فهرست شاهان ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

این فهرستی است از شاهان خاندانهای اصلی فرمانروا در ایران که شامل تمام پادشاهی ها و شاهنشاهی های فرمانروا در گستره جغرافیایی ایران و فرمانروایان آنها می شود. برای دیدن فهرست های کامل تر از فرمانروایان اصلی و نیز خاندان های کوچکتر حاکم در ایران به صفحه های زیر رجوع کنید:

محتویات

پادشاهی‌های کهن حدود ۲۷۰۰ تا ۵۵۰ پیش از میلاد [ویرایش]

نام دیهیمی نام اصلی نگاره لقب زایش-مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
خاندان ارته[۱]، حدود ۲۷۰۰ پ.م
۱ این سوکوش سیرنه ارباب ارته ؟ - ؟ ح۲۷۰۰پ.م ح۲۷۰۰پ.م ؟ همزمان با انمرکر شاه اوروک
نخستین شاهان ایلامی، ح۲۷۰۰- ح۲۶۰۰پ.م
۲ هومبابا ؟ - ح۲۶۸۰پ.م ح۲۷۰۰پ.م ح۲۶۸۰پ.م ؟ همزمان با گیلگمش شاه اوروک
۳ هومبان شوتور (یا خومباستیر) ؟ - ؟ ؟ ؟ ؟
خاندان یکم اوان[۲][۳]، ح۲۶۰۰- ح۲۵۵۰پ.م
۴ شاه ناشناس اوان شاه اوان ؟ - ؟ ح۲۵۸۰پ.م ؟ ؟ همزمان با اورنونگل شاه اوروک[۴]
۵ لو ... شاه اوان ؟ - ؟ ؟ ؟ ؟
۶ کورایشک شاه اوان ؟ - ؟ ؟ ح۲۵۵۰پ.م ؟ ۳۶ سال همزمان با لوگل انه موندو شاه ادب و اورننشه شاه لگش
خاندان دوم اوان[۵]، ح۲۵۵۰-ح۲۲۷۰پ.م
۷ پلی شاه اوان ؟ - ؟ ح۲۵۰۰پ.م ؟ ؟
۸ تته یکم شاه اوان ؟ - ؟ ؟ ؟ ؟
۹ اوکو تنهیش شاه اوان ؟ - ؟ ؟ ؟ ؟
۱۰ هیشوتش شاه اوان ؟ - ؟ ؟ ؟ ؟
۱۱ شوشون ترنه شاه اوان ؟ - ؟ ؟ ؟ ؟
۱۲ نپی ایلهوش شاه اوان ؟ - ؟ ؟ ؟ ؟
۱۳ کیکو سیوه تمتی شاه اوان ؟ - ؟ ؟ ؟ ؟
۱۴ هیشپ رتپ یکم شاه اوان ؟ - ؟ ؟ ؟ ؟
۱۵ لوه ایشن شاه اوان ؟ -ح۲۳۲۵پ.م ؟ ح۲۳۲۵پ.م پسر هیشپ رتپ یکم
۱۶ هیشپ رتپ دوم شاه اوان ؟ - ؟ ح۲۳۲۵پ.م ؟ پسر لوه ایشن
۱۷ امه سینی[۶] شاه اوان ؟ - ۲۳۱۱پ.م ح۲۳۱۵پ.م ۲۳۱۱پ.م
۱۸ هلو شاه اوان ؟ - ؟ ؟ ؟ ؟
۱۹ هیته شاه اوان ؟ - ؟ ح۲۲۷۰ پ.م ح۲۲۷۰ پ.م ؟ همزمان با نرم سین شاه اکد
خاندان کوتیان[۷]، حدود ۲۲۵۶ تا حدود ۲۱۲۰ پیش از میلاد
۲۰ اریدوپیزیر شاه کوتی  ? - ? ح۲۲۵۶پ.م ح۲۲۵۱پ.م  ?
۲۱ ایمته (یا نیبیه) شاه کوتی  ? - ? ح۲۲۵۰پ.م ح۲۲۴۶پ.م  ?
۲۲ اینکی شوش شاه کوتی  ? - ? ح۲۲۴۵پ.م ح۲۴۰پ.م  ?
۲۳ زرله گب شاه کوتی  ? - ? ح۲۲۳۹پ.م ح۲۲۳۴پ.م  ?
۲۴ شولمه شاه کوتی  ? - ? ح۲۲۳۳پ.م ح۲۲۲۸پ.م  ?
۲۵ الولمش (یا سیلولومش) شاه کوتی  ? - ? ح۲۲۲۷پ.م ح۲۲۲۲پ.م  ?
۲۶ دوگه شاه کوتی  ? - ? ح۲۲۲۱پ.م ح۲۲۱۶پ.م  ?
۲۷ ایلوان شاه کوتی  ? - ? ح۲۲۱۵پ.م ح۲۲۱۳پ.م  ?
۲۸ اینی مبه کش شاه کوتی  ? - ? ح۲۲۱۲پ.م ح۲۲۰۸پ.م  ?
۲۹ اینکی شوش شاه کوتی  ? - ? ح۲۲۰۷پ.م ح۲۲۰۲پ.م  ?
۳۰ یرله گب شاه کوتی  ? - ? ح۲۲۰۱پ.م ح۲۱۸۷پ.م  ?
۳۱ اببه ته شاه کوتی  ? - ? ح۲۱۸۶پ.م ح۲۱۸۴پ.م  ?
۳۲ یرله گب (یا یرله) شاه کوتی  ? - ? ح۲۱۸۳پ.م ح۲۱۸۱پ.م  ?
۳۳ کوروم شاه کوتی  ? - ? ح۲۱۸۰پ.م ح۲۱۸۰پ.م  ?
۳۴ اپیل کین شاه کوتی  ? - ? ح۲۱۷۹پ.م ح۲۱۷۷پ.م  ?
۳۵ له اره بوم شاه کوتی  ? - ? ح۲۱۷۶پ.م ح۲۱۷۵پ.م  ?
۳۶ ایره روم شاه کوتی  ? - ? ح۲۱۷۴پ.م ح۲۱۷۳پ.م  ?
۳۷ ایبره نوم شاه کوتی  ? - ? ح۲۱۷۲پ.م ح۲۱۷۲پ.م  ?
۳۸ هبلوم شاه کوتی  ? - ? ح۲۱۷۱پ.م ح۲۱۷۰پ.م  ?
۳۹ پوزور سوئن شاه کوتی  ? - ? ح۲۱۶۹پ.م ح۲۱۶۳پ.م  ?
۴۰ یرله گنده شاه کوتی  ? - ? ح۲۱۶۲پ.م ح۲۱۵۶پ.م  ?
۴۱ سی ئوم (یا سی ئو) شاه کوتی  ? - ? ح۲۱۵۵پ.م ح۲۱۲۱پ.م  ?
