حسین منصور حلاج
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
ابوالمغیث عبدالله بن احمد بن ابی طاهر مشهور به حسین بن منصور حلاج (زادهٔ ۲۴۴ هجری) از عارفان ایران در سدهٔ سوم و دهه اول قرن چهارم هجریاست. [۱]
فهرست مندرجات |
[ویرایش] نامها
برای وی کنیههای دیگری نیز چون ابو عماره، ابو محمد و ابو مسعود نیز آوردهاند.
اهل هند او را ابوالمغیث نوشتندی , اهل چین ابوالمعین , اهل خراسان ابوالمهر , اهل فارس ابوعبدالله الزاهد و اهل خوزستان حلاج الاسرار و در بغداد مصطلم و در بصره مخبر (خواندند)
برای لقب وی (حلاج) سه توجیه آوردهاند. اول آنکه پدرش پیشه حلاجی داشته و دوم آنکه نیکو سخن میگفته و اسرار را حلاجی مینموده و سوم معجزهای در همین زمینه از خود نشان داده. (یک بار به انباری پنبه بر گذشت اشارتی کرد در حال دانه از پنبه بیرون آمد و خلق متحیر گشتند) [۲]
[ویرایش] زندگی و مرگ
او از مردم قریه تور واقع در شمال شرق بیضای فارس بود. اساتید وی عبارت بودند از سهل بن عبدالله تستری، عمرو بن عثمان مکی و جنید بغدادی. [۳]
او که از مهم ترین صوفیان عصر خود بود در حالت سکر عرفانی، به گفتن «انا الحق» پرداخت و متشرعین او را به جرم «کفرگویی» ابتدا به قرمطی بودن متهم و بعد از هشت سال اعدام نمودند. او را سنگسار کردند، جان نسپرد، و به گفتن اذکار مشغول بود. مثله کردند، همچنان میخواند. تا زبانش بریدند و آسمان بگرفت و آب دجله بالا آمد. برحسب وصیتاش خاکسترش به رود سپردند تا رود آرام شد.از او کرامات بسیار نقل شدهاست.
[ویرایش] آثار
از حلاج کتابهای فراوان نقل شدهاست از جمله:
«طاسین الازل و الجوهر الاکبر»، «طواسین»، «الهیاکل»، «الکبریت الاحمر»، «نورالاصل»، «جسم الاکبر»، «جسم الاصغر»، و «بستان المعرفة». علاوه بر این از حلاج دیوان اشعاری به زبان عربی باقیمانده که در اروپا و ایران به چاپ رسیدهاست.
[ویرایش] حلاج در آثار سایر بزرگان
اغلب شعرای متاخر وی از یک بیت تا یک فصل از دیوان خود را به وی اختصاص دادهاند.فصلی از کتاب تذکرة الاولیا عطار به او اختصاص دارد. حافظ در باره وی میگوید:
| گفت آن یار کزو گشت سر دار بلند | جرمش این بود که اسرار هویدا میکرد |
ایضا از ابوسعید ابوالخیر:
| روزی که انالحق به زبان میآورد | منصور کجا بود خدا بود خدا |
از سایر شعرای متاخر که تحت تأثیر وی بوده و ابیات زیادی در رابطه با وی دارند میتوان به سنایی، مولوی، عراقی، مغربی، شیخ محمود شبستری، شاه قاسم انوار و شاه نعمت الله ولی اشاره نمود. [۴]
[ویرایش] منبع
- اطلاعاتی از فرهنگسرا
- مصائب حلاج، نوشتهٔ لویی ماسینیون
- تذکرة الاولیا
- حلاج، از اسرار سخن میگفت، نوشته: دکتر محمد جعفر محجوب، برگرفته از کتاب: فرهنگ ایران زمین، تالیف: مهندس منوچهر کارگر
- جستجو در تصوف ایران از استاد مرحوم دکتر عبدالحسین زرین کوب
- اشو / طریق مدی تیشن , راهنمای گام به گام مدی تیشن برگردان از محسن خاتمی
- ↑ حلاج شهید عشق الهی، دکتر جواد نوربخش، انتشارات یلدا قلم. ISBN ۹۶۴-۵۷۴۵-۰۰-۴
- ↑ حلاج شهید عشق الهی، دکتر جواد نوربخش، انتشارات یلدا قلم. ISBN ۹۶۴-۵۷۴۵-۰۰-۴
- ↑ حلاج شهید عشق الهی، دکتر جواد نوربخش، انتشارات یلدا قلم. ISBN ۹۶۴-۵۷۴۵-۰۰-۴
- ↑ حلاج شهید عشق الهی، دکتر جواد نوربخش، انتشارات یلدا قلم. ISBN ۹۶۴-۵۷۴۵-۰۰-۴
[ویرایش] پیوند به بیرون
- منصور حلاج به قلم دکتر زرین کوب روزنامه همشهری، ۶ اردیبهشت ۱۳۷۷
| بزرگان جهان اسلام در سدههای میانه |
|---|
|
ابن اثیر · ابو کمیل · ابونواس · بتانی · وقیدی · ابوالوفای بوزجانی · معری · بغدادی · بیرونی · تقی الدین · الحازن · کاشانی · ابراهیم ادهم . کندی · ابن رشد · ابنسینا · ادریسی · ابوسعید گرگانی · فرغانی · ابوالفرج · ابوالفدا · عباس ابن فرناس · مسعودی · مروزی · مقریظی · ابن مقفع · ابن ندیم · ابن خلدون · ابراهیم ابن صنعان · جابر ابن حیان · حسن الوزن · خیام · خجندی · خوارزمی · ابن البنا · ابن فضلان · ابن نفیس · ابوالقاسم · ابوسعید ابوالخیر . علی قوشچی · صوفی . عطار نیشابوری . ابن بطوطه · ابن رومی · حاجی بکتاش والی . حلاج · رازی · قاضیزاده رومی · نصیرالدین طوسی · اقلیدسی · سعدی · سنان · طبری . فارابی · بیضاوی · غزالی · نظامی · ابن حزم · ابن عربی · مولوی · ابن تیمیه · علی قوشچی · تفتازانی |
