دانشنامه ایرانیکا
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
- برای دیگر کاربردها ایرانیکا (ابهامزدایی) را ببینید.
دانشنامهٔ ایرانیکا (به انگلیسی: Encyclopædia Iranica) یکی از بزرگترین و جامعترین پروژههای ایرانشناسی است.[۱] کار تدوین این دانشنامه در سال ۱۳۴۷ خورشیدی و به پیشنهاد احسان یارشاطر و با اختصاص ۲ میلیون دلار بودجه توسط امیرعباس هویدا نخست وزیر وقت ایران در دوران سلطنت محمدرضا شاه پهلوی آغاز گردید[۲]، اما با رویداد انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، بودجه این دانشنامه توسط دولتمردان وقت نظام جمهوری اسلامی قطع و ادامه تدوین آن در ایالات متحده آمریکا دنبال گردید.[۳] این دانشنامه که درباره فرهنگ و تاریخ ایرانزمین و به زبان انگلیسی میباشد، در بخش ایرانشناسی دانشگاه کلمبیا در شهر نیویورک نوشته میشود.
حامیان مالی این دانشنامه دانشگاه کلمبیا و بنیاد ملی علوم انسانی آمریکا هستند. این دو بنیاد پس از ده سال تامین این پروژه، ادامه کمک مالی را منوط به کمک مالی از داخل ایران کردند.[۴]
جلد اول این مجموعه در سال ۱۳۶۱ (۱۹۸۲ میلادی) به چاپ رسید و تا امروز ۱۵ جلد از آن منتشر شدهاست.[۵] قرار است حجم این دانشنامه به ۴۵ جلد برسد.[۶] احسان یارشاطر سر ویراستار ایرانیکا است و هیأت ویراستاران (شامل افرادی چون احمد اشرف و نیکولاس سیمز-ویلیامز) و بیش از ۴۰ ویراستار (همانند ویلیام چیتیک) و ۱۶۵۰ پژوهنده، در تکمیل این دانشنامه بزرگ مشارکت دارند.[۷]
شایان ذکر است حدوداً بیست سال پس از آغاز انتشار ایرانیکا پنج مقاله (انقلاب مشروطه، پوشاک در ایرانزمین، ادبیات داستانی در ایران، خوشنویسی و تاریخ روابط ایران و آلمان) از سری مقالات این دانشنامه توسط انتشارات امیرکبیر ترجمه و چاپ شدهاست و در دسترس علاقهمندان فارسی زبان قرار گرفتهاست. [۸] دانشنامهٔ ایرانیکا با هدف بیشترین دسترسی برای خوانندگان در سطح جهانی به زبان انگلیسی منتشر میشود. قرار است پس از اتمام و تکمیل، همهٔ نوشتارها به زبان فارسی ترجمه شوند.[۹]
[ویرایش] منابع
- ↑ اعتراض دانشنامه «ایرانیکا» به آسوشیتدپرس (رادیو زمانه)
- ↑ «هفتهٔ ایرانیکا» در پاریس (رادیو زمانه)
- ↑ جشن تولد ایرانیکای ۳۵ سالهٔ ۱۳ جلدی (رادیو زمانه)
- ↑ جشن تولد ایرانیکای ۳۵ سالهٔ ۱۳ جلدی (رادیو زمانه، ۳۱اردیبهشت۱۳۸۷)
- ↑ «هفتهٔ ایرانیکا» در پاریس (رادیو زمانه)
- ↑ US-funded encyclopedia revels in Iran greatness (انگلیسی). هرالد تریبیون. بازدید در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۰۷.
- ↑ ۱۲ تا ۱۹ اردیبهشت، هفته جهانی «ایرانیکا» (رادیو فردا)
- ↑ نشست «بیش از سی سال با ایرانیکا» در سوئد (بیبیسی فارسی)
- ↑ Encyclopaedia Iranica