۴۲ تیری گن شاه کوتی  ? - ? ح۲۱۲۰پ.م ح۲۱۲۰پ.م  ? ۴۰ روز
خاندان سوم اوان[۸]، حدود ۲۱۰۰پیش از میلاد
۴۳ کوتیک این شوشینک[۹] شاه اوان  ? - ? ح۲۱۰۰پ.م ح۲۱۰۰پ.م پسر شینپی هیش هوک همزمان با اورنمو شاه اور. شوش در سال های ۲۰۷۸ و ۲۰۱۶پ.م به دست سپاهیان اور گشوده شد. پس از وی شاهان سیماشکی رهبری ایلام را در دست گرفتند.
خاندان سیماشکی[۱۰][۱۱]، حدود ۲۰۷۰ تا حدود ۱۹۷۵ پیش از میلاد
۴۴ گیرنمه یکم شاه سیماشکی  ? - ?  ?  ?  ?
۴۵ تزیته یکم شاه سیماشکی  ? - ? ح۲۰۴۰پ.م[۱۲] ح۲۰۳۷پ.م[۱۳]  ?
۴۶ اپرتی یکم شاه سیماشکی  ? - ?  ? ح۲۰۳۳پ.م[۱۴]  ?
۴۷ گیرنمه دوم شاه سیماشکی  ? - ? ح۲۰۳۳پ.م  ?  ?
۴۸ تزیته دوم شاه سیماشکی  ? - ?  ?  ?  ?
۴۹ لورک لوهان شاه سیماشکی  ? - ۲۰۲۲پ.م ح۲۰۲۸پ.م ۲۰۲پ.م  ?
۵۰ هوتران تمتی شاه سیماشکی  ? - ?  ?  ?  ?
۵۱ ایندتو این شوشینک یکم شاه سیماشکی  ? - ۲۰۱۶پ.م  ? ۲۰۱۶پ.م پسر هوتران تمتی
۵۲ کیندتو شاه سیماشکی  ? - ? پیش از ۲۰۰۶پ.م پس از ۲۰۰۵پ.م پسر تن روهوراتیر گشاینده اور
۵۳ ایندتو این شوشینک دوم شاه سیماشکی  ? - ? ح۱۹۸۰پ.م  ? پسر په پی[۱۵] همزمان با شوایلیشو شاه ایسین و بیله لمه شاه اشنونه
۵۵ تن روهوراتیر یکم شاه سیماشکی  ? - ? ح۱۹۶۵پ.م  ? پسر ایندتو این شوشینک دوم همزمان با ایدین دگن شاه ایسین
۵۶ ایندتو این شوشینک سوم شاه سیماشکی  ? - ?  ?  ? پسر تن روهوراتیر یکم بیش از سه سال
خاندان اپرتی[۱۶]، حدود ۱۹۷۵ تا حدود ۱۵۰۰ پیش از میلاد
۵۴ اپرتی دوم شاه سیماشکی، شاه انشان و شوش، سوکل ماه  ? - ? ح۱۹۷۳پ.م  ? در ۱۹۷۳پ.م با دختر ایدین دگن شاه ایسین ازدواج کرد.[۱۷] همزمان با ایدین دگن شاه ایسین
۵۷ شیلههه شاه انشان و شوش، سوکل ماه  ? - ?  ?  ? پسر اپرتی دوم
۵۸ کوک نشور یکم سوکل ماه  ? - ?  ?  ? پسر (خواهرزاده) شیلههه[۱۸]
۵۹ اته هوشو سوکل و ایپیر شوش، شبان مردم شوش، شبان این شوشینک  ? - پس از ۱۸۹۴پ.م ؟۱۹۲۸پ.م پس از ۱۸۹۴پ.م پسر کوک نشور یکم (؟)
۶۰ تتپ مده شبان مردم شوش  ? - ? پس از ح۱۸۹۰پ.م  ? پسر کوک نشور یکم (؟)
۶۱ پلرایشن سوکل ماه  ? - ?  ?  ?  ?
۶۲ کوک سنیت  ? - ?  ?  ? پسر پلرایشن (؟)
۶۳ کوک کیروش سوکل ماه، سوکل ایلام و سیماشکی و شوش  ? - ?  ?  ? پسر لن کوکو و برادرزاده پلرایشن
۶۴ تم سنیت  ? - ?  ?  ? پسر کوک کیروش
۶۵ کوک نهونته  ? - ?  ?  ? پسر کوک کیروش
۶۶ کوک نشور دوم سوکل ماه، سوکل ایلام، سوکل ایلام و سیماشکی و شوش  ? - ?  ?  ? پسر کوک نهونته (؟)
۶۷ شیروکدوه سوکل ماه  ? - ? ح۱۷۹۰پ.م  ?  ? همزمان با شمشی ادد یکم شاه آشور
۶۸ شیموت ورتش یکم  ? - ?  ?  ? پسر شیروکدوه
۶۹ سیوه پلر هوپک سوکل ماه، سوکل شوش، شاهزاده ایلام  ? - ? پیش از ۱۷۶۵پ.م پس از ۱۷۶۵پ.م پسر شیروکدوه
۷۰ کودوزولوش یکم سوکل ماه، سوکل شوش  ? - ?  ?  ? پسر شیروکدوه
۷۱ کوتیرنهونته یکم سوکل ماه  ? - ? ح۱۷۱۰پ.م  ? پسر کودوزولوش یکم
۷۲ اته مره هلکی  ? - ?  ?  ? پسر کودوزولوش یکم (؟)
۷۳ تته دوم سوکل  ? - ?  ?  ? برادر اته مره هلکی
۷۴ لیله ایرتش  ? - ?  ?  ? پسر کودوزولوش یکم
۷۵ تمتی اگون سوکل ماه، سوکل شوش  ? - ?  ?  ? پسر کوتیرنهونته یکم
۷۶ کوتیر شیلههه سوکل ماه، سوکل  ? - ?  ?  ? پسر تمتی اگون
۷۷ کوک نشورسوم سوکل ایلام، سوکل شوش  ? - ? پیش از ۱۶۴۶پ.م پس از ۱۶۴۶پ.م پسر کوتیر شیلههه
