احمد میرعلائی

احمد میرعلائی
پرونده:Ahmad miralai.jpeg
زادروز	۲۱ فروردین ۱۳۲۱ ۱۰ آوریل ۱۹۴۲ اصفهان
درگذشت	۲ آبان ۱۳۷۴ ۲۴ اکتبر ۱۹۹۵ (۵۳ سال) اصفهان
ملیت	ایرانی
نقش‌های برجسته	سردبیری نشریات: آیندگان ادبی، جنگ اصفهان، کتاب امروز و فرهنگ و زندگی
والدین	علی

احمد میرعلائی (۲۱ فروردین ۱۳۲۱ در اصفهان - ۲ آبان ۱۳۷۴) از مترجمان پرکار ایرانی بود.

تحصیلات

وی از سال ۱۳۴۸ به بعد در دانشگاه‌های اصفهان، هنرهای دراماتیک، دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه هنر، دانشگاه آزاد و کراچی به تدریس پرداخت و به‌مدت ۴ سال در مؤسسه انتشارات فرانکلین تا سال ۱۳۵۱ به ویراستاری آثار ادبی مشغول بود.

او همچنین در فاصله سال‌های ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۵ سردبیری مجله‌های کتاب امروز، فرهنگ و زندگی، آیندگان ادبی و جنگ اصفهان را برعهده داشت.

و بین سالهای ۱۳۵۵تا۱۳۵۷ سرپرستی خانه فرهنگ ایران در دهلی و بین سالهای ۱۳۵۷ تا۱۳۵۹ مسئول خانه فرهنگ ایران در کراچی بوده‌است.وی از جمله نویسندگان و روشنفکرانی بود که در سری قتلهای موسوم به قتل‌های زنجیره‌ای توسط عوامل وزارت اطلاعات در صبح روز دوم آبان ماه ۱۳۷۴ هنگامی که از منزلش به سمت کتابفروشی محل کارش در حرکت بود نا پدید و جسم بی جان او در حدود ساعت ۱۰ شب در کوچه‌های خیابان میر اصفهان پیدا شد. در کنار جنازه او دو بطری مشروب قرار داده بودند، بعدها معلوم شد که احمد میرعلایی بر اثر تزریق انسولین از ناحیه دست راست دچار ایست قلبی شده بود او از امضا کنندگان متن نامه ما نویسنده‌ایم و همچنین متن اعتراض به دستگیری سعیدی سیرجانی بود علاوه بر فعالیتهای فرهنگی فوق بسیاری ملاقات او با وی. اس. نایپول در سفرش به ایران را از دلایل خشم نیروهای امنیتی می‌دانند؛فرج سرکوهی در کتاب خود اشاره می‌کند در سفر وی. اس. نایپول، دولتی‌ها اجازه نمی‌دادند تا نویسندگان مستقل با او دیدار کنند ولی او از فرصتی استفاده می‌کند و برای دیدار با مترجم کتابش، هند تمدن مجروح، به اصفهان می‌آید و میر علایی در این نشت و برخاست چند روزه تصویری واقعی و متفاوت با گفتار دولتیان به نیپول ارائه می‌دهد که در ذهنیت نیپول و گزارشش از سفر ایران تاثیر تعیین کننده‌ای می‌گذارد احمد میر علایی از جمله مترجمینی است که فارسی زبانان را برای اولین بار با نویسندگان بزرگی همچون بورخس، میلان کوندرا، اکتاویو پاز، گراهام گرین و ویلیام گولدینگ آشنا کرده‌است. او طبع و ذوق فراوانی در ترجمه شعر داشت و ترجمه کتابهای سنگ آفتاب سرودهٔ اوکتاویو پاز و ایکور سرودهٔ گاوین بنتاک را می‌توان از بهترین آثار او در زمینه ترجمه شعر منظور کرد.

