عقل

عَقْل یا خِرَد به نیروی درونی انسان گفته می‌شود که کنترل و مهار کننده امیال او می‌باشد. عقل، فکر، و حس سه منبع شناخت در فلسفه هستند. افلاطون، دکارت و اسپینوزا از فیلسوفان عقل گرا هستند.

انواع عقل

انواع عقل طبق دیدگاه فیلسوفان مختلف:

انواع عقل از نگاه سهروردی

سهروردی عقل را دارای انواع مختلف می‌داند: ،

• عقل روباه
• عقل کاسب
• عقل سیاسی
• عقل عالم
• عقل سرخ

انواع عقل از نگاه فارابی

انواع عقل از نگاه فارابی عبارت است از:

• عقل عامه
• عقل بالقوه
• عقل بالفعل
• عقل بالمستفاد
• عقل فعال

انواع عقل از نظر غزالی

انواع عقل از دیدگاه غزالی:

• عقل عامه
• عقل متکلمان
• عقل فلاسفه

انواع عقل از دیدگاه کانت

کانت عقل را از دو نوع عقل نظری و عقل عملی می‌داند.

• عقل نظری
• عقل عملی

عرفا نظرات دیگری درباره تقسیم‌بندی عقل دارند.

انواع عقل از نگاه مولوی

مولوی در مثنوی معنوی عقل را به قرص آفتاب، چراغ، سیاره زهره و یا کمتر از آن و نیز ستاره تشبیه کرده است.

جستارهای وابسته

• شناخت
• حس
• فکر
• عقل محض
• نقد عقل محض

منابع

• حکمت‌الاشراق، سهروردی، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ هفتم، ۱۳۸۳.
• عقل سرخ، سهروردی، انتشارات مولی، چاپ ششم، ۱۳۸۳.
• مسعود خشنودزاده، همشهری آنلاین، ۱۳۸۸.
• وحید ولی‌زاده، روزنامه جام‌جم، ۱۳۸۸.
• مجله مکتب اسلام، شماره ۷، سال چاپ ۱۳۸۱.
• عقل در تاریخ، هگل، انتشارات شفیعی، ۱۳۷۹.
• نقد عقل عملی، کانت، ناشر: نورالثقلین، ۱۳۸۵.
• مثنوی معنوی، مولوی، ناشر: ققنوس، ۱۳۸۶.