جنگ داخلی سوریه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جنگ داخلی سوریه
Bombed out vehicles Aleppo.jpg
زمان ۱۵ مارس ۲۰۱۱ - تاکنون
مکان Flag of Syria.svg سوریه
نتیجه
جنگندگان
مخالفین سوری:
شورای ملی سوریه
هیئت عمومی انقلاب سوریه
دیگر اعضای مخالفین سوری
ارتش آزادی‌بخش سوریه
جنگجویان ضد رژیم
معترضین ضد رژیم
Flag of Jihad.svg مجاهدین[۱]
احرار الشام[۲]
جبهه النصره
غربا الشام
القاعده عراق[۳]
پشتیبان‌ها:کردستان عراق

Flag of Turkey.svg ترکیه[۴]
Flag of Saudi Arabia.svg عربستان سعودی[۴]
Flag of Qatar.svg قطر[۴]

حکومت سوریه:
ارتش سوریه
نیروی دریایی سوریه
جنگجویان وفادار به بشاراسد
پلیس سوریه
پشتیبان‌ها:
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران(سپاه قدس)
حزب‌الله
سپاه مهدی
شبه نظامیان شبیحه سلاح‌ها:انواع تفنگ و تپانچه، تانک (ارتش دولت بشار اسد)
تلفات
۱۶٬۶۹۹–۴۱٬۸۰۰[۵] مبارزان کشته شده
۹۷۹ معترضان کشته شده[۶]
معترضان و مخالفان دستگیر شده ۱۰٬۰۰۰–۳۸٬۸۸۳
۲۴٬۶۱۷ سربازان و پلیس‌های کشته شده
۱۷٬۰۳۱ شبه نظامی
۱۰۰۰ مقامات دولتی سوریه[۷]
۱۴۵ نیروی حزب‌الله
۲۵۰۰ سرباز و نیروی دولتی اسیر شده[۸]
پرچم رسمی سوریه که تا پیش از کودتای سال ۱۹۶۳ مورد استفاده قرار می‌گرفت، به وسیله تعدادی از مخالفین سوری مورد استفاده قرار می‌گیرد.[۹][۱۰][۱۱][۱۲]

جنگ داخلی سوریه به یک سری تظاهرات گسترده و در نهایت درگیری‌های نظامی در کشور سوریه گفته می‌شود که از ۲۶ ژانویه ۲۰۱۱ شروع شده‌است که تأثیرگرفته از تحولات سیاسی منطقه خاورمیانه موسوم به بهار عربی است.[۱۳][۱۴]

به نقل از دیده‌بان حقوق بشر سوریه، شمار قربانیان درگیری‌های این کشور بر اساس مستنداتی که این نهاد در اختیار دارد، تا پایان سال ۲۰۱۳ ‎از مرز ۱۲۵ هزار تن گذشته است. بر اساس این گزارش، یک سوم قربانیان یاد شده غیرنظامی بوده‌اند. از این تعداد ۶ هزار و ۳۶۵ تن کودک و ۴ هزار ۲۶۹ تن زن بوده‌اند. شمار کشته‌شدگان مخالف حکومت سوریه ۲۵ هزار ۶۹۹ نفر و کشته‌شدگان نظامی و شبه نظامیان حامی حکومت ۴۸ هزار و ۸۸۰ نفر ذکر شده است. در گزارش دیده‌بان حقوق بشر سوریه آمده است که حدود ۳۰۰۰ نفر از قربانیان قابل شناسایی نبوده‌اند. سرنوشت بیش از ۱۰ هزار تن در زندان‌های حکومت سوریه و همینطور ۳ هزار سرباز اسیر نیروهای مخالف حکومت روشن نیست.[۱۵]

محتویات

گاهشمار[ویرایش]

نوشتار اصلی: گاهشمار جنگ داخلی سوریه


می‌توانید گاهشمار جنگ داخلی سوریه را در مقاله بالا ببینید.

درگیری‌ها[ویرایش]

نیروهای درگیر[ویرایش]

     در دست ارتش سوریه     در دست نیروهای کرد     مناطق درگیری     در دست مخالفان اسد     در دست حکومت اسلامی عراق و شام

- مخالفین:

حکومت سوریه:

تلفات[ویرایش]

براساس آخرین گزارشی که سازمان ملل متحد موردتایید قرار داده و در شورای حقوق بشر این سازمان از سوی کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد خوانده شد، تا پایان ماه ژانویه در سوریه «۷۵۰۰» غیرنظامی به دست نیروهای رژیم اسد کشته شده‌اند. این آمار از دید انقلابیون سوری، پایین تر از آمار واقعی است. برای نمونه در نوامبر ۲۰۱۱ و پیش از آغاز کشتارهای دسته جمعی روزانه در سوریه، براساس گزارشی که «رضوان زیاده» در نوامبر ۲۰۱۱ در قاهره ارایه کرد، ۵ هزار تن از معترضان جان باخته بودند، ۲۵ هزار نفر بازداشت شده و شهرهای درعا، حمص، ادلب، دیرالزور و چند شهر دیگر نیز در محاصره و زیر آتش سنگین توپخانه‌ای ارتش بشار اسد قرار داشتند. پیش از آن نیز سازمان ملل تا نوامبر ۲۰۱۱ جان باختن «بیش از چهار هزار نفر» در اعتراض‌های سوریه را تایید و از قتل «۲۵۶ کودک» ابراز انزجار کرده بود. ماه نوامبر خونین‌ترین ماه از آغاز اعتراض‌ها در سوریه به‌شمار می‌رود که در آن روزانه ۱۰ تا ۳۰ تن از معترضان جان باخته‌اند. سازمان ملل در ۱۳ دسامبر سال ۲۰۱۱ اعلام کرد که شمار کشته‌های سرکوب خیزش در سوریه از ۵۰۰۰ نفر فراتر رفته‌است و ۱۲ هزار نفر نیز از سوریه گریخته‌اند.[۲۰]

در پی فراخوان مخالفان حکومت سوریه برای انجام تظاهرات ضد حکومتی بعد از برگزاری نماز جمعه روز ۳۰ دسامبر ۲۰۱۱، در روز جمعه با راهپیمایی ده‌ها هزار نفر از مردم در خیابانهای شهرهای مختلف این کشور، نیروهای امنیتی با تظاهرکنندگان ضد دولتی درگیر شدند و در ۲۹ و ۳۰ دسامبر ۲۰۱۱ دست کم ۶۸ تن از معترضان سوری کشته شدند.[۲۱][۲۲][۲۳]

در جریان اعتراضات سوریه، حملات نیروهای نظامی ارتش حکومت بشار اسد به شهرهای درعا، حمص و حما بیش از سایر شهرهای سوریه بود.[۲۴]

بان کی مون دبیرکل سازمان ملل متحد، در ۱۶ فوریه ۲۰۱۲ با اشاره به گلوله باران شدید مناطق مسکونی توسط ارتش دولت بشار اسد اعلام کرد حکومت بشار اسد مرتکب جنایات ضد بشری علیه مردم سوریه شده‌است و گفت: «در سوریه مناطق مسکونی گلوله باران می‌شود، بیمارستانها به شکنجه گاه تبدیل شده و کودکانی که سن آنها کمتراز ۱۰ سال است مورد تجاوز قرار می‌گیرند و سپس کشته می‌شوند.»[۲۵][۲۶]

در فروردین ۱۳۹۳، دیده بان حقوق بشر سوریه آمار کل کشته‌شدگان از آغاز ناآرامی‌ها را ۱۵۰٬۳۴۴ نفر عنوان کرد.[۲۷]

در ۱۱ مارس ۲۰۱۴ ( ۲۰ اسفند ۱۳۹۲ ) یونیسف اعلام کرد در خلال سه سال جنگ در سوریه بیش از ۱۰ هزار کودک جان خود را از دست داده‌اند.

