۶؛ | ||||
| مساحت - کل - آبها (٪) |
۲٬۵۰۵٬۸۱۳ km² (۱۰ام) ۶ |
||||
| جمعیت - برآورد ۲۰۰۷ - تراکم جمعیت |
۳۹٬۳۷۹٬۳۵۸ (۳۳ام) ۱۴/km² (۱۹۴ام) |
||||
| واحد پول | پوند سودان (SDG) |
||||
| منطقه زمانی - در تابستان (DST) |
|||||
| دامنه اینترنتی |
sd.
|
||||
| پیششماره تلفن |
+۲۴۹
|
||||
جمهوری سودان کشوری است در شمال شرقی آفریقا و پایتخت آن خارطوم است. این کشور بزرگترین کشور آفریقا و نیز بزرگترین کشور عربی است.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تاریخ
[ویرایش] ابتدای تاریخ سودان
[ویرایش] امپراتوران مسیحی
[ویرایش] جدایی اسلام
[ویرایش] امپراتوری سینار
[ویرایش] اتحاد با مصر
[ویرایش] انقلاب مهدیست
[ویرایش] حاکمان مهدیست
 |
این بخش نوشتار، نیازمند گسترش است. |
[ویرایش] جغرافیای طبیعی
جمهوری سودان با ۲ میلیون و ۵۰۵ هزار و ۸۱۳ کیلومتر مربع مساحت در شمال آفریقا و در کنار دریای سرخ ، میان مصر و اریتره واقع شده است. ۲ میلیون و ۳۷۶ هزار کیلومتر مربع از مساحت این سرزمین در خشکی و ۱۲۹ هزار و ۸۱۳ کیلومتر مربع از آن در آب واقع شده است. طول خطوط ساحلی سودان به ۸۵۳ کیلومتر میرسد. همچنین این کشور از سمت شمال ۱۲۷۳ کیلومتر با مصر، از شمال غرب ۳۸۳ کیلومتر با لیبی ، از سمت غرب ۱۳۶۰ کیلومتر با چاد ، از سمت جنوب غربی ۱۱۶۵ با آفریقای مرکزی ، از سمت جنوب ۶۲۸ کیلومتر با جمهوری دمکراتیک کنگو و ۴۳۵ کیلومتر با اوگاندا، از سمت جنوب شرق ۲۳۲ کیلومتر با کنیا و بالاخره از سمت شرق ۶۰۵ کیلومتر با اریتره مرز مشترک دارد.
بخش وسیعی از سودان را دشتهای بزرگی تشکیل میدهد که توسط دره وسیع رودخانه نیل به دو بخش شرقی و غربی تقسیم میشود. همچنین ۵ درصد از خاک این سرزمین را اراضی قابل کشت و زرع و ۴۶ درصد از آن را مراتع طبیعی شامل میشوند. پستترین نقطه سودان در ساحل دریای سرخ هم سطح آبهای بینالمللی است و ارتفاع بلندترین نقطه این کشور در قله «کینیتی » به ۳۱۸۷ متر میرسد. آب و هوای سودان گرم و خشک است.
[ویرایش] آب و هوا
زمینهای سودان دشت گستردهای است و کوهها و بلندیهای آن در جنوب و دورترین نقطه غربی آن قرار دارد. کوههای نوبه در مرکز و کوههای دریای سرخ در شرق واقع است. سودان در منطقهٔ مداری آفریقا است و آب و هوای آن در جنوب استوایی و در مرکز سافنا و در شمال قارهای است. منطقه دریای سرخ شرقی دارای بارانهای زمستانی است و از مارس تا ژوئن (≈اسفند تا خرداد) درجه حرارت بالاست و در روز به ۴۲ و در شب ۲۷ درجه سانتیگراد میرسد. با ریزش باران درجه حرارت کاهش یافته و از ماه جولای تا اکتبر (≈تیر تا مهر) ادامه مییابد. از نوامبر تا فوریه (≈آبان تا بهمن) هوا گرم و معتدل شده و درجه حرارت در روز به ۳۰ درجه و در شب ۱۶ و یا پائینتر میرسد. پوشاک پنبهای مناسبترین پوشاک آب و هوایی سودان است.
[ویرایش] جمعیت و ویژگیهای فرهنگی و اجتماعی
[ویرایش] جمعیت
طبق جدیدترین برآورد، جمهوری سودان بيش از 40 میلیون نفر جمعیت دارد که ۴۵ درصد از آنها زیر ۱۴ سال، ۵۳ درصد بین ۱۵ تا ۶۵ سال و ۲ درصد بقیه بیشتر از ۶۵ سال سن دارند.
نرخ رشد سالانه جمعیت سودان 6%3 درصد است. این کشور به ازای هر هزار نفر از جمعیت خود ۵۸/۳۴ نفر نرخ زاد و ولد، ۲۸/۱۲ نفر نرخ مرگ و میر و ۷/۰ نفر نرخ مهاجرت دارد. امید به زندگی در بین مردان سودانی به ۴۹/۵۵ سال و در زنان این کشور به ۶۶/۵۷ سال میرسد.
