از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
سُغد یا سغد باستان سرزمینی است شامل تاجیکستان کنونی و بخش خاوری ازبکستان کنونی میان کوههای تیانشان و رود آمودریا. گاهی به این سرزمین سغدیانا هم میگویند.
مردم آن به زبان سغدی (یکی از زبانهای ایرانی میانه) سخن میگفتند. سغدیان با تازش عربها و ترکان از میا رفتند و آنچه از ایشان میدانیم بیشتر از یافتههای باستانشناسان و یا نوشتههای نویسندگان سدههای نخستین اسلامی مانند ابوریحان بیرونی است. برخی از آیینهای ایرانی مانند سوگ سیاوش (یا سووشون) ریشه در سغد دارد.
سغد در روزگار هخامنشیان بخشی از شاهنشاهی ایران بوده است.در زمان اشکانیان نیز این سرزمین بخشی از ایران ماند.از این روزگار سرودههایی از اوستا به زبان سغدی به جای مانده است.پدید آمدن راه ابریشم در این زمان اثر بسیاری بر رونق و شکوفایی این سرزمین داشت. این رونق در روزگار ساسانیان نیز همراه بود و از رونق این بخش ایران کاسته نشد. پیشه پردرآمد برای مردم سغد در این زمانهای تاریخ بیشتر بازرگانی بوده است. آیینهای مانویگری، زرتشتی و ترسایی و بودایی میان مردم آن سامان رواج داشت. اینان پیونددهنده روابط بازرگانی ایران با چین بودند و نخستین مهاجرنشینهای ایرانی را نیز در چین ایشان به راه انداختند. گویا با توجه به گرایش مسلمانان به بازرگانی و دادوستد سغدیان پایداری چندانی در برابر پذیرش اسلام نکرده باشند.
- تورج دریایی، شاهنشاهی ساسانی
[ویرایش] پیوند به بیرون
|
ساتراپیهای هخامنشیان |
|
| برگرفته از سنگنبشته بیستون و آثار مورخان یونانی |
|
| پارسا/پارس (Pārsa/Persis) |
|
پارسا/پارس (Pārsa/Persis)
|
پارسا/پارس (Pārsa/Persis) · کرمانا (Karmana/Carmania)
|
|
اوجا/شوش (عیلام) Ūja/Susiana/Elam
|
اوجا/شوش (عیلام) (Ūja/Susiana/Elam) · ایلامیس (Elymais)
|
|
 |
|
| مادا/ماد (Māda/Media) |
|
مادا/ماد (Māda/Media)
|
|
|
ارمینا/ارمنستان ( Armina/Armenia)
|
ارمنستان شرقی · ارمنستان غربی · کلخید (Colchis)
|
|
پرثوا/پارت ( Parθava/Parthia)
|
پرثوا/پارت (Parθava/Parthia) · هیرکانیا/گرگان (Hyrcania)
|
|
هوارزمی/خوارزم ( Uvārazmī/Chorasmia)
|
-
|
|
|
| اسپاردا/لیدی (Sparda/Lydia) |
|
اسپاردا/لیدی (Sparda/Lydia)
|
اسپاردا/لیدی (Sparda/Lydia) · فریگیای هلسپونین (Hellespontine Phrygia) · کاریا (Caria) · فریگیای بزرگ (Greater Phrygia) · سکودرا/تراکیه (Skudra/Thrace)
|
|
|
|
کَتپَتوکا/کاپادوکیه (Cappadocia-beside-the-Pontus) · کَتپَتوکا/کاپادوکیه (Cappadocia-beside-the-Taurus) · پافلاگونی (Paphlagonia)
|
|
|
| بابیروش/بابل (Bābiruš/Babylonia) |
|
بابیروش/بابل (Bābiruš/Babylonia)
|
بابیروش/بابل (Bābiruš/Babylonia) · سیتاکه (Sittacene) · اساگارتا/ساگارتیا (Asagarta/Sagartia/Arbelitis)
|
|
آثورا/آشور ( Aθura/Assyria)
|
آثورا/آشور (Aθura/Assyria) · ایبرناری/سوریه (Ebir-nāri/Syria) · سیلیسیا (مشرف به دریا) (Cilicia٫ beside the sea)
|
|
|
| مودرایا/مصر (Mudrāya) |
|
مودرایا/مصر (Mudrāya)
|
|
|
|
|
-
|
|
کوشیا/نوبیا ( Kūšiyā/Nubia)
|
-
|
|
|
|
-
|
|
|
| هَرَهُوَتیش/رُخَج (Harauvatiš/Arachosia) |
|
هَرَهُوَتیش/رُخَج (Harauvatiš/Arachosia)
|
-
|
|
|
|
-
|
|
مکا/گدروزی ( Maka/Gedrosia)
|
مکا/گدروزی (Maka/Gedrosia) · اوریتانها (Oritans) · اریاسپها (Ariaspae) · ثتهگوش ۱ (Θatagus/Sattagydia) · ثتهگوش ۲ (Θatagus/Sattagydia) · ثتهگوش ۳ (Θatagus/Sattagydia)
|
|
|
|
هندوش/هند ۱ (Hinduš/India) · هندوش/هند ۲ (Hinduš/India) · هندوش/هند ۳ (Hinduš/India)
|
|
|
| باختریش/باختر (Bāxtriš/Bactria) |
|
باختریش/باختر (Bāxtriš/Bactria)
|
باختریش/باختر (Bāxtriš/Bactria) · مرگوش/مرو (Marguš/Margiana)
|
|
|
|
|
|
|
|
گندارا (Gandāra/Gandhāra) · پاراپامیز (Paropamisus)
|
|
هریوا/هرات ( Haraiva/Aria)
|
-
|
|
|
|
-
|
|
|
|
-
|
|
|
|
-
|
|
|