۷۸ تمتی رپتش  ? - ?  ?  ? پسر کوتیر شیلههه
۷۹ شیموت ورتش دوم  ? - ?  ?  ? پسر کوک نشورسوم
۸۰ شیرتوه شاه شوش  ? - ?  ?  ? پسر کوک نشورسوم
۸۱ کودوزولوش دوم سوکل ماه، شاه شوش  ? - ?  ?  ? پسر شیموت ورتش دوم
۸۲ تن اولی سوکل ماه، سوکل  ? - ?  ?  ?  ?
۸۳ تمتی هلکی سوکل ماه، سوکل ایلام و سیماشکی و شوش  ? - ?  ?  ? پسر تن اولی
۸۴ کوک نشورچهارم[۱۹] سوکل ماه  ? - ?  ?  ? پسر تن اولی
۸۵ کوتیک متلت[۲۰]  ? - ? ح۱۵۰۰پ.م  ? پسر تن اولی
خاندان کیدینو[۲۱]، حدود ۱۵۰۰ تا حدود ۱۳۷۰پ.م
۸۶ کیدینو شاه انشان و شوش  ? - ? سده ۱۵پ.م  ?  ?
۸۷ این شوشینک سونکیر نپیپیر شاه انشان و شوش  ? - ?  ?  ?  ?
۸۸ تن روهوراتیر دوم شاه انشان و شوش  ? - ? سده ۱۵پ.م  ?  ?
۸۹ شله شاه انشان و شوش  ? - ?  ?  ?  ?
۹۴ تمتی اهر شاه انشان و شوش  ? - ? ح۱۳۷۰پ.م  ?  ? همزمان با کدشمن انلیل یکم شاه کاسی بابل
خاندان ایگه هلکی[۲۲]، حدود ۱۴۰۰ تا حدود ۱۲۰۰ پیش از میلاد
۹۰ پلرایشن یکم شاه انشان و شوش  ? - ? ح۱۳۹۰پ.م  ? پسر ایگه هلکی همزمان با کوریگلزو یکم شاه کاسی بابل
۹۱ کیدین هوتران یکم شاه انشان و شوش  ? - ?  ?  ? پسر پلرایشن یکم[۲۳]
۹۲ اترکیته دوم شاه انشان و شوش  ? - ?  ?  ? پسر ایگه هلکی
۹۳ هومبان نومنه یکم شاه انشان و شوش  ? - ? ح۱۳۷۰پ.م  ? پسر اترکیته دوم همزمان با بورنه بوریش دوم شاه کاسی بابل
۹۵ اونتش نپیریشه (یا اونتش هومبان یا اونتش گل) شاه انشان و شوش  ? - ? ح۱۳۴۰پ.م  ? پسر هومبان نومنه یکم
۹۶ کیدین هوتران دوم شاه انشان و شوش  ? - ?  ?  ? پسر اونتش نپیریشه[۲۴]
۹۷ نپیریشه اونتش (یا هومبان اونتش) شاه انشان و شوش  ? - ?  ?  ? پسر کیدین هوتران دوم[۲۵]
۹۸ پلرایشن دوم شاه انشان و شوش  ? - ?  ?  ?  ?
۹۹ اونپتر نپیریشه (یا اونپتر هومبان) شاه انشان و شوش  ? - ?  ?  ? پسر پلرایشن دوم
۱۰۰ کیدین هوتران سوم شاه انشان و شوش  ? - ? ح۱۲۲۴پ.م ح۱۲۱۷پ.م پسر پلرایشن دوم همزمان با انلیل ندین شومی و ادد شومه ایدینه شاهان کاسی بابل[۲۶]
خاندان شوتروکی[۲۷]، حدود ۱۲۰۰ تا حدود ۹۷۰ پیش از میلاد
۱۰۱ هلوتوش این شوشینک شاه انشان و شوش  ? - ? ح۱۲۰۰پ.م  ?  ?
۱۰۲ شوتروک نهونته یکم شاه انشان و شوش  ? - ? پیش از ۱۱۵۸پ.م پس از ۱۱۵۸پ.م پسر هلوتوش این شوشینک
۱۰۳ کوتیرنهونته دوم شاه انشان و شوش  ? - ? پیش از ۱۱۵۵پ.م پس از ۱۱۵۵پ.م پسر شوتروک نهونته یکم
۱۰۴ شیلهک این شوشینک یکم شاه انشان و شوش  ? - ?  ?  ? پسر کوتیرنونته دوم
۱۰۵ هوته لوتوش این شوشینک شاه انشان و شوش  ? - ? پیش از ۱۱۱۰پ.م پس از ۱۱۱۰پ.م پسر کوتیرنهونته دوم
۱۰۶ شیلهینه همرو لکمر شاه انشان و شوش  ? - ? پس از ۱۱۱۰پ.م  ? پسر شیلهک این شوشینک یکم
۱۰۷ هومبان نومنه دوم شاه انشان و شوش  ? - ? آغاز سده ۱۱پ.م  ?  ?
۱۰۸ شوتروک نهونته دوم شاه انشان و شوش  ? - ? میانه سده ۱۱پ.م  ? پسر هومبان نومنه دوم
۱۰۹ شوتور نهونته یکم شاه انشان و شوش  ? - ? میانه سده ۱۱پ.م  ? پسر هومبان نومنه دوم
۱۱۰ مربیتی اپله اصر[۲۸] "فرزند" ایلام  ? - ? پیش از ۹۸۳پ.م پس از ۹۷۸پ.م  ?
 ? اکشیر شیموت شاه انشان و شوش  ? - ?  ?  ?  ?
 ? اکشیرنهونته شاه انشان و شوش  ? - ?  ?  ?  ?
 ? کره ایندش شاه ایلام  ? - ?  ?  ?  ?