از سوی دیگر ۵۲ درصد از ساکنین این کشور از نژاد سیاهپوستان آفریقایی، ۳۹ درصد عرب و ۸ درصد از نژاد قبیله «بجا» هستند.
مسلمانان اهل تسنن ۷۰ درصد، پیروان ادیان محلي آنيميست ۲۵ درصد و مسیحیان ۵ درصد از ساکنین سودان را تشکیل میدهند.همچنين اقليتي از پيروان مذهب شيعه دوازده امامي در شهر هاي خارطوم،ام درمان،شندي، ابوزبد،پورت سودان و برخي از مناطق ديگر اين كشور زندگي مي كنند.
زبان عربی زبان رسمی سودان است ولی گروه زیادی از مردم به زبان محلی قبایل خود صحبت میکنند.
حداقل ۹/۵۹ درصد از مردان و ۹/۴۴ درصد از زنان بالای ۱۵ سال سودان باسوادند. جنگهای خونین سودان با همسایگان و مناقشات داخلی این کشور مانع از توسعه امکانات و فعالیتهای بهداشتی در این کشور شده است. این کشور در چند سال اخیر از داشتن غذا و بهداشت بیبهره بوده است.
[ویرایش] استانها
سودان بزرگترین کشور آفریقا و همچنین بزرگترین کشور عربی است. کشور سودان به ۲۶ استان بخش گردیدهاست، نام این استانها و مراکز آنها در فهرست زیر میآید:
|
|
[ویرایش] ویژگیهای سیاسی
پایتخت سودان «خارطوم» نام دارد و از شهرهای مهم آن میتوان بحیره، جزیره، اُمّ دورمان، کسالا و وراب اشاره کرد.
سودان علاوه بر سازمان ملل متحد (UN)، در بانک عرب برای توسعه اقتصادی آفریقا (ABEDA)، صندوق توسعه اقتصادی و اجتماعی عرب (AFESD)، اتحادیه عرب (AL)، صندوق پول اعراب (AMF)، اتحادیه اقتصادی آفریقای مرکزی (CAEU)، سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، گروه ۷۷(G-۷۷)، آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، بانک بینالمللی ترمیم و توسعه وابسته به بانک جهانی (IBRD)، سازمان بینالمللی هواپیمایی کشوری (ICAO)، جامعه بینالمللی توسعه (IDA)، بانک توسعه اسلامی (IDB)، صندوق بینالمللی توسعه کشاورزی (IFAD)، بنگاه مالی بینالمللی وابسته به بانک جهانی (IFC)، سازمان بینالمللی کار (ILO)، صندوق بینالمللی پول (IMF)، سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO)، سازمان بینالمللی پلیس جنایی (INTERPOL)، کمیته بینالمللی المپیک (IOC)، سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM)، سازمان بینالمللی استاندارد (ISO)، جنبش عدم تعهد (NAM)، سازمان وحدت آفریقا (OAU)، سازمان کنفرانس اسلامی (OIC)، کنفرانس صلح آفریقا (PCA)، کمیسیون سازمان ملل برای تجارت و توسعه (UNCTAD)، سازمان اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ملل متحد (UNESCO)، کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد (UNHCR)، سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (UNIDO)، فدراسیون جهانی اتحادیه کارگری (WFTU)، سازمان بهداشت جهانی (WHO)، سازمان جهانی مالکیت معنوی (WIPO)، و سازمان هواشناسی جهانی (WHO) عضویت دارد.
سودان که تا نیمه قرن بیستم جزیی از خاک مصر به شمار میرفت و تحت سیطره انگلیسیها بود، در سال ۱۹۵۶ از مصر جدا شد و به استقلال رسید. ژنرال «عمر حسن احمد البشیر» از سال ۱۹۹۳ تاکنون رئیس جمهور سودان است.
[ویرایش] ویژگیهای اقتصادی
جنگهای داخلی، بیثباتی دیرین نظام سیاسی، شرایط بد آب و هوایی، ضعف ارزش کالاهای تولیدی در بازار جهانی و سیاستهای نادرست اقتصادی از عمده دلایل فقر اقتصادی سودان به شمار میرود.
حدود ۸۰ درصد از نیروی کار این کشور در بخش کشاورزی شاغلند ولی این بخش عمدتاً غیرمکانیزه و توسعه نیافته است. صنایع فعال سودان نیز بیشتر در زمینه فرآوری و تبدیل محصولات کشاورزی ایجاد شدهاند.
انزوای بینالمللی کشور سودان لطمات فراوانی به اقتصاد این جمهوری وارد کرده است ولی دولت این کشور اخیراً تصمیم گرفته تا با استفاده از الگوهای خارجی به توسعه بخش نفت بپردازد.
