دانشنامه ایرانیکا
| دانشنامهٔ ایرانیکا Encyclopædia Iranica |
|
|---|---|
| نویسنده | ۱۲۰۰ مشارکتکننده سرویراستار: احسان یارشاطر |
| ناشر | Bibliotheca Persica Press[۱] |
| تاریخ نشر | ۱۹۸۵ تاکنون |
| شابک | ۱۵۶۸۵۹۰۵۰۴ |
| موضوع | ایرانشناسی و ایران بزرگ |
| سبک | دانشنامه |
| زبان | انگلیسی |
| کتابشناسی ۱۲۰۰ مشارکتکننده سرویراستار: احسان یارشاطر |
|
دانشنامهٔ ایرانیکا (به انگلیسی: Encyclopædia Iranica) یکی از بزرگترین و جامعترین پروژههای ایرانشناسی است.[۲] کار تدوین این دانشنامه در سال ۱۳۴۷ خورشیدی و به پیشنهاد احسان یارشاطر و با اختصاص ۲ میلیون دلار بودجه توسط امیرعباس هویدا نخست وزیر وقت ایران در دوران سلطنت محمدرضا شاه پهلوی آغاز گردید[۳]، اما با رویداد انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، بودجه این دانشنامه توسط دولتمردان وقت نظام جمهوری اسلامی قطع و ادامه تدوین آن در ایالات متحده آمریکا دنبال گردید.[۴] این دانشنامه که درباره فرهنگ و تاریخ ایرانزمین و به زبان انگلیسی میباشد، در بخش ایرانشناسی دانشگاه کلمبیا در شهر نیویورک نوشته میشود.
حامیان مالی این دانشنامه دانشگاه کلمبیا و بنیاد ملی علوم انسانی آمریکا هستند. این دو بنیاد پس از ده سال تامین این پروژه، ادامه کمک مالی را منوط به کمک مالی از داخل ایران کردند.[۵]
جلد اول این مجموعه در سال ۱۳۶۱ (۱۹۸۲ میلادی) به چاپ رسید و تا امروز ۱۵ جلد از آن منتشر شدهاست.[۶] قرار است حجم این دانشنامه به ۴۵ جلد برسد.[۷] احسان یارشاطر سر ویراستار ایرانیکا است و هیأت ویراستاران (شامل افرادی چون احمد اشرف و نیکولاس سیمز-ویلیامز) و بیش از ۴۰ ویراستار (همانند ویلیام چیتیک) و ۱۶۵۰ پژوهنده، در تکمیل این دانشنامه بزرگ مشارکت دارند.[۸]
شایان ذکر است حدوداً بیست سال پس از آغاز انتشار ایرانیکا پنج مقاله (انقلاب مشروطه، پوشاک در ایرانزمین، ادبیات داستانی در ایران، خوشنویسی و تاریخ روابط ایران و آلمان) از سری مقالات این دانشنامه توسط انتشارات امیرکبیر ترجمه و چاپ شدهاست و در دسترس علاقهمندان فارسی زبان قرار گرفتهاست.[۹] دانشنامهٔ ایرانیکا با هدف بیشترین دسترسی برای خوانندگان در سطح جهانی به زبان انگلیسی منتشر میشود. قرار است پس از اتمام و تکمیل، همهٔ نوشتارها به زبان فارسی ترجمه شوند.[۱۰]
جلدهای دانشنامه [ویرایش]
تا به حال ۱۶ جلد از این دانشنامه منتشر شدهاست [۱۱][۱۲]:
| حرف | شابک | سال انتشار | ایتالیک | شماره جلد |
|---|---|---|---|---|
| ĀB – ANĀHID | ۰۷۱۰۰۹۱۱۰۹ | ۱۹۸۵ | I | ۱ |
| ANĀMAKA – ĀṮĀR AL-WOZARĀʾ | ۰۷۱۰۰۹۱۰۷۹ | ۱۹۸۷ | II | ۲ |
| ĀTAŠ – BEYHAQI | ۰۷۱۰۰۹۱۲۱۴ | ۱۹۸۹ | III | ۳ |
| BĀYJU – CARPETS | ۱۹۹۰ | IV | ۴ | |
| CARPETS – COFFEE | ۱۹۹۲ | V | ۵ | |
| COFFEEHOUSE – DĀRĀ | ۱۵۶۸۵۹۰۰۷۵ | ۱۹۹۳ | VI | ۶ |
| DĀRĀ(B) – EBN AL-AṮIR | ۱۵۶۸۵۹۰۲۴۵ | ۱۹۹۶ | VII | ۷ |
| EBN ʿAYYĀŠ – EʿTEŻĀD-AL-SALṬANA | ۱۵۶۸۵۹۰۵۰۴ | ۱۹۹۸ | VIII | ۸ |
| ETHÉ – FISH | ۰۹۳۳۲۷۳۳۵۵ | ۱۹۹۹ | IX | ۹ |
| FISHERIES – GINDAROS | ۰۹۳۳۲۷۳۵۶۸ | ۲۰۰۱ | X | ۱۰ |
| GIŌNI – HAREM I | ۲۰۰۳ | XI | ۱۱ | |
| HAREM I – ILLUMINATIONISM | ۰۹۳۳۲۷۳۷۴۶ | ۲۰۰۴ | XII | ۱۲ |
| ILLUMINATIONISM – ISFAHAN | ۲۰۰۶ | XIII | ۱۳ | |
| ISFAHAN IX – JOBBĀʾI | ۲۰۰۸ | XIV | ۱۴ | |
| XV | ۱۵ | |||
| XVI | ۱۶ |
منابع [ویرایش]
- ↑ Encyclopædia Iranica
- ↑ اعتراض دانشنامه «ایرانیکا» به آسوشیتدپرس (رادیو زمانه)
- ↑ «هفتهٔ ایرانیکا» در پاریس (رادیو زمانه)
- ↑ جشن تولد ایرانیکای ۳۵ سالهٔ ۱۳ جلدی (رادیو زمانه)
- ↑ جشن تولد ایرانیکای ۳۵ سالهٔ ۱۳ جلدی (رادیو زمانه، ۳۱اردیبهشت۱۳۸۷)
- ↑ «هفتهٔ ایرانیکا» در پاریس (رادیو زمانه)
- ↑ «US-funded encyclopedia revels in Iran greatness» (انگلیسی). هرالد تریبیون. بازبینیشده در ۱۸ اکتبر ۲۰۰۷.
- ↑ ۱۲ تا ۱۹ اردیبهشت، هفته جهانی «ایرانیکا» (رادیو فردا)
- ↑ نشست «بیش از سی سال با ایرانیکا» در سوئد (بیبیسی فارسی)
- ↑ Encyclopædia Iranica
- ↑ «Citing Iranica». Encyclopædia Iranica. بازبینیشده در ۲۱-۱۰-۲۰۱۱.
- ↑ Encyclopædia Iranica
پیوند به بیرون [ویرایش]
- وبگاه رسمی
- About Iranica، Encyclopædia Iranica.
- شب «بوعلی سینا» به سود دانشنامه ایرانیکا