خاندان هومبان تهره (نوایلامیان)[۲۹]، حدود ۸۳۰ تا حدود ۶۴۰ پیش از میلاد
۱۱۴ شاه ناشناس ایلام شاه انشان و شوش  ? - ? پیش از ۸۲۱پ.م پس از ۸۲۱پ.م  ? همزمان با شمشی ادد پنجم شاه آشور
۱۱۵ هومبان تهره یکم شاه ایلام  ? - ۷۴۳پ.م  ? ۷۴۳پ.م  ?
۱۱۶ هومبان نیکش یکم شاه ایلام  ? - ۷۱۷ پ.م ۷۴۳ پ.م ۷۱۷ پ.م پسر هومبان تهره یکم
۱۱۷ شوتورنهونته دوم شاه انشان و شوش  ? - ۶۹۹ پ.م ۷۱۷ پ.م ۶۹۹ پ.م پسر (خواهرزاده) هومبان نیکش یکم
۱۱۸ هلوشو این شوشینک شاه انشان و شوش  ? - اکتبر۶۹۳پ.م ۶۹۹ پ.م اکتبر۶۹۳پ.م برادر شوتورنهونته دوم
۱۱۹ کوتیرنهونته سوم شاه انشان و شوش  ? - جولای۶۹۲پ.م اکتبر۶۹۳پ.م جولای۶۹۲پ.م پسر هلوشو این شوشینک
۱۲۰ هومبان نومنه سوم شاه انشان و شوش  ? - فوریه۶۸۸پ.م جولای۶۹۲پ.م فوریه۶۸۸پ.م پسر هلوشو این شوشینک
۱۲۱ هومبان هلتش یکم شاه انشان و شوش  ? - اکتبر۶۸۱پ.م فوریه۶۸۸پ.م اکتبر۶۸۱پ.م پسر هومبان نومنه سوم(؟)
۱۲۲ هومبان هلتش دوم شاه انشان و شوش  ? - سپتامبر۶۷۵پ.م اکتبر۶۸۱پ.م سپتامبر۶۷۵پ.م پسر هومبان هلتش یکم
۱۲۴ اورتک این شوشینک شاه انشان و شوش  ? - ۶۶۳ پ.م سپتامبر۶۷۵پ.م ۶۶۳ پ.م برادر هومبان هلتش دوم
۱۲۵ تمتی هومبان این شوشینک یکم شاه انشان و شوش  ? - سپتامبر۶۵۳پ.م ۶۶۳ پ.م سپتامبر۶۵۳پ.م برادر اورتک این شوشینک
۱۲۶ هومبان نیکش دوم شاه انشان و شوش  ? - ۶۵۱ پ.م سپتامبر۶۵۳پ.م ۶۵۱ پ.م پسر اورتک این شوشینک
۱۲۷ تمه ریتو شاه انشان و شوش  ? - پس از ۶۴۴/۵پ.م ۶۵۲ پ.م ۶۴۹ پ.م پسر هومبان هپوئه پسر اورتک این شوشینک
۱۲۹ اینده بیبی شاه انشان و شوش  ? - پس از جولای۶۴۸پ.م ۶۴۹ پ.م پس از جولای۶۴۸پ.م  ?
۱۳۰ هومبان هلتش سوم شاه انشان و شوش  ? - پس از ۶۴۴/۵پ.م پس از جولای۶۴۸پ.م ۶۴۴/۵ پ.م پسر اته همیتی این شوشینک از آشوریان شکست خورد و اسیر شد.
۱۲۷ تمه ریتو شاه انشان و شوش  ? - پس از ۶۴۴/۵پ.م ۶۴۷ پ.م ۶۴۷ پ.م پسر هومبان هپوئه پسر اورتک این شوشینک
۱۳۱ هومبان نیکش سوم شاه انشان و شوش  ? - پس از ۶۴۴/۵پ.م ۶۴۷ پ.م ۶۴۷ پ.م پسر اته مره هلکی شاه رقیب
۱۳۲ اومهولومه شاه انشان و شوش  ? - ? ۶۴۷ پ.م ۶۴۷ پ.م  ? شاه رقیب
۱۳۳ ایندتو این شوشینک چهارم شاه انشان و شوش  ? - ? ۶۴۷ پ.م پس از پائیز۶۴۶پ.م  ? شاه رقیب
۱۳۴ هومبان هپوئه شاه انشان و شوش  ? - ? ۶۴۷ پ.م ۶۴۷ پ.م  ? شاه رقیب
۱۳۵ پائه شاه انشان و شوش  ? - پس از ۶۴۴/۵پ.م پائیز۶۴۶پ.م پس از ۶۴۴/۵پ.م  ? شاه رقیب
۱۳۶ شوتورنهونته سوم شاه انشان و شوش  ? - ? پس از پائیز۶۴۶پ.م  ? پسر ایندتو این شوشینک چهارم پس از وی پادشاهی انشان به هخامنشیان منتقل شد. اما بازماندگان او تا زمان داریوش یکم هخامنشی بر شوش فرمان می راندند. نگاه کنید به فهرست شاهان ایلام
خاندان یکم ماد[۳۰]، ۶۷۴ تا ۶۵۲ پیش از میلاد
۱۲۳ خشثریته فرورتیش (؟)  ? - ۶۵۲ پ.م ۶۷۴ پ.م ۶۵۲ پ.م پسر دیاکو در نبرد با آشوریان و اسکیت ها کشته شد.
خاندان اسکیت، ۶۵۲ تا ۶۲۵ پیش از میلاد
۱۲۸ مادیا  ? - ۶۲۵ پ.م ۶۵۲ پ.م ۶۲۵ پ.م پسر پارتاتوا شاه اسکیت ها از ۶۵۸/۹پ.م
خاندان دوم ماد[۳۱]، ۶۲۵ تا ۵۵۰ پیش از میلاد
۱۳۷ کیاکسار هووه خشثره  ? - ۵۸۵ پ.م ۶۲۵ پ.م ۵۸۵ پ.م پسر خشثریته
۱۳۸ آستیاگ ایشتوویگو  ? - ۵۸۵ پ.م ۵۸۵ پ.م ۵۵۰ پ.م پسر کیاکسار خلع شد و بعدها کشته شد.

