دریاچه ارومیه
مختصات: شرقی′۱۹°۴۵ شمالی′۴۲°۳۷ / ۴۵٫۳۱۷غرب ۳۷٫۷جنوب
| دریاچه ارومیه نام باستانی : چیچَست |
|
|---|---|
 |
|
| موقعیت | ایران, آذربایجان شرقی آذربایجان غربی |
| مختصات | شرقی′۱۹°۴۵ شمالی′۴۲°۳۷ / ۴۵٫۳۱۷غرب ۳۷٫۷جنوب |
| خروجی اولیه | تبخیر |
| مساحت آبخیز | ۵۱٬۸۷۶ کیلومتر مربع |
| کشور منشا | Iran |
| حداکثر طول | ۱۴۰ کیلومتر |
| حداکثر عرض | ۵۵ کیلومتر |
| مساحت سطح | ۵٬۲۰۰ کیلومتر مربع |
| حداکثر عمق | ۱۶ m (۵۲ ft) |
| ارتفاع از سطح آبهای آزاد | ۱٬۲۶۷ متر |
| جزیرهها | ۱۰۲ |
دریاچه اُرومیه یا دریاچه رضائیه در شمال غربی ایران و در منطقهٔ آذربایجان واقع شدهاست. این دریاچه طبق آخرین تقسیمات کشوری، بین دو استان آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی تقسیم شدهاست. دریاچهٔ ارومیه، بزرگترین دریاچهٔ داخلی ایران و دومین دریاچهٔ آبشور دنیا است.[۱] آب این دریاچه بسیار شور بوده و عمدتاً از رودخانههای زرینهرود، سیمینهرود، گادر، باراندوز، شهرچای، نازلو و زولا تغذیه میشود.
حوضهٔ آبریز دریاچه ارومیه، ۵۱٬۸۷۶ کیلومتر مربع است[۲] که پیرامون ۳٪ مساحت کل کشور ایران را دربر میگیرد. این حوضه با داشتن دشتهایی مانند دشت تبریز، ارومیه، مراغه، مهاباد، میاندوآب، نقده، سلماس، پیرانشهر، آذرشهر و اشنویه، یکی از کانونهای ارزشمند فعالیت کشاورزی و دامداری در ایران بهشمار میرود.
دریاچه ارومیه بزرگترین آبگیر دایمی آسیای غربی است که در شمال غرب فلات ایران قرار گرفتهاست. پارک ملی دریاچه ارومیه پس از مرداب انزلی، از جالبترین و نغزترین زیستگاههای طبیعی جانوران در ایران بهشمار میرود. در حال حاضر ۲۷ گونه پستاندار، ۲۱۲ گونه پرنده، ۴۱ گونه خزنده، ۷ گونه دوزیست و ۲۶ گونه ماهی حیات وحش این دریاچه را تشکیل دادهاند.[۳]
آب دریاچهٔ ارومیه بسیار شور و میزان نمک محلول در آن دو برابر اقیانوسها است. به این دلیل، هیچ ماهی و نرمتنی به جز گونههایی از سختپوستان در آن زندگی نمیکنند و آب آن هیچوقت یخ نمیزند. شناکنندگان نیز میتوانند بر روی آب آن شناور بمانند.[۴]
دریاچهٔ ارومیه دارای ۱۰۲ جزیرهاست که همهٔ آنها از سوی سازمان یونسکو به عنوان اندوختهٔ طبیعی جهان به ثبت رسیدهاند. جزیرهٔ اِشک، زیستگاه پرندگان زیبای کوچک، از جمله مرغ آتش و تنجه و همچنین تعدادی گوزن زرد ایرانی و گوسفند وحشی (قوچ و میش) به آن انتقال داده شدهاند. برای گشت و گذار در دریاچه و جزیرههای آن میتوان از دو کشتی سهند و نوح، یا قایقهای گوناگون در بندر گلمانخانه بهره گرفت.
محتویات |
[ویرایش] تاریخچه
نام کهن این دریاچه چیچَست بودهاست. این واژه، واژهای است از زبان اوستایی و پارسی باستان و تلفظ آن چَئِچَستَ بودهاست. دریاچهٔ چیچست در اسطورههای ایرانی نقشی بنیادین دارد. عرصهٔ بسیاری از رویدادهای مهم زندگی کیخسرو، کرانهٔ این دریاچه بودهاست. دژ بهمن که کیخسرو در نبردی غولآسا و سهمگین آن را میگشاید و از چنگ دیوان بهدر میآورد، در نزدیکی همین دریاچه بوده و بسیاری از اسطورههای دیگر.
در دوران پهلوی به مناسبت پادشاهی رضاشاه پهلوی، به این دریاچه نام رضائیه داده شد.
دریاچهٔ ارومیه یکی از زیستگاههای طبیعی مهم در منطقهٔ آذربایجان که در عین حال برای ورزشهای آبی همانند شنا، قایقرانی و اسکی روی آب نیز بسیار مناسب میباشد، در آستانهٔ خشک شدن است. این دریاچه که با سواحل زیبا و آبشور خود گردشگران بسیاری را در فصول مختلف و علیالخصوص در تابستان بهسوی خود جلب مینماید، از نظر داشتن موادّ معدنی گوناگون، دارای یکی از کمیابترین منابع طبیعی بوده و امروزه با تهدیدی بسیار جدی روبروست.
