مالکیت فکری در ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
قوانین مالکیت فکری
حقوق اولیه

حق تکثیر • حق مؤلف
حقوق معنوی
علامت تجاری •
اسرار تجاری
حق امتیاز

مقاله‌های مرتبط

مالکیت عمومی • کپی‌لفت
نرم‌افزار آزاد •
اثر اشتقاقی
آزادی پانوراما •
مالکیت فکری
استفاده منصفانه
مدت زمان حق تکثیر کشورها
مالکیت فکری در ایران

ایران از سال ۲۰۰۱ عضو سازمان جهانی مالکیت فکری است[۱] و تابحال تعدادی از پیمان‌های مربوط به مالکیت فکری را پذیرفته‌است.[۲]، ایران در سال ۱۹۵۹ به پیمان پاریس برای حمایت از مالکیت صنعتی پیوست، همچنین در سال ۲۰۰۳ به پیمان مادرید برای ثبت بین‌المللی علائم ملحق شد[۳] و در سال ۲۰۰۵ عضو توافقنامه لیسبون به منظور حمایت از نام منشاء و ثبت بین‌المللی آن شد که حفاظت از نام جغرافیایی مرتبط با محصولات را تضمین می‌کند.

ایران تاکنون کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری را امضا نکرده‌است[۴][۵] و عضو هیچ یک از کنوانسیون‌های بین‌المللی مربوط به حق تکثیر نیست. در سازمان تجارت جهانی تنها ناظر است[۶] و به موافقتنامه تریپس هم نپیوسته‌است.

سازمان‌های دولتی مسئول مالکیت فکری در ایران[ویرایش]

نوشتار(های) وابسته: نظام جمهوری اسلامی ایران

قوانین مالکیت فکری در ایران[ویرایش]

قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان، ۱۳۴۸[ویرایش]

قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان بدنه اصلی قانون حق تکثیر در ایران است، این قانون با هدف حمایت از حقوق مادی و معنوی مولفین، مصنفان و هنرمندان به وجود آمده و شامل ۳۳ ماده و ۳ تبصره می‌باشد که پس از تصویب مجلس سنای ایران در تاریخ دوشنبه، ۳ آذر ۱۳۴۸ در جلسه روز پنجشنبه، ۱۱ دی ۱۳۴۸ به تصویب مجلس شورای ملی رسید. [۸]

در تاریخ ۳۱ مرداد ۱۳۸۹ طرح اصلاح ماده ۱۲ این قانون به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید[۹] و بعد از تایید شورای نگهبان، به دولت ابلاغ شد.[۱۰][۱۱] در این طرح، مدت حمایت آثار از ۳۰ سال به ۵۰ سال پس از مرگ پدیدآورنده افزایش یافت، بدین ترتیب قانون ایران در زمینه مدت حمایت حق تکثیر با ماده ۱۲ موافقتنامه تریپس هماهنگ شد، براساس این اصلاحیه، بعد از مرگ پدیدآورنده، اگر وارثی برای اثر وجود نداشته باشد یا حقوق آن بر اثر وصیت به کسی منتقل نشده‌باشد برای همان مدت به منظور استفاده عمومی در اختیار حاکم اسلامی (ولی فقیه) قرار می‌گیرد.[۱۲]

در سال ۱۳۸۹ پیش نویس لایحه جامع حمایت از حقوق مالکیت ادبی و هنری و حقوق مرتبط [۱۳] از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به دولت ایران تقدیم شد[۱۴][۱۵] که در صورت تصویب جایگزین قوانین فعلی حق تکثیر ایران خواهد شد.[۱۶]

قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی، ۱۳۵۲[ویرایش]

قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی[۱۷] برای حمایت از آثاری که مشمول قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان نیستند به وجود آمد و شامل ۱۲ ماده و یک تبصره پس از تصویب مجلس سنای ایران در تاریخ ۲۶ آذر ۱۳۵۲ در ۶ دی ۱۳۵۲ به تصویب مجلس شورای ملی رسید.

قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای، ۱۳۷۹[ویرایش]

قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای[۱۸] برای حمایت از حقوق مادی و معنوی پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای و آثاری که برای اولین‌بار در ایران به ثبت رسیده‌اند مشتمل بر ۱۷ ماده و یک تبصره در سال ۱۳۷۹ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. آیین‌نامهٔ اجرایی این قانون در سال ۱۳۸۳ تصویب و در سال ۱۳۸۹ اصلاحیه‌ای به آن افزوده شد.

قانون ثبت علائم و اختراعات، ۱۳۱۰[ویرایش]

قانون ثبت علائم و اختراعات[۱۹]

قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری، ۱۳۸۶[ویرایش]

قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری[۲۰] در جلسه ۷ آبان ۱۳۸۶ مجلس شورای اسلامی طبق اصل ۸۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب گردید و پس از موافقت مجلس با اجرا آزمایشی آن به مدت ۵ سال، در تاریخ ۲۳ بهمن ۱۳۸۶ به تأیید شورای نگهبان رسید.

