بیت کاری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بیت کاری
نام بیت کاری
کشور  ایران
استان استان همدان
اطلاعات اثر
نام محلی اکباتان
نام‌های دیگر کارکاشی
نام‌های قدیمی منزلگاه کاسیان
نوع بنا ناحیه، سرزمین
دیرینگی آغاز هزارهٔ یکم پ. م.
بانی اثر قبایل ماد
مالک فعلی اثر ایران

بیت کاری (Bēt-Kari، به معنی خانهٔ مهاجران) نام یکی از ایالات آشوریان در سرزمین ماد به مرکزیت کار-کاشی بود. این ایالت به احتمال زیاد در سال ۷۱۰ پیش از میلاد و از ایالت خارخار یا ایالت کیشه‌سو جدا شد. آشوریان در این ایالت قدرت چندانی نداشتند، به طوری که برای حفظ آن و اخذ مالیات از مردم همواره متوسل به زور می‌شدند. ایالت بیت کاری در ناحیهٔ همدان کنونی واقع بوده‌است.

اهمیت سیاسی بیت‌کاری[ویرایش]

در ماه نیسان (مارس-آوریل) سال ۶۷۳ پیش از میلاد، خشثریتی دوّمین پیشوای قبایل ماد و کدخدای ده بیت‌کاری توانست با جلب یاری مامی‌تیارشو کدخدای پیشین‌ ده مادا و دوساننی کدخدای پیشین ده ساپاردا قیامی را علیه آشور ترتیب دهد و رهبری قیام قبایل ماد را شخصاٌ برعهده گیرد. در نهایت وی با برانداختن قدرت آشور در این سه ایالت‌ توانست دولت واحدی تأسیس کند و پیش زمینهٔ پادشاهی مستقل ماد را احیاء نماید. منابع میخی آشور بعد از آن تاریخ بجای نام سه ایالت مزبور از پادشاهی مستقل ماد یاد می‌کنند که خود زادهٔ قیام سال - ۶۷۳ پ. م.- بوده است. [۱]

موقعیت بیت کاری[ویرایش]

نقشهٔ ماد و ماننا قرن‌های ۹ تا ۷ پ. م.

ایالت موسوم به بیت کاری که مرکز آن دژ کارکاشی بود در ناحیهٔ همدان قرار داشت. منزلگاه کاسیان، دژ بابلیان و دژ سیلحازی به احتمال قوی همان کارکاشی بوده است. این محل در یکی از نقاط جنوب غربی خاک ماد قرار قرار داشته و بعدها پایتخت پادشاهی ماد هنگمتنه که محل اجتماع نامیده می‌شد در همان ناحیه قرار تشکیل شد[۲].

مقرّ خشثریته موسوم به کارکاشی مرکز کشور بیت کاری، منزلگاه کاسیان نامیده می‌شد و محتملا آن را دژ بابلیان نیز می‌خواندند. و در آنجا به پرستش خدایان بابل (مردوک) سرگرم بودند، این ناحیه در مرز جغرافیایی زبان‌های ایرانی و کاسپی قرار داشت و در پیرامون آن نواحی، قبایل کاسی و عیلامی و آرامی و از مهاجران آشور مسکن داشتند. طبیعی است که زبان رسمی پادشاهی ماد زبان مشترک بین‌القبایل باشد[۳].

پادشاهی بزرگ ماد به آن صورتی که توسط خشثریتی ایجاد شده بود هنوز آن کشور مادیی که در مرزهای تاریخی خویش مستقر گشته باشد، نبوده است. فقط در سال - ۶۷۲ پ. م. - سه ناحیهٔ بیت کاری، مادا و ساپاردا توأماً سرزمین پادشاهی بزرگ ماد را تشکیل می‌داد. یعنی اتحاد قبایل ماد، ماننا و اسکیت‌های اشکودا به معنی محدود کلمه، تکوین یافت.

آثار ماد و ماننا[ویرایش]

از آغاز هزارهٔ یکم پ. م.

پانویس[ویرایش]

  1. سه ایالت که عضو نخست اتحادیه قبایل ماد بودند. بیت کاری، مادا و ساپاردا
  2. به یونانی اکباتانا، اکباثانا، آگباتانا
  3. زبان‌های کوتی، لولویی یا مهرانی، آشوری، مادی

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]