یونان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۹° شمالی ۲۲° شرقی / ۳۹° شمالی ۲۲° شرقی / 39; 22

جمهوری یونان
Ελληνική Δημοκρατία
یونان
پرچم
شعار ملیآزادی یا مرگ
سرود ملیسرودی برای آزادی
پایتخت
(و بزرگترین شهر)
آتن
۳۸°۰۰′ شمالی ۲۳°۴۳′ شرقی / ۳۸.۰۰۰° شمالی ۲۳.۷۱۷° شرقی / 38.000; 23.717
زبان رسمی زبان یونانی
نوع حکومت جمهوری پارلمانی
نام حاکمان 
رئیس جمهور
نخست‌وزیر

کارولولس پاپولیاس
آنتونیس ساماراس 
موارد منجر به تشکیل
-اولین تمدن یونانی شناخته‌شده
 -استقلال از امپراتوری عثمانی
-به‌رسمیت شناخته‌شدن
۳۰۰۰ (پیش از میلاد)
۲۵ مارس ۱۸۲۱
۳ اکتبر ۱۸۲۹
مساحت
 -  مساحت ۱۳۱٬۹۹۰کیلومتر مربع (۹۶ام)
 -  آب‌ها (٪) ۰٫۸۶۶۹
جمعیت
 -  سرشماری ۱۱٬۱۲۵٬۱۷۹ 
(۷۴ام)
 -  تراکم جمعیت ۸۴‎/km۲‏ (۱۰۸ام)
تولید ناخالص داخلی (تخمین ۲۰۰۷)
 -  مجموع ۳۰۵٫۵۹۵ میلیارد دلار (۳۷ام)
 -  سرانه ۲۷٬۳۶۰ دلار (۲۷ام)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۴) ۰٫۹۲۱ (بالا) (۲۴ام)
واحد پول یورو (€)۱ (EUR)
منطقه زمانی EET (ساعت جهانی+2)
 -  تابستانی (DST) EEST (ساعت جهانی)
جهت رانندگی راست
دامنه اینترنتی .gr
پیش‌شماره تلفنی +30
۱ تا پیش از سال ۲۰۰۲: دراخما

یونان (به یونانی: Ελλάδα) (Hellas) کشوری در جنوب شرقی اروپا و جنوب شبه جزیره بالکان است. این کشور از شمال با آلبانی، مقدونیه و بلغارستان و از شرق با ترکیه دارای مرز مشترک زمینی است. سرزمین اصلی یونان در جنوب و شرق به وسیله دریای اژه احاطه شده و از غرب به دریای یونان محدود است. «یونان» نام فارسی این کشور است.

یونان در محل پیوند سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا واقع شده است و میراث‌دار یونان باستان، امپراتوری بیزانس و نزدیک چهار سده سلطهٔ ترکان عثمانی است.

این کشور به عنوان مهد تمدن مغرب زمین و زادبوم دموکراسی، فلسفه غرب، بازی‌های المپیک، علوم سیاسی، نمایشنامه‌نویسی (شامل هر دو نوع کمدی و تراژدی) قابل توجه است.

یونان دارای تاریخی ویژه و پرحادثه و دارنده میراث فرهنگی است که به طور قابل توجهی دارای نفوذ در آفریقای شمالی و منطقه خاورمیانه است و ساختاری بنیادی برای فرهنگ اروپا و آنچه امروز به عنوان غرب خوانده می‌شود، به حساب می‌آید.

امروز یونان کشوری توسعه‌یافته و یکی از اعضای اتحادیه اروپا (از ۱۹۸۱ میلادی)، عضو اتحادیه اقتصادی و پولی اتحادیه اروپا (از ۲۰۰۱ میلادی)، ناتو (از ۱۹۵۱ میلادی)، منطقه همکاری و بهره‌برداری اقتصادی یا OECD (از ۱۹۶۰ میلادی)، آژانس فضایی اروپا یا ESA (از ۲۰۰۱ میلادی) است.

آتن پایتخت و سالونیک، پاتراس و هراکلیون از شهرهای بزرگ آن به شمار می‌روند.[۱]

نام[ویرایش]

نام یونان نامی است که مردم باستانی شرق برای اشاره به یونانی‌ها به کار می‌بردند که از زبان پارسی باستان آمده و این واژه نیز از زبان یونانی و از شهر ایونیا در کناره غربی آسیای صغیر گرفته شده است. تمام ملت‌های زیر تسلط ایرانی‌ها با این نام که از واژه سانسکریت Yavana گرفته شده بود، خو گرفتند. در آغاز در دستور زبان پانینی و سپس در زبان پالی Yona و در هند و یونانی Yonaka ذکر شده است. واژه یونان هم اکنون در فارسی، ترکی، عربی، هندی، ارمنی، آرامی، مالایی و اندونزیایی به کار می‌رود.

