گراردو نیولی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
گراردو نیولی
Gerardo gnoli and touraj daryaee.jpg
گراردو نیولی در کنار تورج دریایی
زادروز ۶ دسامبر ۱۹۳۷(۱۹۳۷-12-۰۶) ‏(۸۰ سال)
رم
درگذشت ۰۷ مارس ۲۰۱۲ میلادی (۷۴ سال)
کاگلی
ملیت ایتالیایی
تابعیت ایتالیایی
تحصیلات دکترا
پیشه استاد ایرانشناسی
شناخته‌شده برای مفهوم ایران: گفتاری در مورد خاستگاه آن
نقش‌های برجسته ایرانشناسی[۱]
تأثیرگذاران الساندرو بوزانی
آنتونینو پالگیارو

گراردو نیولی (به ایتالیایی: Gherardo Gnoli) (متولد ۶ دسامبر ۱۹۳۷، رم، درگذشت ۷ مارس ۲۰۱۲) خاورشناس و تاریخ ادیان‌شناس ایتالیایی بود.

او از سال ۱۹۶۸ تا ۱۹۹۳ استاد کرسی ایران‌شناسی دانشگاه شرق‌شناسی ناپل و سپس ریاست آن را به عهده داشت. او سپس به دانشگاه لا ساپینتزای رم منتقل و از سال ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۸ استاد کرسی «تاریخ دین در ایران و آسیای مرکزی» شد. نیولی همچنین در سال ۱۹۷۹ به ریاست مؤسسه ایتالیایی مطالعات خاورمیانه و خاور دور منصوب گردید. او ریاست انجمن ایتالیایی تاریخ ادیان از سال ۲۰۰۵ تا زمان فوت خویش به عهده داشت.[۲]

حوزه پژوهش‌های وی ادیان و زبان‌های باستانی ایران بود. وی در تأسیس انجمن ایرانشناسی اروپا نقش مهمی داشته‌است. از نیولی هشت کتاب و بیش از دویست مقاله منتشر شده‌است. وی در سال ۲۰۱۲ میلادی در سن هفتاد و پنج سالکی در گذشت. از مهمترین آثار وی زمان و زادگاه زردشت است که در سال ۱۹۸۰ منتشر و توسط سید سجادی به فارسی ترجمه شد. کتاب دیگر نویسنده به زبان انگلیسی تحت عنوان آرمان ایران نیز توسط سید سجادی ترجمه شده‌است. همچنین دو کتاب دیگر نیولی زردشت در تاریخ و از زردشت تا مانی نیز به فارسی ترجمه شده‌اند.[۳]

نیولی در دهه ۹۰ میلادی ناپل را رها کرد و به دانشگاه رم آمد و در آنجا کرسی استادی در رشته تاریخ ادیان ایرانی و آسیای میانه را بر عهده گرفت. مطالعات نیولی به‌طور عمده بر ایران و تاریخ ادیان مختلف در پیش از اسلام متمرکز بود.[۴]

یکی از کارهای کلیدی و مهم نیولی مطالعه در خصوص مفهوم یا ایده ایران بود. کتاب مشهورش به نام «The Idea of Iran. An essay on its origin» به تفصیل به این موضوع می‌پردازد که نام و مفهوم ایران از چه زمان و چگونه شکل گرفت و وارد تاریخ شد. این کتاب با نام «آرمان ایران: جستاری در خاستگاه نام ایران» توسط سید منصور سیدسجادی به فارسی ترجمه شده‌است.

آثار[ویرایش]

  • Le iscrizioni giudeo-persiane del Ġūr (Afghanistan) (1964)
  • Inventario delle iscrizioni sudarabiche, t. 2: Shaqab al-Manaṣṣa (1993)
  • Zoroaster’s Time and Homeland (1980; ed. persiana Teheran 2003)
  • De Zoroastre à Mani: Quatre leçons au Collège de France (1985)
  • Zoroaster in History (2000)
  • The Idea of Iran. An essay on its origin (1989)
  • Iran als religiöser Begriff im Mazdaismus (1993)
  • Il Manicheismo, 2 voll. , 2003-2006

ترجمه با فارسی[ویرایش]

آثار زیر از گراردو نیولی تاکنون به زبان فارسی ترجمه شده‌اند:

  • از زردشت تا مانی، ترجمۀ آرزو رسولی (طالقانی)، تهران: ماهی‏‫، ۱۳۹۰.‬
  • پژوهش‌های تاریخی دربارۀ سیستان باستان، ت‍رج‍م‍ۀ م‍ن‍ص‍ور س‍ی‍دس‍ج‍ادی‌، ت‍ه‍ران‌: ماهی، ۱۳۸۷؛ نشر موازی: پیشین‌پژوه، ‏‫۱۳۹۵.‬
  • زردشت در تاریخ، ترجمۀ مهدیه چراغیان، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه‏‫، ۱۳۹۳؛ انتشارات ماهی‏‫، ‏‫۱۳۹۵.‭‬‬‬
  • زم‍ان‌ و زادگ‍اه‌ زرت‍ش‍ت‌: پ‍ژوه‍ش‍ی‌ درب‍ارۀ م‍زدای‍ی‌گ‍ری‌، ت‍رج‍م‍ۀ م‍ن‍ص‍ور س‍ی‍دس‍ج‍ادی‌، ت‍ه‍ران‌: آگ‍ه‏‫، ۱۳۸۷؛ آگ‍اه‌‏‫، ۱۳۸۱.‬
  • آرمان ایران: جستاری در خاستگاه نام ایران، ترجمۀ منصور سیدسجادی، تهران: پیشین‌پژوه، ۱۳۸۷.

مقاله[ویرایش]

  • مقالاتی چند دربارۀ اوستا، مقالاتی از ژان کلنز، گراردو نیولی، کارل هوفمان، مری بویس، ترجمۀ سیدسعیدرضا منتظری و مجید طامه، قم: نشر ادیان‏‫، ۱۳۹۴.‬‬
  • هویت ایرانی: از دوران باستان تا پایان پهلوی‏‫، احمد اشرف و دو مقاله از گراردو نیولی و شاپور شهبازی‮‬‏‫، ترجمه و تدوین حمید احمدی، تهران: نشر نی،‫ ۱۳۹۵.‬
  • ده گفتار دربارۀ زبان خوارزمی، آثاری از والتربرونو هنینگ، دیویدنیل‌ مکنزی، هلموت هومباخ، گراردو نیولی، ترجمۀ یدالله منصوری، تهران: طهوری‫، ‏‫۱۳۸۷.‬‬

پانویس[ویرایش]

  1. Carlo Cereti, “GNOLI, GHERARDO,” Encyclopædia Iranica, online edition, 2015, available at http://www.iranicaonline.org/articles/gnoli-gherardo (accessed on 16 November 2015).
  2. اولین سالگرد درگذشت «گراردو نیولی»
  3. حسین, مالکی لوطکی، (2018-03-15). "سیستان باستان". فصلنامه نقد کتاب تاریخ. 4 (15). 
  4. درگذشت ایران‌شناس نامدار ایتالیایی