گیزیلبوندا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
گیزیلبوندا
Hagmatana castle.JPG
دژ مادی کیشاسو
نام گیزیلبوندا
کشور  ایران
استان گیلان، زنجان، آذربایجان شرقی
اطلاعات اثر
نوع بنا ناحیه، کشور
دیرینگی آغاز هزارهٔ یکم پ. م.
بانی اثر قبایل گیزیلبوندائیان
ماد و ماننا

گیزیلبوندا چهارمین کشور یا قبیلهٔ مهم در اتحادیه قبایل ماد است و گیزیل‌بونداییان در آغاز هزارهٔ‌یکم در نواحی و دامنه‌های جبال قافلانکوه ساکن بودند.

موقعیت گیزیل‌‌بوندا[ویرایش]

گیزیل بوندا بر مسیر رود قزل اوزن قرار داشت و ویژگی رود مزبور مارپیچی بودن آن است. قزل‌اوزن در اثنای مسیر از شمال غرب بسوی جنوب شرق میان کوه‌های آق‌داغ دنبالهٔ البرز جاری می‌شود و درّه‌ای که در این مسیر تشکیل می‌دهد در دوران کهن آندیا نامیده می‌شد. در بخش شمال شرقی این درّه رودکی از کوهستان سهند سرازیر می‌شود و با قزل‌اوزن تلاقی می‌کند که اکنون شهر میانه بر کرانهٔ آن قرار دارد. این رودک و جویبارهایی که بدان می‌ریزند در دوران باستان ناحیهٔ زیکرتو را تشکیل می‌داد. قزل اوزن بالاتر از محل تلاقی با رودک مزبور از جنوب به شمال جاری است. بخش علیای آن را کوهستان گیزیل‌بوندا از ماننا جدا می‌کرد. آشوریان بیشتر این بخش از قزل اوزن را مادای می‌خواندند.

نفوذ به گیزیل‌بوندا[ویرایش]

آشوریان به کوهستان گیزیل بوندا که ناحیهٔ مجاور ارومیه را از سرزمین ویژهٔ مادای جدا می‌کرد روی آوردند. پس از آنکه شامشی آداد پنجم در سال - ۸۲۰ پ. م. - نخستین دژ کوهستانی ناحیهٔ مزبور را به تصرف در آورد دو تن از پیشوایان گیزیل بوندا به منظور جلب عطوفت مهاجمان تعدادی اسب‌بارکش و عرابه به رسم هدیه تقدیم داشتند. ولی پیشوای سوم گیزیل بونداییان بنام پیریشاتی که الواح آشوری وی را به لقب پادشاه گیزیل بوندا می‌خوانند تصمیم گرفت پایداری کند. همهٔ ساکنان گیزیل بوندا در دژ وی که اوراش نام داشت گرد آمدند.

پیشوایان گیزیل بوندا[ویرایش]

الواح میخی آشور بعد از سال - ۸۳۴ پ. م. - حداقل از چهار شاهک مادی در اراضی مزبور یاد می‌کنند:

اشیاء و آثار[ویرایش]

آثار هنری ساکنان ماد

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]