آوارگان[ویرایش]

جنگ داخلی سوریه علاوه بر تلفات انسانی منجر به آوارگی افراد زیادی در این کشور نیز شده است. بر اساس گزارشی که خبرگزاری رویترز در ۹ اسفند ۱۳۹۲ منتشر کرد، ۲٫۵ میلیون پناهنده خاک سوریه را ترک کرده‌اند.

در ۱۱ مارس ۲۰۱۴ ( ۲۰ فروردین ۱۳۹۲ ) یونیسف اعلام کرد که در کشورهای میزبان حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار کودک سوری به عنوان پناهجو در کمپ‌ها زندگی می‌کنند که دسترسی محدودی به آب آشامیدنی، مواد غذایی مغذی و امکانات آموزشی دارند.

بمباران توسط نیروهای نظامی دولت بشار اسد[ویرایش]

دولت بشار اسد به منظور سرکوب مخالفان بارها اقدام به بمباران شهرهای مختلف سوریه به ویژه شهر حمص کرد. نیروهای ارتش سوریه در فوریه ۲۰۱۲ به روی معترضان در دمشق، حلب و الزبدانی آتش گشودند و مناطق مسکونی و کلینیک‌های موقت درمانی شهر حمص را بمباران کردند. شورای عمومی انقلاب سوریه با ارائه آماری اعلام کرد طی یک هفته از آغاز بمبارانها ۷۵۵ نفر در سوریه کشته شده‌اند که دستکم ۷۱ نفر از آن‌ها کودک هستند.[۲۸][۲۹][۳۰][۳۱][۳۲]

در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۳ (۱ دی ۹۲) هلی‌کوپترهای ارتش سوریه با پرتاب بشکه‌های حاوی ماده منفجره تی‌ان‌تی بر روی محلات تحت کنترل شورشیان، ده‌ها نفر را در شهر حلب کشتند. آمار کشته شدگان بین ۴۰ تا ۶۰ تن اعلام شد. گرچه "بمب‌های بشکه‌ای" از دقت بالایی برخوردار نیستند، اما سبب تخریب گسترده می‌شوند. به گفته کارشناسان نظامی استفاده از این بمب‌ها دلیل اصلی شمار فراوان قربانیان است.[۳۳]

ارتکاب جنایت علیه بشریت[ویرایش]

در ابتدا مخالفان حکومت اسد، خواستار «پیگیری جنایت علیه بشریت» در این کشور شدند. رضوان زیاده در گزارش خود، موردهای فراوان نقض آشکار حقوق بشر که به ارتکاب سازمان‌یافته «جنایت علیه بشریت» انجامیده را برشمرد. سپس در پایان همین ماه، کمسیون حقوق بشر سازمان ملل متحد برای نخستین بار به شکل رسمی حکومت اسد را متهم به «ارتکاب جنایت علیه بشریت» کرد. در گزارش این نهاد معتبر آمده‌است: «نظامیان دولتی بطور سیستماتیک مرتکب جنایت علیه بشریت شده‌اند». در این گزارش سازمان ملل به مواردی چون قتل، شکنجه و تعرض جنسی علیه غیرنظامیان، زنان و کودکان اشاره شده بود. در فوریه ۲۰۱۲ دبیرکل سازمان ملل اعلام کرد، رژیم بشار اسد فاقد مشروعیت است.[۳۴][۳۵]

درخواست برای ناحیه حفاظت شده[ویرایش]

شورای ملی سوریه که ائتلاف اصلی مخالفان این کشور است از شورای امنیت سازمان ملل درخواست کرد تا یک «منطقه حفاظت شده» ناحیه‌ای که هدف حملات ارتش است، ایجاد کند.

این شورا همچنین شورای امنیت و اتحادیه عرب را ترغیب کرد برای حفاظت از مردم در آن نواحی اقدام کنند. شورای ملی سوریه در کشورهای ترکیه، تونس و مصر علیه حکومت بشار اسد و در حمایت معترضان سوری تشکیل کنگره داد.[۱۶][۳۵]

گروه‌های مخالف بشار اسد[ویرایش]

اخوان المسلمین[ویرایش]

محمد ریاض شقفه، رهبر تبعیدی گروه می‌گوید که اخوان‌المسلمین در پی دگرگونی مسالمت‌آمیز و دموکراتیکی است که به جای حکومت خودکامه فعلی نظامی تکثرگرا را بنا نهد، نظامی که اخوان‌المسلمین می‌تواند در آن شعارهای اسلامی خود را در معرض رای آزادانه مردم قرار دهد.

احزاب کرد[ویرایش]

پرچمی که در مناطق کردنشین سوریه از سال ۲۰۱۲ مورد استفاده قرار می‌گیرد و اغلب آن‌را به همراه پرچم کردستان به کار می‌برند. البته پرچم کردستان در سوریه ممنوع اعلام شده و از آن هم در جنگ داخلی سوریه استفاده شده.[۳۶][۳۷]

گروه‌های کرد به دنبال استیفای حقوق مدنی اقلیت کرد کشور بودند، اما مقامات حکومتی خطر بالقوه بدل شدن آنان به یک نیروی سیاسی اثرگذار را با حبس رهبران و ساکت کردن طوایف کُرد پاسخ دادند.

گروه‌های حقوق بشری می‌گویند کردهای سوریه تحت «تبعیض سازمان‌یافته» قرار دارند و ده‌ها هزار تن از آنان با گذشت سال‌ها از تغییر قوانین تابعیت سوریه در ۱۹۶۰ هنوز تبعه کشوری به شمار نمی‌روند.

کمیته هماهنگی ملی[ویرایش]

این کمیته در سپتامبر ۲۰۱۱ و از میان گروه‌های سیاسی مخالف درون خود سوریه تشکیل شده‌است. منادی دگرگونی مسالمت‌آمیز است، با مداخله نظامی مخالفت می‌کند و علی‌الظاهر معتقد است اعضای حکومت فعلی می‌توانند در دوران گذار نقش مثبتی ایفا کنند.

بنا به گفته این اعضای کمیته، آنان نگران این هستند که سرنگونی حکومت موجب آشوب در کشور شود.

