یانزی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
یانزی
دورانقرن ۸ پیش از میلاد
تاجگذاریحدود قرن ۸ پیش از میلاد
نام کاملیانزی
زادروزنامشخص
پیش ازآتاسارو
پس ازمکتیارا
دودمانماد

یانزی یکی از پادشاهان ماد می‌باشد در واقع یانزی یک واژه کاسی یا گوتی است و معنی آن خرده شاه یا ریس قبیله است، هرچند سالنامه‌های آشوری آن را به عنوان اسم شخص به کار می‌برند.

سلطنت[ویرایش]

شلمانصر سوم او را به فرمان‌روایی برگزید اما در سال ۸۳۴ یانزی از اطاعت آشور سر باز زد و باعث شورش واعزام نیروهای شلمانصر به ماد گردید.[۱]

نبرد با آشور[ویرایش]

نیروی آشوری از شمال شرقی از روی گردنه خاشمار به نامار وارد شد. پس از ازبین رفتن دژهای نامار و به‌دست آوردن ثروت آن‌ها را به کوه بردند کار چپاول را به سرعت انجام دادند و زمان کافی برای عملیات بیشتر در خلل همین نبرد تأمین شد. آشورها به مرکز ماد برای غارت حرکت کردند که یانزی می‌بایست در آنجا گریخته باشد بنابراین بهانه برای یورش ایجاد شده‌بود. شلمانصر سوم موقع ورود خود به پارسوا، ناگهان خود را در محدوده‌های ایران باستان پیدا کرد. آشوریان پس از عبور از کوه‌ها در جهت سرزمین پست دریاچه ارومیه وارد ایالت مسی در سرچشمه‌های رود جغتو شدند و از آنجا بدون فرود به دره ان، کوه‌ها را به سوی شرق درنوردیدند و وارد سرزمین ماد شدند که نخستین بار در منابع آشوری با نام «امادای» ذکر شده‌است. سپس سپاه از نواحی ارازیاش و خارخار در بخش علیای حوضه سفید رود گذر کردند.[۲] آشوریان تعدادی را به اسیری بردند و خود را به عنوان پادشاهان و اربابان آنجا تصور می‌کردند در خاخار تصویر پادشاهشان را کنده‌کاری کردند سپس آنجا را ترک، و اسرای یانزی را باخود بردند ولی در ماد مستقر نشدند.[۳]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • بهرام شالگونی ب سرپرستی ایلیاگرشویچ (۱۳۸۶). تاریخ ایران در دوره ماد. تهران جامی: بهرام شلگونی. شابک ۹۷۸۹۶۴۲۵۷۵۲۹۹.