شورای نگهبان
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
شورای نگهبان از نهادهای نظارتی نظام جمهوری اسلامی ایران است که از دوازده عضو تشکیل شده است. شش عضو از این دوازده تن فقهایی هستند که با حکم رهبر عزل و نصب میشوند و شش عضو دیگر حقوقدانانی هستند که با معرفی رییس قوه قضاییه و اعلام نظر نمایندگان مجلس شورای اسلامی انتخاب میشوند.
تمامی قوانین مجلس شورای اسلامی و صلاحیت نامزدهای تمامی انتخابات سراسری کشور به استثنای انتخابات شوراهای شهر و روستا باید به تایید این شورا برسند.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] وظایف
نخستین وظیفه شورای نگهبان ، نظارت بر تدوین قوانین در مجلس شورای اسلامی است. این شورا وظیفه دارد که هر قانون تصویب شده در مجلس را با قانون اساسی و قوانین شرعی اسلام مطابقت دهد که در صورت مطابقت داشتن، لایحه یا طرح مجلس را تایید میکند. در صورت عدم مطابقت، آن لایحه یا طرح به مجلس برگردانده میشود تا مجلس اصلاحات مورد نظر شورای نگهبان را بررسی کند. در صورت پافشاری مجلس بر نظر خود، طرح یا لایحه مورد نظر به مجمع تشخیص مصلحت نظام فرستاده میشود.
دومین وظیفه شورا نظارت بر کلیه انتخابات کشور است. شورای نگهبان موظف است صلاحیت همه نامزدهایی که جهت شرکت در هر انتخابات به جز انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا در وزارت کشور ثبت نام میکنند را بررسی نموده و پس از آن اجازه شرکت در انتخابات را به آن کاندیدا بدهد. رهبر
[ویرایش] اعضا
دوره فعالیت فقهای شورای نگهبان شش سال می باشد.
الف- دورة اول (26/4/59 تا 26/4/65)
فقهای دوره اول در اول اسفندماه سال 1358 توسط بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران آیت الله خميني انتخاب و فعاليت آنها از تاريخ 26/4/1359 آغاز گرديد که عبارت بودند از:
1- احمد جنتي
2- رباني شيرازي
3- غلامرضا رضواني
4- لطف ا... صافي گلپايگاني
5- يوسف صانعي
6- محمدرضا مهدوي كني
در تاريخ 12/9/1359 آيت ا... خزعلي به جاي آيت ا... مهدوي كني به عضويت شورا درآمد.در تاريخ 21/12/1360 آيت ا... مهدوي كني مجدداً به جاي مرحوم آيت ا... رباني شيرازي به عضويت شورا در آمد. در تاريخ 28/10/1361 مرحوم آيت ا... رباني املشي به جاي آيت ا... صانعي به عضويت شورا در آمد.
همچنین محمد امامي كاشاني , محمد مؤمن قمي و محمد محمدي گيلاني در سه سال دوم , دوره اول به جاي محمد مهدي رباني املشي , محمد رضا مهدوي كني و غلامرضا رضواني به عضويت شورا در آمدند .
ب) دورة دوم (26/4/65 تا 26/4/71)
1- احمد جنتي
2- محمد امامي كاشاني
3- محمد مؤمن قمي
4- لطف ا... صافي گلپايگاني
5- ابوالقاسم خزعلي
6- محمد محمدي گيلاني
در تاريخ 4/4/1367 يزدي به جاي صافي گلپايگاني به عضويت شورا درآمد.
ج) دورة سوم , سه ساله اول (26/4/71 تا 26/4/77)
1- احمد جنتي
2- محمد امامي كاشاني
3- محمد مؤمن قمي
4- غلامرضا رضوانی
5- ابوالقاسم خزعلي
6- محمد محمدي گيلاني
در تاريخ 30/11/1373 هاشمي شاهرودي به جاي محمدي گيلاني به عضويت شورا درآمد.
د) دورة چهارم (26/4/77 تا 26/4/83)
1- احمد جنتي
2- محمد امامي كاشاني
3- محمد مؤمن قمي
4- غلامرضا رضوانی
5- ابوالقاسم خزعلي
6- سيد محمود هاشمي شاهرودي
در تاريخ 12/5/1378 استادي مقدم و طاهري خرم آبادي به جاي خزعلي و امامي كاشاني به عضويت شورا در آمدند. در تاريخ 24/5/1378 آيت ا... يزدي به جاي هاشمي شاهرودي مجدداً به عضويت شورا درآمد.
ه)هم اکنون اعضای شورای نگهبان بدین شرح است:
الف)فقها
۱-احمد جنتی (دبیر شورای نگهبان)
۶-محمد یزدی(رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم)
محمدرضا مدرسي يزدي در سه سال اول , دوره پنجم به جاي قديري به عضويت شورا در آمد.
ب)حقوقدانان
۱-غلامحسین الهام(وزیر دادگستری)
۵-عباسعلی کدخدایی(سخنگو)
