شورای نگهبان قانون اساسی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| جمهوری اسلامی ایران | |
|
ارکان نظام جمهوری اسلامی ایران
دولت (قوه مجریه)
قوه مقننه
قوه قضاییه
شوراهای عالی
سایر نهادها و سازمانها
رهبران
روسای جمهوری
نخست وزیران
روسای مجلس شورای اسلامی
روسای قوه قضاییه
حکومت محلی و شوراها
|
شورای نگهبان قانون اساسی از نهادهای نظارتی نظام جمهوری اسلامی ایران است که از دوازده عضو تشکیل شدهاست. شش عضو از این دوازده تن فقهایی هستند که با حکم رهبر عزل و نصب میشوند و شش عضو دیگر حقوقدانانی هستند که با معرفی رییس قوه قضاییه و اعلام نظر نمایندگان مجلس شورای اسلامی انتخاب میشوند.
تمامی قوانین مجلس شورای اسلامی و صلاحیت نامزدهای تمامی انتخابات سراسری کشور به استثنای انتخابات شوراهای شهر و روستا باید به تایید این شورا برسند.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] وظایف
نخستین وظیفه شورای نگهبان، نظارت بر تدوین قوانین در مجلس شورای اسلامی است. این شورا وظیفه دارد که هر قانون تصویب شده در مجلس را با قانون اساسی و قوانین شرعی اسلام مطابقت دهد که در صورت مطابقت داشتن، لایحه یا طرح مجلس را تایید میکند. در صورت عدم مطابقت، آن لایحه یا طرح به مجلس برگردانده میشود تا مجلس اصلاحات مورد نظر شورای نگهبان را بررسی کند. در صورت پافشاری مجلس بر نظر خود، طرح یا لایحه مورد نظر به مجمع تشخیص مصلحت نظام فرستاده میشود.
دومین وظیفه شورا نظارت بر کلیه انتخابات کشور است. شورای نگهبان موظف است صلاحیت همه نامزدهایی که جهت شرکت در هر انتخابات به جز انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا در وزارت کشور ثبت نام میکنند را بررسی نموده و پس از آن اجازه شرکت در انتخابات را به آن کاندیدا بدهد. رهبرjhgjتالتبالتالتباتنانعغ
[ویرایش] دورهها
دوره فعالیت فقهای شورای نگهبان شش سال میباشد.
[ویرایش] دوره اول (۲۶/۴/۱۳۵۹ تا ۲۶/۴/۱۳۶۵)
فقهای دوره اول در اول اسفندماه سال ۱۳۵۸ توسط بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران آیت الله خمینی انتخاب و فعالیت آنها از تاریخ ۲۶/۴/۱۳۵۹ آغاز گردید که عبارت بودند از:
۱- احمد جنتی
۲- عبدالرحیم ربانی شیرازی
۳- غلامرضا رضوانی
۴- لطفالله صافی گلپایگانی
۵- یوسف صانعی
۶- محمدرضا مهدوی کنی
در تاریخ ۱۲/۹/۱۳۵۹ آیتآلله ابوالقاسم خزعلی به جای آیتآلله محمدرضا مهدوی کنی به عضویت شورا درآمد.در تاریخ ۲۱/۱۲/۱۳۶۰ آیتآلله مهدوی کنی مجدداً به جای مرحوم آیتآلله ربانی شیرازی به عضویت شورا در آمد. در تاریخ ۲۸/۱۰/۱۳۶۱ مرحوم آیتآلله محمدمهدی ربانی املشی به جای آیتآلله یوسف صانعی به عضویت شورا درآمد.
همچنین محمد امامی کاشانی، محمد مؤمن قمی و محمد محمدی گیلانی در سه سال دوم، دوره اول به جای محمدمهدی ربانی املشی، محمدرضا مهدوی کنی و غلامرضا رضوانی به عضویت شورا درآمدند.
[ویرایش] دوره دوم (۲۶/۴/۶۵ تا ۲۶/۴/۷۱)
۱- احمد جنتی
۲- محمد امامی کاشانی
۳- محمد مؤمن قمی
۴- لطفالله صافی گلپایگانی
۵- ابوالقاسم خزعلی
۶- محمد محمدی گیلانی (دبیر)
در تاریخ ۴/۴/۱۳۶۷ یزدی به جای صافی گلپایگانی به عضویت شورا درآمد.
[ویرایش] دوره سوم، سه ساله اول (۲۶/۴/۷۱ تا ۲۶/۴/۷۷)
۱- احمد جنتی
۲- محمد امامی کاشانی
۳- محمد مؤمن قمی
۴- غلامرضا رضوانی
۵- ابوالقاسم خزعلی
۶- محمد محمدی گیلانی (دبیر)
در تاریخ ۳۰/۱۱/۱۳۷۳ هاشمی شاهرودی به جای محمدی گیلانی به عضویت شورا درآمد.
[ویرایش] دوره چهارم (۲۶/۴/۷۷ تا ۲۶/۴/۸۳)
۱- احمد جنتی
۲- محمد امامی کاشانی
۳- محمد مؤمن قمی
۴- غلامرضا رضوانی
۵- ابوالقاسم خزعلی
۶- سید محمود هاشمی شاهرودی
در تاریخ ۱۲/۵/۱۳۷۸ استادی مقدم و طاهری خرم آبادی به جای خزعلی و امامی کاشانی به عضویت شورا در آمدند. در تاریخ ۲۴/۵/۱۳۷۸ آیت ا... یزدی به جای هاشمی شاهرودی مجدداً به عضویت شورا درآمد.
[ویرایش] دوره پنجم
الف)فقها
۱-احمد جنتی (دبیر شورای نگهبان)
۲-محمد مومن
۳-غلامرضا رضوانی
۴-هاشمی شاهرودی
۵-محمد رضا مدرس یزدی
۶-محمد یزدی(رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم)
محمدرضا مدرسی یزدی در سه سال اول، دوره پنجم به جای قدیری به عضویت شورا در آمد. پس از انتخاب صادق لاریجانی به عنوان رییس قوه قضاییه هاشمی شاهرودی به جای وی به عضویت شورا درامد
ب)حقوقدانان
۱-غلامحسین الهام(وزیر دادگستری)
۲-محمد رضا علیزاده
۳-محسن اسماعیلی
۴-ابراهیم عزیزی
۵-عباسعلی کدخدایی(سخنگو)
۶-عباس کعبی