شاهنشاهی ایران باستان ۵۵۰ تا ۳۲۹ پیش از میلاد [ویرایش]

نام دیهیمی نام اصلی نگاره لقب زایش-مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
خاندان هخامنشی، ۵۵۰ تا ۳۲۹ پیش از میلاد'
۱۳۹ کوروش بزرگ شاه انشان، شاه پارس، شاه ماد، شاه بابل، شاه سومر و اکد و چهارگوشه جهان ۶۰۰ پ.م - ۵۳۰ پ.م ۵۵۹ پ.م ۵۳۰ پ.م پسر کمبوجیه یکم شاه انشان و ماندانه دختر آستیاگ شاه ماد در نبرد با ماساگت ها کشته شد.
۱۴۰ کمبوجیه Cambyses II.jpg شاه بزرگ، شاهنشاه  ? - ۵۲۱ پ.م ۵۳۰ پ.م ۵۲۲ پ.م پسر کورش بزرگ
۱۴۱ بردیا تنوشیر شاه بزرگ، شاهنشاه  ? - ۵۲۲ پ.م ۵۲۲ پ.م ۵۲۲ پ.م پسر کورش بزرگ به دست بزرگان پارسی کشته شد.
۱۴۲ داریوش بزرگ ارشام (؟) Darius.jpg شاه بزرگ، شاهنشاه ۵۵۰ پ.م - ۴۸۶ پ.م ۵۲۲ پ.م ۴۸۶ پ.م پسر گشتاسپ پسر ارشام پسر آریارمنه پسر چیش پیش شاه انشان
۱۴۳ خشایارشا شاه بزرگ، شاهنشاه ۵۱۹ پ.م - ۴۶۵ پ.م ۴۸۵ پ.م ۴۶۵ پ.م پسر داریوش یکم و آتوسا دختر کورش بزرگ به دست بزرگان پارسی کشته شد.
۱۴۴ اردشیر یکم Tomb of Artaxerxes I.jpg شاه بزرگ، شاهنشاه، درازدست  ? - ۴۲۴ پ.م ۴۶۵ پ.م ۴۲۴ پ.م پسر خشایارشا یکم
۱۴۵ خشایارشای دوم اردشیر شاه بزرگ، شاهنشاه  ? - ۴۲۴ پ.م ۴۲۴ پ.م ۴۲۴ پ.م پسر اردشیر یکم به دست سغدیان کشته شد.
۱۴۶  ? سغدیان شاه بزرگ، شاهنشاه  ? - ۴۲۳ پ.م ۴۲۴ پ.م ۴۲۳ پ.م پسر اردشیریکم به دست داریوش دوم کشته شد.
۱۴۷ داریوش دوم وهوکه Tomb of Darius II.jpg شاه بزرگ، شاهنشاه  ? - ۴۰۴ پ.م ۴۲۳ پ.م ۴۰۴ پ.م پسر اردشیریکم
۱۴۸ اردشیر دوم ارشک شاه بزرگ، شاهنشاه ۴۳۶ پ.م - ۳۵۸ پ.م ۴۰۴ پ.م ۳۵۸ پ.م پسر داریوش دوم
۱۴۹ اردشیر سوم وهوکه Persepolis Artaxerxes III tomb.jpg شاه بزرگ، شاهنشاه  ? - ۳۳۸ پ.م ۳۵۸ پ.م ۳۳۸ پ.م پسر اردشیر دوم به دست باگواس کشته شد.
۱۵۰ اردشیر چهارم آرش شاه بزرگ، شاهنشاه  ? - ۳۳۶ پ.م ۳۳۸ پ.م ۳۳۶ پ.م پسر اردشیر سوم به دست باگواس کشته شد.
۱۵۱ داریوش سوم اردشاد Meister der Alexanderschlacht 003.jpg شاه بزرگ، شاهنشاه ۳۸۰ پ.م - ۳۳۰ پ.م ۳۳۶ پ.م ۳۳۰ پ.م پسر ارشام پسر گستهم پسر داریوش دوم به دست اردشیر پنجم کشته شد.
۱۵۲ اردشیر پنجم بسوس The punishment of Bessus by Andre Castaigne (1898-1899).jpg شاه بزرگ، شاهنشاه  ? - ۳۲۹ پ.م ۳۳۰ پ.م ۳۲۹ پ.م احتمالاً از بازماندگان اردشیردوم به دست اسکندر مقدونی کشته شد.

