زبانهای رایج در ایران
براساس سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی، جمعیت ایران در این سال بالغ بر ۷۰٬۴۲۷٬۸۴۶ نفر بودهاست. نشریههای مختلف، گزارشهای متنوع و عمدتاً متفاوتی را از آمار پراکندگی زبانی در ایران منتشر نمودهاند.
محتویات |
[ویرایش] تفاوت آمارها
علت تنوع آمارها به این خاطر است
- مرز روشنی از زبانها وجود ندارد و زبان فارسی بهعنوان زبان میانجی و رسمی در تمامی نقاط ایران که زبانهای بومی، زبان اصلی هستند نیز در میان شمار زیادی از خانوادهها زبان اصلی و زبان مادری شمار زیادی محسوب میشود که در اکثر آمارها لحاظ نمیشوند.
- جابجاییها و مهاجرتها تعادل زبانی یک منطقه را بهم میزند.
[ویرایش] گزارشها و تخمینها
[ویرایش] سازمان سیا
سازمان سیا در گزارشی که در آن زبانهای مازندرانی و گیلانی را جزئی از فارسی معرفی کرده بود، آمار زبانهای موردگویش را در ایران اینگونه بیان میکند: *زبان فارسی، گیلانی، مازندرانی ۶۱ درصد
- زبانهای ترکتبار (آذربایجانی، خراسانی، قشقایی و خلجی) ۱۸ درصد
- زبان کردی ۱۰ درصد
- زبان عربی ۳ درصد
- زبان لری ۶ درصد
- بلوچی و سایر ۲ درصد.
[ویرایش] دانشنامه وورلد اطلس
دانشنامهٔ وورلد اطلس در گزارش خود زبانهای اصلی رایج در ایران را اینگونه معرفی میکند:[۱]
- فارسی (سی وچهار میلیون نفر)
- ترکی آذربایجانی (ده میلیون نفر در آذربایجان ایران)
- کردی (هفت میلیون نفر)
- لری (چهار میلیون نفر)
- گیلکی(دومیلیون نفر)
- مازندرانی (۲ میلیون نفر)
- بلوچی، عربی، ترکمنی و سایر (حدود چهار میلیون نفر)
[ویرایش] دانشنامه اورینت
دانشنامهٔ اورینت نیز در گزارش خود آمار زبانهای اصلی و رایج در ایران را اینگونه معرفی میکند[۲]:
- زبان فارسی (سی و سه میلیون)
- ترکی آذربایجانی (دوازده میلیون)
- کردی (هشت میلیون و ششصد هزار نفر)
البته این آمار بر حسب قومیت گرفته شده و چندان دقیق نمیتواند باشد.
طبق یک برسی تعداد گرجیان گرجی زبان (فریدنی-- فریدونشهری) در سرتاسر ایران حدود صدهزار تن میباشد که این آمار تعداد گرجیان غیر گرجی زبان مازندران و سایر جاها در استان اصفهان و فارس را دربر ندارد.[۳]
[ویرایش] گزارش اتنولوگ
اتنولوگ نی گزارشی دربارهٔ زبانهای ایران ارائه کردهاست. اگرچه بدلیل روشن نبودن منبع آن و عدم توضیح دربارهٔ چگونگی جمع آوری دادهها و حدس جمعیت زبانی بر حسب مناطق جغرافیایی چندان قابل استناد نمیباشد. در این گزارش که در آن زبان فارسی غرب و شرق ایران از هم جدا شدهاند و زبان فارسی ایران و افغانستان را نیز دو زبان جداگانه انگاشته و بسیاری از گویشها و لهجهها را نیز در شمار گویشها و گونههای زبانی فارسی ذکر نکردهاست جمعیت فارسی زبانان ایران پایین تر از سایر منابع است. بر اساس این منبع زبانهای رایج در ایران به شرح زیر میباشند[۴]:
- عربی خوزستانی (۱٬۲۰۰٬۰۰۰)
- ارمنی (۱۷۰٬۰۰۰)
- آرامی نو (۱۰-۲۰٬۰۰۰)
- آذربایجانی (۱۱٬۵۰۰٬۰۰۰)
- بختیاری (۱٬۲۰۰٬۰۰۰)
- بلوچی (۸۵۶٬۰۰۰)
- براهویی (۱۰٬۰۰۰)
- گویشهای استان فارس
- فارسی غربی (۲۲٬۵۰۰٬۰۰۰)
- فارسی شرقی (یک میلیون نفر)
- گرجی (شصت هزار هزار تن)
- گیلکی (۳٬۲۵۶٬۰۰۰)
- هرزنی (۲۸٬۱۳۲)
- هورامی(۲۲٬۰۰۰)
- هزارگی (۲۸۳٬۰۰۰)
- قزاقی (سه هزار نفر)
- خلجی (۴۲٬۱۰۷)
- زبان خوانساری (۲۱٬۰۹۹)
- کروشی (۲۰۰ نفر)
- لری جنوبی (۲٬۲۵۰٬۰۰۰)
- مازندرانی (۳٬۲۶۵٬۰۰۰)
- پشتو (۱۱۳٬۰۰۰)
- تاکستانی (۲۲۰٬۰۰۰)
- زبان آشتیانی (۲۱،۰۰۰)
- تالشی (۱۱۲٬۰۰۰)
- زبان نائینی (۷،۰۳۰)
- زبان سوی (۷،۰۳۰)
- تاتی(ایران) (هفت هزار نفر)
- ترکمنی (دو میلیون نفر)
- زبان وفسی (هجده هزار نفر)
- بهبونی[ارگانی] (۳۸۳٬۰۰۰)
به این آمار و غیر واقعی بودن آن تردیدهای زیادی وارد شدهاست.[۵][۶]
[ویرایش] منابع
- ↑ www.azargoshnasp.net/Pasokhbehanirani/SomeStatisticsOnIranAndPanTurkistManipulation.htm
- ↑ http://i-cias.com/e.o/iran_4.htm
- ↑ http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00905990802230597
- ↑ [گزارش اتنولوگ از زبانهای ایران http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=Iran]
- ↑ Iran - Ethnic Statistics and Pan-Turkist Manipulation
- ↑ زبان مادری و کیستی ملی
[ویرایش] لینکهای مرتبط
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
