نازک الملائکه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نازک الملائکه

نازک صادق الملائکه
زادروز محرم ۱۳۴۲
۲۳ اوت ۱۹۲۳

بغداد
درگذشت ۲۰ ژوئن ۲۰۰۷ (۸۵ سالگی)
قاهره
علت مرگ پس از یک دوره ابتلا به بیماری‌های مختلف از جمله پارکینسون
آرامگاه قاهره
ملیت عراقی
پیشه شاعر
همسر عبدالهادی محبوبه


نازک صادق الملائکه مشهور به نازک الملائکه (زاده در بغداد ۲۳ اوت ۱۹۲۳ برابر با محرم ۱۳۴۲، درگذشته در قاهره ۲۰ ژوئن ۲۰۰۷) شاعر زن عراقی و معمولاً وی را در کنار بدر شاکر السیاب و عبدالوهاب البیاتی یکی از بنیانگذاران شعر نو عربی می‌دانند.

برخی شعر مشهور وی «کولیرا» (وبا) را نخستین شعر آزاد در ادبیات عربی می‌دانند. اگر چه وی خود بعدها در یکی از کتابهای خویش این مساله را رد کرده است. (در این مورد ن.ک جلوتر بخش آثار نازک الملائکه - کتاب قضایا الشعر المعاصر) معمولاً نازک الملائکه را در ایران از لحاظ ابداع شعر نو در برابر افرادی همچون نیما یوشیج و از لحاظ مضامین و احساسات شاعرانه در برابر فروغ فرخزاد می‌دانند.[نیازمند منبع]

زندگینامه[ویرایش]

سالهای آغازین زندگی[ویرایش]

نازک الملائکه

نازک الملائکه در خانواده‌ای فرهنگی و اهل شعر و در محله عاقولیه شهر بغداد به دنیا آمد. پدرش صادق و مادرش سلمی و همچنین دو دائی‌اش جمال و عبدالصاحب شاعر بودند. گفته می‌شود که نام «نازک» را پدربزرگ وی به علت علاقه‌اش به نازک عباد شخصیت زن انقلابی سوری برگزید.[۱] «ملائکه» لقبی است که همسایه‌های این خانواده به علت آرامش و سکون موجود در آن، به آنها داده بودند. این لقب بعداً فراگیر گشت و با نام نازک، باقی ماند.

ترک عراق[ویرایش]

نازک الملائکه در سال ۱۹۷۰ پس از به قدرت رسیدن حزب بعث، عراق را با شوهر خود عبدالهادی محبوبه ترک کرد و به کویت رفت. وی تا سال ۱۹۹۰ که صدام به کویت حمله نمود، در این کشور ساکن بود. پس از این سال، وی با خانواده خویش راهی قاهره گردید و تا پایان عمر نیز در آنجا ماند.

درگذشت[ویرایش]

خانم نازک الملائکه از سال ۱۹۹۰ پس از حمله صدام در مصر، قاهره زندگی می‌کرد. وی در سال ۲۰۰۷ در سن ۸۵ سالگی پس از یک دوره ابتلا به بیماری‌های مختلف از جمله پارکینسون، در قاهره درگذشت و همانجا نیز به خاک سپرده شد.

شعر کولیرا (وبا)[ویرایش]

نازک الملائکه این شعر را در سال ۱۹۴۷ در هنگامی که در قاهره بیماری وبا بسیار گسترش پیدا کرده و افراد زیادی قربانی گرفته بود، سرود. وی در این شعر که به گفته خویش در زمان کوتاهی، شاید به اندازه یک ساعت آن را سروده، اندوه عمیق خویش را از این ماجرا به تصویر کشیده است.[نیازمند منبع] این شعر بسیار تلخ و دارای مضمونی تاریک و سرد می‌باشد. شعر با عبارت «سکن اللیل | أصغِ إلی وَقْع صَدَی الأنَّا» (ترجمه: شب آرام گشت | گوش به ضربآهنگ صدای ناله‌ها سپار)[۲] آغاز می‌شود. شعر کولیرا در تاریخ ۱ دسامبر ۱۹۴۷ در مجله العروبة چاپ بیروت منتشر شد. پس از چاپ این شعر، مجادله‌های زیادی بین طرفداران شعر سنتی و کسانی صورت گرفت که به سرودن شعر آزاد و نو عربی دعوت می‌کردند.


آثار نازک الملائکه[ویرایش]

  • دیوان «عاشقه اللیل» در سال ۱۹۴۷ : این دیوان نخستین مجموعه اشعار چاپ شده نازک الملائکه می‌باشد.
  • دیوان «شظایا و رماد» سال ۱۹۴۹
  • دیوان «قرار الموجه» سال ۱۹۵۶
  • کتاب «قضایا الشعر المعاصر» سال ۱۹۶۲ : این کتاب در موضوع نقد ادبی نگاشته شده است و نازک الملائکه در آن از شعر نو عربی دفاع کرده و شعر نو سرودن شعر عربی را به عنوان یک روش خارجی و بیرونی نمی‌داند. بلکه در پندار وی، این روش سرودن شعر عربی، تلاشی از درون برای پیشرفت شعر عربی است که تغییرات تاریخی و مسائل دوران جدید، اقتضا می‌کند. در چاپهای نخستین این کتاب، نازک الملائکه ادعا می نمود که وی نخستین شاعر شعر جدید عربی است ولی از چاپ پنچم به بعد از این نظر بازگشت و عراق را نخستین محل سرودن شعر آزاد عربی دانست. وی همچنین در این چاپ از این کتاب بیان داشت که شعر کولیرا (وبا) نخستین شعر آزاد عربی نیست بلکه سابقه آن به سال ۱۹۳۲ باز می‌گردد.
  • دیوان «شجرة القمر» سال ۱۹۶۵
  • کتاب «التجزیئیه فی المجتمع العربی» سال ۱۹۷۴ : با موضوع مطالعه جامعه شناختی جوامع عربی
  • دیوان «مأساة الحیاة و أغنیة للإنسان» سال ۱۹۷۷
  • دیوان «للصلاة و الثورة یغیر ألوانه البحر» سال ۱۹۷۸
  • کتاب «سیکولوجیة الشعر» سال ۱۹۷۹ با موضوع نقد ادبی
  • مجموعه داستان «شمس التی وراء القِمّة» سال ۱۹۹۷
  • کتاب «الصومعة و الشرفة الحمراء» با موضوع نقد ادبی، تاریخ نامشخص


پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]