سلوکیان (از ۲۴۹ تا ۳۲۴ پیش از میلاد) [ویرایش]

  1. سلوکوس یکم (از ۳۱۲ تا ۲۸۰ پیش از میلاد)
  2. آنتیوخوس یکم (از ۲۸۰ تا ۲۶۱ پیش از میلاد)
  3. آنتیوخوس دوم (۲۶۱ تا ۲۴۶ پیش از میلاد)

پارت ها [ویرایش]

توضیح: ح علامت اختصاری حدود است.


نام تصویر دورهٔ فرمانروایی نیا رویدادها
ارشک (اشک یکم) Pdc 24586.jpg ۲۵۰ تا ۲۴۷ پ.م. فریاپد بنیادگذاری دودمان اشکانی
تیرداد یکم (اشک دوم) Pdc 24587.jpg ۲۴۷ تا ۲۱۱ پ.م. فریاپد، برادر ارشک ضمیمه کردن گرگان، اتحاد با دیودوت پادشاه باختر، شکست سلوکوس دوم پادشاه سلوکی
اردوان یکم (اشک سوم) ۲۱۱ تا ۱۹۱ پ.م. تیرداد یکم لشکرکشی به ماد، نبرد با آنتیوخوس سوم و عقب‌نشینی، غارت معبد آناهیتا توسط سپاه آنتیوخوس
فریاپت (اشک چهارم) ۱۹۱ تا ۱۷۶ پ.م. اردوان یکم صلح
فرهاد یکم (اشک پنجم) Phraates I.jpg ۱۷۶ تا ۱۷۱ پ.م. فریاپت تسخیر تپورستان، بنای شهر شهر خارکْسْ
مهرداد یکم (اشک ششم) ۱۷۱ تا ۱۳۷-۱۳۸ پ.م. فریاپت، برادر فرهاد یکم گسترش و اقتدار دودمان اشکانی، جنگ با دیمتریوس دوم و اسارت دیمتریوس
فرهاد دوم (اشک هفتم) Coin of Phraates II of Parthia.jpg ۱۳۷-۱۳۸ تا ۱۲۸ پ.م. مهرداد یکم جنگ با آتیوخوس سیدت و شکست از وی، حمله دوباره آتیوخوس سیدت و شکست و کشته شدن آتیوخوس، انحطاط دولت سلوکی
اردوان دوم (اشک هشتم) ۱۲۸ تا ۱۲۳ پ.م. فریاپت، عموی فرهاد دوم جنگ با قوم یوئه‌چی و زخم برداشتن و مرگ اردوان
مهرداد دوم یا مهرداد کبیر (اشک نهم) ۱۲۳ تا ۸۷ پ.م. اقتدار دودمان اشکانی، نظم و سازمان دهی به امور ایران
گودرز یکم ۹۵ تا ۹۰ پ.م. قیام گودرز و پادشاهی کوتاه مدت وی
اُرُد یکم ۹۰ تا ۸۰ پ.م. مهرداد دوم براندازی گودرز یکم
سیناتروک (اشک دهم) ۷۶ یا ۷۵ تا ۷۰ پ.م. مهرداد یکم، برادر فرهاد دوم تسخیر آذربایجان و غارت جلگه فرات تیگران ارمنی

ساسانیان [ویرایش]

(تاریخ بر پایه سالنمای میلادی)

تازش و پیروزی تازیان (۶۵۱)

پس از اسلام [ویرایش]

گاوباریان [ویرایش]

باوندیان [ویرایش]

شاخه کیوسیه [ویرایش]

شاخه اسپهبدیه [ویرایش]

شاخه کینخواریه [ویرایش]

طاهریان [ویرایش]

صفاریان [ویرایش]

علویان تبرستان [ویرایش]

  • حسن بن زید
  • القائم
  • داعی الحق
  • حسن پسر مهدی
  • داعی صغیر

سامانیان [ویرایش]

زیاریان [ویرایش]

بوییان [ویرایش]

غزنویان [ویرایش]

سلجوقیان بزرگ، ۱۰۲۹–۱۱۹۴ [ویرایش]

نام دیهیمی نام اصلی نگاره لقب زایش-مرگ آغاز شاهی پایان شاهی خویشاوندی یادداشت
سلجوقیان بزرگ، ۱۰۲۹–۱۱۹۴
۱ طغرل یکم محمد رکن الدین، ابوطالب، بیگ، سلطان ۹۹۵ - ۱۰۶۳ ۱۰۲۹ ۱۰۶۳ پسر میکائیل پسر سلجوق
۲ آلپ ارسلان محمد عضدالدوله، عضدالدین، ابوشجاع، سلطان ۱۰۳۹ - ۱۰۷۲ ۱۰۶۳ ۱۰۷۲ پسر چغری بیگ داود برادر طغرل یکم به دست سرباز اسیری کشته شد.
۳ ملکشاه یکم حسن Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah.jpg جلال الدوله، جلال الدین، ابوالفتح، سلطان ۱۰۵۵ - ۱۰۹۲ ۱۰۷۲ ۱۰۹۲ پسر آلپ ارسلان به دست حشاشین کشته شد
۴ محمودیکم ناصرالدین، ابوالقاسم، سلطان ۱۰۸۶ - ۱۰۹۴ ۱۰۹۲ ۱۰۹۴ پسر ملکشاه یکم
۵ برکیارق محمد رکن الدین، ابوالمظفر، سلطان ۱۰۸۰ - ۱۱۰۵ ۱۰۹۴ ۱۱۰۵ پسر ملکشاه یکم
۶ ملکشاه دوم معزالدین، ابوالفتح، سلطان ۱۱۰۱ - ? ۱۱۰۵ ۱۱۰۵ پسر برکیارق به دست محمدیکم خلع و نابینا شد
۷ محمدیکم تپر غیاث الدین، ابوشجاع، سلطان ۱۰۸۲ - ۱۱۱۸ ۱۱۰۵ ۱۱۱۸ پسر ملکشاه یکم
۸ سنجر احمد معزالدین، ابوالحارث، سلطان ۱۰۸۷ - ۱۱۵۷ ۱۰۹۷ ۱۱۵۷ پسر ملکشاه یکم
۹ محموددوم مغیث الدین، سلطان ۱۱۰۴ - ۱۱۳۱ ۱۱۱۸ ۱۱۳۱ پسر محمدیکم
۱۰ داود مغیث الدین، ابوالفتح، سلطان  ? - ۱۱۳۲ ۱۱۳۱ ۱۱۳۲ پسر محموددوم
۱۱ طغرل دوم رکن الدین، ابوطالب، سلطان ۱۱۰۹ - ۱۱۳۴ ۱۱۳۲ ۱۱۳۴ پسر محمدیکم
۱۲ مسعود غیاث الدین، ابوالفتح، سلطان ۱۱۰۹ - ۱۱۵۲ ۱۱۳۴ ۱۱۵۲ پسر محمدیکم
۱۳ ملکشاه سوم مغیث الدین، سلطان ۱۱۲۸ - ۱۱۶۰ ۱۱۵۲ ۱۱۵۳ پسر محموددوم
۱۴ محمددوم غیاث الدین، ابوشجاع، سلطان ۱۱۲۸ - ۱۱۶۰ ۱۱۵۳ ۱۱۶۰ پسر محموددوم
۱۵ سلیمانشاه معزالدین، ابوالحارث، سلطان ۱۱۱۸ - ۱۱۶۲ ۱۱۶۰ ۱۱۶۱ پسر محمدیکم خلع شد
۱۶ ارسلان رکن الدین، سلطان ۱۱۳۴ - ۱۱۷۶ ۱۱۶۱ ۱۱۷۶ پسر طغرل دوم
۱۷ طغرل سوم رکن الدین، ابوطالب، سلطان  ? - ۱۱۹۴ ۱۱۷۶ ۱۱۹۴ پسر ارسلان کشته شد.