حسن عبدالعظیم، از شخصیت‌های باسابقه اپوزیسیون، می‌گوید: «ما مداخله خارجی را رد می‌کنیم و به زعم ما خطر آن به اندازه استبداد داخلی است. ما هر دوی آن‌ها را مردود می‌دانیم».[۳۸]

ارتش آزاد سوریه[ویرایش]

نوشتار اصلی: ارتش آزاد سوریه

ارتش آزاد سوریه شماری از نظامیان جدا شده از ارتش دولت بشار اسد هستند و سرهنگ ریاض الاسد، رهبری ارتش آزاد سوریه را به عهده دارد. نیروی موسوم به “ارتش آزاد سوریه” در ماه اوت سال ۲۰۱۱ توسط گروهی از نظامیان فراری و با هدف حمایت از غیرنظامیان در برابر حملات ارتش سوریه و تلاش برای سرنگونی حکومت بشار اسد تشکیل شد.[۳۹]

هم چنین در ژانویه ۲۰۱۲ اعلام شد؛ افسران برجسته جدا شده از ارتش خود را برای تشکیل شورای فرماندهی نظامی آماده می‌کنند. سرهنگ ریاض الاسد، رهبر ارتش آزاد سوریه و ژنرال مصطفی احمد شیخ از افسران برجسته ارتش سوریه، فرماندهی این شورا را برعهده می‌گیرند.

ارتش آزاد سوریه ژانویه ۲۰۱۲ شهر الزَبَدانی در جنوب‌غربی این کشور و در نزدیکی مرز لبنان را به کنترل خود درآورد. این شهر در ۳۰ کیلومتری شمال غربی دمشق قرار دارد.[۴۰][۴۱][۴۲]

شورای ملی سوریه[ویرایش]

نوشتار اصلی: شورای ملی سوریه

این شورا با گرد هم آمدن گروه‌های متفاوتی از مجموعه اپوزیسیون از نیمه دوم ۲۰۱۱ و در ترکیه آغاز به کار کرده‌است. برهان غلیون، رئیس شورا می‌گوید که این شورا «نیروهای اپوزیسیون را متحد می‌کند». شورای ملی سوریه ائتلافی از هفت گروه مخالف حکومت سوریه‌است که با هدف ارائه جایگزینی معتبر برای حکومت بشار اسد تشکیل شده‌است.

اعضای این شورا عبارتند از:

  • بیانیه تغییر دموکراتیک دمشق:گروهی برآمده از جنبشی که در سال‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۰۱ و به اصطلاح «بهار دمشق» خواهان اصلاحات دموکراتیک وسیع شد و از سوی حکومت سرکوب شد.
  • اخوان‌المسلمین.
  • کمیته‌های هماهنگی محلی:جریان‌هایی متشکل از شهروندان عادی که تظاهرات را در اقصی نقاط کشور هدایت می‌کنند.
  • کمیسیون عمومی انقلاب سوریه: ائتلافی از ۴۰ گروه از میان توده‌های مردم.
  • احزاب کرد، رهبران طوایف و چهره‌های مستقل.[۴۳]

در ۱ آوریل ۲۰۱۲ کشورهای شرکت‌کننده در دومین نشت دوستان مردم سوریه (بیش از ۸۰ کشور جهان) این شورا را به عنوان نمایندهٔ قانونی مردم سوریه به رسمیت شناختند.[۴۴]

گروه دوستان سوریه[ویرایش]

نوشتار اصلی: گروه دوستان سوریه

گروه دوستان سوریه مجموعه‌ای از کشورها و نهاد بین‌المللی برای پیدا کردن راه حلی برای بحران سوریه، خارج از شورای امنیت، پس از آنکه چین و روسیه قطعنامه مرتبطی در مورد سوریه را وتو کردند، می‌باشند. این اولین بار توسط نیکلای سارکوزی[۴۵] رئیس جمهور فرانسه مطرح شد، اولین نشست آن در ۲۴ فوریه ۲۰۱۲ در تونس بر‌گزار شد.[۴۶] جلسه دوم در تاریخ ۱ آوریل ۲۰۱۲ در شهر استانبول ترکیه انجام پذیرفت.[۴۷]

توافق گروه‌های مخالف بشار اسد[ویرایش]

کاریکاتوری از وضعیت بشار اسد کشیده شده توسط کارلوس لاتوف.

دو بال اصلی انقلاب سوریه، «شورای ملی سوریه» به رهبری «برهان غلیون» و «شورای هماهنگی انقلاب سوریه» به مدیریت «هیثم تنسیق» و «حَیّم مانّا» در اواخر دسامبر ۲۰۱۱ در قاهره مصر توافق کردند تا به طور مشترک انقلاب سوریه را راهبری و دربارهٔ چگونگی فرایند ادامهٔ اعتراض‌ها تصمیم‌گیری کنند. موافقت‌نامهٔ این دو گروه با حضور «نبیل عربی»، دبیرکل اتحادیه عرب به امضا رسید و رسمیت یافت.[۴۸]

این دو جریان عمده مخالف دولت بشار اسد؛ ضمن تسریع و تسهیل روند تغییر حکومت، مانع از مداخله نظامی خارجی در کشور می‌شود. در این سند هردو ی این جریانها بر تقویت و حمایت از «ارتش آزاد سوریه» تأکید کردند. بموجب این توافقنامه پس از سقوط دولت بشار اسد یک دولت انتقالی تا مرحله انتخابات قدرت را به دست گرفته و کشور را اداره خواهد کرد.

عبدالعظم، رهبر «هیئت هماهناگی ملی سوریه» به خبرنگار فرانس پرس گفت: «هدف از این اتحاد، از جمله یافتن فصل مشترک و حصول توافق روی آن تغییرات بنیادی است که باید پس از سقوط حکومت بشار اسد انجام یابد.»

«شورای ملی سوریه» در اجلاس استانبول ترکیه هم تشکیل شد و مرکب از نزدیک ۲۳۰ سازمان و چهره سیاسی مخالف دولت بشار اسد است که قریب یکصد نفر آن در داخل سوریه بسر می‌برند و بیشتر از احزاب و سازمانهای قدیمی مخالف دولت بشار اسد مثل اخوان المسلمین و برخی جریان‌های لیبرال تشکیل شده‌است و «هیئت هماهنگی ملی سوریه» که فقط در داخل سوریه فعالیت دارد و از جنبش خود جوش جوانان فیس بوکی و توئیتری تشکیل شده‌است و سازمانده اصلی مبارزات داخلی درون سوریه می‌باشد.[۴۹]

در دسامبر ۲۰۱۱ بزرگترین کنگره مخالفان بشار اسد در تونس تشکیل شد. برهان غلیون پیش از آغاز کنگره با رئیس جمهور جدید تونس، منصف مرزوقی دیدار و گفتگو کرد. هم چنین عبدالله ترکمانی، یکی از سخنگویان شورای ملی سوریه به خبرگزاری آلمان گفت، این شورا از جامعه جهانی می‌خواهد برای حفاظت از جان شهروندان معترض سوری اقدام کند.[۵۰]

عبده حسام الدین معاون وزیر نفت دولت بشار اسد، در یک پیام ویدیوئی که شامگاه ۷ مارس ۲۰۱۲ در شبکه یوتیوب منتشر شد اعلام کرد که تصمیم گرفته‌است از عضویت در دولت این کشور کناره گیری کند و "به انقلاب ملت سوریه" بپیوندد.[۵۱]

اصلاح قانون اساسی[ویرایش]

نوشتار اصلی: همه‌پرسی قانون اساسی سوریه ۱۳۹۰

در تاریخ ۷ اسفند ۱۳۹۰ در سوریه پیش‌نویس قانون اساسی نوین به همه‌پرسی رفت.

