سید رضی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ابوالحسن محمد بن الحسین بن موسی، معروف به سید رضی و یا شریف رضی، از علمای قرن ۴ (قمری) شیعه و گردآورنده نهج‌البلاغه است. او نهج البلاغه را حدوداً چهارصد سال پس از زندگی علی بن ابی طالب گردآوری و تدوین کرده است.

زندگی[ویرایش]

در سال ۳۵۹ در شهر بغداد به دنیا آمد. پدر و مادر سید رضی هر دو از سادات علوی و از نوادگان حسین بن علی بودند. نسب وی از جانب پدر با پنج واسطه به موسی کاظم، امام هفتم شیعیان، می‌رسد[۱]. از این رو گاهی شریف رضی را «رضوی» می‌خوانند. و از طرف مادر نسب وی با شش رابطه به علی بن حسین، امام چهارم شیعیان، می‌رسد[۲].

شیخ مفید کتاب «کتاب النساء» را برای مادر سید رضی نوشته و در مقدمه کتاب از او به بانویی محترم و فاطمه یاد کرده‌است[۳].

اساتید[ویرایش]

شاگردان[ویرایش]

  • سید عبد الله جرجانی، مشهور به ابوزید کیابکی
  • شیخ محمدحلوانی
  • شیخ جعفر دوریستی(متوفی حدود ۴۷۳ ق.)
  • احمد بن علی بن قدامه مشهور به این قدامه (متوفی ۴۸۶ ق.)
  • ابوالحسن هاشمی
  • مفید نیشابوری (م ۴۵۵ ق.)
  • ابوبکر نیشابوری خزاعی (متوفی حدود ۴۸۰ق.)
  • قاضی ابوبکری عکبری (متوفی ۴۷۲ ق.)
  • مهیار دیلمی.

آثار[ویرایش]

۱- تلخیص البیان عن مجازات القرآن
۲- حقایق التاویل فی متشابه التنزیل
۳- معانی القرآن
۴- خصایص الائمه
۵-الزیادات فی شعر ابی تمام
۶-تعلیق خلاف الفقهاء
۷-کتاب المجازات النبویه
۸-تعلیقه بر ایضاح ابی علی
۹-الجید الحجاج
برگزیده اشعار حسین حجاج شاعر شیعی مشهور قرن چهارم هجری؛ نام اصلی کتاب : الحسن من شعر الحسین؛ است. ۱۰-مختار شعر ابی اسحق الصابی
۱۱-کتاب «ما دار بینه و بین ابی اسحق من الرسائل»
۱۲-دیوان اشعار[۴]
۱۳- نهج البلاغة (خطبه‌ها و کلمات علی بن أبی طالب) 14-دیوان شعری مشهور به الحجازیات

سید رضی از دیدگاه اهل سنت[ویرایش]

سید رضی نه تنها در میان شیعیان بلکه اهل تسنن هم دارای شهرت علمی و اخلاقی خاصی بود.

عبدالملک ثعالبی، شاعر معاصر سید رضی در کتاب تحقیقی و ادبی خویش «یتیمة الدهر» در وصف سید می‌نویسد: «تازه وارد ده سالگی شده بود که به سرودن شعر پرداخت. او امروز سرآمد شعرای عصر ما و نجیب‌ترین سروران عراق و دارای شرافت نسب و افتخار حسب، و ادبی ظاهر و فضلی باهر و خود دارای همه خوبی هاست.[۵]»

خطیب بغدادی در کتابش موسوم به «تاریخ بغداد» می‌گوید: «... رضی کتابهایی در معانی قرآن نگاشته‌است که مانند آن کمتر یافته می‌شود[۶]

جمال الدین ابی المحاسن یوسف بن تغری بردی اتابکی در کتاب «النجوم الزاهره فی ملوک مصر و القاهره» می‌نویسد:

«سید رضی موسوی، عارف به لغت و احکام و فقه و نحو و شاعری فصیح بود. او و پدرش و برادرش پیشوای شیعیان بودند.[۷]»

درگذشت[ویرایش]

سید رضی در سن ۴۷ سالگی و در سال ۴۰۶ (قمری) در شهر بغداد درگذشت و در کاظمین، در کنار قبر امام موسی کاظم(ع) و امام جواد (ع) (امامان شیعیان) دفن شد.

پانویس‌ها[ویرایش]

  1. اعیان الشیعه، سید محسن امین عاملی، ج ۹، ص ۲۱۶
  2. همان
  3. پیرامون نهج البلاغه، سید محسن امین عاملی، جلد ۹ صفحه ۲۰
  4. رجال النجاشی، احمد بن علی نجاشی، ص ۲۸۳
  5. یتیمة الدهر، ج ۳، ص ۱۳۱
  6. تاریخ بغداد، احمد بن علی الخطیب، ج ۲، ص ۲۴۶
  7. النجوم الزاهره، ج ۴، ص ۲۴۰