امپراتوری سوئد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پادشاهی سوئد
امپراطوری

۱۵۶۱–۱۷۱۸  

پرچم نشان ملی سوئد
پایتخت استکهلم
زبان‌(ها) سوئدی، فنلاندی، نروژی، استونیایی، سامی، آلمانی، لیوونیایی، لاتویایی، دانمارکی، لاتین
دین لوتران
(ارتدوکس شرقی به عنوان مذهب اقلیت به رسمیت شناخته شده بود)
دولت مشروطه سلطنتی
«دوژور»
پادشاهی مطلقه
«دوفاکتو»از سال ۱۶۸۰
پادشاهان
 - ۱۶۱۱–۱۶۳۲ گوستاو دوم آدولف
 - ۱۶۳۲–۱۶۵۴ کریستیسنا
 - ۱۶۵۴–۱۶۶۰ چارلز دهم گوستاو
 - ۱۶۶۰–۱۶۹۷ چارلز یازدهم
 - ۱۶۹۷–۱۷۱۸ چارلز دوازدهم
صدراعظم
 - ۱۶۱۲–۱۶۵۴ اکسل اکسنتیرنا
 - ۱۶۵۴–۱۶۵۶ اریک اکسنتیرنا
 - ۱۶۶۰–۱۶۸۰ مگنوس گابریل دلاگاردی
تاریخچه
 - تأسیس ۱۵۶۱
 - انقراض ۱۷۱۸

امپراطوری سوئد به پادشاهی سوئد بین سال‌های ۱۵۶۱ (بعد از فتح استونی توسط سوئد) تا ۱۷۲۱ (زمانی که سوئد رسماً مناطق وسیعی از جنوب شرقی فنلاند را به روسیه واگذار کرد) اطلاق می‌گردد. در دورهٔ مذکور سوئد یکی از قدرت‌های بزرگ اروپا محسوب می‌شد. به سوئدی این دوره stormakstiden گفته می‌شود که معنای آن دوران قدرتمندی است. ازدیاد قدرت سیاسی و نقش سوئد به عنوان یکی از ضامنان پیمان وستفالیا، منجر به گسترش قلمرو و تحقق کامل کنترل دریای بالتیک گشت.

پس از مرگ گوستاو آدولف دوم در سال ۱۶۳۲ امپراطوری به مدتی طولانی توسط اشراف بلندپایه و عمدتاً توسط خاندان اکسنتیرنا که نقش راهنمای پادشاهان نابالغ را عهده‌دار بودند، اداره می‌شد.

منافع اشراف با سیاست یکپارچه سازی در تضاد بود یعنی حفظ مساوات در شان ومنزلت در سوئد مورد علاقهٔ پادشاهان و رعایا بود. در سرزمین‌های حاصل در دورهٔ باالفعل حکومت اشراف، رعیت‌داری برچیده نشده بود. کاهش کبیر در سال ۱۶۸۰ نقطهٔ پایان اهتمام اشراف در حفظ مسند قدرت بود و آن‌ها را مجبور به بازگردانی زمین‌های بدست آمده از دوران حکومتشان به تاج و تخت کرد.

رعیت‌داری در قلمروهای حاصل از امپراطوری مقدس روم و در استونی سوئدی همچنان به قوت خود باقی‌ماند (علت را می‌توان در سدسازی عهدنامه‌های بدست آورندهٔ آن زمین‌ها جستجو کرد) پس از پیروزی‌های متعدد در جنگ سی ساله، در جنگ دوم شمالی امپراتوری به اوج خود رسید یعنی وقتی که خصومت دیرینهٔ دانمارک با عهدنامهٔ راسکیلد در سال ۱۶۵۸ خنثی شد. با این حال در ادامهٔ جنگ و در جنگ بعدی (جنگ اسکونه) سوئد تنها با حمایت نزدیک ترین متحدش یعنی فرانسه قادر به حفظ خود شد.

در دوره کارل یازدهم امپراطوری به ثبات رسید و دوره‌ای از صلح را تجربه کرد. ولی در زمان جانشین او یعنی کارل دوازدهم، روسیه، ساکسونی و دانمارک یک جنگ هماهنگ علیه امپراطوری سوئد تدارک دیدند.

پس از پیروزی‌های اولیه سوئد، چارلز برای آخرین بار با پیمان های صلح تراوندال (۱۷۰۰) و آلترانستدت (۱۷۰۶) از امپراطوری محافظت کرد. هرچند درنهایت شکست سوئد در جنگ پلتاوا به پایان ناگهانی دوران امپراتوری سوئد انجامید.

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «امپراتوری سوئد»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۱ دی ۱۳۹۱).