غلامحسین ساعدی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| تولد | ۱۳ دی، ۱۳۱۴ / ۴ ژانویه ۱۹۳۶ تبریز، ایران |
| مرگ | ۲ آذر، ۱۳۶۴ / ۲۳ نوامبر ۱۹۸۵ (۵۰سالگی) پاریس، فرانسه |
| مدفن | گورستان پرلاشز |
| لقبها | گوهرمراد |
| زمینه فعالیت | رماننویس و نمایشنامهنویس |
| ملیت | ایرانی |
| نهاد مرتبط | دانشکدههای پزشکی تبریز و تهران |
غُلامحُسین ساعِدی معروف به گوهرمراد متولد شنبه ۱۳ دی ۱۳۱۴ در تبریز یکی از بزرگترین نویسندگان معاصر ایرانی است. از داستان گاو او (در مجموعه عزاداران بیل)، فیلمی به همین نام ساخته شدهاست که موفقیتی جهانی یافت.
ساعدی تحصیلات خود را با درجه دکترای پزشکی، گرایش روانپزشکی در تهران به پایان رساند. نویسندگی را از سن ۱۶ سالگی آغاز کرد و سالهای زیادی را به نمایشنامهنویسی و داستاننویسی فارسی گذراند. وی در روز شنبه ۲ آذر ۱۳۶۴ در پاریس درگذشت و در گورستان پرلاشز در کنار صادق هدایت به خاک سپردهشد. [۱]
او که خود ترک آذری بود و به زبان مادری خویش نیز بسیار علاقمند بود و در روزگاران نوجوانی، با فرقهٔ دموکرات آذربایجان همکاری کرده بود.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] کتابشناسی
[ویرایش] مجموعه داستانها
- ۱۳۳۴ - خانههای شهر ری.
- ۱۳۳۹ - شب نشینی باشکوه.
- ۱۳۴۳ - عزاداران بیل ۸ داستان پیوسته.
- ۱۳۴۵ - دندیل ۴ داستان.
- ۱۳۴۵ - گور و گهواره (۳ داستان کوتاه)
- ۱۳۴۶ - واهمههای بینام و نشان (۶ داستان کوتاه)
- ۱۳۴۷ - ترس و لرز (۶ داستان کوتاه پیوسته)
- ۱۳۷۷ - آشفته حالان بیدار بخت (۱۰ داستان کوتاه)
[ویرایش] رمان
توپ ۱۳۴۸
تاتار خندان ۱۳۵۳
غریبه در شهر ۱۳۵۵
[ویرایش] نمایشنامه
کار بافکها در سنگر ۱۳۳۹
کلاته گل ۱۳۴۰
ده لال بازی ۱۰ نمایش نامه پانتونیم ۱۳۴۲
چوب به دستهای ورزیل ۱۳۴۴
بهترین بابای دنیا ۱۳۴۴
پنج نمایشنامه از انقلاب مشروطیت ۱۳۴۵
آی با کلاه , آی بی کلاه ۱۳۴۶
خانه روشنی ۵ نمایشنامه ۱۳۴۶
دیکته و زاویه ۲ نمایشنامه ۱۳۴۷
پرواز بندان ۱۳۴۸
وای بر مغلوب ۱۳۴۹
ما نمیشنویم ۳ نمایشنامه ۱۳۴۹
جانشین ۱۳۴۹
چشم در برابر چشم ۱۳۵۰
مار در معبد ۱۳۵۲
عاقبت قلم فرسایی ۲ نمایشنامه ۱۳۵۴
هنگامه آرایان ۱۳۵۴
ضحاک ۱۳۵۵
ماه عسل ۱۳۵۷
قوردلار 1352
[ویرایش] فیلمنامه
فصل گستاخی ۱۳۴۸
گاو ۱۳۵۰
عافیتگاه ۱۳۵۷
مولوس کورپوس ۱۳۶۱
تکنگاریها
ایلخچی ۱۳۴۲
خیاو یا مشکین شهر ۱۳۴۳
اهل هوا ۱۳۴۵
[ویرایش] ترجمه
شناخت خویش از آرتور جرسیلد، با محمد نقی براهنی ۱۳۴۲
قلب، بیماریهای قلبی و فشار خون نوشته ه. بله کسلی، با محمد علی نقشینه ۱۳۴۲
آمریکا آمریکا نوشته الیاکازان، با محمد نقی براهنی ۱۳۴۳
[ویرایش] نمایشنامههای اجرا شده
پانتومیم "فقیر" با بازی جعفر والی در تلویزیون ۱۳۴۲
نمایش "چوب بدستهای ورزیل" به کارگردانی جعفر والی و نمایش "بهترین بابای دنیا" به کارگردانی انتظامی در تئاتر سنگلج ۱۳۴۴
نمایش " بامها و زیر بامها " و "از پا نیفتاده ها" به کارگردانی جعفر والی در تلویزیون، "ننه انسی" به کارگردانی جعفر والی در تئاتر سنگلج، نمایش "گرگها" و "گاو" به کارگردانی جعفر والی در تلویزیون ۱۳۴۵
نمایش "آی با کلاه ، آی بی کلاه" به کارگردانی جعفر والی درتئاتر سنگلج، نمایشنامههای "خانه روشنی" به کارگردانی علی نصیریان و نمایشنامه "دعوت" به کارگردانی جعفر والی در تئاترسنگلج، نمایشنامه "دست بالای دست" به کارگردانی جعفر والی و "خوشا به حال بردباران" به کارگردانی داوود رشیدی در تلویزیون ۱۳۴۶
نمایش " دیکته و زاویه" به کارگردانی داوود رشیدی درتئاتر سنگلج ۱۳۴۷
نمایش "پروار بندان" به کارگردانی محمدعلی جعفری در تهران و شهرستانها ۱۳۴۸
نمایش "وای بر مغلوب" به کارگردانی داوود رشیدی در تئاترسنگلج ۱۳۴۹
نمایش "چشم در برابر چشم" به کارگردانی هرمز هدایت در سالن دانشجویی ۱۳۵۱
نمایش "اتللو در سرزمین عجایب" به کارگردانی ناصر رحمانی نژاد در فرانسه و چند شهردیگر اروپا ۱۳۶۳
[ویرایش] جایزه آذرتورک
بنیاد فرهنگی آذرتورک اولین جایزهٔ ادبی خود را در سال ۱۳۸۷ به دلیل هفتاد و پنجمین سال تولد غلامحسین ساعدی به نام نامگذاری کرد.
[ویرایش] پانویس
- ↑ ساعدی، غلامحسین، غریبه در شهر، تهران: انتشارات بهنام: ۱۳۷۸، پشت جلد.
[ویرایش] منابع
- فراخوان اولين دوره جايزه ادبی آذرترک. وبگاه آذرتورک. بازدید در تاریخ ۲۹ دسامبر ۲۰۰۸.
- ویژه نامه غلامحسین ساعدی-مجله قابیل
- سایت سخن
- خبرگزاری دانشجویان
- شبکه رشد