قانون اساسی جدید اختیارات حزب بعث سوریه را محدود می‌کند و رییس‌جمهور بیش از دو دوره حقّ ریاست ندارد.

همه‌پرسی با مشارکت ۵۷٫۴٪ و موافقت ۸۹٫۴٪ درصد رای‌دهندگان (برآیند موافقت ۵۱٫۳٪ واجدان شرایط) رای آورد. عنوان شده‌بود که در پی ناامنی در برخی نقطه‌ها مردم نتوانستند همه در همه‌پرسی شرکت کنند.

مواضع و واکنش‌ها[ویرایش]

مواضع ایران[ویرایش]

آیت الله علی خامنه‌ای رهبر ایران در موضع‌گیری‌ای رسمی گفت:

موضع جمهوری اسلامی ایران در قبال سوریه، حمایت از هرگونه اصلاحات به نفع مردم این کشور و مخالفت با دخالت امریکا و کشورهای دنباله رو آن، در مسائل داخلی سوریه‌است.
جستجو در ویکی‌خبر اخبار مرتبط در ویکی‌خبر:
رهبری ایران: موضع ایران در برابر سوریه؛ حمایت از هر اصلاحاتی به سود مردم، مخالفت با دخالت آمریکا و کشورهای دنباله‌روشدر مسایل داخلی سوریه

در ایران موضعگیری‌های متفاوتی نسبت به درگیری‌های سوریه نشان داده شده‌است. از طرفی گروه‌های اصلاح‌طلب، جنبش سبز و گروه‌های اپوزیسیون جمهوری اسلامی با صدور بیانیه‌هایی، همراهی خود با «انقلاب مردم سوریه» را نشان دادند و از طرف دیگر جمهوری اسلامی بر پشتیبانی خود از بشار اسد و حکومت فعلی ادامه داده‌است. فعالان جنبش سبز با ایجاد کمپین اسد باید برود از مردم سوریه پشتیبانی کردند. البته این حمایت‌ها در تغییر سیاست‌خارجی جمهوری اسلامی ایران نسبت به حکومت اسد تاثیری نداشت و در نهایت پشتیبانی جمهوری اسلامی ایران از بشار اسد سبب شد تا نیروی انتظامی ایران همراه با اسماعیل احمدی مقدم و احمدرضا رادان، فرمانده و جانشین فرمانده این نیرو، به اتهام کمک به دولت بشار اسد در سرکوب معترضان سوریه از سوی دولت امریکا تحریم شوند.[۵۲]

مقامات آمریکایی نیز در روز ۲۳ دی ماه ۱۳۹۰ اعلام کردند که دولت جمهوری اسلامی ایران توسط قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس برای کمک به سرکوب اعتراضات ضد حکومتی در سوریه، سلاح در اختیار دولت بشار اسد قرار می‌دهد.[۵۳][۵۴]

سید علی خامنه‌ای نیز در مورد اعتراضات سوریه اعلام کرد:[۵۵]

امروز آمریکا برای شبیه‌سازی کاری که در مصر و در تونس و در یمن و در لیبی و امثال این‌ها انجام گرفته‌است، متوجه شده‌است که سوریه را - که در خط مقاومت است - دچار مشکل کند. ماهیت قضیه در سوریه با ماهیت قضیه در این کشورها متفاوت است. در این کشورها حرکت ضد آمریکا و ضد صهیونیسم بود، اما در سوریه دست آمریکا آشکار و مشهود است؛ صهیونیست‌ها دنبال قضیه هستند. ما نباید اشتباه کنیم. ما نباید معیار را فراموش کنیم. آنجائی که حرکت ضد آمریکا و ضد صهیونیسم است، آن حرکت، حرکت اصیل و مردمی است؛ آنجائی که شعارها به نفع آمریکا و صهیونیسم است، آنجا حرکت انحرافی است. ما این منطق را، این بیان را، این روشنگری را حفظ خواهیم کرد.

همچنین ایران درخواست میانجیگری میان گروه‌های مخالف و حکومت سوریه را مطرح کرد و فرمول تشکیل حکومتی با چهار وزیر از گروه‌های مخالف در مقابل انصراف از درخواست برکناری بشار اسد را پیشنهاد کرد که این پیشنهاد با مخالفت اخوان‌المسلمین سوریه مواجه شد.[۵۶]

اسماعیل قاآنی، جانشین فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، حضور نظامی ایران در سوریه را تایید کرد و گفت این دخالت برای جلوگیری از «کشتار مردم» است.

اسماعیل قاآنی، به خبرگزاری ایسنا گفت: "نیروی قدس در سوریه «حضور مؤثر» دارد و با این حضور «به طور فیزیکی و غیرفیزیکی جلو کشتارهای بزرگ در سوریه گرفته شد»."[۵۷]

شورای ملی سوریه ۱۲ خرداد ۱۳۹۱، اعلام کرد که ایران «میلیاردها دلار پول از طریق بانک‌های لبنان و عراق» به حکومت بشار اسد می‌فرستد و «در تلاش برای افروختن شعله‌های جنگ داخلی در سوریه شریک جرم است».[۵۸]

محمود نبویان نماینده مجلس ایران،در ۲۳ بهمن ۹۲ گفت:"۱۵۰ هزار سوری را به ایران آوردیم و به آن‌ها آموزش نظامی دادیم و ۱۵۰ هزار نفر را همان‌جا آموزش داده و ۵۰ هزار نیروی حزب‌الله را به آن‌جا فرستادیم."[۵۹] همچنین جواد کریمی قدوسی، عضو کمیسیون امنیت ملی ایران در ۱۲ آبان ۹۲ در مشهد گفت: "صدها گردان از ایران در سوریه وجود دارد، هر چند خبر پیروزی‌های ارتش سوریه را از زبان یک فرمانده سوری می‌شنوید، اما پشت پرده آن نیروهای ایرانی قرار دارند."[۶۰] این سخنان، تکذیب رمضان شریف، مسئول روابط عمومی سپاه پاسداران را به دنبال داشت که گفت: "ایران هیچگونه گردان سازمانی در سوریه ندارد و تنها برای انتقال تجارب دفاعی خود به مدافعان این کشور حضور مستشاری دارد". تا بهمن ماه ۹۲، مطابق آنچه به صورت رسمی اعلام شده است، دست کم ۱۵ نفر از اعضای سپاه پاسداران در سوریه کشته شده اند.[۶۱] همچنین سپاه پاسداران به آموزش و اعزام اتباع خارجه مقیم ایران برای جنگ در سوریه میپردازد که از میان آنها مطابق اعلان رسمی، تا آذر ۹۲، تعداد ۱۰ نفر از اتباع افغان در سوریه کشته و در ایران دفن شده اند.[۶۲] در فروردین ۱۳۹۳ ( آوریل ۲۰۱۴ )، فرماندۀ وقت نیروی هوایی سپاه پاسداران اعلام کرد که ایران مانع سقوط حکومت بشار اسد شده است .[۶۳] در ۳۰ فروردین ۱۳۹۳ ( ۱۹ آوریل ۲۰۱۴ ) محمد پاکپور فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران گفت: سپاه پاسداران در سوریه حضور نظامی ندارد بلکه حضور مستشاری دارد. وی حضور مستشاری سپاه پاسداران در سوریه را شکل‌گیری آنچه بسیج مردمی در کنار ارتش سوریه و برای مقابله با جریانات تکفیری نامید، دانست.