خوارزمشاهیان [ویرایش]

ایلخانان [ویرایش]

دودمان‌های محلی [ویرایش]

جلایریان [ویرایش]

آل مظفر یا مظفریان [ویرایش]

آل اینجو [ویرایش]

کیاییان [ویرایش]

  • سید امیر کیای مَلاطی، بنیانگذار حکومت خاندان کیاییان در گیلان. حکومت از (۷۶۳ـ۷۷۶) ق.
  • سید رضی کیا حکومت از (۷۲۹ـ۷۹۹) ق.
  • کارکیا سید محمد اول حکومت از (۸۲۹ ـ۸۳۷) ق.
  • کارکیا ناصر کیا حکومت از (۸۳۷ ـ۸۵۱) ق.
  • کارکیا سلطان محمد دوم حکومت از (: ۸۵۱ـ۸۸۳) ق.
  • کارکیا میرزاعلی

...

تیموریان [ویرایش]

  1. تیمور لنگ
  2. خلیل سلطان
  3. شاهرخ
  4. الغ بیگ
  5. عبدالله میرزا
  6. بابر تیموری
  7. ابو سعید
  8. سلطان احمد
  9. سلطان محمود
  10. سلطان حسین بایقرا

قراقویونلو [ویرایش]

  1. قرامحمد
  2. قره یوسف
  3. قرااسکندر
  4. جهانشاه
  5. حسن علی فرزند جهانشاه

آق قویونلو [ویرایش]

  1. قره عثمان
  2. حمزه
  3. نورالدین علی
  4. اوزون حسن
  5. سلطان خلیل
  6. یعقوب

صفویان [ویرایش]

ردیف نام تصویر تولد/مرگ سلطنت نسبت با سلف یادداشت
1 شاه اسماعیل یکم Shah Ismail I, Mu'in Musavvir , 1688.PNG ۱۴۸۷-۱۵۲۴ ۱۵۰۲-۱۵۲۴ پسر شیخ حیدر
۲ شاه تهماسب یکم Tahmasb I, chehelsotoun palace.PNG ۱۵۱۴-۱۵۷۶ ۱۵۲۵-۱۵۷۶ پسر شاه اسماعیل
۳ شاه اسماعیل دوم ۱۵۳۷-۱۵۷۷ ۱۵۷۶-۱۵۷۷ پسر شاه تهماسب
۴ شاه محمد خدابنده ۱۵۳۲-۱۵۹۶ ۱۵۷۷-۱۵۸۷ پسر شاه تهماسب عزل شد
۵ شاه عباس یکم Shah Abbas.jpg ۱۵۷۱-۱۶۲۹ ۱۵۸۷-۱۶۲۹ پسر شاه محمد خدابنده
۶ شاه صفی ۱۶۱۱-۱۶۴۲ ۱۶۲۹-۱۶۴۲ پسر محمدباقر (صفی) میرزا و نوه شاه عباس نام او پیش از سلطنت سام میرزا بود
۷ شاه عباس دوم Shah Abbas II, 1663, Aga Khan trust of culture.PNG ۱۶۳۲-۱۶۶۶ ۱۶۴۲-۱۶۶۶ پسر شاه صفی
۷ شاه سلیمان اول Shah Suleiman portrait, Aliqulijabadar, 1670.png ۱۶۴۵-۱۶۹۴ ۱۶۶۶-۱۶۹۴ پسر شاه عباس دوم نام او صفی میرزا بود و بار اول با نام شاه صفی تاج بر سرگذاشت و در دومین سال سلطنت خود با نام سلیمان تاجگذاری کرد.
۸ شاه سلطان حسین Sultan Husain Safavi, by Mohammad Ali Ibn Mohammad Zaman.PNG ۱۶۶۸-۱۷۲۶ ۱۶۹۴-۱۷۲۲ پسر شاه سلیمان اول توسط محمود افغان عزل شد و سپس به دست او به قتل رسید
۹ شاه تهماسب دوم ۱۷۰۴-۱۷۴۰ ۱۷۲۲-۱۷۳۲ پسر شاه سلطان حسین توسط نادرشاه عزل شد و سپس کشته شد
۱۰ شاه احمد 1678-1728 ۱۷۲۸-۱۷۲۶ پسر شهربانوبیگم دختر شاه سلیمان اول نام او میرزا احمد مرعشی بود. در کرمان خود را شاه ایران خواند. به دست اشرف افغان کشته شد.
۱۱ شاه عباس سوم ۱۷۳۰-۱۷۳۹ ۱۷۳۲-۱۷۳۶ پسر شاه تهماسب دوم زیر نظر نادرشاه سلطنت می کرد و سپس به دست او عزل و کشته شد
12 شاه اسماعیل سوم ؟-1772 1749 پسر مریم بیگم (یا خان آغا بیگم) دختر شاه سلطان حسین نامش میرزا ابوتراب مرعشی بود. عزل شد.
13 شاه سلیمان دوم 1723 (یا 1725)-؟ 1749-1750 پسر شهربانو بیگم دختر شاه سلیمان اول نامش میرسید محمد مرعشی بود. در مشهد خود را شاه ایران خواند. به دست شاهرخ‌میرزا عزل و کور شد.
14 شاه اسماعیل سوم (بار دوم) ؟-1772 1752-1756 پسر مریم بیگم (یا خان آغا بیگم) دختر شاه سلطان حسین تحت تسلط کریم خان زند سلطنت کرد

