تاریخ اسلام

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

مجموعه مقاله‌های اسلام
اصول
توحید نبوت معاد
اصول خاص تشیع
امامت • عدل
فروع
نماز • روزه • زکات حج • جهاد
فروع خاص تشیع
خمس امر به معروف نهی از منکر تولی • تبری
منابع اسلامی
قرآن • عقل سنت (حدیث)
شخصیّت‌ها
محمد علی • فاطمه اهل بیت خلفای راشدین امامان شیعه صحابهٔ محمد
مذهب‌ها
تسنن • تشیع • تصوف
مذاهب فقهی
جعفری • شافعی حنفی • مالکی حنبلی • مذاهب دیگر
مذاهب کلامی
امامیه اسماعیلیه • خوارج مرجئه • اشاعره معتزله • مذاهب دیگر
علوم اسلامی
حدیث • تفسیر فقه • کلام فلسفه • عرفان
تاریخ اسلام
امویان • عباسیان فاطمیان • مملوکان عثمانیان • صفویان آخرالزمان
جغرافیای اسلام
مکه • مدینه بیت‌المقدس کوفه • نجف کربلا • سامرا کاظمین • مشهد بغداد • دمشق عربستان • یمن عراق • شام ایران • مصر اندلس • شمال آفریقا آسیای میانه • هندوستان
درگاه اسلام  ن . ب . و

تاریخ اسلام از عربستان با از حفظ خواندن قرآن توسط محمد بن عبدالله در قرن هفتم میلادی آغاز شد. برطبق باور مسلمانان، محمد فرستاده خداوند بود و قرآن نیز معجزه‌ای بود که به همراه داشت. توسعهٔ تاریخی اسلام بر ساختار سیاسی، اقتصادی و نظامی چه در خارج و چه در داخل جهان اسلام تاثیر گذاشته است.

فهرست مندرجات ۱ معارفه ۲ منشا و پیدایش اسلام ۲.۱ قبایل عرب ۲.۲ بعثت و فراخوانی به اسلام ۲.۳ هجرت مسلمانان به حبشه ۳ خلفای نخستین ۳.۱ خلفای راشدین ۳.۲ خلافت عباسیان ۳.۳ خلفای فاطمی ۴ اسلام در آسیا ۴.۱ ایران ۴.۲ شبه قاره هند ۴.۳ چین ۴.۴ جنوب شرقی آسیا ۵ اسلام در آفریقا ۵.۱ اسلام در مغرب ۵.۲ اسلام در شرق آفریقا ۵.۳ اسلام در غرب آفریقا ۶ جستار وابسته ۷ منبع

[ویرایش] معارفه

اسلام دینی یکتاپرستانه و یکی از ادیان ابراهیمی جهان است.^[۱] پیروان این دین را مسلمان می‌گویند. مسلمانان بر این باورند که خدا مستقیماً بر بسیاری از پیامبران وحی فرستاده و محمد آخرین آنها است.^[۲] اکنون، اسلام از نظر شمار رسمی پیروان در مکان دوم (پس از دین مسیحیت) جای دارد.

کتاب دینی مسلمانان قرآن است که بر باور مسلمانان محمد بن عبدالله آن را بوسیلهٔ وحی الهی دریافت می‌نمود و آن را به مسلمانان ابلاغ می‌داشت. دین اسلام عمدتاً به دو مذهب سنی و شیعه تقسیم می‌شود که هر یک از آن‌ها زیر شاخه‌های متعددی دارا می‌باشند. بیشتر جمعیت مسلمانان جهان را سنی‌ها تشکیل می‌دهند.

[ویرایش] منشا و پیدایش اسلام

[ویرایش] قبایل عرب

قبایل عرب بر اساس تبار و نژاد به دو گروه جنوبی یا یمنی (قحطانی) و شمالی (عدنانی) که خود قبایل و عشایر مختلفی داشتند و در مناطق تهامه، نجد، يمامه، حجاز، شام و عراق پراکنده بودند، تقسیم می‌شدند. بسیاری از قبایل جنوبی به مناطق شمالی نقل مکان کرده بودند و بیشتر اعراب ساکن مناطق شمالی صحرا نشین بودند و بطور عمده به شترپروری و شترداری اشتغال داشتند.^[۳] در هنگام ظهور اسلام در شبه جزیره عربستان اعراب سه دسته بودند:

1. اعراب بائده: قدیمی‌ترین قوم اعراب که پیش از همه در عربستان می‌زیستند، اما نسل‌شان منقرض شده بود.
2. اعراب نجد: این قوم در شرق شبه جزیره زندگی می‌کردند و نام عربستان را به نام جد خودشان، یعنی عربستان سعودی قرار دادند.
3. اعراب حجاز: اصیل‌ترین قوم عرب بودند که در شمال و غرب شبه جزیره ساکن بودند و به دلیل وجود کعبه محترم‌ترین قوم عرب به حساب می‌آمدند.^[۴]