لیست کشته های سپاه پاسداران در سوریه[ویرایش]

کشته های سپاه پاسداران در سوریه

موضع حماس[ویرایش]

اسماعیل هنیه نخست‌وزیر فلسطین و از رهبران ارشد حماس در سخنرانی خود روز جمعه ۲۴ فوریه ۲۰۱۲ در مسجد الازهر قاهره به طور علنی از معترضان و مخالفان حکومت سوریه حمایت کرد. و ضمن به کار بردن لفظ نبرد حماسی مردم سوریه برای دموکراسی، آن را در خور ستایش دانست. همزمان با سخنرانی هنیه در قاهره، یکی دیگری از اعضای ارشد حماس صلاح ال برداویل در سخنرانی خود در غزه ضمن حمایت از مردم سوریه اظهار کرد: «هیچ عامل سیاسی موجب نادیده گرفتن اتفاقات سوریه نمی‌شود.»[۶۴][۶۵]

موضع ترکیه[ویرایش]

رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه در آوریل ۲۰۱۲ در سخنانی تهدید کرد که اگر سوریه آتش بس را نادیده بگیرد، آنکارا خود وارد عمل می‌شود. ترکیه صبورانه منتظر می‌ماند تا ببیند که آیا سوریه به آتش بس عمل می‌کند یا نه، اما اگر دمشق آتش بس را نادیده بگیرد ما آماده اقدام هستیم.[۶۶]

ترکیه که از مخالفان بشار اسد حمایت می‌کند، خواستار ایجاد یک «دالان بشردوستانه» در خاک سوریه شد که با توجه به مواضع دمشق بدون دخالت نظامی امکان‌پذیر نخواهد بود.

رجب طیب اردوغان، با دفاع از تشکیل یک «دالان بشردوستانه» در خاک سوریه در پارلمان این کشور گفته بود: «پدر بشار اسد برای اعمالش در این دنیا بازخواست نشد اما پسر او برای این کشتار حساب پس خواهد داد.» ترکیه هم چنین سفیر ایران در آنکارا را به دلیل اظهارات مقام‌های ایرانی درباره کنفرانس گروه دوستان سوریه احضار کرد.[۶۷]

احمد داوود اغلو وزیر امور خارجه ترکیه در نشستی خبری درپایان کنفرانس گروه دوستان سوریه در استانبول گفت: «به نظام سوریه اجازه سوء استفاده از فرصت‌ها نمی‌دهیم. این آخرین فرصت است که به این نظام داده می‌شود.» احمد داوداغلو همچنین وضعیت سوریه را به وضعیت بوسنی تشبیه کرد و گفت: «در بوسنی جامعه جهانی بیش از اندازه تعلل کرد. از همین رو بسیاری از مردم کشته شدند. در سوریه جامعه جهانی نباید چنین تعللی از خود نشان دهد. باید بی‌درنگ اقدام کنیم.»[۶۸]

موضع القاعده[ویرایش]

ایمن الظواهری، رهبر القاعده، از مخالفان بشار اسد در سوریه حمایت کرد. او در پیامی ویدیویی خطاب به مخالفان دولت سوریه گفت که به حمایت کشورهای عرب و غرب تکیه نکنند. او همچنین دولت سوریه را رژیمی سرطانی توصیف کرد که مردم آزاد سوریه را از پا درمی‌آورد.[۶۹]

موضع اتحادیه عرب[ویرایش]

اتحادیه عرب در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۲ اعلام کرد تا زمانی که سوریه طرح اعراب را برای توقف سرکوب مرگبار مخالفان سیاسی اجرا نکند، هیئت سوری حق حضور در نشستهای اتحادیه عرب را نخواهد داشت.[۷۰]

اتحادیه عرب در ۳۰ مارس ۲۰۱۲ نیز خواستار کناره گیری بشار اسد از قدرت شد. رهبران شرکت کننده در اجلاس عالی اتحادیه عرب خواستار اجرای فوری و کامل طرح صلح کوفی عنان برای پایان دادن به بحران سوریه شدند.[۷۱]

موضع سازمان ملل متحد[ویرایش]

دبیر کل سازمان ملل متحد[ویرایش]

بان گی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد، روز پنج‌شنبه ۸ اسفند ۱۳۹۲، در بیستمین سالگرد نسل کشی روآندا، جنگ داخلی سوریه را مشابه نسل‌کشی در روآندا خوانده و پاسخ جهان به آن را «شکست» و «شرم‌آور» توصیف کرد. وی هر دوی این اتفاقات را درگیری‌هایی توصیف کرد که جامعۀ بین‌المللی در حل و فصل بحران‌های مرگبار آن شکست خورده است.

وی همچنین در تاریخ ۲۳ آوریل ۲۰۱۴ ( ۳ اردیبهشت ۱۳۹۳ )در دومین گزارش ماهانۀ خود، خواستار اقدام شورای امنیت برای پایان دادن به نقض قوانین بین‌المللی توسط هر دو طرف درگیر در بحران سوریه شد و به ۱۵ عضو شورای امنیت گفت که طرفین درگیر در جنگ سوریه، به درخواست این سازمان برای ارائه کمک‌های انسان‌دوستانه به این کشور عمل نکرده‌اند.

شورای امنیت سازمان ملل متحد[ویرایش]

پس از اینکه اتحادیه عرب اعلام کرد که حضور بازرسان در سوریه بی فایده‌است، در شورای امنیت پس از پنج روز رایزنی، سرانجام در ۴ فوریه ۲۰۱۲ و پس از گذشت یازده ماه از خیزش سوریه، دولت‌های چین و روسیه با قطعنامه‌ای که پایان حکومت بشار اسد را خواسته بود مخالفت و آن را وتو کردند.[۷۲]

همچنین شورای امنیت سازمان ملل متحد در ۱۱ اسفند ۱۳۹۰ (۱ مارس ۲۰۱۲)، از دولت سوریه خواست فوراً به والری آموس نماینده این سازمان در کمک رسانی به آسیب دیدگان اجازه ورود به سوریه را بدهد.[۷۳]

مجمع عمومی سازمان ملل متحد[ویرایش]

مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۱۷ فوریه ۲۰۱۲، با تصویب قطعنامه‌ای یازده ماه سرکوبی معترضان در سوریه را محکوم کرد. قطعنامهٔ تصویب شده در مجمع عمومی از دولت بشار اسد می‌خواهد که ظرف ۱۵ روز طرح اتحادیهٔ عرب را اجرایی کند. اتحادیهٔ عرب خواستار کناره گیری بشار اسد از ریاست جمهوری و انتقال قدرت به معاونش بود. ۱۳۷ کشور که به این قطعنامه رأی مثبت دادند، خواستار پایان خشونت‌ها در سوریه شده‌اند. ۱۲ کشور از جمله ایران، روسیه، چین، کوبا، ونزوئلا و کره شمالی به این قطعنامه رای منفی دادند.[۷۴][۷۵]

شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد[ویرایش]

شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در جلسه روز ۱۱ اسفند ۱۳۹۰ (۱ مارس ۲۰۱۲)، قطعنامه‌ای را تصویب کرد که در آن حکومت سوریه به خاطر «اقدام سازمان یافته در نقض گسترده حقوق بشر و خشونت علیه شهروندان غیرنظامی آن کشور» محکوم شد. این قطعنامه همچنین خواسته‌است که دولت سوریه به سازمان‌های امدادرسانی بین‌المللی امکان دسترسی کامل و کمک به کسانی را بدهد که به دلیل اقدامات نیروهای دولتی در شرایط دشواری قرار گرفته‌اند. پیش نویس این قطعنامه توسط ترکیه تهیه و در جلسه شورا مطرح شده بود و سی و هفت کشور به آن رای مثبت و تنها سه کشور به آن رای منفی دادند.[۷۶]

نمایندۀ ویژۀ دبیرکل سازمان ملل متحد[ویرایش]

رادیکا کوماراسوامی، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور مربوط به کودکان در درگیری‌های مسلحانه، در گزارشی به تاریخ ۱۲ ژوئن ۲۰۱۲ میلادی، در مورد شرایط کودکان سوری در جریان خیزش مردم سوریه مدعی شد که کودکان سوری در بازداشتگاه‌های نیروهای امنیتی حکومت سوریه شکنجه و در جریان کشتار غیرنظامیان کشته می‌شوند.[۷۷]وی هم‌چنین نیروهای دولتی در سوریه را متهم کرد که «کودکان را مجبور می‌کنند تا روی تانک‌های ارتش سوار شوند تا مخالفان مسلح نتوانند به تانک‌ها حمله کنند».[۷۸]

یونیسف[ویرایش]

در ۱۱ مارس ۲۰۱۴، صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل در گزارشی اعلام کرد تعداد کودکانی که در سومین سال جنگ در سوریه آسیب دیده‌اند، دو برابر شده، آمار کودکانی که از مارس سال قبل تحت تاثیر این جنگ قرار گرفته‌اند از دو میلیون به پنج میلیون و ۵۰۰ هزار نفر رسیده و حدود یک میلیون کودک در مناطق و شهرهای محاصره شده به غذا، دارو و کمک‌های بشردوستانه دسترسی ندارند. همچنین این صندوق خواستار پایان سریع خشونت‌ها و امکان دسترسی امداگران به کودکانی شد که در شهرهای مناطق مختلف در محاصره بودند و در مورد شرایط آینده پنج و نیم میلیون کودک داخل سوریه و یا در کمپ‌های پناهندگان در کشورهای همسایه هشدار داد.

برنامۀ جهانی غذای سازمان ملل متحد[ویرایش]

در آوریل ۲۰۱۴، برنامۀ جهانی غذای سازمان ملل متحد هشدار داد که خشکسالی در سوریه جان میلیون‌ها تن از ساکنان این کشور را تهدید می‌کند و علاوه بر کمبود بودجه به دلیل نرسیدن پول از جانب کشورهای کمک کننده،جنگ شرایط بسیار سختی را برای ارسال کمک های غذایی به وجود آورده است.

موضع اتحادیۀ اروپا[ویرایش]

در تاریخ ۲۳ مه ۲۰۱۱، وزیران خارجۀ کشورهای عضو اتحادیه اروپا، بشار اسد و ۹ شخصیت ارشد حکومت سوریه را به فهرست افراد تحریمی این کشور افزودند. اتحادیه اروپا حدود دو هفته پیش از آن نیز در مورد بلوکه‌کردن دارایی‌ها و ممنوعیت سفر ۱۳ مقام عالی‌رتبۀ سوری از جمله بشار اسد توافق کرده بودند.[۷۹][۸۰]

دولت انتقالی[ویرایش]

به گفته منابع سازمان ملل متحد، قدرت‌های بزرگ غربی، روسیه و چین از طرح پیشنهادی کوفی عنان، نماینده مشترک سازمان ملل و اتحادیه عرب در امور سوریه، برای پایان دادن به بحران سیاسی پانزده ماهه در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۲، از طریق تشکیل یک دولت انتقالی با شرکت گروه‌ها و شخصیت‌های مختلف حمایت کردند.

در طرح کوفی عنان پیشنهاد شده‌است که دولت وحدت ملی با شرکت برخی از مقامات حکومت کنونی و شخصیت‌ها و نمایندگان گروه‌های سیاسی مخالف تشکیل شود و با خاتمه دادن به درگیری مسلحانه، زمینه مشارکت آزاد مردم در تعیین سرنوشت خود را فراهم آورد.[۸۱][۸۲]

گروه‌های اپوزیسیون سوریه در روز ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۲ در نشستی در قاهره توافق کردند که هیثم المالح، ریاست دولت انتقالی سوریه را به عهده گیرد.

هیثم المالح مسئولیت تشکیل دولت در تبعید را که مقر آن در قاهره خواهد بود، به عهده گرفت.

المالح در گفتگو با خبرگزاری فرانسه گفت: «من مسئولیت تشکیل دولت انتقالی را پذیرفتم و برای تشکیل کابینه با همهٔ گروه‌های اپوزیسیون سوریه در خارج و داخل کشور مشورت خواهم کرد.»

المالح که دارای سابقه دفاع از حقوق بشر است، در گفتگو با خبرگزاری فرانسه اضافه کرد: «وقتی بشار اسد از قدرت کناره‌گیری کند یا برکنار شود، نباید در وضعیتی نابسامان و بدون هیچ برنامهٔ سیاسی مشخصی باشیم. هدف از تشکیل این دولت در تبعید، آمادگی برای قبول مسئولیت‌ها و هدایت کشور با برنامه‌ریزی قبلی و هزینه‌های کمتر است.»[۸۳][۸۴]

اعلام جهاد علیه دولت بشار اسد[ویرایش]

در ۲ می ۲۰۱۳ (۱۲ خرداد ۱۳۹۲)، درپی ادامهٔ جنگ در شهر استراتژیک قُصَیر (در همسایگی لبنان) و دخالت حزب‌الله لبنان در جنگ به سود نیروهای دولتی، یوسف قرضاوی آن حزب را «حزب شیطان» خواند و به مسلمانان، در برابر دولت اسد فتوای جهاد داد.[۸۵]

نقض حقوق بشر[ویرایش]

کمیته بین‌المللی نجات، از سازمان‌های امدادرسان در سوریه، میزان تجاوز و خشونت‌های جنسی از سوی دوطرف را در جریان درگیری‌های سوریه را «هولناک» توصیف کرده است.[۸۶]

در اواسط آوریل ۲۰۱۴، ناوی پیلای، مسئول کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، در گزارشی گسترده شدن شکنجه در زندان‌های دولتی سوریه را محکوم کرد و از استفاده از شکنجه توسط برخی گروه‌های مسلح مخالف اسد هم ابراز تاسف نمود.