میزان تولید ناخالص داخلی سودان در سال ۱۹۹۹ به ۴/۱۱ میلیارد دلار رسید که حداقل ۴۱ درصد از آن مربوط به بخش کشاورزی، ۱۷ درصد مربوط به بخش صنعت و ۴۲ درصد مربوط به بخش خدمات است.
نرخ رشد تولید ناخالص داخلی این کشور در پایان سال ۱۹۹۹ میلادی به ۴ درصد رسید، درحالی که میانگین نرخ مذکور در فاصله سالهای ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۸ (۹۵/۲-) درصد بود.
سودان کشور فقیری است به طوری که درآمد سرانه ملی آن در سالهای اخیر از ۳۲۰ دلار فراتر نرفته است و حداقل ۴۷ درصد از جمعیت آن در زیر خط فقر زندگی میکنند.
نرخ تورم این کشور حدود ۲۰ درصد است و شاخص قیمت کالا و خدمات مصرفی آن رشدی معادل ۱۶ درصد در سال دارد. سودان نزدیک به ۱۲ میلیون نفر نیروی کار دارد و نرخ بیکاری آن بیش از ۴۰ درصد است.
از سوی دیگر این کشور ظرفیت تولید یک میلیارد و ۸۱۵ میلیون کیلووات ساعت انرژی الکتریکی دارد.
سودان دارای ذخایر غنی از سنگ آهن، نفت، مس، کروم، روی، تنگستن، میکا، نقره و طلاست. تولید طلای سودان در آستانه سال ۲۰۰۰ میلادی به حدود ۵ تن در سال رسید.
منسوجات، سیمان، فرآوردههای نفتی، شکر، صابون و کفش مهمترین تولیدات صنعتی سودان هستند. ضمن آنکه عمدهترین محصولات کشاورزی این سرزمین را پنبه، ارزن، خرما و سبزیجات تشکیل میدهند.
سودان در سال ۱۹۹۹ بالغ بر ۵۸۰ میلیون دلار کالا به خارج صادر کرد که بیشتر شامل پنبه، کنجد و دامهای اهلی بود.
عربستان سعودی، ایتالیا، آلمان، مصر، فرانسه، ژاپن و چین بزرگترین خریداران کالا از سودان هستند.
این کشور همچنین در سال ۱۹۹۹ میلادی بیش از ۴/۱ میلیارد دلار کالا خرید که عمدتاً شامل مواد غذایی، فرآوردههای نفتی، کالاهای صنعتی، ماشین آلات و لوازم نقلیه، دارو و تجهیزات پزشکی، پوشاک و منسوجات بود. چین، فرانسه، انگلستان، آلمان، ژاپن، هلند و کانادا در ردیف عمدهترین صادرکنندگان کالا به سودان قرار دارند.
سودان بالغ بر ۲۴ میلیارد دلار بدهی خارجی دارد که حداقل ۵/۷ میلیارد دلار از آن کوتاه مدت است. واحد پول سودان «دینار» است و هر دلار آمریکا تقریباً با ۷/۲۵۸ دینار سودان معاوضه میشود. (نرخ برابری ۱۰ می ۲۰۰۱ میلادی)
[ویرایش] ویژگیهای ارتباطی
در سودان نزدیک به ۸۰ هزار شماره تلفن ثابت و ۳۵۰۰ شماره تلفن همراه وجود دارد. مردم این جمهوری امواج ۱۲ ایستگاه رادیویی (AM)، یک ایستگاه رادیویی (FM) و یک ایستگاه رادیویی با طول موج کوتاه را دریافت میکنند و برنامههای تلویزیون سودان از طریق ۳ شبکه دولتی در سراسر کشور پخش میشود.
از نظر امکانات ترانزیتی و راههای مواصلاتی نیز بالغ بر ۵۳۱۱ کیلومتر خط آهن، ۱۱ هزار و ۹۰۰ کیلومتر جاده اصلی و فرعی، ۵۳۱۰ کیلومتر راه آبی، ۷ بندر صیادی و تجاری و ۶۱فرودگاه بزرگ و کوچک در سودان وجود دارد که تنها یک فرودگاه از آنها توانایی پذیرش هواپیماهای پهن پیکر را داراست.
[ویرایش] روابط بینالمللی
[ویرایش] روابط سیاسی سودان و ایران
|
|
این بخش نوشتار، نیازمند گسترش است. |
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] منابع
- دربارهٔ سودان (فارسی). پایگاه اطلاعرسانی سفارت سودان در جمهوری اسلامی ایران. بازدید در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۷.
- جمهوری سودان (فارسی). گمرک جمهوری اسلامی ایران. بازدید در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۷.
- آشنایی با سودان (فارسی). همشهری آنلاین. بازدید در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۷.
|
|||||
|
|||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| فهرست شهرهای خاورمیانه |  |
|
فهرست شهرها در: اردن | اسرائیل | امارات متحده عربی | ایران | بحرین | ترکیه | سوریه | عراق | عربستان سعودی | عمان | قطر | کویت | لبنان | مصر | مناطق فلسطینی | یمن |