[ویرایش] بعثت و فراخوانی به اسلام

ابوالقاسم محمد بن عبدالله بن عبدالمطلب بن هاشم (‎۵۷۰ - ۶۳۲) بنیانگذار و پیامبر دین اسلام و در نظر مسلمانان، آخرین و بزرگترین پیامبر در سلسله پیامبران خدا می‌باشد. مسلمانان محمد را تحویل دهنده کتاب آسمانی قرآن و بازگرداننده آیین اصلی و تحریف نشده یکتاپرستی (یا همان دین آدم، ابراهیم، موسی، نوح، عیسی و سایر پیامبران پذیرفته شده در اسلام) می‌دانند. او همچنین به عنوان یک سیاست‌مدار، بازرگان، فیلسوف، خطیب، قانون‌گذار، اصلاح‌طلب، فرمانده جنگی، و برای مسلمانان و پیروان برخی مذاهب دیگر مأمور تعلیم فرامین الهی محسوب می‌شود. ^[۵] به‌عقیده مسلمانان و به تصریح قرآن، محمد قبل از دریافت وحی یا بعثت همچون پدرانش به دین حنیف که آنرا آیین ابراهیم و برمبنای یکتاپرستی می‌دانند، بوده‌است.^[۶]

محمد در سن ۴۰ سالگی به پیامبری برگزیده شد ^[۷] و در بین مردان علی بن ابیطالب و در بین زنان خدیجه اولین کسانی بودند که به وی ایمان آوردند. ^[۸] محمد تا سه سال پس از بعثت دعوت خود را آشکار نکرد و پس از سال سوم با وحی از طرف خداوند، دعوت خود را آشکار نمود. اولین گروهی که محمد آن‌ها را آشکارا به اسلام دعوت نمود، عمو زادگان خود، مردان بنی هاشم بودند. پس از آن به کوه صفا رفت و تمام قریش را آشکارا به اسلام دعوت نمود.^[۹]

در ابتدا سران قریش نسبت به دعوت محمد بی‌اعتنا بودند، اما زمانی که محمد به تمسخر بت‌ها پرداخت، سران قریش نیز تصمیم به مقابله با محمد گرفتند. اولین اقدام آن‌ها گفتگو با ابوطالب بود تا او محمد را از اسلام خواهی باز دارد،‌ ابوطالب نیز به خواست آنان با محمد به گفتگو پرداخت که محمد نیز در جواب، وعده‌ها و پیشنهادات آنان را رد کرد. اینکار چندین بار توسط اعراب صورت گرفت تا در نهایت محمد عظم راسخ خود در این راه را با ابوطالب در میان گذاشت و او نیز در جواب خود را حامی و همراه محمد خواند.^{[۱۰] [۱۱] [۱۲]}

سران قریش پس از آنکه کمک خواستن از ابوطالب را بیهوده دیدند، تصمیم به یاری جستن از یهودیان مدینه گرفتند، علمای یهود نیز سه سوال را برای پرسیدن از محمد مطرح کردند و گفتند اگر محمد پاسخ این‌ها را بداند، در پیغمبری او شکی نیست؛ سران قریش زمانی که به مکه بازگشتند آن‌ها را از محمد جویا شدند، محمد نیز به آنان قول پاسخ گویی داد، تا آنکه پس از ۱۵ روز، درست زمانی که سران قریش احساس پیروزی می‌کردند، پاسخ آن‌ها را داد. جبرئیل دلیل این تاخیر را اعتماد به خود داشتن محمد و نه توکل بر خداوند عنوان کرد و از او خداست تا بعد از آن فقط بر اراده خداوند توکل کند. ^{[۱۳] [۱۴]}

پنج سال پس از بعثت محمد، فاطمه از خدیجه متولد شد.^{[۱۵] [۱۶]} از سوی دیگر با افزایش تعداد مسلمانان، بت پرستان قریش نیز آزار و اذیت خود را بیشتر کرده و حتی آنان را شکنجه می‌کردند. در این بین سمیه اولین زنی بود که در راه اسلام کشته شد و بسیاری از صحابه محمد، چون بلال، عمار و یاسر نیز مورد شکنجه‌های سخت قرار می‌گرفتند. ^{[۱۷][۱۸][۱۹] [۲۰]}

[ویرایش] هجرت مسلمانان به حبشه

[ویرایش] خلفای نخستین

[ویرایش] خلفای راشدین

[ویرایش] خلافت عباسیان

[ویرایش] خلفای فاطمی

[ویرایش] اسلام در آسیا

[ویرایش] ایران

حمله اعراب به ایران در واپسین سالهای شاهنشاهی ساسانی اوضاع کشور آشفته گردید. به طوری که بعد از پادشاهی انوشیروان دادگر هرمزد بر تخت نشست و بعد از او خسرو پرویز که این دوره‌ها به نام دوره‌های شکوه و جلال ایرانیان نام گرفته‌است. ولی بعد از آنها در مدت کمتر از ۶ سال در حدود ۶ پادشاه بر تخت نشستند و اوضاع کشور رو به هرج و مرج می‌رفت.

[ویرایش] شبه قاره هند

[ویرایش] چین

[ویرایش] جنوب شرقی آسیا

[ویرایش] اسلام در آفریقا

[ویرایش] اسلام در مغرب

[ویرایش] اسلام در شرق آفریقا

[ویرایش] اسلام در غرب آفریقا

[ویرایش] جستار وابسته

• قبایل عرب
• حمله اعراب به ایران

[ویرایش] منبع

‎