عباس بن عبدالمطلب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

عباس بن عبدالمطلب ملقب به ابوالفضل عموی محمد بن عبدالله پیامبر مسلمانان وآخرین فرزند عبدالمطلب از تاجران و سیاستمداران عرب و برادر ناتنی عبدالله بن عبدالمطلب (پدر محمد پیامبر اسلام) بود.او هم سن وسال پیامبراسلام بود.[۱]

وی دارای نُه یا ده فرزند پسر و سه دختر بود که عبارتند از: فضل که بزرگترینشان بود ، عبدالله ، عبیدالله ، عبدالرحمن، معبد ، و قثام (یا قاسم) و ام حبیب که مادر اینها لبابه بنت حارث هلالی بود و پسران و دختران دیگر: آمنه ، صفیه ، کثیر، تمام و حارث .برخی مورخان یک پسر دیگر به نام عون نیز ذکر کرده اند. عباسیان که از نوادگان عبدالله بن عباس پسر عباس بن عبدالمطلب هستند، نام خود را از او گرفته‌اند.[۱]

او بنابرگفته برخی از مورخین، در غزوهٔ بدر به همراه چند تن دیگر از بنی هاشم به اجبار قریش حاضرشد وسپس اسیر گردید وی با پرداخت فدیه خود و افراد خاندانش راآزاد کرد. به گفته برخی روایات در فتح مکه اسلام آورد، و بنا بر روایات و اقوال دیگرپیش از جنگ بدر به صورت پنهانی و یا بعد از جنگ بدربه صورت آشکار؛ یا بعد از نبرد خیبر اسلام آورد.اما با توجه به متون تاریخی وی پیش از وقوع جنگ بدر و به گواهی خدمتکارش ابورافع ، وی و همسرش ام الفضل پنهانی به آیین اسلام گرویدند.نکته مبهم و سؤال برانگیز در اینباره این است که بنابرروایت ابورافع، عباس و همسرش بدین ترتیب از اولین ایمان آورندگان به پیامبر اسلام بودند پس چرا برخی مورخان اولیه و حتی کنونی کوشش کرده اند عباس را جزء آخرین ایمان آورندگان(آنهم به زور شمشیر!)و از طلقاء!(کسانی که درفتح مکه بخشیده شدند و آزاد شده ها لقب گرفتند) به حساب آورند.گفتنی است روایات در این زمینه نیز مشکوک می باشد. در حالیکه عباس نقش مؤثری در فتح بدون خونریزی در مکه داشت. درغزوهٔ حنین در کنار مسلمانان جنگید.همچنین در غزوات طائف و تبوک نیز در کنار پیامبراسلام حاضر بود.[۱]

عباس بن عبدالمطلب ، سقایت (آبرسانی به حجاج)، رفادت و عمارت مسجدالحرام را پس از برادرش ابوطالب بدست گرفته و در فتح مکه نیز این مناصب را از طرف پیامبر اسلام مجددا به عهده گرفت. وی در اشعار برادرش ابوطالب، حامی و خیرخواه پیامبراسلام خوانده شد.در سال هفتم پس از هجرت، میمونه، خواهر همسرش (لبابه بنت حارث) را به همسری محمد درآورد. در طول حیاتش پس از فتح مکه مسئولیت اداری‌ای بدو داده نشد. وی پس از وفات پیامبراسلام همراه علی بن ابیطالب (برادرزاده اش که امام اول شیعیان است) و فرزندش فضل به کار غسل و کفن محمد پرداخت. و در جریان حوادث سیاسی آنروز(شورای سقیفه) جانب برادرزاده اش را گرفت و حاضر به بیعت با سه خلیفه بعد از پیامبر اسلام نشد.عباس بن عبدالمطلب در حدود سال ۳۲ هجری قمری در ۸۸ سالگی درگذشت.[۱]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ Watt, W. Montgomery (1986). "al-ʿAbbās b. ʿAbd al-Muṭṭalib". Encyclopaedia of Islam I (2nd ed.). Leiden: E. J. Brill. pp. 8–9. ISBN 90-04-08114-3. 

منابع[ویرایش]