مغان (قبیله)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سر مفرغی از یک مغ، بسیار کهن، محل کشف همدان، سرزمین ماد

مغان (Magoi) در پایان سلطنت اشکانیان و آغاز حکومت ساسانیان در فاصله قرن‌های یکم تا چهارم میلادی اهتمام به جمع‌آوری اوستا و مدون کردن آن نمودند. اوستا در قرن چهارم میلادی به خطی که منشأ آن آرامی بوده در زمان داریوش‌یکم متداول شده، به رشته تحریر درآمده است.این خط در سرزمین پارت‌ها بسیار رایج بوده و مغان مزبور بر مبنای آن، خط ویژه‌ای را تنظیم کرده‌بودند.

مغان زرتشتی[ویرایش]

مغان در لباس شرقی، دیوار تخت جمشید

هرودوت مغان را یک قبیله ساکن در سرزمین ماد می‌شمارد و می‌گوید مادها به شش قبیله تقسیم می‌شدند و یکی از آنان قبیله مغان بود. برخی از تاریخ‌نگاران باستان موطن مغان را ری عنوان می‌کنند و برخی دیگر آذربایجان یا حتی از باکتریا می‌دانند.

نظری رواج دارد که هرتل سخت از آن جانب‌داری می‌کند مبنی بر اینکه مغان نخست نام کاهنان یک کیش غیر آریایی بوده که با زرتشتیگری دشمنی می‌ورزیدند ولی بعدها نام زرتشت و تعالیم اورا[۱] غصب کردند. به عقیده هرتل در نتیجه تلفیق زرتشتیگریی خالص و آریایی با مذهب مغان دین زرتشتی رسمی زمان ساسانیان در ایران بوجود آمد[۲].

کشورهای زرتشتی[ویرایش]

کشورهای مؤمن به آیین زرتشت در فرگرد ظاهراً همان نواحی کشور پارت در آن زمان هستند یعنی اراضیی که ویشتاسپ حامی زرتشت حکمران آنها بود. در فهرست مزبور باکتریا نامیده شده‌است. این کشورها عبارتند از: رغه، اور-وا، هرکانه، آریانم-وئجا، هاوا-سوغدا، مورو، بخدش، نسایا، هرویو، وایکرتا، هاراخوتی، هئتومنت، چهرا، ورنا، هپت‌هندو و رنگ‌ها.

پانویس[ویرایش]

  1. به صورت تحریف شده
  2. زرتشتیگری ایران زمان ساسانیان همان دین مغان زمان هخامنشیان نمی‌باشد

منابع[ویرایش]

  • دیاکونوف، ایگور میخائیلوویچ (۱۳۸۶). تاریخ ماد. ترجمهٔ کریم کشاورز. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۴۵-۱۰۶-۵.

پیوند به بیرون[ویرایش]