تاریخ[ویرایش]

یونان باستان[ویرایش]

سازوکار آنتیکیترا (۱۰۰ پیش از میلاد) نخستین رایانه آنالوگ جهان متعلق به عصر هلنیستی (موزه باستان‌شناسی ملی آتن).
نوشتار اصلی: یونان باستان

سواحل دریای اژه یونان به طور غیر منتظره‌ای شاهد بروز نخستین تمدن پیشرفته در اروپا بود که امروزه (تأثیرش) بخشی جدانشدنی از ساختار و فرهنگ و توسعهٔ سیاسی در غرب است.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

یونان حدود ۶۰۰۰ جزیره دارد که تنها ۲۲۷ مورد آن دارای سکنه است. مالک بسیاری از این جزایر افراد ثروتمند جهان هستند.[۲]

کشور یونان به ۱۳ ناحیه (به یونانی: Περιφέρειες، تلفظ: پــِریفِرئیـِس) تقسیم شده است.[نیازمند منبع] این ناحیه‌ها نیز به نوبه خود به ۵۴ شهرستان تقسیم شده‌اند.

نام ناحیه‌های یونان از این قرار است:

  1. آتیک
  2. یونان مرکزی
  3. مقدوینه مرکزی
  4. کرت
  5. مقدونیه شرقی و تراکیه
  6. اِپیروس
  7. جزایر ایونی
  8. اژه شمالی
  9. پلِپونِز
  10. اژه جنوبی
  11. تسالی
  12. یونان غربی
  13. مقدونیه غربی
نقشه ناحیه‌های یونان

اقتصاد[ویرایش]

رشد تولید ناخالص داخلی یونان از بسیاری از اعضای اتحادیه اروپا بیشتر بوده‌است.[۳] صنعت گردشگری یکی از منابع عمده درآمدزایی برای یونان است و ۱۵٪ از سهم تولید ناخالص داخلی را شامل می‌شود.[۴] به طور مستقیم و غیر مستقیم ۱۶٫۵٪ از نیروی کار یونان در این صنعت به کار گرفته شده‌اند.

نیروی کار یونان بالغ بر ۴۹۰۰۰۰۰ نفر است که در میان کشورهای سازمان همکاری اقتصادی و توسعه بعد از کره جنوبی در رتبه دوم قرار دارد.[۵] بر پایه یک نظر سنجی که توسط دانشگاه گرونینگن انجام شد یونان بین سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۵ در رتبه سوم ساعات کار در هر سال در بین کشورهای اروپایی قرار دارد. به این ترتیب یونانی‌ها در هر سال ۱٬۸۱۱ ساعت کار کرده‌اند.[۶] در سال ۲۰۰۷ کارگران متوسط ۲۰ دلار در هر ساعت تولید کرده‌اند. این رقم مشابه اسپانیا و کمی بیش از نصف متوسط تولید کارگران در آمریکا است. نزدیک به یک پنجم نیروی کار را مهاجران خارجی تشکیل می‌دهند که در بخش‌های کشاورزی و ساخت و ساز به کار گرفته شده‌اند.

فرهنگ[ویرایش]

فرهنگ یونان در طی هزاران سال تکامل یافته است. در یونان باستان پسرها مهم‌تر از دخترها در نظر گرفته می‌شده‌اند.[۷]

ورزش[ویرایش]

یونان زادگاه بازی‌های المپیک است که برای اولین بار سال ۷۷۶ پیش از میلاد بر‌گزار شده است.

قهرمانی تیم ملی فوتبال یونان در مسابقات جام ملت‌های اروپا ۲۰۰۴ یکی از مهم‌ترین اتفاقات ورزشی در تاریخ ورزش این کشور بوده است.

سوپر لیگ فوتبال یونان بالاترین سطح لیگ فوتبال در کشور یونان است که از ۱۹۵۹ میلادی تاکنون در این کشور بر‌گزار می‌شود. این لیگ از ۱۶ تیم که از سراسر کشور یونان در آن شرکت می‌کنند، تشکیل می‌شود. المپیاکوس و پاناتینایکوس از موفق‌ترین باشگاه‌های یونان هستند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ یونان موجود است.

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Greece»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۹ می ۲۰۱۱).