[ویرایش] دوره افشاریه
نام دریاچه در نقشه ایران در دوره افشاریه، دریاچه شاهی (L. of Shahi) ذکر شدهاست. [۵]
[ویرایش] خشکیدن دریاچه
این دریاچه در خطر خشک شدن کامل قراردارد و طی ۱۳ سال گذشته ۶ متر کاهش سطح داشته است. اختصاص ۹۰٪ منابع آبی منطقه به بخش کشاورزی، تبخیر زیاد در پی گرم شدن هوا و برداشت غیرمجاز از آبهای زیرزمینی در پی حفر چاه از دلایل خشک شدن این دریاچه میباشند. کارشناسان ابراز داشتهاند در صورت خشک شدن این دریاچه هوای معتدل منطقه تبدیل به هوای گرمسیری با بادهای نمکی خواهد شد و زیست محیط منطقه را تغییر خواهد داد.[۶] [۷] در اعتراض به خشک شدن دریاچه در فروردین سال ۱۳۹۰ اعتراضی صورت گرفت.[۸]
یکی از طرحهایی که برای نجات دریاچه ارومیه مطرح شده انتقال آب از نقاط دیگر به ویژه رود ارس است. به گفته نماینده ارومیه در مجلس نادر قاضیپور، تنها راه نجات دریاچه ارومیه آبهای رود ارس و شهرستان پیرانشهر است. اما این ایده با مخالفتهایی روبروست. روزنامه اقتصاد پویا در سرمقالهای مقصر خشکیدن دریاچه ارومیه را مردم و نمایندگانی میداند که برای تأمین نیازهای کشاورزی و خانگی آذربایجان بارها خواستار انتقال آب رودخانههایی که به دریاچه ارومیه میریزند به نقاط دیگر شدهاند و از حکومت درخواست داشتند تا آب این رودخانهها برای تأمین نیاز باغهای مراغه و دیگر شهرهای استان استفاده شود و یا با فشار بسیار بر مسئولین طرح میانگذر دریاچه ارومیه را اجرایی کردند. بر اساس این نظریه برای نجات دریاچه ارومیه به جای خشکاندن ارس و از بین بردن زمینهای بارور نقاط دیگر باید از مصرف آب کاسته و به وزارت نیرو اجازه داده شود تا آب رودخانههایی را که به طور طبیعی به این دریاچه میریختهاند دوباره به سوی آن رها کند.[۹]
در مرداد ماه سال ۱۳۹۰ مجلس شورای اسلامی با دو فوریت طرح انتقال آب به دریاچه ارومیه موافقت نکرد[۱۰] و این امر به احتمال زیاد به بحرانی تر شدن اوضاع دریاچه دامن خواهد زد، علاوه بر این پیش بینی میشود در صورت خشک شدن احتمالی دریاچه شاهد بارش باران نمک در بسیاری از استان های همجوار باشیم و در ادامه این امر منجر به آواره شدن ۱۳ میلیون نفر خواهد شد [۱۱]
[ویرایش] پارک ملی دریاچه ارومیه
پارك ملي درياچه اروميه با وسعت 462600 هكتار همچنین یکی از 9 ذخیرهگاه زیستکره در ایران است.[۱۲]
[ویرایش] نگارخانه
-
کریستالهای نمک در دریاچه ارومیه
-
پل روگذر دریاچهٔ ارومیه (شهید کلانتری)
-
"مشت عثمان"، کوچکترین جزیره دریاچه ارومیه
-
منطقه زیبای کاظمداشی در ساحل غربی دریاچه ارومیه
-
پرچم رومیزی دریاچه ارومیه
[ویرایش] منابع
- ↑ شماره ۹۲۰ روزنامهٔ شرق؛ صفحهٔ ۲۲
- ↑ شماره ۹۲۰ روزنامه شرق/صفحه ۲۲
- ↑ شمارهٔ ۹۲۰ روزنامهٔ شرق؛ صفحهٔ ۲۲
- ↑ خبرگزاری ایسنا، سرویس: بهداشت و درمان - عمومی، ۱۳۸۷/۰۶/۰۶ برابر با ۰۸-۲۷-۲۰۰۸ کد خبر: ۸۷۰۶-۰۱۹۵۶: بازدید: اوت ۲۰۰۸
- ↑ مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «پرونده:Persian(IRAN) Empire ۱۷۴۷.jpg»، ویکیپدیای فارسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۲ آذر ۱۳۹۰).
- ↑ کاهش آب دریاچه ارومیه
- ↑ روزنامه جام جم، چهارشنبه ۳۰ تیر ۱۳۸۹ صفحه ۱۵
- ↑ رادیوفردا
- ↑ Iran: Political row over drying of Lake Oroumiyeh Radio Zamaneh
- ↑ همشهری آنلاین
- ↑ همشهری آنلاین
- ↑ ذخيره گاه زيست كره چيست؟ سایت تورهای طبیعت گردی البرز
- فرهنگ جغرافیایی شهرستانهای کشور (شهرستان ارومیه)، سال ۱۳۷۹
[ویرایش] جُستارهای وابسته
[ویرایش] پیوند به بیرون
|
|||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