در مارس ۲۰۱۴ سازمان عفو بین‌الملل اعلام کرد نیروهای دولت بشار اسد از ترفند گرسنگی دادن غیرنظامیان به عنوان اسلحه ای جنگی علیه مردم سوریه استفاده می‌کنند، حداقل ۱۲۸ آواره در اردوگاه یرموک در دمشق از گرسنگی جان داده‌اند، خانواده‌ها مجبور شده‌اند به دنبال غذا در خیابان‌ها آواره شوند و خود را در معرض گلوله تک تیراندازها قرار دهند. همچنین فیلیپ لوتر، مدیر خاورمیانه سازمان عفو بین‌الملل گفت که نیروهای بشار اسد با گرسنگی دادن غیرنظامیان به عنوان اسلحه جنگی، مرتکب جنایت جنگی شده‌اند و روایت های وحشتناک خانواده هایی که به خوردن سگ و گربه روی آورده‌اند و غیرنظامیانی که هدف گلوله تک تیراندازان قرار گرفته اند در حالی که به دنبال غذا می‌گشته اند به داستان تکراری یرموک تبدیل شده است.

استفاده از سلاح شیمیایی[ویرایش]

حمله شیمیایی در حومه دمشق بویژه غوطی شرقی و غربی در تاریخ 21 اوت سال 2013 ( 30 مرداد 1392 ) رخ داد که طی آن بسیاری کشته شدند که بیشتر آن ها زن و کودک بودند. به گزارش مخالفین رژیم اسد ، این حمله را نظام سوریه انجام داده گرچه که هنوز مقصر اصلی این جنایت معلوم نشده است.

بر اساس گزارش سالیانۀ وزارت امور خارجه آمریکا در مورد وضعیت حقوق بشر در جهان در سال ۲۰۱۳، که در روز 8 اسفند 1392 منتشر شد، این واقعه که در آن هزار و ۴۰۰ نفر جان خود را از دست دادند، فجیع‌ترین واقعه بشری در سال ۲۰۱۳ بوده است.

واکنش آمریکا[ویرایش]

جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا اذعان کرد که ۱۴۲۹ نفر در حمله شیمیایی در حومه شرقی دمشق کشته شده‌اند که از میان کشته شدگان ۴۲۶ نفر کودک بودند. در ادامه واکنشهای امریکا باراک اوباما طرح حمله به سوریه را به کنگره برد تا در آنجا برای اقدام نظامی تصمیم گیری شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "TIME Exclusive: Meet the Islamist Militants Fighting Alongside Syria's Rebels". Time. 26 July 2012. Retrieved 18 August 2012. 
  2. "Arab Islamist fighters eager to join Syria rebels". Daily Star. 31 July 2012. Retrieved 18 August 2012. 
  3. Sherlock, Ruth (12 July 2012). "Al-Qaeda tries to carve out a war for itself in Syria". Telegraph. Retrieved 18 August 2012. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ Schmitt, Eric (21 June 2012). "C.I.A. Said to Aid in Steering Arms to Syrian Opposition". The New York Times. Retrieved 4 July 2012. 
  5. With SOHR already stating that the number of government and rebel fatalities is evenly divided [۱] and the pro-government fatalities to be an estimated 41,800,[۲] a higher figure of rebels killed can be estimated to be 41,800 as well. This would be in line with SOHR's upper estimate of 120,000 unverified dead,[۳] with the number of combatant dead being double the documented number.[۴]
  6. "Syria: Opposition, almost 11,500 civilians killed". Ansamed.ansa.it. 3 January 2010. Retrieved 17 May 2012. 
  7. David Cameron Offers 'Safe Passage' For Syria's Bashar Al-Assad, But Not To Britain (PICTURES)
  8. "More than 80 thousand people killed since the beginning of the Syrian uprising". SOHR. Retrieved 12 May 2013. 
  9. article=1 "A member of Syrian opposition shouts slogans in Antalya". AFP. 2011-07-03. Retrieved 3 July 2011. 
  10. Zeinab Mohamed (2011-04-26). "The old flag with the new revolutionary slogans". Flickr. Retrieved 3 July 2011. 
  11. Adem Altan (2011-04-26). "Members of Syrian opposition kiss a former Syrian flag to protest against President Bashar al-Assad after their meetings in the Turkish coastal city of Antalya on June 2, 2011, aiming at a plan for the demise Bashar Assad.". AFP/Getty Images. Retrieved 3 July 2011. 
  12. Adem Altan (2011-04-26). "Syrian opposition members and Turkish activists hold placards, posters and former Syrian flag as they demonstrate outside the Syrian embassy to condemn Syrian regime in Ankara on June 3, 2011.". AFP/Getty Images. Retrieved 3 July 2011. 
  13. "Syria funeral hit with teargas, protesters wounded: report". AFP. 19 March 2011. Retrieved 19 March 2011. 
  14. "Syrian Protests Add to Pressure on Assad Regime". The Wall Street Journal. 23 March 2011. Retrieved 23 March 2011. 
  15. شمار قربانیان جنگ داخلی سوریه از ۱۲۰ هزار تن گذشت دویچه‌وله فارسی
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ BBC فارسی - جهان - نخستین کنگره مخالفان اسد در تونس تشکیل شد
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ سپاه پاسداران: ایران میان ترکیه و سوریه از بشار اسد حمایت می‌کند
  18. Over 120 Hezbollah, Basij fighers killed in Syria, report | Ya Libnan | World News Live from Lebanon
  19. Assad’s Devious, Cruel Plan To Stay In Power By Dividing Syria—And Why It’s Working | The New Republic
  20. UN says deaths in Syria unrest exceed 5,000 - Middle East - Al Jazeera English
  21. جنبش راه سبز - خشم مردم حمص از ناظران اتحادیه عرب
  22. جنبش راه سبز - سرکوب مخالفان همزمان با حضور ناظران اتحادیه عرب در سوریه
  23. جنبش راه سبز - کشتار مجدد معترضان سوری بعد از برگزاری نماز جمعه‌های اعتراضی
  24. حمله نیروهای دولتی سوریه به درعا | خبرها | فارسی
  25. بان کی مون: در سوریه به کودکان پیش از کشته شدن تجاوز می‌شود
  26. بان کی مون: در سوریه به کودکان پیش از کشته شدن تجاوز می‌شود |.: سحام نیوز:
  27. «3 سال بحران سوریه با 150 هزار نفر کشته». عصر ایران، ۱۳ فروردين ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۰۴ آوریل ۲۰۱۴. 
  28. نیروهای بشار اسد بار دیگر شهر حمص را بمباران کردند
  29. افزایش شمار کشته‌ها در حمص؛ تلاش آمریکا و ترکیه برای توقف خشونت‌ها در سوریه
  30. حمص سوریه هم‌چنان در محاصره، زیر «سنگین‌ترین» بمباران
  31. BBC فارسی - جهان - دهها نفر دیگر در ادامه حملات ارتش سوریه به شهر حمص کشته شدند
  32. بان گی مون: کشتار حمص مشروعیت حکومت سوریه را از بین برد
  33. حمله هوایی سنگین ارتش اسد به شهر حلب دویچه‌وله فارسی
  34. دبیرکل سازمان ملل: رژیم اسد فاقد مشروعیت است |.: سحام نیوز:
  35. ۳۵٫۰ ۳۵٫۱ BBC فارسی - جهان - درخواست از سازمان ملل برای اقدام در مورد 'قتل عام' در سوریه
  36. www.amude.com
  37. http://www.npr.org/2012/04/05/150064912/with-a-dose-of-caution-kurds-oppose-syrian-regime
  38. BBC فارسی - جهان - اپوزیسیون سوریه؛ ضعیف و از هم گسسته
  39. گزارشی از پیوستن نظامیان به ارتش آزاد سوریه |.: سحام نیوز:
  40. مقاومت ارتش آزاد سوریه موجب عقب نشینی نیروهای دولتی از «الزبدانی» شد
  41. نظامیان جدا شده از ارتش سوریه شهر الزبدانی را به کنترل خود درآوردند | خبرها | فارسی
  42. دولت سوریه با آتش بس در شهری تحت تصرف شورشیان موافقت می‌کند | خبرها | فارسی
  43. BBC فارسی - جهان - شورای ملی سوریه، ائتلافی از مخالفان دولت سوریه
  44. «'دوستان سوریه' راه‌های افزایش فشار بر بشار اسد را بررسی کردند‏». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۱ آوریل ۲۰۱۲. 
  45. "France, partners planning Syria crisis group: Sarkozy". رویترز. 4 Feb 2012. Retrieved 24 February 2012. 
  46. "'Friends of Syria' to call for UN to plan mission". آسوشیتد پرس. 24 February 2012. Retrieved 24 February 2012. 
  47. Staff writer (1 April 2012). "Syria opposition: Don't prolong catastrophe". Al Jazeera English. Retrieved 1 April 2012. 
  48. أنباء عن نسف الاتفاق بین جناحی المعارضة السوریة قبل مرور یوم علی إعلانه
  49. اپوزیسون سوریه رسماً متحد شد |.: سحام نیوز:
  50. کنگرهٔ سه روزهٔ «شورای ملی سوریه» در تونس | منطقه | Deutsche Welle | ۱۷٫۱۲٫۲۰۱۱
  51. BBC فارسی - جهان - معاون وزیر نفت سوریه به 'انقلاب مردم' پیوست
  52. تحریم نیروی انتظامی ایران به خاطر سوریه خبرگزاری فرارو
  53. Iran supplying weapons to Syria crackdown: US officials - Yahoo!
  54. مسؤولون أمریکیون یتهمون إیران بتزوید سوریا بأسلحة لقمع المحتجین
  55. بیانات آیت‌الله خامنه‌ای در دیدار مسئولان نظام در روز عید مبعث
  56. محمد عطایی. %D8%A7%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86. %D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF. %D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86. %D8%B1%D8%A7. %D8%AC%D8%AF%DB%8C. %D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D8%9F.html «چرا اخوان پیشنهاد ایران را جدی نگرفت؟». دیپلماسی ایرانی، ۲ بهمن ۱۳۹۰. 
  57. یکی از فرماندهان نیروی قدس سپاه "حضور مؤثر" این نیرو در سوریه را تایید کرد - رادیو فردا
  58. جنبش راه سبز - اپوزیسیون سوریه حکومت ایران را با اسد شریک جرم دانست
  59. بحرانی تازه در روابط تیره‌ی ایران و بحرین
  60. کریمی قدوسی:خزانه خالی نیست/دولت به دنبال اکثریت مجلس دهم است
  61. شهدای ایرانی «مدافع حرم» کجا دفن شده‌اند؟
  62. ۱۰ مهاجر افغان مقیم ایران، شهید دفاع از حرم حضرت زینب(س) در سوریه
  63. فرمانده نیرو هوایی سپاه: بشار اسد ماند چون خواست ایران بود
  64. http://aftabnews.ir/vdcfyedytw6djxa.igiw.html آفتاب نیوز
  65. http://www.radiofarda.com/archive/news/20120224/143/143.html?id=24495481 رادیو فردا
  66. جنبش راه سبز - اردوغان تهدید کرد: اگر سوریه آتش بس را نادیده بگیرد وارد عمل می‌شویم
  67. ترکیه سفیر ایران را احضار کرد
  68. نشست «دوستان سوریه» مخالفان بشار اسد را به رسمیت شناخت
  69. «رهبر القاعده از اعتراضات ضددولتی در سوریه اعلام حمایت کرده‌است». ۱۲ فوریه ۲۰۱۲. 
  70. BBC فارسی - جهان - اتحادیه عرب عضویت سوریه را تعلیق کرد
  71. اتحادیه عرب خواستار کناره گیری بشار اسد از قدرت شد «سایت خبری تحلیلی کلمه
  72. مجمع عمومی سازمان ملل قطعنامه علیه سوریه را تصویب کرد | منطقه | DW.DE | ۱۶٫۰۲٫۲۰۱۲
  73. BBC فارسی - جهان - سازمان ملل خواستار ورود عاجل نماینده کمک رسانی اش به سوریه شد
  74. تصویب قطعنامه محکومیت سوریه در مجمع عمومی سازمان ملل |.: سحام نیوز:
  75. سرخط خبرها - خبرهای کوتاه از ایران و جهان - © ۲۰۱۲تمام حقوق این وب‌سایت بر اساس قانون کپی‌رایت برای رادیو فردا محفوظ است
  76. BBC فارسی - خبرهای کوتاه - شورای حقوق بشر سازمان ملل حکومت سوریه را محکوم کرد
  77. سازمان ملل: در سوریه از کودکان به عنوان سپر انسانی استفاده می‌شود، بی‌بی‌سی فارسی
  78. «سپر دفاعی با کودکان سوری»، بی‌بی‌سی فارسی
  79. ممنوعیت سفر بشار اسد به کشورهای اروپایی، دویچه‌وله فارسی
  80. انتقاد سوریه از تحریم‌های اتحادیه اروپا، بی‌بی‌سی فارسی
  81. BBC فارسی - جهان - کشورهای بزرگ از طرح 'دولت انتقالی وحدت ملی' در سوریه حمایت کرده‌اند
  82. BBC فارسی - جهان - توافق کشورهای شرکت‌کننده در مذاکرات ژنو برای تشکیل دولت آشتی ملی در سوریه
  83. هیثم المالح مامور تشکیل دولت انتقالی سوریه در تبعید شد | تحولات سوریه | DW.DE | ۳۱٫۰۷٫۲۰۱۲
  84. جنبش راه سبز - یک فعال حقوق بشری، مامور تشکیل کابینه دولت انتقالی سوریه شد
  85. یورونیوز
  86. پناهجویان سوری با بحرانی 'تکان‌دهنده' روبه‌رو هستند، بی‌بی‌سی فارسی

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ جنگ داخلی سوریه موجود است.