قانون تجارت الکترونیکی[ویرایش]

در قانون تجارت الکترونیکی[۲۱] اشاره‌های به حقوق مالکیت فکری در حوزه مبادلات الکترونیکی شده‌است که در قوانین قبلی تعریف نشده بودند. مواد ۶۲ تا ۶۶ مشخص می‌کند که معاملات الکترونیکی نیز مشمول قوانین فعلی مالکیت فکری ایران می‌شود، مواد ۶۲ و ۶۳ مربوط به حفاظت حقوق مالکیت فکری پدیدآورنده‌است، مواد ۶۴ و ۶۵ به منظور حفاظت از اسرار تجاری و ماده ۶۶ به حمایت از علائم تجاری در حوزه مبادلات الکترونیکی اشاره دارد.

قراردادهای بین‌المللی[ویرایش]

حفاظت آثار فرهنگی[ویرایش]

ایران از سال ۱۹۵۹ عضو پیمان لاهه برای محافظت از آثار فرهنگی در زمان درگیری‌های مسلحانه است[۲۲] و در سال ۱۹۷۵ عضو پیمان ممنوعیت و جلوگیری از واردات، صادرات و انتقال مالکیت آثار فرهنگی شده‌است [۲۳] و پیمان مربوط به حفاظت میراث فرهنگی و طبیعی جهانی را [۲۴] پذیرفته‌است.

پیمان پاریس برای حمایت از مالکیت صنعتی (پیمان پاریس)[ویرایش]

ایران یکی از امضا کنندگان پیمان پاریس است، این پیمان ایران را ملزم می‌کند تا مالکیت صنعتی اتباع کشورهای عضو پیمان را همانند اتباع خود حفاظت کند.

سازمان جهانی مالکیت فکری، ۲۰۰۲[ویرایش]

ایران از سال ۲۰۰۲ عضو سازمان جهانی مالکیت فکری است و تاکنون به بسیاری از معاهده‌های این سازمان ملحق شده‌است، ولی معاهده حق تکثیر سازمان جهانی مالکیت فکری را امضا نکرده‌است.

پیمان مادرید برای ثبت بین‌المللی علائم، ۲۰۰۳[ویرایش]

توافقنامه لیسبون به منظور حمایت از نام منشاء و ثبت بین‌المللی آن، ۲۰۰۵[ویرایش]

حق تکثیر آثار ایرانی در دیگر کشورها[ویرایش]

آثار پدید آمده کنونی در ایران در ایالات متحده شامل حق تکثیر نمی‌شوند و به حوزه‌ی عمومی تعلق دارند [۲۵][۲۶]

قوانین حق تکثیر سازمان تجارت جهانی[ویرایش]

جستجو در ویکی‌نبشته متن مربوطه در ویکی‌نبشته: مالکیت فکری در ایران

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «سازمان جهانی مالکیت معنوی»(انگلیسی)‎. 
  2. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «مالکیت معنوی در ایران»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۴ مه ۲۰۱۱).
  3. «اعضا پیمان مادرید برای ثبت بین‌المللی علائم»(انگلیسی)‎. 
  4. «اعضا کنوانسیون برن برای نگهداری از آثار ادبی و هنری»(انگلیسی)‎. سازمان جهانی مالکیت معنوی. 
  5. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «فهرست اعضا پیمانهای بین‌المللی حق تکثیر»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۳ مه ۲۰۱۱).
  6. «اعضا و ناظران سازمان تجارت جهانی»(انگلیسی)‎. 
  7. «مدیریت مالکیت فکری، سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران». 
  8. «قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان». مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ایران. 
  9. «طرح الحاق یک تبصره به ماده (۱۲) قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان مصوب ۱۳۴۸». مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی. 
  10. «طرح الحاق یک تبصره به ماده (۱۲) قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان مصوب ۱۳۴۸، ابلاغ به دولت». 
  11. «روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران». 
  12. «افزایش مدت حمایت از آثار ادبی و هنری». انجمن علمی حقوق مالکیت فکری ایران. 
  13. «پیش نویس لایحه جامع حقوق مالکیت ادبی و هنری». دبیرخانه شورای عالی اطلاع رسانی کشور. 
  14. «لایحه جامع «حقوق مالکیت ادبی و هنری» تقدیم دولت می‌شود». خبرگزاری مهر. 
  15. «پیش نویس لایحه قانون جامع حقوق مالکیت ادبی و هنری و حقوق مرتبط عرضه شد». خبرگزاری جمهوری اسلامی. 
  16. «پیش نویس قانون جامع کپی رایت تدوین شد». همشهری‌آنلاین. 
  17. «قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی». مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ایران. 
  18. «قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای». دبیرخانه ثبت و صدور شناسنامه نرم‌افزار. 
  19. «قانون ثبت علائم و اختراعات». مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ایران. 
  20. «قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی‌و علائم تجاری». مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ایران. 
  21. «قانون تجارت الکترونیکی». مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ایران. 
  22. «کشورهای عضو پیمان لاهه برای محافظت از آثار فرهنگی در زمان درگیری‌های مسلحانه». 
  23. «کشورهای عضو پیمان ممنوعیت و جلوگیری از واردات، صادرات و انتقال مالکیت آثار فرهنگی». 
  24. «کشورهای عضو پیمان مربوط به حفاظت میراث فرهنگی و طبیعی جهان». 
  25. «شرایط حق‌تکثیر و مالکیت عمومی در ایالات متحده آمریکا»(انگلیسی)‎. Cornell University. 
  26. «روابط بین‌المللی حق تکثیر ایالات متحده آمریکا»(انگلیسی)‎. دفتر حق نشر در کتابخانه کنگره ایالات متحده آمریکا. 

پیوند به بیرون[ویرایش]