اسلام و یهودیت

در زمان محمد، به یهودیان، بعنوان «ملت صاحب کتاب»، این حق داده شد که تحت «حکومت اسلامی» زندگی کنند و مذهب خود را داشته باشند. از دوره‌ای به دوره دیگر، و از نسلی به نسل دیگر، این شرایط تغییر می‌کرد. این مقررات به یهودیان امکان می‌داد که بعنوان «اهل ذمه» زندگی کنند، هرچند که سخن از زندگی به عنوان شهروند با حقوق برابر نبود بلکه افرادی دست چندم در جامعه اسلامی محسوب می‌گشتند، اما اکثرا حتی حق هرگونه زندگی از آنها نیز سلب می‌شد و کمترین حقوق با بیشترین تحقیرها نصیب شان می‌گردید.

در صدر اسلام

هم‌زمان با هجرت محمد از مکّه به یثرب، سه طایفه یهود به نام‌های بنی‌قریظه، بنی‌نضیر و بنی‌قیقناع در آن شهر زندگی می‌کردند؛ با ورود محمد به شهر یثرب، بعضی از یهودیان آیین اسلام را نپذیرفتند زیرا از دیدگاه ایشان پیامبری به بنی‌اسرائیل منحصر بود. سرانجام سه جنگ بین مسلمانان و یهودیان درگرفت و هر سه قبیله بنی‌قیقناع، بنی‌قریظه و بنی‌نضیر سرکوب شدند.

با این حال، محمد یهودیان را در انجام فرایض مذهبی خود آزاد گذاشت. پس از مرگ محمد و در زمان خلافت عمر بن خطاب، قلمرو حکومت مسلمانان گسترش یافت و بسیاری از یهودیان تحت حاکمیت مسلمین درآمدند. در دوره خلافت اسلامی، یهودیان و مسیحیان نزد مسلمین اهل ذمه و معاهد خوانده می‌شدند. ذمی‌ها به پرداخت جزیه مجبور بودند و از شهادت در محاکم، ممنوع بودند.در زمان هارون‌الرشید، ذمی‌ها مجبور بودند که جامه‌ای بپوشند که جدا از جامه مسلمانان بود. با گسترش دین جدید و برخوردهای فرهنگی ناشی از آن، کم کم پیروان اسلام گسترش یافت تا جاییکه دیگر کمتر نشانی از غیر مسلمانان در کشورهای تصرف شده دیده می‌شد . حاکمان اسلامی برخورد سختی را با یهودیان، مسیحیان و پیروان سایر ادیان از خود نشان دادند و در گسترش دین خودخشونت زیادی به خرج دادند، حتی حداقل آزادی دینی را از آنان سلب کردند .تمامی این عوامل موجب گسترش اسلام شد . یکی از بزرگترین برخوردهای اسلام و یهودیت که ضلع سوم آن مسیحیان بودند در زمان صلاح الدین ایوبی امپراتور بزرگ مسلمانان رخ داد . این برخورد چند جانبه بر سر بازستانی اورشلیم و فلسطین صورت گرفت که سرانجام به سلطه مسلمانان منجر شد . چگونگی این واقعه در فیلم پادشاهی آسمان ساختهٔ ریدلی اسکات به تصویر کشیده شده است .