آثار

منتشرشده

برخی از ترجمه‌های منتشر شده احمد میرعلایی:

1. وایتینگ جان: “شیاطین” (نمایشنامه)، کتاب زمان، تهران، ۱۳۴۸
2. خورخه لوئیس بورخس: “ویرانه‌های مدور”، کتاب زمان، تهران،۱۳۴۹
3. یان فلمینگ: “چیتی چیتی بنگ بنگ” (کودکان)، پیوند، تهران،۱۳۵۰
4. اکتاویو پاز: “سنگ آفتاب” (شعر)، کتاب زمان، تهران ۱۳۵۰
5. ای. تی. مور:“ای. ام. فاستر” (نقدآثار) جیبی، تهران،۱۳۵۱
6. خورخه لویس بورخس: “الف و داستان‌های دیگر”، پیام، تهران، ۱۳۵۱
7. عبدالحکیم خلیفه: “عرفان مولوی” (با همکاری دکتر احمد محمدی)، شورای عالی فرهنگ، تهران، ۱۳۵۲
8. مریل جین، “اسب عالی” (کودکان)، بانک صادرات ایران، تهران، ۱۳۵۲
9. اکتاویو پاز و دیگران: “درباره ادبیات”، کتاب زمان، تهران، ۱۳۵۳
10. خورخه لویس بورخس:“هزارتوها”، کتاب زمان، تهران، ۱۳۵۵
11. ویلیام گلدینگ: “خدای عقرب”، کتاب زمان، تهران، ۱۳۵۵
12. هانری پیر:“ژان پل سارتر” (با همکاری ابوالحسن نجفی) کتاب زمان، تهران، ۱۳۵۵
13. گراهام گرین: “کنسول افتخاری”، کتاب زمان، تهران، ۱۳۵۶
14. برنارد مالامود و دیگران:“طوق طلا” (مجموع داستان)، آگاه، تهران،۱۳۵۶
15. اکتاویو پاز:“کودکان آب و گل” (نقد ادبی)، کتاب آزاد، تهران، ۱۳۶۱
16. وی. اس. نایپول:“هند، تمدن مجروح”، فاریاب، تهران، ۱۳۶۲
17. میلان کوندرا:“کلاه کلمنتیس”، دماوند، تهران، ۱۳۶۲
18. جوزف کنراد. “از چشم غربی”، کتاب زمان، تهران،۱۳۶۳
19. گراهام گرین:“عامل انسانی”، رضا، تهران، ۱۳۶۵
20. خورخه لویس بورخس:“مرگ و پرگار”، فاریاب، تهران، ۱۳۶۴
21. خورخه لویس بورخس:“باغ گذرگاه‌های پیچاپیچ”، نشر رضا، تهران، ۱۳۶۸
22. هرمان ملویل:“بیلی باد، ملوان” نشر رضا، تهران، ۱۳۶۹
23. مقالات، داستان‌ها، و اشعار بسیار در مجلات جنگ اصفهان، سخن، نگین، الفبا، رودکی، فرهنگ و زندگی، آیندگان ادبی، کتاب جمعه، مفید، گردون، آدینه، دنیای سخن، کلک، لیترَری ریویو و جز آن.

منتشرنشده

• دارل، لارنس:ژوستین، جی، نشر سپاهان، اصفهان (ادبیات معاصر آمریکا)
• دارل، لارنس:بالتازار
• وینترسون جانت:شور، نشر زنده رود، اصفهان (ادبیات معاصرانگلستان‌)
• کاسترو، فررایرا:دیر راهبان، نشر فردا، اصفهان (ادبیات معاصر فرانسه)
• ترجمه‌ای به اسم چهارباغ‌های اسکندریه اثر لارنس دارل که هرگز اجازه چاپ نگرفته‌است.
• صادقی، بهرام:ملکوت(ترجمه به انگلیسی)
• خدایی، علی:پشت شیشه، پشت مه(ترجمه به انگلیسی)
• فرخفال، رضا:بارانهای عیش ما(ترجمه به انگلیسی)

منابع

• بر پایه داده‌هایی از: احمد زاهدی لنگرودی، «جهان دگرگون می‌شود، به‌یاد احمد میرعلائی» در رادیو زمانه
• احمد میرعلائی. رادیو فردا
• احمد میرعلائی
• Jalil Doostkhah. «MIRʿALĀʾI, Aḥmad» ‎(انگلیسی)‎.