هوری‌ها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
هوریان
حوریان
Lulu king 2.jpg
نقش برجسته هوری یا لولویی
نام دیگر هوری
موقعیت خاورمیانه
منطقه میانرودان
نوع قوم، کشور
تاریخ
تأسیس شده هزاره سوم پیش از میلاد
رها شده حدود هزاره یکم پیش از میلاد
ادوار بسیارکهن
فرهنگ‌ها هوریان، لولوبیان
اطلاعات بیشتر
وضعیت نابود شده
مالکیت ایران، عراق، سوریه، ترکیه
دسترسی عمومی ناشناخته

هوریان (Hurrohe) مردم باستانی آسیای صغیر و شرق و غرب میانرودان شمالی و سوریه بودند، که (تقریباً ۲۵۰۰ پ. م) از کوه‌های جنوب دریای خزر به سرزمین بین هیتیان و آشور، شرق دجله و منطقه کوهسار زاگروس و از آنجا آنها در مناطق بین‌النهرین شمالی و سوریه و حتی ساحل مدیترانه پخش شدند.

ساکنان باستانی هزارهٔ سوم[ویرایش]

بخشی از خاک ماد در بع سوم هزارهٔ سوم پیش از میلاد جزو منطقه‌ای است که منابع کتبی بر آن پرتو افکنده سخن کفته‌اند. از آثاری که به زبان سومری و اکدی در دست است چنین مستفاد می‌گردد که در کوهپایه‌های غربی زاگروس و آنجایی‌که بعدها مادغربی را تشکیل می‌داد قبایل هوریان و لولوبیان و کوتیان و قبایل دیگری که با عیلامیان قرابت داشتنذ، زندگی می‌کردند.

تمدن هوری‌ها در هزاره سوم در آناتولی شرقی نیز در سایه پادشاهی میتانی وجود داشت و آنها بزرگ‌ترین و بانفوذترین ملت پادشاهی میتانی محسوب می‌شدند. هوری‌ها عملاً در هزاره دوم ق.م. در همه قسمت‌های میانرودان باستانی ساکن گشتند و نقش اساسی در تاریخ هیتیان بازی کردند واین سرزمین‌ها معروف بود به سرزمین هوری‌ها. با بسط سرزمین‌شان، هوریان در اواخر قرن ۱۵ پ.م. رقیبی شدند برای بابل و مصر.

هوریان احتمالاً پیش از پیشتر در آسیای مقدم پدیدار شده‌اند. زبان زبان هوری، که اینک از میان رفته، نه زبان هندواروپایی بود و نه زبان سامی، اما ممکن است که با زبان‌های گرجی و قفقازی خویشاوند باشد. این موضوع بیش تر از الواح میخی به دست آمده از خاتوشا Hattusas، پایتخت هیتیان، که تمدن‌اش بیش‌تر از هوریان تأثیر پذیرفته بود، دانسته و تشخیص داده شده‌است. هوریان فاقد یک امپراتوری بودند اما بیش‌تر جمعیت پادشاهی نیرومند میتانی (۱۴۰۰–۱۵۵۰ پ. م) را هوریان تشکیل می‌داد.

آثار و تمدن هوریان[ویرایش]

زیستگاه هوریان

قبایلی که به زبان هوریانی سخن می‌گفتند در هزارهٔ دوم پ. م. در میانرودان شمالی و تا حدی در سوریه[۱] در سراسر فلات ارمنستان پراکنده بودند. اینان تا اواسط هزارهٔ یکم پ. م. در کنار قبایلی که منشأ دیگر داشتند باقی ماندند[۲]. زبان هوریان با اورارتوییان خویشاوندی نزدیک داشت. نبشته‌ای به خط اکدی و به زبان هوریانی از شخصی به نام تیشاری پادشاه اورکیش و ناوار از ربع سوم هزارهٔ سوم پیش از میلاد در دست است. محل اورکیش مشخص نیست و مورد بحث می‌باشد[۳]. ولی ناوار مسلما مکانی است که بعدها نامار یا نامرو خوانده شد[۴].

در مشرق دجله و خاک آشور در هزارهٔ سوم پ. م.[۵] وجود هوریان ثابت شده است و در هزاره دوم پ. م. نیز ایشان در ناحیه کرکوک[۶] می‌زیسته‌اند. مدارک متقنی دربارهٔ نفوذ هوریان به نقاط شرقی‌تر در دست نیست. گرچه بعضی‌ها حدس زده‌اند نواحی آذربایجان و زنجان تا هزارهٔ یکم پ. م. ویژگی‌های هوریان را واجد بوده‌اند.

پانویس[ویرایش]

  1. چناکه از برخی نام‌های امکنه و اشخاص بر می‌آید
  2. ظاهرا ماتینیان که در آثار هرودوت و دیگر مؤلفان باستانی ذکری از ایشان رفته همان هوریان بوده‌اند
  3. اینکه محل اورکیش را در بادی امر در مشرق دجله ذکر کرده بودند مورد اعتراض اکالاگان قرار گرفت و وی نقطهٔ مزبور را در میانرودان می‌داند
  4. در درّهٔ رود دیاله
  5. از روی اسامی خاص اشخاص
  6. آراپخای باستانی Arrapxa

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]