خارخار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
دژ خارخار
نام دژ خارخار
کشور  ایران
استان استان همدان
شهرستان استان همدان
اطلاعات اثر
نام‌های قدیمی کار اورگالی
نوع بنا دژ، شهر، ناحیه
دیرینگی آغاز هزارهٔ یکم پ.م.
بانی اثر مادها

خارخار (Xarxar) نام یکی از ایالات آشوریان در سرزمین ماد به مرکزیت دژی به همین نام بود. این ایالت توسط سارگون دوم تأسیس شده‌بود. بعدها و به احتمال زیاد در سال ۷۱۰ پیش از میلاد ساپاردا که در این ایالت واقع شده‌بود از آن جدا شد و ایالت مستقلی شد. ایالت دژ خارخار در ناحیهٔ غرب همدان کنونی واقع بوده‌است.

این سرزمین، چندین بار توسط پادشاهان آشور مانند شلمنسر سوم و اددنراری سوم تسخیر شد. در ابتدای پادشاهی سارگون دوم، مردمان خارخار پرداخت خراج به آشور را قطع کردند و حاکم آنجا، کی-بابا را بیرون راندند و پیمانی با دالتا، فرمانروای الیپی منعقد کردند. الیپی سرزمینی بود که در جنوب خارخار، در منطقهٔ پیشِ کوه واقع شده‌بود. در سال ۷۱۶ پیش از میلاد، سرانجام خارخار توسط آشوریان دوباره فتح شد و به یکی از ایالت‌های آشور تبدیل گردید؛ نام شهر خارخار نیز به کارشاروکین تغییر یافت و خارخار به پایگاهی جهت حمله به ماد تبدیل شد. چندین سرزمین نزدیک نیز به ایالت مذکور افزوده شد و در دوران فرمانروایی سناخریب، این ایالت، به‌بهای فتح قلمروهای شمالی الیپی، شامل بیت بارو، گسترش یافت. در دوران فرمانروایی اسارحدون، هنگامی که مادی‌ها علیهٔ آشوریان شورش کردند، به ایالت خارخار در ارتباط با تهدید شهرهای کیلمان و شیشیرتو، اشاره شده‌است.

جایگاه خارخار[ویرایش]

به‌گفتهٔ لویس لوین، خارخار در مرکز زاگرس غربی، در نزدیکی جادهٔ بزرگ خراسان واقع شده بود. ارنست هرتسفلد آن را به‌عنوان نام کهن منطقهٔ نهاوند شناسایی کرده، در حالی که کایلر یانگ عقیده دارد تپه‌ای در منطقهٔ سنندج را باید مکان این شهر دانست. ستون سنگی یادبود سارگون دوم که در نزدیکی روستای نجف‌آباد، در نزدیکی درهٔ اسدآباد کشف شده و برخی شواهد دیگر، به ما اجازه می‌دهند که مرز بین ماد و خارخار را در گذرگاه اسدآباد ترسیم کنیم. در غرب نیز ظاهراً با سرزمین شمال الیپی، ویت‌بارو، در نزدیکی بیستون، هم‌مرز بوده‌است. این نکته که خارخار همان کار اهار دوران سلسلهٔ سوم اور و بابل قدیم است، قطعیت ندارد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]