افشاریان [ویرایش]

  1. نادرشاه افشار
  2. عادلشاه افشار
  3. ابراهیم‌شاه
  4. شاهرخ‌میرزا

زندیان [ویرایش]

  1. کریم‌خان زند
  2. زکی‌خان زند
  3. ابوالفتح‌خان زند
  4. صادق‌خان زند
  5. علی‌مرادخان زند
  6. جعفرخان زند
  7. صیدمرادخان زند
  8. لطفعلی‌خان زند

قاجار [ویرایش]

ردیف نام تصویر تولد/مرگ سلطنت نسبت با سلف یادداشت
1 آقا محمدخان قاجار Mohammad Khan Qajar.jpg ۱۷۴۲-۱۷۹۷ ۱۷۹۴-۱۷۹۷ پسر محمدحسن خان قاجار کشته شد
2 فتحعلی شاه Fath Ali Shah(hermitage2).jpg ۱۷۷۲-۱۷۶۴ ۱۷۹۷-۱۸۳۴ برادرزاده آقامحمدخان قاجار نام اصلی او باباخان بود
3 محمد شاه محمد شاه قاجار.jpg ۱۸۰۸-۱۸۴۸ ۱۸۳۴-۱۸۴۸ نوه فتحعلی شاه
- مهد علیا Antoin Sevruguin 43 8 SI.jpg ۱۸۰۵-۱۸۷۳ ۱۸۴۸ همسر محمدشاه سه ماه به نیابت از پسرش سلطنت کرد
۴ ناصرالدین شاه Nasir ad-Din Nadar.jpg ۱۸۳۱-۱۸۹۶ ۱۸۴۸-۱۸۹۶ پسر محمدشاه کشته شد
۵ مظفرالدین شاه Mozaffareddinshah.jpg ۱۸۵۳-۱۹۰۷ ۱۸۹۶-۱۹۰۷ پسر ناصرالدین شاه
۶ محمدعلی شاه Mohammad Ali Shah.jpg ۱۸۷۲-۱۹۲۵ ۱۹۰۷-۱۹۰۹ پسر مظفرالدین شاه عزل شد
۷ احمدشاه AhmadShahQajar2.jpg ۱۸۹۸-۱۹۳۰ ۱۹۰۹-۱۹۲۵ پسر محمدعلی شاه عزل شد

پهلوی [ویرایش]

نشان رسمی دربار پادشاهی ایران که در آن فروهر (آترا) دیده می‌شود. (در گوی، سمت راست، بالا) دوره‌ی پهلوی ۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷ خورشیدی


الگوها [ویرایش]

جستارهای وابسته [ویرایش]

فهرست ایرانیان پیش از اسلام فهرست شاهان ایلام

یادداشت ها [ویرایش]

  1. Cameron, 1936; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997.
  2. جایگاه جغرافیایی اوان نامشخص است ولی بسیار محتمل است که در نزدیکی پشتکوه لرستان واقع بوده باشد. سه شاه نخست اوان بر میانرودان نیز فرمانروایی کرده اند.
  3. Legrain, 1922; Cameron, 1936; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997; Vallat "Elam ...", 1998.
  4. Cameron, 1936.
  5. Legrain, 1922; Cameron, 1936; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997; Vallat "Elam ...", 1998.
  6. Potts, 1999.
  7. Legrain, 1922; Cameron, 1936; D’yakonov, 1956; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997.
  8. Legrain, 1922; Cameron, 1936; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997; Vallat "Elam ...", 1998.
  9. Hinz, 1972.
  10. تصور می شود که سیماشکی در نزدیکی اصفهان کنونی قرار داشته است.
  11. Cameron, 1936; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997; Vallat "Elam ...", 1998.
  12. Potts, 1999
  13. Potts, 1999
  14. Potts, 1999.
  15. Hinz, 1972.
  16. Cameron, 1936; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997; Vallat, "Elam ...", 1998.
  17. Vallat, "Elam ...", 1998.
  18. لفظ "روهوشاک" در زبان ایلامی به معنی "خواهرزاده" است ولی به احتمال زیاد اشاره به ازدواجی فامیلی بین خواهر و برادر دارد. نگاه کنید به: Vallat, "Elam ...", 1998.
  19. Potts, 1999.
  20. Cameron, 1936.
  21. Cameron, 1936; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997; Vallat, "Elam ...", 1998.
  22. Cameron, 1936; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997; Vallat, "Elam ...", 1998.
  23. Vallat , Francois. Elam: The History of Elam.
  24. Vallat , Francois. Elam: The History of Elam.
  25. Vallat , Francois. Elam: The History of Elam.
  26. Vallat, "Elam ...", 1998.
  27. Cameron, 1936; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Majidzadeh, 1997; Vallat, "Elam ...", 1998.
  28. همچنین شاه بابل نیز بوده است
  29. Cameron, 1936; The Cambridge History of Iran; Hinz, 1972; The Cambridge Ancient History; Majidzadeh, 1991; Vallat, 1995; Majidzadeh, 1997; Vallat, "Elam ...", 1998; Reade, 2000; Henkelman, 2003; Tavernier, 2004.
  30. Cameron, 1936; D’yakonov, 1956; The Cambridge History of Iran
  31. Cameron, 1936; D’yakonov, 1956; The Cambridge History of Iran

کتابشناسی [ویرایش]